ΜΕΡΟΣ ΣΤ’ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΝΟΜΟ – ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ (Άρθρα 198-227)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

ΣΚΟΠΟΣ – ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

 

Άρθρο 198

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η ενίσχυση των κινήτρων υπαγωγής των επιχειρήσεων σε επενδυτικά σχέδια των επιμέρους αναπτυξιακών νόμων καθώς και η επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων.

 

Άρθρο 199

Αντικείμενο

Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:

α) η θέσπιση νέου επενδυτικού καθεστώτος για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών και η ρύθμιση εξαιρέσεων από την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων,

β) η βελτίωση της διαδικασίας υπαγωγής στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων και ο ορισμός αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων αξιολόγησης,

γ) η βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας,

δ) ρυθμίσεις για την εκταμίευση της ενίσχυσης, και

ε) η βελτίωση της διαδικασίας υλοποίησης και ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’

ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΝΟΜΟΥ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Ν. 4887/2022 ΚΑΙ Ν. 5246/2025

 

Άρθρο 200

Διεύρυνση του αντικειμένου του Αναπτυξιακού νόμου – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4887/2022

Στο άρθρο 2 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αντικειμένου, προστίθεται περ. 14 ως εξής:

«14. Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών.».

 

Άρθρο 201

Είδη ενισχύσεων – Όροι εγγύησης Ελληνικού Δημοσίου – Εξουσιοδοτική διάταξη -Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 9 ν. 4887/2022

Στην παρ. 4 του άρθρου 9 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ειδών ενισχύσεων και κινήτρων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «οι αναλυτικοί όροι και η διαδικασία δανειοδότησης της παρούσας περίπτωσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «η διαδικασία χορήγησης της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης της εν λόγω εγγύησης, οι αναλυτικοί όροι και η διαδικασία δανειοδότησης της παρούσας περίπτωσης» και β) στο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «ανωτέρω κίνητρα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «κίνητρα των περ. α) και β)», και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:

«4. Κίνητρο παροχής δανείων με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε.:

α) Για τα επενδυτικά σχέδια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜμΕ), τα οποία λαμβάνουν απόφαση υπαγωγής σε οποιοδήποτε Καθεστώς Ενίσχυσης του άρθρου 2, οι φορείς δύνανται να αιτηθούν να λάβουν δάνεια, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, για την υλοποίηση της επένδυσης, με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Development Law Financial Instrument Guarantee Fund (DeLFI GF) ή εναλλακτικά από άλλο ενισχυόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

β) Τα επενδυτικά σχέδια που έχουν λάβει απόφαση υπαγωγής στο Καθεστώς Ενίσχυσης Μεγάλων Επενδύσεων, είτε ανήκουν σε μεγάλες, είτε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δύνανται να υποβάλλουν αίτηση δανειοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), προκειμένου να λάβουν δάνειο με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Η ΕΤΕπ αξιολογεί την επενδυτική πρόταση με τα δικά της κριτήρια και διαδικασίες.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης, καθορίζονται η διαδικασία χορήγησης της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης της εν λόγω εγγύησης, οι αναλυτικοί όροι και η διαδικασία δανειοδότησης της παρούσας περίπτωσης.

Τα κίνητρα των περ. α) και β) εμπεριέχουν κρατική ενίσχυση, το ύψος της οποίας προστίθεται στις ενισχύσεις της παρ. 1.».

 

Άρθρο 202

Διεύρυνση των εξαιρούμενων επιχειρήσεων από τις ενισχύσεις και την υπαγωγή σε καθεστώτα – Προσθήκη περ. ε) και στ) στην παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 4887/2022

Στην παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί δικαιούχων και εξαιρούμενων ενισχύσεων, προστίθενται περ. ε) και στ) ως εξής:

«ε. επιχειρήσεις σε βάρος των οποίων εκκρεμεί, κατά την υποβολή της αίτησης επενδυτικού σχεδίου, ανάκτηση ενισχύσεων, κατόπιν έκδοσης απόφασης επιβολής κυρώσεων ή απόφασης ανάκλησης της υπαγωγής επενδυτικού τους σχεδίου σε αναπτυξιακό νόμο και ιδίως στον παρόντα και στους αναπτυξιακούς νόμους 4887/2022 (Α’ 16), 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 (Α’ 261), 1892/1990 (Α’ 101), 1262/1982 (Α’ 70) και 1116/1981 (Α’ 8).

στ. επιχειρήσεις σε βάρος των οποίων έχουν επιβληθεί κυρώσεις για παραβιάσεις του άρθρου 40 του ν. 4488/2017 (Α’ 137), περί αποκλεισμού δυνητικών δικαιούχων από καθεστώς ενίσχυσης.».

 

Άρθρο 203

Ορισμός αρμόδιας υπηρεσίας ως Ενδιάμεσου Φορέα Διαχείρισης ΕΣΠΑ 2021-2027 – Προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 17 του ν. 4887/2022

Στο άρθρο 17 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υποβολής αίτησης, προστίθεται παρ. 9 ως εξής:

«9. Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης κατά την υποδοχή των επενδυτικών σχεδίων, την αξιολόγηση, την έγκριση, τις πιστοποιήσεις υλοποίησης και ολοκλήρωσης, καθώς και την παρακολούθηση αυτών, ασκεί αρμοδιότητες Ενδιάμεσου Φορέα Διαχείρισης, σε εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου του ΕΣΠΑ 2021 – 2027.».

 

Άρθρο 204

Προθεσμία διενέργειας τελικού ελέγχου για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας επένδυσης – Προσθήκη παρ. 13 στο άρθρο 21 του ν. 4887/2022

  1. Στο άρθρο 21 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ελέγχου επενδυτικών σχεδίων, προστίθεται παρ. 13 ως εξής:

«13. Όταν ο τελικός έλεγχος για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης διενεργείται από ορκωτό ελεγκτή – λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία που επιλέγεται από τον φορέα του επενδυτικού σχεδίου, η έκθεση ελέγχου υποβάλλεται υποχρεωτικά εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος τελικού ελέγχου. Εάν η έκθεση ελέγχου δεν υποβληθεί εντός της ανωτέρω προθεσμίας, ανακαλείται αυτοδίκαια η απόφαση υπαγωγής και ανακτάται εντόκως το ποσό της ενίσχυσης που έχει καταβληθεί, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 122.

Τα πρώτο και δεύτερο εδάφια ισχύουν για όλα τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στους αναπτυξιακούς νόμους 4887/2022 (Α’ 16), 4399/2016 (Α’ 117) και 3908/2011 (Α’ 8).».

  1. Η προθεσμία των έξι (6) μηνών της παρ. 13 του άρθρου 21 του ν. 4887/2022 εκκινεί από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εάν η υποβολή του αιτήματος τελικού ελέγχου πραγματοποιήθηκε πριν από αυτή.

 

Άρθρο 205

Επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας – Τροποποίηση άρθρου 23 ν. 4887/2022

Στο άρθρο 23 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο τρίτο εδάφιο της παρ. 1, μετά τη λέξη «ανακαλείται», προστίθενται οι λέξεις «αυτοδίκαια, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 122,», β) στην παρ. 2, βα) στο δεύτερο εδάφιο, i) οι λέξεις «υποβολή της έκθεσης τελικού ελέγχου της επένδυσης ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης τελικού ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα,» και ii) οι λέξεις «, ιδίως με την πώληση προϊόντων ή παροχή υπηρεσιών και με την έκδοση όλων των νομιμοποιητικών αδειών» διαγράφονται και ββ) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 23 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 23

Ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας

  1. Ο επενδυτής υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.-Αν) σύμφωνα με το άρθρο 126 για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης το αργότερο εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης της επένδυσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 2. Εάν ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου δεν υποβάλει την αίτηση του πρώτου εδαφίου, συνοδευόμενη από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και εντός της ως άνω προθεσμίας, η επένδυση θεωρείται ως μη ολοκληρωθείσα. Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 122, και ανακτώνται τα ποσά ενίσχυσης, τα οποία έχουν χορηγηθεί, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 28.
  2. Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εντός της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της περίληψης της απόφασης υπαγωγής. Η ολοκλήρωση και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης πιστοποιείται με την έκδοση σχετικής απόφασης, από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης τελικού ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα, εφόσον εξυπηρετούνται οι αρχικοί σκοποί παραγωγικής λειτουργίας και ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της επένδυσης και τεκμηριώνεται η λειτουργία της μονάδας. Για την πιστοποίηση της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, απαιτείται να έχουν εκδοθεί όλες οι απαιτούμενες άδειες νόμιμης λειτουργίας της, να έχουν δημιουργηθεί οι μισές τουλάχιστον, από τις νέες εγκεκριμένες, με το επενδυτικό σχέδιο, θέσεις απασχόλησης, εκφρασμένες σε ετήσιες μονάδες εργασίας (Ε.Μ.Ε.), και να τεκμηριώνεται η παραγωγική λειτουργία της μονάδας, με παραστατικά προμήθειας α΄ και β’ υλών καθώς και πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών που ορίζονται με την απόφαση υπαγωγής.

Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της προθεσμίας του δευτέρου εδαφίου για την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων της παρ. 3 του άρθρου 17 από τα οικεία όργανα, η αρμοδιότητα έκδοσης της σχετικής απόφασης ασκείται από τον αρμόδιο Υπουργό.

  1. Με την απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, καθορίζονται ο χρόνος ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου και το τελικό ποσό ενίσχυσης. Ως χρόνος ολοκλήρωσης νοείται ο πραγματικός χρόνος ολοκλήρωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και όχι ο χρόνος δημοσίευσης της περίληψης της απόφασης ολοκλήρωσης.
  2. Με την απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, δεν μπορεί να επέλθει αύξηση του συνολικού ενισχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, ούτε του συνολικού ποσού της ενίσχυσης ούτε των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, όπως αυτά έχουν οριστεί αρχικά στην απόφαση υπαγωγής.
  3. Με την απόφαση προκήρυξης, εξειδικεύονται περαιτέρω οι προϋποθέσεις ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων.
  4. Μετά από την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης, είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος έγκρισης μεταβολής στοιχείων του επενδυτικού σχεδίου, τα οποία υποχρεούται να τηρεί ο φορέας έως τη λήξη του διαστήματος τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 25.».

 

Άρθρο 206

Προθεσμία υποβολής από τον φορέα επενδυτικού σχεδίου των απαραίτητων δικαιολογητικών για την εκταμίευση της ενίσχυσης – Τροποποίηση άρθρου 24 ν. 4887/2022

Στο άρθρο 24 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί περιεχομένου και καταβολής ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της υποπερ. α) της περ. 1, οι λέξεις «υποβολή της έκθεσης ελέγχου της επένδυσης ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα», β) στην περ. 2, βα) στο δεύτερο εδάφιο της υποπερ. α), οι λέξεις «υποβολή της έκθεσης ελέγχου της επένδυσης ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα», ββ) προστίθεται υποπερ. ε), και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 24 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 24

Περιεχόμενο και καταβολή ενισχύσεων

Η καταβολή της ενίσχυσης ή η χρήση της ωφέλειας από τον δικαιούχο μπορεί να πραγματοποιείται είτε εφάπαξ, με την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας του επενδυτικού σχεδίου, είτε σταδιακά και εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις των περ. 1 έως 6. Ο προσδιορισμός των ποσών της δικαιούμενης ενίσχυσης ανά είδος ενίσχυσης γίνεται βάσει των επιμέρους ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, όπως αυτά έχουν οριστεί στην απόφαση υπαγωγής.

