• Σχόλιο του χρήστη 'Ένωση Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας & Εφαρμογών - ΕΒΙΔΙΤΕ' | 12 Μαρτίου 2026, 18:10

    Με την παρούσα επιστολή το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας και Εφαρμογών Ελλάδος (ΕΒΙΔΙΤΕ) επιθυμεί να συμβάλει στη δημόσια διαβούλευση του υπό συζήτηση σχεδίου νόμου σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις στον Αναπτυξιακό Νόμο. Η ΕΒΙΔΙΤΕ εκπροσωπεί 82 επιχειρήσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας και των εφαρμογών της στην Ελλάδα. Όλη η λίστα εδώ https://www.hellenic-asi.org/melh. Στο πλαίσιο αυτό θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό ο Αναπτυξιακός Νόμος να συμπεριλάβει ρητά τον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών στις επιλέξιμες επενδυτικές δραστηριότητες. Ο τομέας των διαστημικών τεχνολογιών και υπηρεσιών αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Οι διαστημικές υποδομές, τα δορυφορικά συστήματα και οι εφαρμογές αξιοποίησης δορυφορικών δεδομένων αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας, την περιβαλλοντική παρακολούθηση, τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, τη ναυτιλία, τη γεωργία ακριβείας, τις τηλεπικοινωνίες και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει τη στρατηγική σημασία του τομέα μέσω του EU Space Programme, το οποίο περιλαμβάνει τα προγράμματα Copernicus, Galileo και IRIS², καθώς και μέσω ευρύτερων πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας σε κρίσιμες τεχνολογίες. Ταυτόχρονα, οι διαστημικές τεχνολογίες έχουν κατεξοχήν χαρακτήρα διπλής χρήσης (dual-use), καθώς υποστηρίζουν τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές εφαρμογές. Δορυφορικά συστήματα τηλεπικοινωνιών, παρατήρησης της Γης και συλλογής πληροφοριών αποτελούν πλέον βασικές υποδομές για την επιχειρησιακή επίγνωση της κατάστασης, την επιτήρηση συνόρων και θαλάσσιων περιοχών, καθώς και την υποστήριξη επιχειρήσεων ασφάλειας και άμυνας. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα εταιρειών, πανεπιστημίων και ερευνητικών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του διαστήματος και συμμετέχουν ενεργά σε προγράμματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η ελληνική Πολιτεία έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές στρατηγικές επενδύσεις στον τομέα του διαστήματος. Η χώρα συμμετέχει με εθνική ετήσια συνδρομή της τάξης των 32 εκατομμυρίων ευρώ περίπου στα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), ενώ στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) υλοποιείται επενδυτικό πρόγραμμα ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη εθνικών διαστημικών υποδομών και υπηρεσιών. Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιασμό σημαντικές πρωτοβουλίες που αφορούν: • την ανάπτυξη εθνικού προγράμματος δορυφορικών συστημάτων παρατήρησης της Γης • την ανάπτυξη εθνικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου για την Εθνική Άμυνα • την ανάπτυξη ευρωπαϊκού κόμβου κυβερνητικών δορυφορικών επικοινωνιών (GOVSATCOM HUB) στην Ελλάδα • την αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων ραντάρ (SAR) για εφαρμογές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) επίσης για την Εθνική Άμυνα. Οι πρωτοβουλίες αυτές δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανικής και τεχνολογικής ικανότητας στον τομέα του διαστήματος, καθώς και για τη δημιουργία νέων υψηλής εξειδίκευσης θέσεων εργασίας. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως κεντρική στρατηγική κατεύθυνση την επίτευξη τουλάχιστον 25% εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής στις εθνικές αμυντικές προμήθειες, με στόχο την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανικής βάσης. Οι επενδύσεις στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου αυτού, καθώς τα σύγχρονα αμυντικά συστήματα βασίζονται όλο και περισσότερο σε δορυφορικές υποδομές για επικοινωνίες, επιτήρηση, πληροφορίες και επιχειρησιακή επίγνωση της κατάστασης. Η δυνατότητα στήριξης σχετικών βιομηχανικών επενδύσεων μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου θα μπορούσε συνεπώς να ενισχύσει σημαντικά την εγχώρια προστιθέμενη αξία σε μελλοντικά διαστημικά και αμυντικά προγράμματα της χώρας. Για τους λόγους αυτούς, θεωρούμε ότι η ρητή αναφορά των διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών στις επιλέξιμες επενδυτικές δραστηριότητες του Αναπτυξιακού Νόμου θα συμβάλει στην καλύτερη ευθυγράμμιση του θεσμικού πλαισίου με τις υφιστάμενες εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές στον τομέα του διαστήματος και στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης προτείνουμε τις παρακάτω παρεμβάσεις επί του νομοσχεδίου: ____________________ Προτεινόμενες νομοτεχνικές προσθήκες Άρθρο 199 – Υφιστάμενη διατύπωση Αντικείμενο Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι: α) η θέσπιση νέου επενδυτικού καθεστώτος για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών και η ρύθμιση εξαιρέσεων από την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων, β) η βελτίωση της διαδικασίας υπαγωγής στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων και ο ορισμός αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων αξιολόγησης, γ) η βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας, δ) ρυθμίσεις