Στο άρθρο πρώτο του ν. 3607/2007 (Α’ 245), περί της σύστασης και της μορφής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2, βα) οι λέξεις «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία», ββ) οι λέξεις «ν. 3429/2005 (ΦΕΚ 314/Α`) εξαιρουμένων των διατάξεων του άρθρου 14» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ν. 4972/2022 (Α’ 181) και υπό την προϋπόθεση ότι δεν αντίκεινται σε διατάξεις του παρόντος», γ) στην παρ. 3, γα) οι λέξεις «ασκείται από τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ασκούνται από κοινού από τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας, κατά λόγο αρμοδιότητάς τους, με σκοπό την ενιαία διακυβέρνηση των ψηφιακών υπηρεσιών και υποδομών στον τομέα της υγείας», γβ) προστίθενται εδάφια, δεύτερο και τρίτο, δ) στην παρ. 4, δα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «Κοινωνικής Ασφάλισης» αντικαθίστανται από τη λέξη «υγείας», δβ) στο δεύτερο εδάφιο, i) οι λέξεις «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Με απόφαση του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού», ii) οι λέξεις «των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης» διαγράφονται, iii) το τρίτο εδάφιο καταργείται, ε) στην παρ. 5, οι λέξεις «και του ν. 3429/2005, οι διατάξεις του κ.ν. 2190/1920» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, οι διατάξεις του ν. 4972/2022» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο πρώτο, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο πρώτο
Σύσταση – Μορφή
- Η επωνυμία της εταιρείας μεταβάλλεται από «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία» με τον διακριτικό τίτλο «Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.» σε «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» με διακριτικό τίτλο «Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.». Το καταστατικό της Εταιρείας μπορεί να τροποποιείται και να κωδικοποιείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4548/2018 (Α΄ 104).
Όπου στην κείμενη νομοθεσία αναφέρεται η εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.)», νοείται εφεξής η εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία (Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.)».
- Η «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (στο εξής «Εταιρεία») λειτουργεί χάριν του δημοσίου συμφέροντος κατά τις διατάξεις του ιδιωτικού δικαίου, σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου και των κατ` εξουσιοδότηση αυτού διοικητικών πράξεων και υπάγεται στις διατάξεις του ν. 4972/2022 (Α’ 181) και υπό την προϋπόθεση ότι δεν αντίκεινται σε διατάξεις του παρόντος.
- Η εποπτεία και ο έλεγχος της Εταιρείας ασκούνται από κοινού από τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας, κατά λόγο αρμοδιότητάς τους, με σκοπό την ενιαία διακυβέρνηση των ψηφιακών υπηρεσιών και υποδομών στον τομέα της υγείας.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ασκεί την εποπτεία και τον έλεγχο επί του συνόλου των τεχνικών και ψηφιακών υποδομών της Εταιρείας, καθώς και επί της εφαρμογής των οριζόντιων ψηφιακών πολιτικών και της συμμόρφωσης με το εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο που διέπει την ψηφιακή διακυβέρνηση, καθώς και όλων των έργων που έχουν τεχνικό και ψηφιακό αντικείμενο. Ο Υπουργός Υγείας ασκεί την εποπτεία και τον έλεγχο των παρεχόμενων υπηρεσιών της Εταιρείας που αφορούν στον τομέα της υγείας, περιλαμβανομένων της διακυβέρνησης, της διαχείρισης και της αξιοποίησης των ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας, της προστασίας αυτών, της ασφάλειας των ασθενών και της συμμόρφωσης προς το ειδικό υγειονομικό, εθνικό και ενωσιακό κανονιστικό και δεοντολογικό πλαίσιο. - Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, η Εταιρεία αναλαμβάνει τα νέα έργα Πληροφορικής και Επικοινωνιών των Φορέων υγείας, καθώς και τις επεκτάσεις τους. Με απόφαση του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού υπάγονται στη διοικητική και τεχνική εποπτεία και τον έλεγχο της Εταιρείας λειτουργούντα, καθώς και υπό υλοποίηση έργα Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
- Για τα ρυθμιζόμενα στον παρόντα νόμο θέματα, που αφορούν στην ίδρυση και λειτουργία της Εταιρείας, εφαρμόζονται συμπληρωματικά και εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του νόμου αυτού, οι διατάξεις του ν. 4972/2022 και της λοιπής νομοθεσίας περί ανωνύμων εταιρειών.».
Στο 1ο άρθρο, 2η παράγραφο του υπό διαβούλευση νόμου, αναγράφεται ότι «…υπάγεται στις διατάξεις του ν. 4972/2022 (Α’ 181)…).
Στο άρθρο 7 του ν. 4972/2022 (Ορισμός Διοικητικού Συμβουλίου – Σύνθεση – Θητεία), στη 2η παράγραφο, αναγράφεται «…Στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχει και εκπρόσωπος των εργαζομένων, εφόσον αυτό προβλέπεται στο καταστατικό ή σε νόμο.», επιπλέον, η 4η παράγραφος είναι αφιερωμένη στον εκπρόσωπο των εργαζομένων.