  1. Φορολογική απαλλαγή:

α) Το δικαίωμα έναρξης χρήσης της ωφέλειας του κινήτρου της φορολογικής απαλλαγής θεμελιώνεται με την πιστοποίηση της υλοποίησης του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του κόστους του επενδυτικού σχεδίου από το αρμόδιο όργανο ελέγχου με την έκδοση απόφασης εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα. Ο φορέας μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο της δικαιούμενης ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής εντός δεκαπέντε (15) φορολογικών ετών από το έτος θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης της ωφέλειας με τους ακόλουθους περιορισμούς που ισχύουν σωρευτικά:

αα) Η ενίσχυση που δικαιούται ο ενδιαφερόμενος να μην υπερβαίνει, κατ’ έτος, το ένα δεύτερο (1/2) του συνολικού εγκεκριμένου ποσού της φορολογικής απαλλαγής, με εξαίρεση την περίπτωση της μη πλήρους αξιοποίησής του κατά τα προηγούμενα φορολογικά έτη λόγω έλλειψης επαρκών κερδών. Στην περίπτωση αυτή, εναπομείναν ποσό ενίσχυσης από προηγούμενα φορολογικά έτη προστίθεται στο ανωτέρω υπολογιζόμενο μέγιστο ετήσιο ποσό δικαιούμενης ενίσχυσης.

αβ) Η ενίσχυση που δικαιούται ο ενδιαφερόμενος να μην υπερβαίνει το ένα δεύτερο (1/2) του συνολικού εγκεκριμένου ποσού της φορολογικής απαλλαγής, μέχρι το φορολογικό έτος της έκδοσης της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.

β) Το ποσό της δικαιούμενης ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής για το τμήμα του εξοπλισμού του επενδυτικού σχεδίου, που αποκτάται με χρηματοδοτική μίσθωση (leasing), προσδιορίζεται για κάθε φορολογικό έτος ως ποσοστό επί του τμήματος της αξίας κτήσης του εξοπλισμού, το οποίο εμπεριέχεται στα μισθώματα που καταβλήθηκαν μέχρι τη λήξη του φορολογικού έτους.

γ) Το κατ’ έτος αναλωθέν ποσό της φορολογικής απαλλαγής εμφανίζεται σε ειδικό αποθεματικό και αντίστοιχο λογαριασμό στα βιβλία της επιχείρησης, που σχηματίζεται από τον φόρο εισοδήματος, ο οποίος δεν καταβλήθηκε λόγω της παρεχόμενης φορολογικής απαλλαγής.

  1. Επιχορήγηση:

α) Ποσό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή πενήντα τοις εκατό (50%) ή εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) της εγκεκριμένης επιχορήγησης μπορεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ύστερα από αίτημά του και μετά από την πιστοποίηση της υλοποίησης του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του συνολικού κόστους του επενδυτικού σχεδίου από το αρμόδιο όργανο, μέσω επιτόπιου ή διοικητικού ελέγχου. Η πιστοποίηση πραγματοποιείται με την έκδοση σχετικής απόφασης, από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα.

β) Το υπόλοιπο ποσό της επιχορήγησης ή το σύνολό της σε περίπτωση μη εφαρμογής της περ. α), καταβάλλεται μετά από την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.

γ) Τα ποσά της επιχορήγησης δεν αφαιρούνται από την αξία των επενδυτικών δαπανών, προκειμένου να γίνει προσδιορισμός των φορολογητέων κερδών.

δ) Η επιχορήγηση καταβάλλεται απευθείας μέσω ηλεκτρονικής πληρωμής σε τραπεζικό λογαριασμό του φορέα του επενδυτικού σχεδίου και δεν επιτρέπεται η εκχώρησή της σε τρίτους. Κατ’ εξαίρεση είναι δυνατή η εκχώρηση της απαίτησης του ποσού της επιχορήγησης σε τραπεζικά ιδρύματα για την παροχή βραχυπρόθεσμου δανείου ισόποσου της εκχωρούμενης επιχορήγησης, που χρησιμοποιείται για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου. Στις περιπτώσεις αυτές, η καταβολή της επιχορήγησης γίνεται απευθείας στο τραπεζικό ίδρυμα με το οποίο έχει υπογραφεί η σύμβαση εκχώρησης της απαίτησης ή στον φορέα στον οποίον το τραπεζικό ίδρυμα εκχώρησε την απαίτηση, εφόσον κάθε φορά έχει αναληφθεί ισόποσο τουλάχιστον της καταβαλλόμενης επιχορήγησης τμήμα του βραχυπρόθεσμου αυτού δανείου.

ε) Εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου υποχρεούται να υποβάλλει τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την εκταμίευση της ενίσχυσης, τα οποία ορίζονται στην οικεία προκήρυξη του άρθρου 30. Σε διαφορετική περίπτωση, ανακαλείται αυτοδίκαια η απόφαση υπαγωγής και ανακτάται εντόκως το ποσό της ενίσχυσης που έχει καταβληθεί, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 122. Το πρώτο και το δεύτερο εδάφιου ισχύουν για όλα τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον παρόντα και στους νόμους 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 (Α’ 261) και 2601/1998 (Α’ 81). Για τους αναπτυξιακούς νόμους 4399/2016, 3908/2011, 3299/2004 και 2601/1998, τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την εκταμίευση της ενίσχυσης ορίζονται με την υπ. αρ. 78954/14.7.2017 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης «Καθορισμός των δικαιολογητικών και της διαδικασίας για την καταβολή – εκταμίευση της επιχορήγησης, της επιδότησης της χρηματοδοτικής μίσθωσης, της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης και της επιδότησης των τόκων των επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στους αναπτυξιακούς νόμους 2601/1998, 3299/2004, 3908/2011 και 4399/2016» (Β΄ 2494).

  1. Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing):

α) Η έναρξη της καταβολής της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) μπορεί να πραγματοποιείται, μετά από την πιστοποίηση από το αρμόδιο όργανο ελέγχου της εγκατάστασης στη μονάδα του συνόλου του μισθωμένου εξοπλισμού, σύμφωνα με τη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing).

β) Η επιδότηση καταβάλλεται ανά εξάμηνο και μετά από την εκάστοτε πληρωμή των δόσεων του μισθώματος εκ μέρους του φορέα της επένδυσης. Το ποσό που καταβάλλεται υπολογίζεται επί της αξίας απόκτησης του εξοπλισμού, το οποίο εμπεριέχεται στις καταβαλλόμενες δόσεις, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα ποσοστά ενισχύσεων και με τον περιορισμό της μη υπέρβασης της καταβολής του εξήντα τοις εκατό (60%) του εγκεκριμένου ποσού μέχρι την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας του επενδυτικού σχεδίου.

γ) Είναι δυνατή η προεξόφληση των δόσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) από τον φορέα της επένδυσης μόνο για τους τελευταίους δώδεκα (12) μήνες της σύμβασης μίσθωσης, όπως αυτή έχει εγκριθεί από την αρμόδια υπηρεσία.

δ) Τα ποσά της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) δεν αφαιρούνται από την αξία των επενδυτικών δαπανών, προκειμένου να γίνει προσδιορισμός των φορολογητέων κερδών.

  1. Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης:

α) Η έναρξη της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης μπορεί να πραγματοποιείται μετά από την πιστοποίηση από το αρμόδιο όργανο ελέγχου της δημιουργίας των συνδεόμενων με το επενδυτικό σχέδιο θέσεων εργασίας.

β) Η επιδότηση καταβάλλεται ανά εξάμηνο και μετά από την εκάστοτε πληρωμή του μισθολογικού κόστους εκ μέρους του φορέα της επένδυσης, με τον περιορισμό της μη υπέρβασης της καταβολής του εξήντα τοις εκατό (60%) του εγκεκριμένου ποσού μέχρι την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.

  1. Οι επιχορηγήσεις, οι επιδοτήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) και οι επιδοτήσεις του μισθολογικού κόστους που προβλέπονται στον παρόντα καλύπτονται από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων, στον οποίο εγγράφεται η σχετική προβλεπόμενη δαπάνη για κάθε οικονομικό έτος και προέρχονται από εθνικούς πόρους ή Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (Ε.Δ.Ε.Τ.) ή από άλλους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία.
  2. Τα ποσά της ληφθείσας επιχορήγησης, επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης, καθώς και απαλλαγής από καταβολή φόρου εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού και σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής του, εντός του χρονικού διαστήματος που προβλέπεται στην περ. β) του άρθρου 25, επιστρέφονται ή και ανακτώνται και επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, A’ 58).

Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης μέρους ή του συνόλου του αποθεματικού μετά από την παρέλευση του ως άνω διαστήματος, προστίθεται στα κέρδη της επιχείρησης και φορολογείται στο φορολογικό έτος, κατά το οποίο έλαβε χώρα η διανομή ή ανάληψη του αντίστοιχου ποσού του αποθεματικού, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία.

Οι οφειλόμενες για το μέλλον ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων που καταβάλλονται σε περισσότερες δόσεις, καθώς και οι επιλέξιμες δαπάνες ανάγονται στην αξία τους κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης με βάση τα προεξοφλητικά επιτόκια που ισχύουν κατά τον χρόνο εκείνο.».

 

Άρθρο 207

Αδυναμία γνωστοποίησης μεταβολών και στοιχείων των ενισχυόμενων φορέων λόγω τεχνικής δυσλειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων – Προσθήκη περ. θ’ και ι’ στο άρθρο 25 του ν. 4887/2022

Στο άρθρο 25 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16), περί υποχρεώσεων ενισχυόμενων φορέων, προστίθενται περ. θ) και ι), ως εξής:

«θ) Αν για λόγους τεχνικής φύσεως, οι οποίοι αφορούν στη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (Π.Σ.–Αν), δεν είναι εφικτή η γνωστοποίηση των μεταβολών των υποπερ. γε’ και γθ’ της περ. γ) ή η αποστολή των στοιχείων τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων του άρθρου 26 μέσω του Π.Σ.-Αν, οι σχετικές προθεσμίες εκκινούν από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης λειτουργίας του συστήματος από τον Γενικό Γραμματέα Ιδιωτικών Επενδύσεων.

ι) Αν για λόγους τεχνικής φύσεως, οι οποίοι αφορούν στη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (Π.Σ.-Αν), δεν είναι εφικτή η υποβολή αιτήματος τροποποίησης ή έγκρισης μεταβολής στοιχείων των υποπερ. γστ’, γζ’ και γη’ της περ. γ), τα σχετικά αιτήματα υποβάλλονται εντός δύο (2) μηνών από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης λειτουργίας του συστήματος από τον Γενικό Γραμματέα Ιδιωτικών Επενδύσεων.».

 

Άρθρο 208

Παράβολο ελέγχου υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 27 ν. 4887/2022

Στο τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16), περί παραβόλων, μετά τις λέξεις «επενδυτικών σχεδίων του» προστίθενται οι λέξεις «είκοσι πέντε τοις εκατό (25%),» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:

«2. Κατά τον έλεγχο υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων, απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το οποίο ορίζεται στο ένα τοις χιλίοις (1‰) του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου. Το ως άνω ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ειδικώς κατά τον έλεγχο υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%), πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το οποίο ορίζεται στο μηδέν κόμμα πέντε τοις χιλίοις (0,5‰) του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου. Το ως άνω ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριακοσίων (300) ευρώ. Για το καθεστώς ενίσχυσης «Κοινωνική επιχειρηματικότητα και χειροτεχνία» δεν απαιτείται η υποβολή παραβόλου.

Αν ο έλεγχος διενεργείται από όργανο της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 120, ορκωτούς ελεγκτές ή ελεγκτική εταιρεία, δεν απαιτείται παράβολο.».

 

Άρθρο 209

Χρόνος και τρόπος έκδοσης της προκήρυξης καθεστώτων ενισχύσεων – Αντικατάσταση παρ. 1 και προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 30 του ν. 4887/2022

  1. Στο άρθρο 30 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16), περί προκήρυξης καθεστώτος ενισχύσεων, η παρ. 1 αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Η προκήρυξη εκάστου καθεστώτος δύναται να εκδίδεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τα καθεστώτα ενισχύσεων των περ. 1 έως 13 του άρθρου 2 προκηρύσσονται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης. Το καθεστώς ενισχύσεων της περ. 14 του άρθρου 2 προκηρύσσεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.».

  1. Στο άρθρο 30 του ν. 4887/2022 προστίθεται παρ. 8 ως εξής:

«8. Στην απόφαση προκήρυξης του καθεστώτος επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών της παρ. 1, καθορίζονται τα προβλεπόμενα στην παρ. 2, τυχόν περιορισμοί, τα ανώτατα ποσά της προκύπτουσας ωφέλειας λόγω της προσαύξησης της έκπτωσης ανά επενδυτικό σχέδιο, τα ανώτατα ποσοστά επί της συνολικής ωφέλειας ανά έτος για κάθε επενδυτικό σχέδιο, οι διαδικασίες και τα αρμόδια όργανα υπαγωγής, αξιολόγησης και ελέγχου των προϋποθέσεων και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του.».

 

Άρθρο 210

Όργανα ελέγχου επενδυτικών σχεδίων – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 120 ν. 4887/2022

Στην παρ. 2 του άρθρου 120 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16), περί οργάνων ελέγχου επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «της παρ. 3 του άρθρου 17» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, όπως αυτά προβλέπονται στην απόφαση της παρ. 15 του άρθρου 129», β) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, γ) προστίθεται νέο, τρίτο, εδάφιο, δ) στο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «σε σχέση με όσα έχουν αναρτηθεί στο Πληροφοριακό Σύστημα του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.Αν)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στην πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, σε σχέση με τα δηλωθέντα στοιχεία και τα αναρτημένα στο Πληροφοριακό Σύστημα του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.Αν) έγγραφα και δικαιολογητικά», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:

«2. Η πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, σύμφωνα με την ως άνω διαδικασία της περ. β’ της παρ. 1, υπόκειται σε δειγματοληπτικό έλεγχο ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) τουλάχιστον ετησίως επί του συνόλου των επενδυτικών σχεδίων, που διενεργείται από τριμελή επιτροπή, η οποία ορίζεται με απόφαση των αρμόδιων οργάνων, όπως αυτά προβλέπονται στην απόφαση της παρ. 15 του άρθρου 129, αποτελούμενη από: α) έναν (1) υπάλληλο της αρμόδιας Υπηρεσίας, β) ένα (1) μέλος που προτείνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και είναι μέλος του Ε.Μ.Π.Ε. και γ) ένα (1) μέλος που προτείνεται από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος και είναι μέλος του Ε.Μ.Π.Ε. Η έκθεση ελέγχου της τριμελούς επιτροπής υποβάλλεται στον φορέα υποδοχής του επενδυτικού σχεδίου και κοινοποιείται στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Για κάθε επιτόπιο δειγματοληπτικό έλεγχο, για τις αποζημιώσεις των μελών της τριμελούς επιτροπής καθορίζεται ότι:

α) για τους υπαλλήλους της περ. α) του πρώτου εδαφίου της παρούσας, εφαρμόζεται η περ. 1 του άρθρου 2 της υπ’ αρ. 47160/19.5.2023 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών «Καθορισμός αποζημιώσεων των συμμετεχόντων στις διαδικασίες αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης των επενδυτικών σχεδίων των αναπτυξιακών νόμων, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4887/2022» (Β΄ 3408), περί αποζημιώσεων Προέδρων Επιτροπών, και

β) για τα μέλη των περ. β) και γ) του πρώτου εδαφίου της παρούσας, εφαρμόζεται η παρ. 2 του άρθρου 8 της υπ’ αρ. 47160/19.5.2023 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών, περί αποζημιώσεων Μελών.

Αν κατά τον ως άνω δειγματοληπτικό έλεγχο διαπιστωθούν αποκλίσεις και ανακριβείς δηλώσεις στην πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, σε σχέση με τα δηλωθέντα στοιχεία και τα αναρτημένα στο Πληροφοριακό Σύστημα του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.-Αν) έγγραφα και δικαιολογητικά, επιβάλλονται κυρώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 28.».

 

Άρθρο 211

Εξουσιοδοτικές διατάξεις – Τροποποίηση παρ. 7, 8 και 14 και προσθήκη παρ. 20 και 21 στο άρθρο 129 του ν. 4887/2022

  1. 1. Στην παρ. 7 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη χρήση του φορολογικού οφέλους» διαγράφονται, β) στο τέλος της παραγράφου προστίθενται οι λέξεις «της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής της παρ. 1» και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:

«7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξειδικεύονται ο τρόπος υπολογισμού του ποσού της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής για κάθε φορολογικό έτος, το περιεχόμενο της Δήλωσης Φορολογικής Απαλλαγής (Δ.Φ.Α.) της περ. γιβ’ του άρθρου 25, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής της παρ. 1 του άρθρου 24.».

  1. Στην παρ. 8 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «ορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ορίζεται η διαδικασία καταβολής» και β) μετά τις λέξεις «Μέρους Β’» προστίθενται οι λέξεις «,καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των ειδών ενίσχυσης των παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 24», και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:

«8. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ορίζεται η διαδικασία καταβολής της επιχορήγησης, της επιδότησης της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης των καθεστώτων ενισχύσεων του Μέρους Β’, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των ειδών ενίσχυσης των παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 24.».

  1. Στην παρ. 14 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022, οι λέξεις «τα συγκεκριμένα αντικείμενα ελέγχου σχετικά με την ολοκλήρωση της επένδυσης και την έναρξη της παραγωγικής της λειτουργίας, σύμφωνα με τον παρόντα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τα αντικείμενα ελέγχου, η διαδικασία, οι όροι και οι προϋποθέσεις» και η παρ. 14 διαμορφώνεται ως εξής:

«14. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζονται τα αντικείμενα ελέγχου, η διαδικασία, οι όροι και οι προϋποθέσεις, καθώς και κάθε αναγκαίο ειδικότερο ζήτημα για τη ρύθμιση των θεμάτων της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 120.».

  1. Στο άρθρο 129 του ν. 4887/2022 προστίθενται παρ. 20 και 21 ως εξής:

«20. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να καθορίζονται η διαδικασία, τα αρμόδια όργανα, ο τρόπος για την ανάκληση του φορολογικού οφέλους, την καταβολή των οφειλόμενων φόρων, ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης του οφειλόμενου ποσού φόρου και τη βεβαίωση και είσπραξη των οφειλόμενων φόρων και των προβλεπόμενων από την ενωσιακή νομοθεσία επιβαρύνσεων, σε περίπτωση που οι ενισχυόμενες επιχειρήσεις δεν τηρούν τις απορρέουσες από το καθεστώς προϋποθέσεις και υποχρεώσεις.

  1. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να καθορίζεται το ειδικότερο πλαίσιο εφαρμογής των καθεστώτων ενίσχυσης του παρόντος νόμου στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησης επενδυτικών σχεδίων από το Ε.Σ.Π.Α. της προγραμματικής περιόδου 2021-2027.».

 

Άρθρο 212

Μεταβατικές διατάξεις – Τροποποίηση παρ. 5, 6, 16 και 17 και αντικατάσταση παρ. 8 και 10 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022

  1. Στην παρ. 5 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί μεταβατικών διατάξεων, οι λέξεις «την παρ. 2» αντικαθίστανται από τις λέξεις «την παρ. 1», και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. H υπ’ αρ. 43965/30.11.1994 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Τουρισμού αναφορικά με τον καθορισμό του είδους και της έκτασης των επενδυτικών έργων που περιλαμβάνονται στις επενδύσεις εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής των εγκαταστάσεων και εξοπλισμού των ξενοδοχειακών μονάδων, για την υπαγωγή τους στον ν. 1892/1990 (Β’ 922), διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 90 του παρόντος.».

  1. Στην παρ. 6 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022, οι λέξεις «παρ. 3» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρ. 2», και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:

«6. Η υπ’ αριθμ. 58692/5.8.1998 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης (Β’ 870) αναφορικά με το είδος και την έκταση των έργων που πρέπει να περιλαμβάνονται στα επενδυτικά προγράμματα ή και προγράμματα χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) εξοπλισμού για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και εξοπλισμού των τουριστικών οργανωμένων κατασκηνώσεων (campings) τάξης Γ` και ανώτερης, για να θεωρείται ο εκσυγχρονισμός αυτός ως ολοκληρωμένης μορφής και να είναι δυνατή η εφαρμογή των ενισχύσεων του ν. 2601/1998, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 90 του παρόντος.».

  1. Η παρ. 8 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022, αντικαθίσταται ως εξής:

«8. Μέχρι την έκδοση της απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 129, ως προς τη διαδικασία καταβολής της επιχορήγησης, της επιδότησης της χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης εφαρμόζεται, κατ΄αναλογία, η υπ’ αρ. 78954/14.7.2017 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης «Καθορισμός των δικαιολογητικών και της διαδικασίας για την καταβολή – εκταμίευση της επιχορήγησης, της επιδότησης της χρηματοδοτικής μίσθωσης, της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης και της επιδότησης των τόκων των επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στους αναπτυξιακούς νόμους 2601/1998, 3299/2004, 3908/2011 και 4399/2016» (Β’ 2494).».

  1. Στην παρ. 10 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) πριν από τις λέξεις «Η υπ’ αριθμ.» προστίθενται οι λέξεις «Μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 7 του άρθρου 129, εφαρμόζεται και για τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος» και β) οι λέξεις «, διατηρείται σε ισχύ μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 7 του άρθρου 129» διαγράφονται, και η παρ. 10 διαμορφώνεται ως εξής:

«10. Μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 7 του άρθρου 129, εφαρμόζεται και για τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος η υπ` αριθμ. 61239/15.6.2020 κοινή απόφαση των Υφυπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Β’ 2471), αναφορικά με την εφαρμογή της ενίσχυσης φορολογικής απαλλαγής σε επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον ν. 4399/2016.».

  1. Στην παρ. 16 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022, οι λέξεις «του τελευταίου εδαφίου της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 120 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 13 του άρθρου 129» και η παρ. 16 διαμορφώνεται ως εξής:

«16. Η υπ’ αριθμ. 134020/23.12.2019 (Β’ 4767) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων διατηρείται σε ισχύ έως την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 13 του άρθρου 129.».

  1. Στην παρ. 17 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022, οι λέξεις «της κοινής απόφασης της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 120 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της απόφασης της παρ. 14 του άρθρου 129» και η παρ. 17 διαμορφώνεται ως εξής:

«17. Η υπ’ αριθμ. 133829/23.12.2019 (Β`4789) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων διατηρείται σε ισχύ έως την έκδοση της απόφασης της παρ. 14 του άρθρου 129.».

 

Άρθρο 213

Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια – Αντικατάσταση άρθρου 13 ν. 5246/2025

Το άρθρο 13 του ν. 5246/2025 (Α’ 198) αντικαθίσταται ως εξής :

«Άρθρο 13

Καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

  1. Στο καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών υπάγονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία ανήκουν στους κάτωθι τομείς δραστηριότητας:

α) Κατασκευή όπλων και πυρομαχικών,

β) Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων,

γ) Κατασκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού για μηχανοκίνητα οχήματα,

δ) Κατασκευή άλλων μερών και εξαρτημάτων για μηχανοκίνητα οχήματα,

ε) Κατασκευή αεροσκαφών και συναφών μηχανημάτων,

στ) Κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων μάχης.

  1. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), και δύναται να περιλαμβάνουν και επιπρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες της παρ. 2 του άρθρου 13Α του παρόντος.
  2. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικώς στο παρόν, καθώς και στα άρθρα 13Α έως 13Δ του παρόντος, εφαρμόζεται ο ν. 4887/2022 (Α’ 16).».

 

Άρθρο 214

Επιλέξιμες δαπάνες – Προσθήκη άρθρου 13Α στον ν. 5246/2025

Στον ν. 5246/2025 (Α’ 198) προστίθεται άρθρο 13Α ως εξής:

«Άρθρο 13Α

Επιλέξιμες δαπάνες

  1. Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται για το σύνολο των προβλεπόμενων επιλέξιμων δαπανών περιφερειακών ενισχύσεων του άρθρου 6 του ν. 4887/2022 (Α’ 16).
  2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφερειακές ενισχύσεις της παρ. 1, τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια δύνανται να ενισχύονται, σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 4887/2022, περί επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, και για τις ακόλουθες κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων του Παραρτήματος Β’ του ν. 4887/2022:

α) τις δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) της παρ. 1,

β) τις δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης της παρ. 7,

γ) τις δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8 ,

δ) τις δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές της παρ. 9,

ε) τις δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης της παρ. 10,

στ) τις δαπάνες για την εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας, την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυστημάτων, την προστασία ή επαναφορά της βιοποικιλότητας ή την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της, της παρ. 11,

ζ) τις δαπάνες για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων της παρ. 12,

η) τις δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση της παρ. 13,

θ) τις δαπάνες για συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) σε εμπορικές εκθέσεις της παρ. 14 και

ι) τις δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονεκτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία της παρ. 15.».

 

Άρθρο 215

Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων – Προσθήκη άρθρου 13Β στον ν. 5246/2025

  1. Στον ν. 5246/2025 (Α’ 198) προστίθεται άρθρο 13Β ως εξής:

Άρθρο 13Β

Είδη, ένταση και ποσά ενισχύσεων

  1. Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος ενισχύονται με τα κίνητρα:

α) της φορολογικής υπερέκπτωσης δαπανών, ήτοι:

αα) έκπτωση, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, των επιλέξιμων για ενίσχυση δαπανών από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων κατά τον χρόνο της πραγματοποίησής τους, που προσαυξάνονται κατά ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%). Το ποσό της ωφέλειας από την προσαυξημένη έκπτωση δεν δύναται να υπερβαίνει κατ’ έτος το ήμισυ (1/2) της συνολικής ωφέλειας για το επενδυτικό σχέδιο, όπως καθορίζεται στην απόφαση προκήρυξης του καθεστώτος ενίσχυσης του άρθρου 30 του ν. 4887/2022 (Α’ 16). Σε περίπτωση που προκύπτουν ζημίες που απορρέουν από την εφαρμογή του πρώτου και δεύτερου εδαφίου, αυτές μεταφέρονται σύμφωνα με το άρθρο 27 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167). Το κίνητρο της παρούσας περίπτωσης έχει εφαρμογή και για τη δαπάνη απόσβεσης στοιχείων του ενεργητικού της επιχείρησης, εφόσον αυτή δεν εφαρμόζει προσαυξημένη έκπτωση της δαπάνης απόσβεσης σύμφωνα με άλλες διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και τηρουμένων σε κάθε περίπτωση των κανόνων σώρευσης του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουνίου 2014 , για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης [Γ.Α.Κ. (L 187)].

αβ) δικαίωμα έναρξης της χρήσης της ωφέλειας του κινήτρου της φορολογικής υπερέκπτωσης των επιλέξιμων δαπανών, το οποίο θεμελιώνεται με την πιστοποίηση της υλοποίησης του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του κόστους του επενδυτικού σχεδίου από το αρμόδιο όργανο ελέγχου, με την έκδοση απόφασης εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα. Το ποσό της ωφέλειας από την προσαυξημένη έκπτωση μπορεί να αξιοποιηθεί εντός δεκαπέντε (15) φορολογικών ετών από το φορολογικό έτος θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης. Το ποσό της ωφέλειας από την προσαυξημένη έκπτωση δεν δύναται να υπερβαίνει κατ’ έτος το ήμισυ (1/2) της συνολικής ωφέλειας για το επενδυτικό σχέδιο. Το ποσό της ωφέλειας υπολογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας των ενισχυόμενων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου ή της αξίας του καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, ο οποίος αποκτάται με χρηματοδοτική μίσθωση (leasing).

β) της ταχείας αδειοδότησης της παρ. 3 του άρθρου 9 του ν. 4887/2022.

  1. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες των αρχικών επενδύσεων δύναται να χορηγούνται έως το ανώτατο ποσοστό του χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων.
  2. Τα ποσοστά ενισχύσεων για τις επιλέξιμες δαπάνες της παρ. 2 του άρθρου 13Α παρέχονται στο ανώτατο προβλεπόμενο ποσοστό του Γ.Α.Κ., όπως αναγράφεται στο Παράρτημα Β’.
  3. Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης του παρόντος καθεστώτος για το σύνολο των επενδυτικών σχεδίων που δύνανται να υπαχθούν σε αυτό ανέρχεται σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ.
  4. Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, τηρουμένων των ορίων κοινοποίησης του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ..
  5. Η ενίσχυση παρέχεται, κατόπιν αίτησης των δικαιούχων και σε κάθε περίπτωση η έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου πραγματοποιείται εντός των ετών 2026, 2027 ή 2028.
  6. Αν η επένδυση δεν διατηρηθεί στην περιοχή για την οποία χορηγήθηκε η ενίσχυση για πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωσή της, το φορολογικό κίνητρο της περ. α) της παρ. 1 ανακαλείται και κατά το μέρος που έχει χρησιμοποιηθεί καταβάλλεται εντόκως, σύμφωνα με τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων.».
  7. Εάν η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης έχει εκδοθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου, τότε η προθεσμία των έξι (6) μηνών της υποπερ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 4887/2022 εκκινεί από την έναρξη ισχύος του παρόντος.».

 

Άρθρο 216

Δικαιούχοι – Προσθήκη άρθρου 13Γ στον ν. 5246/2025

Στον ν. 5246/2025 (Α’ 198) προστίθεται άρθρο 13Γ ως εξής:

«Άρθρο 13Γ

Δικαιούχοι

Δικαιούχοι του παρόντος καθεστώτος είναι όλες οι επιχειρήσεις που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί δικαιούχων και εξαιρουμένων ενισχύσεων.».

 

Άρθρο 217

Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων – Προσθήκη άρθρου 13Δ στον ν. 5246/2025

Στον ν. 5246/2025 (Α’ 198) προστίθεται άρθρο 13Δ ως εξής:

«Άρθρο 13Δ

Υπηρεσία υποβολής αιτήσεων

Οι αιτήσεις υπαγωγής στο παρόν καθεστώς υποβάλλονται στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης ή στους φορείς υποδοχής της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), όπως ορίζει η οικεία απόφαση προκήρυξης του άρθρου 30 του ν. 4887/2022.».

 

Άρθρο 218

Εξουσιοδοτικές διατάξεις – Τροποποίηση άρθρου 14 ν. 5246/2025

Στο άρθρο 14 του ν. 5246/2025 (Α’ 198), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «παρ. 2 του άρθρου 13» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρ. 1 του άρθρου 13Β» και αβ) οι λέξεις «του άρθρου 13» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του άρθρου 13Β», και β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «παρ. 2 του άρθρου 13» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρ. 1 του άρθρου 13Β», και το άρθρο 14 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 14

Εξουσιοδοτική διάταξη

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης καθορίζονται οι προϋποθέσεις υπαγωγής και οι δικαιούχοι, τυχόν περιορισμοί, η ένταση της ενίσχυσης της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 13Β, τα ανώτατα ποσά της προκύπτουσας ωφέλειας λόγω της προσαύξησης της έκπτωσης ανά επενδυτικό σχέδιο, τα ανώτατα ποσοστά επί της συνολικής ωφέλειας ανά έτος για κάθε επενδυτικό σχέδιο, οι διαδικασίες και τα αρμόδια όργανα υπαγωγής, αξιολόγησης και ελέγχου των προϋποθέσεων, η πιστοποίηση της έναρξης εργασιών του επενδυτικού σχεδίου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 13Β. Με την ίδια ή όμοια απόφαση καθορίζονται η διαδικασία, τα αρμόδια όργανα και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την ανάκληση του φορολογικού οφέλους, της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 13Β, τη βεβαίωση και την είσπραξη των οφειλόμενων φόρων και των προβλεπόμενων από την ενωσιακή νομοθεσία επιβαρύνσεων, σε περίπτωση που οι ενισχυόμενες επιχειρήσεις δεν τηρούν τις απορρέουσες από το καθεστώς προϋποθέσεις και υποχρεώσεις.».

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’

ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΝΟΜΟΥ 4399/2016

 

Άρθρο 219

Προθεσμία ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων του ν. 4399/2016 – Τροποποίηση άρθρου 18 ν. 4399/2016

Στο άρθρο 18 του ν. 4399/2016 (Α΄ 117), περί της ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της ως άνω απόφασης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προθεσμίας πέντε (5) ετών και έξι (6) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης υπαγωγής», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, i) οι λέξεις «την υποβολή της έκθεσης τελικού ελέγχου της επένδυσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης τελικού ελέγχου», ii) μετά τη λέξη «στοιχείων», προστίθενται οι λέξεις «από τον φορέα», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. α’, i) στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «προβλεπόμενη στην απόφαση υπαγωγής προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προθεσμία ολοκλήρωσης της παρ. 1», ii) οι υποπερ. αα’ και ββ’ αντικαθίστανται, ββ) στην περ. β’, i) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «, που προβλέπεται στην απόφαση υπαγωγής ή, ύστερα από έγκριση, παράτασης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην περ. α’,» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 1 ή της περ. α’ της παρ. 2», ii) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «μέσα στην αρχική ή την παραταθείσα προθεσμία ολοκλήρωσης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εντός της προθεσμίας ολοκλήρωσης της παρ. 1 ή της παραταθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης της περ. α’ της παρ. 2», γ) η παρ. 3 αντικαθίσταται, δ) στην παρ. 4, δα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «Ο επενδυτής» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ο φορέας της επένδυσης», δβ) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, δγ) στο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «και ανακτώνται τα ποσά ενίσχυσης, τα οποία τυχόν έχουν χορηγηθεί, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις παρ. 9 και 10 του άρθρου 23» αντικαθίστανται από τις λέξεις «αυτοδίκαια και ανακτάται εντόκως το ποσό της ενίσχυσης που έχει καταβληθεί, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 27» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 18 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 18

Ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης

  1. Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εφόσον εξυπηρετούνται οι αρχικοί σκοποί παραγωγικής λειτουργίας και ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της επένδυσης, εντός προθεσμίας πέντε (5) ετών και έξι (6) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης υπαγωγής. Η ολοκλήρωση και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης πιστοποιείται με την έκδοση σχετικής απόφασης, από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 14, εντός σαράντα (40) ημερών από την έκδοση της βεβαίωσης πληρότητας της έκθεσης τελικού ελέγχου ή της ημερομηνίας υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον φορέα.
  2. α. Η προθεσμία ολοκλήρωσης της παρ. 1 μπορεί να παραταθεί άπαξ έως δύο (2) έτη κατ’ ανώτατο όριο, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

αα. Έχει υποβληθεί ηλεκτρονικά αίτημα παράτασης πριν από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας ολοκλήρωσης.

αβ. Έχει υλοποιηθεί το πενήντα τοις εκατό (50%) ή το εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου εντός της ανωτέρω προθεσμίας.

β. Η προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 1 ή της περ. α’ της παρ. 2 , μπορεί να παραταθεί για λόγους ανωτέρας βίας για χρονικό διάστημα ίσο με εκείνο της διακοπής ή της καθυστέρησης, με την προϋπόθεση ότι τεκμηριώνεται η δυνατότητα ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου μέσα στη νέα προθεσμία. Το αίτημα παράτασης για λόγους ανωτέρας βίας υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του Π.Σ.Κ.Ε. εντός της προθεσμίας ολοκλήρωσης της παρ. 1 ή της παραταθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης της περ. α’ της παρ. 2.

  1. Για την πιστοποίηση της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης απαιτείται να έχουν εκδοθεί οι απαιτούμενες άδειες νόμιμης λειτουργίας της, να έχουν δημιουργηθεί οι μισές τουλάχιστον από τις νέες εγκεκριμένες με το επενδυτικό σχέδιο θέσεις απασχόλησης, εκφρασμένες σε ετήσιες μονάδες εργασίας (Ε.Μ.Ε.) και να τεκμηριώνεται η παραγωγική λειτουργία της μονάδας, με παραστατικά προμήθειας α΄ ή β’ υλών καθώς και πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών που ορίζονται με την απόφαση υπαγωγής.
  2. Ο φορέας της επένδυσης υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω του Π.Σ.Κ.Ε. για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης της επένδυσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 19. Δαπάνες ή άλλες πράξεις, που διενεργούνται εντός της προθεσμίας των έξι (6) μηνών του πρώτου εδαφίου λαμβάνονται υπόψη για την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, χωρίς να συνυπολογίζονται στην οριστικοποίηση του ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης.

Εάν ο φορέας του επενδυτικού σχεδίου δεν υποβάλλει την αίτηση της προηγούμενης παραγράφου, συνοδευόμενη από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και εντός της ως άνω προθεσμίας, η επένδυση θεωρείται ως μη ολοκληρωθείσα. Στην περίπτωση αυτή η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια και ανακτάται εντόκως το ποσό της ενίσχυσης που έχει καταβληθεί, χωρίς να απαιτείται γνωμοδότηση της Γνωμοδοτικής Επιτροπής του άρθρου 27.

  1. Με την απόφαση προκήρυξης ορίζονται οι προϋποθέσεις ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων.».

 

Άρθρο 220

Μείωση δυναμικότητας επενδυτικών σχεδίων – Αντικατάσταση παρ. 3α άρθρου 19 ν. 4399/2016

Η παρ. 3α του άρθρου 19 του ν. 4399/2016 (Α΄ 117), περί διαδικασίας πιστοποίησης της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, αντικαθίσταται ως εξής:

«3α. Η δυναμικότητα ανά προϊόν ή ομάδα προϊόντων για τα επενδυτικά σχέδια δύναται να μειωθεί έως και είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της αρχικώς εγκεκριμένης δυναμικότητας, χωρίς την υποβολή αίτησης τροποποίησης του φυσικού αντικειμένου και αιτιολογημένη κατά περίπτωση αναπροσαρμογή ή όχι του ενισχυόμενου κόστους, τηρουμένων σε κάθε περίπτωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων. Μείωση της δυναμικότητας ανά προϊόν ή ομάδα προϊόντων άνω του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) και έως και πενήντα τοις εκατό (50%) επιτρέπεται μόνο εφόσον υποβληθεί και εγκριθεί αίτημα τροποποίησης, με ή χωρίς αλλαγή του φυσικού αντικειμένου και κατά περίπτωση αναπροσαρμογή του ενισχυόμενου κόστους, σύμφωνα με τα κριτήρια της παρ. 3 του άρθρου 17. Μείωση της δυναμικότητας ή της ισχύος άνω του πενήντα τοις εκατό (50%) καθιστά το σχέδιο μη ολοκληρωμένο, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται και η χορηγηθείσα ενίσχυση ανακτάται με τη διαδικασία είσπραξης δημοσίων εσόδων, προσαυξημένη κατά το ποσό των νόμιμων τόκων από την ημερομηνία καταβολής. Ως «ομάδα προϊόντων» νοείται η παραγωγή προϊόντων που εμπίπτουν στην ίδια τάξη (τετραψήφιος αριθμητικός κωδικός) της δεύτερης αναθεώρησης της στατιστικής ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΝACE – αναθ. 2.1).».

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

 

Άρθρο 221

Μεταβατικές ρυθμίσεις για τη δόμηση γηπέδων εντός εγκεκριμένων Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης

  1. Στα γήπεδα που βρίσκονται εντός εγκεκριμένων Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης (Ε.Π.Ε) εφαρμόζονται έως την έγκριση της πολεοδομικής μελέτης αυτών οι προβλεπόμενοι στο π.δ. της 24ης/31ης Mαΐου 1985 (Δ’ 270) όροι δόμησης.
  2. Για τα γήπεδα της παρ. 1:

α) τα οποία διαχωρίζονται από σιδηροδρομική γραμμή ή δρόμο και συνέχονται λειτουργικώς μέσω υπέργειας ή υπόγειας οδικής σύνδεσης, οι όροι δόμησης προκύπτουν από τη συνολική επιφάνεια αυτών και νοούνται ως πολεοδομικά ενιαίο γήπεδο, κατόπιν σύνταξης συμβολαιογραφικής πράξης, η οποία μεταγράφεται στα βιβλία που τηρεί το οικείο Κτηματολογικό Γραφείο και ειδικότερα στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, εάν πρόκειται για μη κτηματογραφημένο ακίνητο ή στα κτηματολογικά βιβλία, εάν πρόκειται για κτηματογραφημένο ακίνητο, κατά περίπτωση, εφαρμοζόμενων αναλογικώς των διατάξεων περί συνενώσεως ακινήτων και απαγορεύσεων κατατμήσεων.

β) εφαρμόζεται η εξαίρεση της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 125ΚΑ του ν. 4495/2017 (Α’ 167), περί μεταβατικών διατάξεων.

 

Άρθρο 222

Εργοταξιακός λιμένας σε ακίνητα στρατηγικών επενδύσεων – Προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 14Α του ν. 3986/2011

Στο άρθρο 14Α του ν. 3986/2011 (Α΄ 152), περί αξιοποιήσεως δημοσίων ακινήτων, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:

«5. Σε ακίνητα στρατηγικών επενδύσεων του ν. 3894/2010 (Α΄ 204), του ν. 4608/2019 (Α’ 66) και του ν. 4864/2021 (Α΄ 237) για τα οποία εκπονείται Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, οι υφιστάμενες τουριστικές λιμενικές εγκαταστάσεις της παρ. 1 επέχουν θέση εργοταξιακού λιμένα κατά το στάδιο της κατασκευής των σχετικών έργων και βασικής λιμενικής υποδομής για τη μεταφορά προσώπων, υλικών και εξοπλισμού και την τροφοδοσία κατά το στάδιο της λειτουργίας των σχετικών τουριστικών εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που εγκρίνονται με την απόφαση της παρ. 7 του άρθρου 12 ή με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 13. Αν με το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων δεν εγκριθεί ο εργοταξιακός λιμένας του πρώτου εδαφίου, ο φορέας υλοποίησης της επένδυσης οφείλει να επαναφέρει τη λιμενική υποδομή στην προτέρα κατάσταση. Ως προς την τήρηση των κανόνων μέτρων ασφαλείας υπεύθυνος είναι ο φορέας υλοποίησης της επένδυσης.».

 

Άρθρο 223

Υποχρεώσεις υπό ίδρυση επιχειρήσεων που υπάγονται στον ν. 4399/2016 – Προσθήκη παρ. 7 στο άρθρο 21 του ν. 4399/2016

Στο άρθρο 21 του ν. 4399/2016 (Α’ 117), περί υποχρεώσεων ενισχυόμενων φορέων προστίθεται παρ. 7 ως εξής:

«7. Οι φορείς της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 6 που κατά την υποβολή του αιτήματος υπαγωγής είναι υπό ίδρυση ή υπό συγχώνευση, πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες δημοσιότητας πριν από την έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου, όπως ορίζεται στην απόφαση υπαγωγής. Σε περίπτωση που η μετοχική ή εταιρική σύνθεση του φορέα κατά την έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου δεν ταυτίζεται με τη μετοχική ή εταιρική σύνθεση που είχε δηλωθεί κατά την αίτηση υπαγωγής και αποτυπώνεται στην απόφαση υπαγωγής, τότε:

α) επιβάλλεται κύρωση ίση με το πέντε τοις εκατό (5%) της ενίσχυσης που έχει εγκριθεί, εφόσον σωρευτικά:

αα) υποβάλλεται αίτημα τουλάχιστον ενός εκ των αρχικών μετόχων ή εταίρων, με έγγραφη συναίνεση των μετόχων ή εταίρων που συνυπέγραψαν το αίτημα υπαγωγής και δεν συμμετέχουν στον φορέα,

αβ) εξακολουθούν να τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις της απόφασης προκήρυξης και της απόφασης υπαγωγής, και

αγ) δεν μεταβάλλεται η βαθμολογία που έλαβε το επενδυτικό σχέδιο κατά την αξιολόγηση.

β) άλλως, η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται και το σύνολο της ενίσχυσης ανακτάται, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190), προσαυξημένο κατά το ποσό των νόμιμων τόκων από την εκάστοτε καταβολή.

Εφόσον η έγγραφη συναίνεση της υποπερ. αα) της περ. α) της παρούσας παρέχεται από φυσικό πρόσωπο, υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση. Εφόσον παρέχεται από νομικό πρόσωπο, υποβάλλεται απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ή του κατά περίπτωση αρμοδίου οργάνου.».