για την εκταμίευση της ενίσχυσης, και ε) η βελτίωση της διαδικασίας υλοποίησης και ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων. Άρθρο 199 – Προτεινόμενη διατύπωση Αντικείμενο Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι: α) η θέσπιση νέου επενδυτικού καθεστώτος για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας, της κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών και η ρύθμιση εξαιρέσεων από την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων, β) η βελτίωση της διαδικασίας υπαγωγής στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων και ο ορισμός αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων αξιολόγησης, γ) η βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας, δ) ρυθμίσεις για την εκταμίευση της ενίσχυσης, και ε) η βελτίωση της διαδικασίας υλοποίησης και ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων. ____________________ Άρθρο 200 – Υφιστάμενη διατύπωση Διεύρυνση του αντικειμένου του Αναπτυξιακού νόμου – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 2 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αντικειμένου, προστίθεται περ. 14 ως εξής: «14. Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών.». Άρθρο 200 – Προτεινόμενη διατύπωση Διεύρυνση του αντικειμένου του Αναπτυξιακού νόμου – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4887/2022 «14. Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών.» _____________________ Άρθρο 213 – Υφιστάμενη διατύπωση Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια – Αντικατάσταση άρθρου 13 ν. 5246/2025 Το άρθρο 13 του ν. 5246/2025 (Α’ 198) αντικαθίσταται ως εξής : «Άρθρο 13 Καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια 1. Στο καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών υπάγονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία ανήκουν στους κάτωθι τομείς δραστηριότητας: α) Κατασκευή όπλων και πυρομαχικών, β) Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, γ) Κατασκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού για μηχανοκίνητα οχήματα, δ) Κατασκευή άλλων μερών και εξαρτημάτων για μηχανοκίνητα οχήματα, ε) Κατασκευή αεροσκαφών και συναφών μηχανημάτων, στ) Κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων μάχης. 2. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), και δύναται να περιλαμβάνουν και επιπρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες της παρ. 2 του άρθρου 13Α του παρόντος. 3. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικώς στο παρόν, καθώς και στα άρθρα 13Α έως 13Δ του παρόντος, εφαρμόζεται ο ν. 4887/2022 (Α’ 16).». Άρθρο 213 - Προτεινόμενη διατύπωση Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια Προτείνεται να προστεθεί αναφορά όπως παρακάτω με έντονα γράμματα: «Άρθρο 13 Καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια 1. Στο καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών υπάγονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία ανήκουν στους κάτωθι τομείς δραστηριότητας: α) Κατασκευή όπλων και πυρομαχικών β) Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων γ) Κατασκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού για μηχανοκίνητα οχήματα δ) Κατασκευή άλλων μερών και εξαρτημάτων για μηχανοκίνητα οχήματα ε) Κατασκευή αεροσκαφών και διαστημικών σκαφών και συναφών μηχανημάτων στ) Κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων μάχης ζ) κατασκευή διαστημικών σκαφών συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων η) κατασκευή άλλων μερών διαστημικών σκαφών θ) κατασκευή στρατιωτικών διαστημικών σκαφών και συναφή μηχανήματα ι) ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων, υποδομών και εφαρμογών που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων επίγειων τμημάτων δορυφορικών συστημάτων (ground segment), υπηρεσιών παρατήρησης της γης, δορυφορικών επικοινωνιών, επίγνωσης διαστημικής κατάστασης (space situational awareness), καθώς και υπηρεσιών και δραστηριοτήτων επιχειρησιακής αξιοποίησης και εξυπηρέτησης σε τροχιά (in-orbit operations and servicing). 2. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4887/2022. 3. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικώς στο παρόν εφαρμόζεται ο ν. 4887/2022. _____________________________ Συμπληρωματικές προτάσεις πολιτικής Πέραν των νομοτεχνικών προσθηκών που προτείνονται ανωτέρω, η ΕΒΙΔΙΤΕ προτείνει επίσης να εξετασθούν: • η δυνατότητα κάλυψης της ίδιας συμμετοχής επενδυτικών σχεδίων μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου συμπεριλαμβανομένης αύξησης υπέρ το άρτιο. • η επιλεξιμότητα δαπανών που αφορούν δοκιμές ελέγχων, εκτόξευση και λειτουργία δορυφόρων • η επιλεξιμότητα δαπανών που αφορούν τις αμοιβές ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται στην τεχνολογική ανάπτυξη και κατασκευή διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών υλισμικού και λογισμικού συμπεριλαμβανομένων ολοκληρωμένων δορυφόρων και διαστημικών συστημάτων και υποσυστημάτων ή μερών αυτών _______________________________ Η ΕΒΙΔΙΤΕ, ως θεσμικός εκπρόσωπος της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας, παραμένει στη διάθεση της Πολιτείας για την παροχή τεχνικής υποστήριξης και εξειδικευμένης τεχνογνωσίας σχετικά με τις επενδύσεις στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών.