ΜΕΡΟΣ Α΄ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2022/1463 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ «ΜΟΝΟΝ ΑΠΑΞ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Άρθρο 1 Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η λήψη εκτελεστικών μέτρων για την αποτελεσματική εφαρμογή στην ελληνική έννομη τάξη του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1463 της Επιτροπής της 5ης Αυγούστου 2022 για τον καθορισμό των τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών του τεχνικού συστήματος διασυνοριακής αυτοματοποιημένης ανταλλαγής δικαιολογητικών και την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ» σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 231/1) (εφεξής Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1463) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/903 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Μαρτίου 2024 σχετικά με τη θέσπιση μέτρων για υψηλό επίπεδο διαλειτουργικότητας του δημόσιου τομέα σε ολόκληρη την Ένωση (Κανονισμός για τη διαλειτουργική Ευρώπη) (L) και ειδικότερα το άρθρο 3 αυτού, περί αξιολόγησης διαλειτουργικότητας.

  • 17 Μαΐου 2026, 19:54 | ΕΕΛΛΑΚ

    Πρόταση Νέου Άρθρου 9Α — Μονάδα Ανοιχτών Τεχνολογιών

    Άρθρο 9Α: Μονάδα Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΜΑΤ)

    1. Συνιστάται στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης Μονάδα Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΜΑΤ),
    2. Αποστολή της Μονάδας Ανοιχτών Τεχνολογιών είναι:
    α) η προώθηση, ο συντονισμός και η παρακολούθηση της χρήσης και ανάπτυξης λογισμικού ανοιχτού κώδικα στους φορείς του δημόσιου τομέα, συμπληρωματικά των υπαρχόντων Μονάδων Ανοιχτών Τεχνολογιών ή σε συνεργασία με επιμέρους Φορείς (όταν υφίστανται).
    β) η τήρηση και λειτουργία εθνικού αποθετηρίου κώδικα δημόσιου τομέα, διασυνδεδεμένου με την Πύλη της Διαλειτουργικής Ευρώπης σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903·
    γ) η υποστήριξη των φορέων του δημόσιου τομέα στις αξιολογήσεις διαλειτουργικότητας του άρθρου 9 ως προς τις επιλογές λογισμικού ανοιχτού κώδικα, καθώς και η τήρηση αρχείου τεκμηρίωσης συμμόρφωσης ή αιτιολόγησης·
    δ) η εκπροσώπηση της χώρας στις αντίστοιχες δομές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανοιχτές τεχνολογίες, στην κοινότητα της Διαλειτουργικής Ευρώπης.
    3. Η οργάνωση, η στελέχωση, ο τρόπος λειτουργίας, οι ειδικότερες αρμοδιότητες, η συνεργασία με φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εκδιδόμενη εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος
    Αιτιολόγηση της πρότασης
    Η Ελλάδα διαθέτει εξελιγμένες ψηφιακές πλατφόρμες — Diavgeia, gov.gr, MITOS — θεμελιωμένες σε ανοιχτό λογισμικό. Ωστόσο, η Έκθεση OSOR 2025 διαπιστώνει ρητά ότι «The use of OSS in the Greek public sector has yet to be legally established». Αυτό το κενό δεν είναι τεχνικό — είναι θεσμικό, και εξηγεί γιατί η χώρα έχει πλατφόρμες αλλά δεν έχει οικοσύστημα.
    Ο Καν. (ΕΕ) 2024/903 απαιτεί ήδη από κάθε κράτος μέλος να ορίσει αρμόδια αρχή (SPOC) για τη διαλειτουργικότητα με ευθύνες συντονισμού πολιτικών ανοιχτού κώδικα. Η ΜΑΤ μπορεί να εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο εντός της υπάρχουσας δομής της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ., χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατική επιβάρυνση.
    Αντίστοιχες δομές λειτουργούν ήδη σε: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (EC OSPO, 2020), Γαλλία (DINUM / code.gouv.fr, 9.000+ αποθετήρια), ΗΠΑ (CMS OSPO, 2024), ΟΗΕ (OSPOs for Good, >1.000 συμμετέχοντες, 2025). Σύμφωνα με την έρευνα TODO Group 2024, το 77% των μεγάλων οργανισμών παγκοσμίως διαθέτουν πλέον OSPO. Η σύσταση της ΜΑΤ έως το 2026 παρέχει τεκμηριωμένα αποτελέσματα ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ (Ιούλιος–Δεκέμβριος 2027).
    Η ένταξη στη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. δεν απαιτεί θεσμική καινοτομία: ο νόμος ήδη ορίζει αυτήν ως εθνικό SPOC για τον Καν. 2024/903 (άρθρο 3) και ως αποδέκτη των αξιολογήσεων διαλειτουργικότητας (άρθρο 9). Η ΜΑΤ είναι η εξειδικευμένη μονάδα ανοιχτού κώδικα εντός της ήδη ορισμένης αρμόδιας αρχής.

    Τεκμηρίωση:
    OSOR 2025 Country Report Greece: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/collection/open-source-observatory-osor
    Melidis A. (2026), «Open Knowledge as a Socio-Technical Paradigm» — IntechOpen: https://www.intechopen.com/online-first/1249433
    EC OSPO / Open Source Strategy «Think Open»: https://commission.europa.eu/news-and-media/news/european-commission-adopts-its-new-open-source-software-strategy-2020-2023-2020-10-21_en
    TODO Group — State of OSPOs 2024: https://todogroup.org/blog/state-of-ospos-2024/
    UN OSPOs for Good: https://www.un.org/techenvoy/ospos-for-good
    ΕΕΛΛΑΚ — Στρατηγική Πρόταση για OSPO στο ΥΨΗΔ, Σεπτ. 2025 (Αρ. Πρωτ. 460/ΙΣ)

  • 15 Μαΐου 2026, 14:52 | ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΝΟΥΣΑΚΗΣ

    Θέμα: Έκφραση σοβαρών επιφυλάξεων σχετικά με την ενοποίηση βάσεων δεδομένων και κατάθεση συγκεκριμένων θεσμικών εγγυήσεων για την προστασία των καταναλωτών.
    Αξιότιμοι κύριοι,
    Με το παρόν σχόλιο επιθυμώ να συνταχθώ πλήρως με τις ανησυχίες και τις επίσημες θέσεις του ΙΝΚΑ – Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας , αναφορικά με τις διατάξεις για την αυτοματοποιημένη αλλαγή δικαιολογητικών και την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ».
    Παρά το γεγονός ότι η ψηφιακή απλούστευση είναι επιθυμητή, η βίαιη συγκέντρωση ευαίσθητων δεδομένων και η πρόσβαση του ιδιωτικού τομέα σε ψηφιακές ταυτότητες χωρίς αυστηρά φίλτρα, δημιουργεί ένα επικίνδυνο «κεντρικό σημείο αποτυχίας» (Single Point of Failure). Οι εκδόσεις που εκτίθενται πλέον σε πρωτοφανείς κινδύνους μαζικής υποκλοπής ταυτότητας (identity theft) και οικονομικής εξαπάτησης, ειδικά στην εποχή της εργαλειομηχανής της Τεχνολογίας Νο οποιασδήποτε από κυβερνοεγκληματίες.
    Για την ουσιαστική προστασία των πολιτών και της ιδιωτικής τους ζωής, αιτούμαι και προτείνω την άμεση ενσωμάτωση των ακόλουθων τεσσάρων (4) θεσμικών εγγυήσεων στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου:
    1. Υποχρεωτικό Ψηφιακό Υδατογράφημα (Digital Watermark): Κάθε παραγόμενο ψηφιακό αντίγραφο ταυτοποίησης που αντλείται ή διαμοιράζεται, πρέπει να φέρει υποχρεωτική, αυτόματη και ανεξάρτητη ψηφιακή σήμανση. Σε ότι αναγράφεται ρητά ο ακριβής σκοπός της χρήσης και η έκδοση, ώστε να αποκλείεται η ετεροχρονισμένη επαναχρησιμοποίησή του για άλλους σκοπούς (π.χ. αυθαίρετη σύναψη δανείων ή συμβολαίων).
    2. Εφαρμογή Τεχνολογίας «Αποδείξεων Μηδενικής Γνώσης» (Zero-Knowledge Proofs): Να θεσμοθετηθεί η ανάγκη κρυπτογραφικής επιβεβαίωσης. Το σύστημα θα πρέπει να επιβεβαιώνει μόνο την εγκυρότητα της πληροφορίας που χρειάζεται (π.χ. αν ο πολίτης είναι ενήλικας ή αν ο ΑΦΜ είναι έγκυρος) προς τον εκάστοτε ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα, χωρίς να επιτρέπεται η μεταφορά, η προβολή ή η αποθήκευση των ίδιων των ευαίσθητων. δεδομένα στις βάσεις τρίτων.
    3. Απόλυτη Διαφάνεια και Δικαίωμα Αρνησικυρίας (Veto): Καθιέρωση υποχρεωτικής ενημέρωσης του πολίτη σε πραγματικό χρόνο (real-time alert στο κινητό ή στο email) για κάθε απόπειρα άντλησης των στοιχείων του. Παράλληλα, πρέπει να παρέχεται το δικαίωμα άμεσου ψηφιακού μαρίσματος (veto) της διαδικασίας από τον ίδιο τον καταναλωτή.
    4. Διασφάλιση του Δικαιώματος της Εναλλακτικής (Φυσικής) Επιλογής: Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν πρέπει να μετατραπεί σε εξαναγκασμό. Ο πολίτης πρέπει να διατηρεί στο ακέραιο το δικαίωμα να επιλέξει τη φυσική, παραδοσιακή ταυτοποίηση (π.χ. προσκόμιση φωτοαντίγραφου ταυτότητας με δικαίωμα απόκρυψης του Προσωπικού Αριθμού). Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η δυνατότητα της χειρόγραφης σημείωσης του σκοπού χρήσης («Μόνο για…»), η οποία αποτελεί την οδηγία της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
    Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και να θωρακίζει τα δικαιώματά του, όχι να τον καθιστά ευάλωτο σε αδιαφανή συμφέροντα. Παρακαλώ για την επανεξέταση των επίμαχων άρθρων και την ενσωμάτωση των ανωτέρω δικλείδων ασφαλείας.