 

 

Άρθρο 224

Καθορισμός προσπέλασης από τη θάλασσα – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 7 ν. 4864/2021

Στην παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 4864/2021 (Α’ 237), περί κινήτρου χωροθέτησης, προστίθενται νέα εδάφια τέταρτο, πέμπτο και έκτο, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων, το Υπουργείο Ανάπτυξης δύναται, ύστερα από απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (Δ.Ε.Σ.Ε.), να καταρτίζει Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.) επί καταρχήν ενιαίων εκτάσεων, εκτός από τα δημόσια ακίνητα που αναφέρονται στο άρθρο 10 του ν. 3986/2011 (Α’ 152). Για το ενιαίο της έκτασης εφαρμόζεται η υποπερ. α) της περ. 8 της παρ. Γ’ του άρθρου 11 του ν. 3986/2011. Στην επένδυση μπορεί να ενταχθεί έως μία (1) μη όμορη έκταση, η οποία σωρευτικά:

α) Καλύπτει λιγότερο του πενήντα τοις εκατό (50%), επί της συνολικής έκτασης του βασικού ακινήτου της επένδυσης,

β) δεν είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση αρτιότητας – οικοδομησιμότητας του βασικού ακινήτου, και

γ) έχει μέγιστη απόσταση, με το έτερο ακίνητο, ενάμιση (1 ½) χιλιόμετρο. Για τις επενδύσεις της υποπερ. ια’ της περ. 4 της παρ. Β του άρθρου 11 του ν. 3986/2011, στο ίδιο επενδυτικό σχέδιο δύναται να ενταχθούν περισσότερα του ενός Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. με την έκδοση ενιαίου προεδρικού διατάγματος, κατόπιν αίτησης από τον φορέα της επένδυσης.

Με το προεδρικό διάταγμα έγκρισης Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. για χρήση τουρισμού – αναψυχής ή τουριστικού παραθεριστικού χωριού, δύναται να καθορίζεται και η προσπέλαση από τη θάλασσα, τηρουμένων των προϋποθέσεων νόμιμης εκτέλεσης και λειτουργίας του λιμενικού έργου που απαιτείται για τη θαλάσσια προσπέλαση. Η προσπέλαση από τη θάλασσα αφορά μόνο τη διάρκεια κατασκευής του επενδυτικού σχεδίου. Ως προς την τήρηση των κανόνων μέτρων ασφαλείας υπεύθυνος είναι ο φορέας υλοποίησης της επένδυσης.».

 

Άρθρο 225

Λειτουργία της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ως ενδιάμεσου φορέα – Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 13 ν. 4914/2022

Στην παρ. 8 του άρθρου 13 του ν. 4914/2022 (Α΄ 61), περί των ενδιάμεσων φορέων, μετά τις λέξεις «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» προστίθενται οι λέξεις «και των καθεστώτων ενισχύσεων του ν. 4887/2022 (Α΄ 16)» και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:

«8. Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης δύναται να ορίζεται Ενδιάμεσος Φορέας για πράξεις κρατικών ενισχύσεων σε εφαρμογή του Προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» και των καθεστώτων ενισχύσεων του ν. 4887/2022 (Α΄ 16).».

 

Άρθρο 226

Παράταση προθεσμίας απαλλαγών των Ναυπηγείων Ελευσίνας – Τροποποίηση άρθρου 97 του ν. 5007/2022

Στο άρθρο 97 του ν. 5007/2022 (Α’ 241), περί ρυθμίσεων για την εξυγίανση των Ναυπηγείων Ελευσίνας, οι λέξεις «31η Δεκεμβρίου 2025» αντικαθίστανται από τις λέξεις «31η Δεκεμβρίου 2026» και το άρθρο 97 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 97

Ρυθμίσεις για την εξυγίανση των Ναυπηγείων Ελευσίνας

Στο πλαίσιο της παρ. 4 του άρθρου 170 του ν. 4738/ 2020 (Α΄ 207) η υπό εξυγίανση εταιρεία με την επωνυμία Ναυπηγικές και Βιομηχανικές Επιχειρήσεις Ελευσίνας Α.Ε. απαλλάσσεται από την υποχρέωση προσκόμισης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας έναντι οποιασδήποτε αρχής και φορέα έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.».

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ ΣΤ’

 

Άρθρο 227

Καταργούμενες διατάξεις Μέρους ΣΤ’

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:

α) το άρθρο 223 του ν. 4782/2021 (Α’ 36), περί διαδικασίας υπολογισμού νόμιμων τόκων στις περιπτώσεις ανάκτησης ποσού ενίσχυσης που έχει δοθεί σε επενδυτικά σχέδια των νόμων 1892/1990 (Α’ 101), 2601/1998 (Α’ 81) και 3299/2004 (Α’ 261),

β) οι παρ. 6 και 19 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων,

γ) το άρθρο 33 του ν. 4801/2021 (Α’ 83), περί παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων του ν. 4399/2016 (Α’ 117),

δ) το άρθρο 54 του ν. 5079/2023 (Α’ 215), περί παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων του ν. 4399/2016 και

ε) το άρθρο 48 του ν. 5131/2024 (Α’ 128), περί παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων του ν. 4399/2016.

  • 12 Μαρτίου 2026, 18:41 | Κυριάκος Παπαδόπουλος

    Άρθρο 219, Παρ2.
    Προτείνεται η πρόβλεψη αυτοδίκαιης δυνατότητας παράτασης εντός του ανώτατου ορίου των δύο (2) ετών, χωρίς ανάγκη προηγούμενου αιτήματος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεταβάλλεται το εγκεκριμένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και υπό την προϋπόθεση ότι έχει υλοποιηθεί το 50% ή το 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου. Σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύουν να απενταχθούν έργα που έχουν υλοποιήσει έργο άνω του 50% από υγιείς επιχειρήσεις που προσφέρουν στις τοπικές κοινωνίες αλλά και στο εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας, αλλά δεν έχει πατηθεί το κουμπί του αιτήματος παράτασης μαζί με την τροποποίηση και πληρωμή .
    Με βάση αυτό θα πρέπει η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης που αποτελούν γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου να μην θιγούν εξ’ αιτίας του ως άνω γεγονότος.
    Η χρηστή και καλόπιστη συμπεριφορά των διοικητικών οργάνων προς τους πολίτες και υπαλλήλους καθώς και η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη αυτών προς τη διοίκηση, επιβάλλει στα διοικητικά όργανα, να ασκούν τις αρμοδιότητές τους έτσι ώστε κατά την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων να αποφεύγονται οι «άδικες» ή και δογματικές ερμηνείες. Ειδική εκδήλωση των ανωτέρω αποτελεί και η αρχή της επιείκειας υπό την έννοια της προστασίας των δικαιωμάτων των διοικουμένων, κυρίως των οικονομικώς ασθενέστερων από αυτούς. Η συγκεκριμένη αρχή βρίσκει την συνταγματική της κατοχύρωση τόσο στην αρχή του κράτους δικαίου όσο και στην αρχή της ισότητας. Ειδικότερα, εφαρμόζεται όταν η διοίκηση πρόκειται να λάβει επαχθή μέτρα, κυρίως στις περιπτώσεις όπου ο αυστηρός σεβασμός των κανόνων δικαίου και της προβλεπόμενης διαδικασίας από τη διοίκηση ή αλλιώς η «προσκόλληση» σε αυτά, δύναται να επιφέρει μια σοβαρή «διατάραξη ισορροπίας» του δικαίου σε βάρος τους συγκεκριμένου προσώπου, επιβαρύνοντάς τον με συνέπειες που δύσκολα θα γινόταν ανεκτές σε μία ευνομούμενη κοινωνία. Η μη επιεικής μεταχείριση που προκύπτει από την άτεγκτη εφαρμογή των κανόνων δικαίου προσβάλλει το περί δικαίου αίσθημα και γίνεται δεκτή τόσο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όσο και από συνταγματικά δικαστήρια ευρωπαϊκών κρατών, αναδεικνύοντας παράλληλα και τα πιθανά κενά της νομοθετικής ρύθμισης, ιδιαίτερα όταν η τελευταία αδυνατεί να προβλέψει και φυσικά να ρυθμίσει με «δίκαιο» τρόπο την ατομική περίπτωση του διοικούμενου.
    Με αυτήν την έννοια το Υπουργείο μπορεί να αποδεχτεί την αυτοδίκαια παράταση εφόσον τηρούνται οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις του θεσμικού πλαισίου (υλοποίηση 50%).

  • 12 Μαρτίου 2026, 18:10 | Ένωση Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας & Εφαρμογών – ΕΒΙΔΙΤΕ

    Με την παρούσα επιστολή το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας και Εφαρμογών Ελλάδος (ΕΒΙΔΙΤΕ) επιθυμεί να συμβάλει στη δημόσια διαβούλευση του υπό συζήτηση σχεδίου νόμου σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις στον Αναπτυξιακό Νόμο.
    Η ΕΒΙΔΙΤΕ εκπροσωπεί 82 επιχειρήσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας και των εφαρμογών της στην Ελλάδα. Όλη η λίστα εδώ https://www.hellenic-asi.org/melh. Στο πλαίσιο αυτό θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό ο Αναπτυξιακός Νόμος να συμπεριλάβει ρητά τον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών στις επιλέξιμες επενδυτικές δραστηριότητες.
    Ο τομέας των διαστημικών τεχνολογιών και υπηρεσιών αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Οι διαστημικές υποδομές, τα δορυφορικά συστήματα και οι εφαρμογές αξιοποίησης δορυφορικών δεδομένων αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας, την περιβαλλοντική παρακολούθηση, τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, τη ναυτιλία, τη γεωργία ακριβείας, τις τηλεπικοινωνίες και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
    Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει τη στρατηγική σημασία του τομέα μέσω του EU Space Programme, το οποίο περιλαμβάνει τα προγράμματα Copernicus, Galileo και IRIS², καθώς και μέσω ευρύτερων πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας σε κρίσιμες τεχνολογίες.
    Ταυτόχρονα, οι διαστημικές τεχνολογίες έχουν κατεξοχήν χαρακτήρα διπλής χρήσης (dual-use), καθώς υποστηρίζουν τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές εφαρμογές. Δορυφορικά συστήματα τηλεπικοινωνιών, παρατήρησης της Γης και συλλογής πληροφοριών αποτελούν πλέον βασικές υποδομές για την επιχειρησιακή επίγνωση της κατάστασης, την επιτήρηση συνόρων και θαλάσσιων περιοχών, καθώς και την υποστήριξη επιχειρήσεων ασφάλειας και άμυνας.
    Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα εταιρειών, πανεπιστημίων και ερευνητικών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του διαστήματος και συμμετέχουν ενεργά σε προγράμματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
    Παράλληλα, η ελληνική Πολιτεία έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές στρατηγικές επενδύσεις στον τομέα του διαστήματος. Η χώρα συμμετέχει με εθνική ετήσια συνδρομή της τάξης των 32 εκατομμυρίων ευρώ περίπου στα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), ενώ στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) υλοποιείται επενδυτικό πρόγραμμα ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη εθνικών διαστημικών υποδομών και υπηρεσιών.
    Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιασμό σημαντικές πρωτοβουλίες που αφορούν:
    • την ανάπτυξη εθνικού προγράμματος δορυφορικών συστημάτων παρατήρησης της Γης
    • την ανάπτυξη εθνικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου για την Εθνική Άμυνα
    • την ανάπτυξη ευρωπαϊκού κόμβου κυβερνητικών δορυφορικών επικοινωνιών (GOVSATCOM HUB) στην Ελλάδα
    • την αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων ραντάρ (SAR) για εφαρμογές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) επίσης για την Εθνική Άμυνα.

    Οι πρωτοβουλίες αυτές δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανικής και τεχνολογικής ικανότητας στον τομέα του διαστήματος, καθώς και για τη δημιουργία νέων υψηλής εξειδίκευσης θέσεων εργασίας.
    Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως κεντρική στρατηγική κατεύθυνση την επίτευξη τουλάχιστον 25% εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής στις εθνικές αμυντικές προμήθειες, με στόχο την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανικής βάσης. Οι επενδύσεις στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου αυτού, καθώς τα σύγχρονα αμυντικά συστήματα βασίζονται όλο και περισσότερο σε δορυφορικές υποδομές για επικοινωνίες, επιτήρηση, πληροφορίες και επιχειρησιακή επίγνωση της κατάστασης.
    Η δυνατότητα στήριξης σχετικών βιομηχανικών επενδύσεων μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου θα μπορούσε συνεπώς να ενισχύσει σημαντικά την εγχώρια προστιθέμενη αξία σε μελλοντικά διαστημικά και αμυντικά προγράμματα της χώρας.

    Για τους λόγους αυτούς, θεωρούμε ότι η ρητή αναφορά των διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών στις επιλέξιμες επενδυτικές δραστηριότητες του Αναπτυξιακού Νόμου θα συμβάλει στην καλύτερη ευθυγράμμιση του θεσμικού πλαισίου με τις υφιστάμενες εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές στον τομέα του διαστήματος και στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης προτείνουμε τις παρακάτω παρεμβάσεις επί του νομοσχεδίου:

    ____________________
    Προτεινόμενες νομοτεχνικές προσθήκες

    Άρθρο 199 – Υφιστάμενη διατύπωση
    Αντικείμενο
    Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:
    α) η θέσπιση νέου επενδυτικού καθεστώτος για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών και η ρύθμιση εξαιρέσεων από την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων,
    β) η βελτίωση της διαδικασίας υπαγωγής στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων και ο ορισμός αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων αξιολόγησης,
    γ) η βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας,
    δ) ρυθμίσεις για την εκταμίευση της ενίσχυσης, και
    ε) η βελτίωση της διαδικασίας υλοποίησης και ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων.

    Άρθρο 199 – Προτεινόμενη διατύπωση
    Αντικείμενο
    Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:
    α) η θέσπιση νέου επενδυτικού καθεστώτος για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς της άμυνας, της κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών και η ρύθμιση εξαιρέσεων από την υπαγωγή στα καθεστώτα ενισχύσεων,
    β) η βελτίωση της διαδικασίας υπαγωγής στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων και ο ορισμός αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων αξιολόγησης,
    γ) η βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας,
    δ) ρυθμίσεις για την εκταμίευση της ενίσχυσης, και
    ε) η βελτίωση της διαδικασίας υλοποίησης και ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων.

    ____________________
    Άρθρο 200 – Υφιστάμενη διατύπωση
    Διεύρυνση του αντικειμένου του Αναπτυξιακού νόμου – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4887/2022
    Στο άρθρο 2 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αντικειμένου, προστίθεται περ. 14 ως εξής:
    «14. Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών.».

    Άρθρο 200 – Προτεινόμενη διατύπωση
    Διεύρυνση του αντικειμένου του Αναπτυξιακού νόμου – Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4887/2022
    «14. Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης στους στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών.»

    _____________________
    Άρθρο 213 – Υφιστάμενη διατύπωση
    Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια – Αντικατάσταση άρθρου 13 ν. 5246/2025
    Το άρθρο 13 του ν. 5246/2025 (Α’ 198) αντικαθίσταται ως εξής :
    «Άρθρο 13
    Καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια
    1. Στο καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών υπάγονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία ανήκουν στους κάτωθι τομείς δραστηριότητας:
    α) Κατασκευή όπλων και πυρομαχικών,
    β) Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων,
    γ) Κατασκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού για μηχανοκίνητα οχήματα,
    δ) Κατασκευή άλλων μερών και εξαρτημάτων για μηχανοκίνητα οχήματα,
    ε) Κατασκευή αεροσκαφών και συναφών μηχανημάτων,
    στ) Κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων μάχης.
    2. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), και δύναται να περιλαμβάνουν και επιπρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες της παρ. 2 του άρθρου 13Α του παρόντος.
    3. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικώς στο παρόν, καθώς και στα άρθρα 13Α έως 13Δ του παρόντος, εφαρμόζεται ο ν. 4887/2022 (Α’ 16).».

    Άρθρο 213 – Προτεινόμενη διατύπωση
    Επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια
    Προτείνεται να προστεθεί αναφορά όπως παρακάτω με έντονα γράμματα:
    «Άρθρο 13
    Καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών – Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια
    1. Στο καθεστώς ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών, δορυφόρων και εν γένει διαστημικών συστημάτων και εφαρμογών υπάγονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία ανήκουν στους κάτωθι τομείς δραστηριότητας:
    α) Κατασκευή όπλων και πυρομαχικών
    β) Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων
    γ) Κατασκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού για μηχανοκίνητα οχήματα
    δ) Κατασκευή άλλων μερών και εξαρτημάτων για μηχανοκίνητα οχήματα
    ε) Κατασκευή αεροσκαφών και διαστημικών σκαφών και συναφών μηχανημάτων
    στ) Κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων μάχης
    ζ) κατασκευή διαστημικών σκαφών συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων
    η) κατασκευή άλλων μερών διαστημικών σκαφών
    θ) κατασκευή στρατιωτικών διαστημικών σκαφών και συναφή μηχανήματα

    ι) ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων, υποδομών και εφαρμογών που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων επίγειων τμημάτων δορυφορικών συστημάτων (ground segment), υπηρεσιών παρατήρησης της γης, δορυφορικών επικοινωνιών, επίγνωσης διαστημικής κατάστασης (space situational awareness), καθώς και υπηρεσιών και δραστηριοτήτων επιχειρησιακής αξιοποίησης και εξυπηρέτησης σε τροχιά (in-orbit operations and servicing).

    2. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4887/2022.
    3. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται ειδικώς στο παρόν εφαρμόζεται ο ν. 4887/2022.

    _____________________________
    Συμπληρωματικές προτάσεις πολιτικής
    Πέραν των νομοτεχνικών προσθηκών που προτείνονται ανωτέρω, η ΕΒΙΔΙΤΕ προτείνει επίσης να εξετασθούν:
    • η δυνατότητα κάλυψης της ίδιας συμμετοχής επενδυτικών σχεδίων μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου συμπεριλαμβανομένης αύξησης υπέρ το άρτιο.
    • η επιλεξιμότητα δαπανών που αφορούν δοκιμές ελέγχων, εκτόξευση και λειτουργία δορυφόρων
    • η επιλεξιμότητα δαπανών που αφορούν τις αμοιβές ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται στην τεχνολογική ανάπτυξη και κατασκευή διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών υλισμικού και λογισμικού συμπεριλαμβανομένων ολοκληρωμένων δορυφόρων και διαστημικών συστημάτων και υποσυστημάτων ή μερών αυτών

    _______________________________
    Η ΕΒΙΔΙΤΕ, ως θεσμικός εκπρόσωπος της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας, παραμένει στη διάθεση της Πολιτείας για την παροχή τεχνικής υποστήριξης και εξειδικευμένης τεχνογνωσίας σχετικά με τις επενδύσεις στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών.

  • 12 Μαρτίου 2026, 15:57 | Νίκος Λυμπέρης

    Τα άρθρα 222 και 224 που αφορούν τα ΕΣΧΑΣΕ φαίνονται πολύ περιοριστικά για την εφαρμογή τους. Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 222 η ρύθμιση αφορά μόνο υφιστάμενες τουριστικές λιμενικές εγκαταστάσεις που είναι πολύ περιοριστικό. Αντίστοιχα, στο άρθρο 224, η πρόταση περιορίζεται στην εφαρμογή κατά τη διάρκεια κατασκευής και όχι κατά την αδειοδότηση και λειτουργία της επένδυσης.

  • 12 Μαρτίου 2026, 10:05 | ΝΙΚΟΣ ΜΟΡΙΔΗΣ

    Άρθρο 219,

    Σχετικά τροποποίηση του άρθρου 18 του ν. 4399/2016

    Κατά αρχάς θέλω να συμφωνήσω πλήρως με τα σχόλια της Olympia Electronics σχετικά με την απλούστευση του τρόπου παράτασης και συγκεκριμένα να δίνεται αυτοδίκαιη παράταση εντός του ανώτατου ορίου των δύο (2) ετών, χωρίς την ανάγκη ηλεκτρονικής υποβολής προηγούμενου αιτήματος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεταβάλλεται το εγκεκριμένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και υπό την προϋπόθεση ότι έχει υλοποιηθεί το 50% ή το 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου.

    Επιπλέον θεωρώ ότι η παράταση των 5 ετών και έξι μηνών, δεν είναι αρκετή, λόγω των τρεχουσών οικονομικών συνθηκών (ενεργειακό κόστος, αρνητικό επιχειρηματικό περιβάλλον, δυσκολία προμήθειας εξοπλισμού, καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις, παγκόσμια αβεβαιότητα λόγω 2 πολέμων, κ.λ.π.) και θα πρέπει να δοθεί επιπλέον οριζόντιά παράταση 2 ετών για την απρόσκοπτη υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων.

    Νίκος Μορίδης
    Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΑΠΘ
    6932900060

  • 11 Μαρτίου 2026, 19:06 | ιωαννησ μπαλτζακης

    σχετικα με το Αρθρο 203.
    ειμαι επενδυτης που εχω υπαχθει στον Ν.4399/16 για εναν πολυ μικρο Ξενωνα διατηρητεο,στην Κρητη
    Αν ισχυσει το Αρθρο 203 και υποχρεωτικα θα πρεπει να με ελεγξει ο ΕΦΕΠΑΕ και οχι η Περιφερεια ή Ορκωτος Λογιστης θα πρεπει να κανω τα εξής:

    1. να ζητησω για καθε κουταλι, πεσετα, καρεκλα, ΛΑΜΠΤΗΡΑ ναι ΣΩΣΤΑ το διαβασετε ΛΑΜΠΤΗΡΑ, Βεβαιωση καινουριους και αμεταχειριστου και οτι δεν παρακρατειται η κυριοτητα κατα την προσφιλη νέα τακτικη ελεγχων του ΕΦΕΠΑΕ
    2. εαν δεν προσκομισω αυτές τις βεβαιωσεις – και δεν συζηταμε εδω για εξοπλισμο όπως Τηλεοραση δωματιων, μηχανη καφέ, πιεστικο μοτερ, ψυγειο κλπ, θα ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΥΡΙΣΩ ΕΝΤΟΚΑ το ποσο της επιχοργησης, δηλαδη να καταστραφω οικονομικα. Εχω πραγματοποιησει >50% της επενδυσης, εχω συμφωνησει με Ορκωτους Λογιστες και περιμενω να ελεγχθω-πιστοποιηθω και να επιχορηγηθω για το μερος της επενδυσης ωστε να προχωρησω στην Ολοκληρωση. Εν τω μεταξυ εχω δανειοδοτηθει για σημαντικο τμημα της επενδυσης που αφορα την ιδια μου συμμετοχη.

    Σημειωστε ότι η καθε καθυστερηση οδηγει σε απενταξεις και η επιλογη των ελεγχων απο τον ΕΦΕΠΑΕ, εγγυαται πολλαπλασιες καθυστερησεις απο την εως σημερα πρακτικη

    Για τους λογους αυτους ζηταω:
    Να επιτραπει να ελεγχονται απο Ορκωτους ή απο την Περιφέρεια οι επενδυσεις κατα επιλογη του φορέα επενδυσης
    Η διατηρηση του αρθρου 203 και ολως των αλλων παραγραφων του τύπου «δύναται» ο ΕΦΕΠΑΕ να ιστοποιει επενδυσεις, αλλαζει την εως σημερα πρακτικη και σχεδιασμο των επενδυτων

  • 11 Μαρτίου 2026, 13:13 | ΣΚΟΥΝΤΖΟΣ ΦΩΤΙΟΣ

    Άρθρο 222: Η ρύθμιση φαίνεται προβληματική, καθώς περιορίζεται σε «υφιστάμενες» μόνο τουριστικές λιμενικές εγκαταστάσεις, χωρίς να καταλαμβάνει και μη υφιστάμενες που σχεδιάζονται με ΕΣΧΑΣΕ

    Άρθρο 224: H ρύθμιση περιορίζεται στη διάρκεια κατασκευής και δεν καλύπτει το ζήτημα της προσβασιμότητας του ακινήτου, καθιστώντας αμφίβολη τη σαφήνεια, τη σκοπιμότητα και την επάρκεια της διάταξης.

  • 6 Μαρτίου 2026, 13:39 | OLYMPIA ELECTRONICS

    1. Άρθρο 205: Επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας – Τροποποίηση άρθρου 23 ν. 4887/2022
    Μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του ν. 4399/2016, η προβλεπόμενη προθεσμία των δύο (2) μηνών για την υποβολή των αιτημάτων ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων έχει αποδειχθεί στην πράξη ιδιαιτέρως περιοριστική σε σχέση με την πολυπλοκότητα και το εύρος των επενδυτικών σχεδίων που υπάγονται στις διατάξεις του. Οι διαδικασίες πιστοποίησης φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, η συγκέντρωση δικαιολογητικών, οι εγκρίσεις από τρίτους φορείς και οι χρηματοδοτικές εκταμιεύσεις συχνά εξαρτώνται από παράγοντες που δεν τελούν υπό τον πλήρη έλεγχο του επενδυτή. Ως εκ τούτου, η δίμηνη προθεσμία δημιουργεί αντικειμενικές δυσχέρειες συμμόρφωσης και αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας ενισχύσεων για λόγους καθαρά διαδικαστικούς.
    Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείο Ανάπτυξης και ειδικότερα του άρθρου 205, προτείνεται η επιμήκυνση της σχετικής προθεσμίας σε τέσσερις (4) μήνες και η ρητή εφαρμογή της και στα επενδυτικά σχέδια του Ν. 4399/2016. Η τετράμηνη διάρκεια συνάδει περισσότερο με την αρχή της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης, διασφαλίζει τη νομική ασφάλεια των επενδυτών και ενισχύει την ομαλή υλοποίηση βιώσιμων επενδύσεων χωρίς να θίγει τον έλεγχο νομιμότητας ή τα συμφέροντα του Δημοσίου.

    2. Άρθρο 207: Αδυναμία γνωστοποίησης μεταβολών και στοιχείων των ενισχυόμενων φορέων λόγω τεχνικής δυσλειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων

    Το άρθρο 207 θα πρέπει να εφαρμοστεί οριζόντια σε όλα τα πληροφοριακά συστήματα που υποστηρίζουν τους αναπτυξιακούς νόμους (ενδεικτικά ν .4887/2022 και ν. 4399/2016), για λόγους θεσμικής συνέπειας και αποτελεσματικότητας.
    Η οριζόντια εφαρμογή του άρθρου θα συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενιαίου και σταθερού ψηφιακού πλαισίου για την αναπτυξιακή πολιτική.
    Η διεύρυνση κρίνεται αναγκαία καθώς:
    • διασφαλίζει ίση μεταχείριση των επενδυτών και ενιαία εφαρμογή κανόνων,
    • μειώνει τον διοικητικό και τεχνικό κατακερματισμό,
    • ενισχύει τη διαφάνεια και τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων,
    • επιταχύνει τις διαδικασίες αξιολόγησης και υλοποίησης επενδύσεων,
    • ευθυγραμμίζεται με τη φιλοσοφία απλούστευσης του Νόμος 4442/2016.

    3. Άρθρο 219, παρ.2: Παρατήρηση επί της προϋπόθεσης υποβολής αιτήματος παράτασης
    Σχετικά με τη ρύθμιση του άρθρου 219 και ειδικότερα της προϋπόθεσης της περ. αα, σύμφωνα με την οποία η προθεσμία ολοκλήρωσης μπορεί να παραταθεί άπαξ έως δύο (2) έτη, υπό την προϋπόθεση ότι έχει υποβληθεί ηλεκτρονικά αίτημα παράτασης πριν από τη λήξη της αρχικής προθεσμίας, θα ήθελα να παρατηρήσω τα εξής:
    Η εν λόγω προϋπόθεση, μολονότι αποσκοπεί στην τήρηση της διοικητικής τάξης, ενδέχεται να οδηγήσει σε υπέρμετρα τυπική αντιμετώπιση περιπτώσεων.
    Πιο συγκεκριμένα, παρότι η πρόβλεψη αποσκοπεί στην ομαλή διοικητική παρακολούθηση των επενδυτικών σχεδίων, στην πράξη ενδέχεται να οδηγήσει σε υπέρμετρα τυπική αντιμετώπιση περιπτώσεων στις οποίες η ουσιαστική πρόοδος της επένδυσης είναι δεδομένη, αλλά η μη έγκαιρη υποβολή αιτήματος παράτασης – ακόμη και ελάχιστης διάρκειας – οδηγεί σε απώλεια του δικαιώματος παράτασης, ακόμη και όταν η πρόοδος του έργου είναι αποδεδειγμένη και σύμφωνη με τους όρους υπαγωγής.
    Ειδικότερα:
    1. Η απαίτηση προηγούμενης ηλεκτρονικής υποβολής, ως αποκλειστική προϋπόθεση, εισάγει ασύμμετρη κύρωση σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, ιδίως όταν η επένδυση βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης ενώ παράλληλα παύει να ισχύει η αρχή της αναλογικότητας, δηλαδή η κύρωση είναι δυσανάλογη σε σχέση με την τήρηση της συγκεκριμένης προϋπόθεσης
    2. Η απώλεια δυνατότητας παράτασης λόγω τυπικής παράλειψης δεν συνδέεται με δημοσιονομικό κίνδυνο, καθώς η παράταση δεν συνεπάγεται αύξηση του ενισχυόμενου κόστους ούτε μεταβολή της εγκριθείσας ενίσχυσης.
    3. Η Διοίκηση, στην πράξη, καλείται να απορρίψει αιτήματα αποκλειστικά για λόγους εκπρόθεσμης υποβολής, ακόμη και όταν συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι καθυστέρησης (π.χ. καθυστερήσεις προμηθευτών, αδειοδοτικές εκκρεμότητες, ανωτέρα βία) και δεν κατέστη δυνατή η αίτηση παράτασης για λόγους ανωτέρας βίας καθώς οι αδειοδοτικές εκκρεμότητες ή καθυστερήσεις προμηθευτών είναι απρόβλεπτες και δεν συνιστούν λόγους ανωτέρας βίας σύμφωνα με τον αναπτυξιακό νόμο αλλά είναι υπαρκτές και πολύ συχνές αν όχι δεδομένες στο επιχειρηματικό περιβάλλον.
    4. Δημιουργείται περιβάλλον ανασφάλειας δικαίου, ιδίως σε επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, όπου η διαχείριση σύνθετων χρονοδιαγραμμάτων καθιστά πιθανή την οριακή υπέρβαση προθεσμιών.
    Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται η πρόβλεψη αυτοδίκαιης δυνατότητας παράτασης εντός του ανώτατου ορίου των δύο (2) ετών, χωρίς ανάγκη προηγούμενου αιτήματος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεταβάλλεται το εγκεκριμένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και υπό την προϋπόθεση ότι έχει υλοποιηθεί το 50% ή το 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου.
    Μια τέτοια ρύθμιση θα έχει πολλαπλά οφέλη όχι μόνο για τους επενδυτές αλλά και για τις υπηρεσίες καθώς μειώνει το διοικητικό φόρτο χωρίς ουσιαστικό όφελος ελέγχου και παράλληλα αποδεσμεύει ανθρώπινους πόρους ενώ επιτρέπει εστίαση σε ουσιαστικούς ελέγχους (νομιμότητα δαπανών, επιλεξιμότητα, κρατικές ενισχύσεις). Επιπλέον, μειώνει τον αριθμό των διοικητικών διαφορών και προσφυγών και περιορίζει τον αέναο κύκλο των επανεξετάσεων, ενστάσεων κλπ. Διασφαλίζει την ομοιόμορφη εφαρμογή αφού δεν τίθεται θέμα ερμηνευτικής ευχέρειας, τυχόν διαφοροποιήσεων μεταξύ των υπηρεσιών και κατ’ επέκταση άνισης μεταχείρισης μεταξύ των επενδυτών ενώ παράλληλα μειώνεται ο κίνδυνος ακυρωτικών προσφυγών και δικαστικών εμπλοκών της Διοίκησης. Τέλος, επιτυγχάνεται καλύτερη απορρόφηση των αναπτυξιακών πόρων καθώς θα εκλείψουν οι τυπικοί και όχι οι ουσιαστικοί λόγοι που οδηγούν σε απένταξη των έργων, απώλεια της επενδυτικών δύναμης υγιών επιχειρήσεων, γεγονός το οποίο συνεπάγεται αυτόματα για τη Διοίκηση ανακατανομή κονδυλίων, τροποποίηση των προϋπολογισμών και διοικητική επαναδιαχείριση των κονδυλίων.
    Περαιτέρω, η απλούστευση της διαδικασίας παράτασης συνάδει πλήρως με τον σκοπό του νομοθετήματος περί απλούστευσης του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων και ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στη σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου.

    4. Άρθρο 219, παρ.4: Ο φορέας της επένδυσης υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω του Π.Σ.Κ.Ε. για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης της επένδυσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 19. Δαπάνες ή άλλες πράξεις, που διενεργούνται εντός της προθεσμίας των έξι (6) μηνών του πρώτου εδαφίου λαμβάνονται υπόψη για την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, χωρίς να συνυπολογίζονται στην οριστικοποίηση του ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης.
    Ενώ το συγκεκριμένο άρθρο κινείται στη σωστή κατεύθυνση σχετικά με τη διευκόλυνση ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων, η διατύπωση «δαπάνες ή άλλες πράξεις» δημιουργεί ερμηνευτική ασάφεια ως προς το ποιες ενέργειες δύνανται να ληφθούν υπόψη κατά το εξάμηνο μετά τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης.
    Ο όρος «πράξεις» είναι ιδιαίτερα ευρύς και μπορεί να περιλαμβάνει διοικητικές, τεχνικές ή νομικές ενέργειες, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες και άνιση εφαρμογή κατά τον έλεγχο ολοκλήρωσης της επένδυσης. Για λόγους ασφάλειας δικαίου και ομοιόμορφης εφαρμογής, κρίνεται σκόπιμο να διευκρινιστεί είτε νομοθετικά είτε μέσω ερμηνευτικής εγκυκλίου το ακριβές περιεχόμενο του όρου «άλλες πράξεις» και η σχέση του με το ενισχυόμενο κόστος της επένδυσης.