Στο άρθρο 56 του ν. 4623/2019 (Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3607/2007 (Α΄ 245) για την Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε., στη παράγραφο 13 αναγράφεται : «Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 11 του Καταστατικού της Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε., όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο πέμπτο του ν. 3607/2007 αντικαθίστανται ως εξής: «1. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από επτά (7) μέλη ως ακολούθως: τον Πρόεδρο και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, δύο (2) εκπροσώπους του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας και έναν (1) εκπρόσωπο των εργαζομένων…»».
Από τα ανωτέρω αποδεικνύεται
1ο) Η συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων στα Διοικητικά Συμβούλια δημόσιων εταιρειών είναι θεσμικά επιθυμητή και νομικά κατοχυρωμένη.
2ο) Ακολουθώντας τις διατάξεις του ν. 4972/2022, η συμμετοχή του εκπροσώπου των εργαζομένων στο Διοικητικό Συμβούλιο της Η.Δ.Υ.Κ.Α Μ.Α.Ε. είναι κατοχυρωμένη από τη στιγμή που προβλέπεται στο Καταστατικού της Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε. (ν. 3607/2007).
Η συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων στα Διοικητικά Συμβούλια δημόσιων εταιρειών αποτελεί πρακτική που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, όπως αυτές διατυπώνονται από διεθνείς οργανισμούς (ΟΟΣΑ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ILO) και υιοθετούνται ευρέως σε ευρωπαϊκά συστήματα δημόσιας διοίκησης.
Οι αρχές αυτές επισημαίνουν ότι η διάρθρωση ενός Δ.Σ. πρέπει να διασφαλίζει:
• Πολυφωνία και συμμετοχικότητα,
• Ενίσχυση της εταιρικής λογοδοσίας,
• Εσωτερική ισορροπία και έλεγχο,
• Ενσωμάτωση της εμπειρίας πρώτης γραμμής
Ως εργαζόμενοι της Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. εκφράζουμε την έντονη αντίθεσή μας στη νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει την κατάργηση της συμμετοχής εκπροσώπου των εργαζομένων στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας. Η παρουσία του εκπροσώπου αποτελεί διαχρονικά θεμελιώδες στοιχείο για την εύρυθμη λειτουργία της εταιρείας, διασφαλίζοντας διαφάνεια, κοινωνικό έλεγχο και θεσμική εκπροσώπηση των ανθρώπων που υλοποιούν το έργο της εταιρείας.
Η απομάκρυνση της φωνής των εργαζομένων από το ανώτατο διοικητικό όργανο υπονομεύει τη συμμετοχικότητα και αποκλείει από τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων μια κρίσιμη πλευρά: εκείνη που γνωρίζει από πρώτο χέρι τις ανάγκες, τα προβλήματα και τις επιχειρησιακές προκλήσεις της ΗΔΙΚΑ Α.Ε.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν συνάδει ούτε με τις αρχές της καλής διακυβέρνησης ούτε με τις σύγχρονες πρακτικές εταιρικής διοίκησης, όπου η συμμετοχή των εργαζομένων αναγνωρίζεται ως παράγοντας ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας και της λογοδοσίας.
Οι εργαζόμενοι παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στη διασφάλιση των δικαιωμάτων μας, αλλά και στη συνεισφορά μας στη συνεχή αναβάθμιση του δημόσιου κοινωνικού έργου της ΗΔΙΚΑ Α.Ε.
Η συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων στα Διοικητικά Συμβούλια δημόσιων εταιρειών αποτελεί πρακτική που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, όπως αυτές διατυπώνονται από διεθνείς οργανισμούς (ΟΟΣΑ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ILO) και υιοθετούνται ευρέως σε ευρωπαϊκά συστήματα δημόσιας διοίκησης.
Οι αρχές αυτές επισημαίνουν ότι η διάρθρωση ενός Δ.Σ. πρέπει να διασφαλίζει:
• Πολυφωνία και συμμετοχικότητα,
• Ενίσχυση της εταιρικής λογοδοσίας,
• Εσωτερική ισορροπία και έλεγχο,
• Ενσωμάτωση της εμπειρίας πρώτης γραμμής,
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η εκπροσώπηση των εργαζομένων στα Δ.Σ. δημόσιων και μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών θεωρείται όχι μόνο θεσμικά επιθυμητή, αλλά και αναγκαία για τη διατήρηση υγιούς εταιρικής διακυβέρνησης.
Με βάση τις παραπάνω αρχές, η προωθούμενη κατάργηση της συμμετοχής εκπροσώπου των εργαζομένων από το Δ.Σ. της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση από ό,τι επιτάσσουν τα διεθνή πρότυπα καλής διακυβέρνησης. Η αποδυνάμωση της πολυφωνίας και της θεσμικής συμμετοχής των εργαζομένων δεν συμβάλλει στη διαφάνεια ούτε στη βελτίωση της λειτουργίας της εταιρείας· αντίθετα, περιορίζει έναν ισχυρό μηχανισμό εταιρικού ελέγχου και δημοκρατικής λογοδοσίας.
Για τους λόγους αυτούς, ζητούμε τη διατήρηση της θεσμοθετημένης συμμετοχής εκπροσώπου των εργαζομένων στο Δ.Σ. της ΗΔΙΚΑ Α.Ε., ως αναγκαία προϋπόθεση για τη δημοκρατική, διαφανή και ισορροπημένη λειτουργία της εταιρείας.