1. Η περίπτωση ιδ. της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του Ν. 3614/2007 αντικαθίσταται ως εξής :
«(ιδ) προβαίνει σε εξέταση της διαδικασίας διακήρυξης και τροποποίησης δημοσίων συμβάσεων. Για όσες συμβάσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των Κοινοτικών Οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων προβαίνει επιπλέον σε εξέταση κατά τη διαδικασία ανάθεσης της σύμβασης. Η διαχειριστική αρχή εκφράζει τη γνώμη της εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη λήψη των σχετικών στοιχείων. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της ανωτέρω προθεσμίας, λογίζεται ότι η διαχειριστική αρχή έχει παράσχει σύμφωνη γνώμη. Η σύμφωνη γνώμη της διαχειριστικής αρχής ή η κατά το προηγούμενο εδάφιο τεκμαιρόμενη σύμφωνη γνώμη αυτής, αποτελεί όρο για τη χρηματοδότηση της πράξης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 21. Σε περίπτωση δημόσιας σύμβασης που έχει ήδη συναφθεί κατά την ένταξη της σχετικής πράξης, καθώς και στις περιπτώσεις δημοσίων συμβάσεων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των Κοινοτικών Οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, η εξέταση της διαδικασίας ανάθεσης διενεργείται πριν από την καταχώρηση δαπανών στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα.».
2. Η περίπτωση ιη. της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του Ν. 3614/2007 αντικαθίσταται ως εξής :
«(ιη) διαβιβάζει την απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης στον αρμόδιο διατάκτη, για την έκδοση απόφασης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τα οποία διαπιστώνονται βάσει των επαληθεύσεων που διενεργεί.»
1. Ο έλεγχος της διαδικασίας δημόσιας σύμβασης πρέπει να γίνεται πριν την καταχώριση της δαπάνης στο ΟΠΣ, όπως έγραψαν και άλλοι συμμετέχοντες στη διαβούλευση. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη για τις διαδικασίες σύναψης σύμβασης, ανήκει στους Δικαιούχους, αυτό ξεκάθαρα προκύπτει από τους Κανονισμούς και από τις νομικές δεσμεύσεις που καλούνται να υπογράψουν οι Δικαιούχοι των Πράξεων
2. Η αποκλειστική προθεσμία στις ΕΥΔ μπορεί τελικά να γυρίσει εις βάρος της υλοποίησης των έργων, διότι τελικά μπορεί να οδηγήσει σε πλημμελή έλεγχο, λαμβάνοντας υπόψη και τον τρόπο λειτουργίας πολλών Δικαιούχων.
3. Αναμφισβήτητα, υπάρχει ζήτημα με τη στελέχωση πολλών ΕΥΔ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΕΥΔ πρέπει να απεμπολήσουν τις αρμοδιότητές τους. Ας στελεχωθούν σωστά ας αξιολογηθούν τα στελέχη τους (κάτι που οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δυστυχώς δεν το αγγίζουν) και ας τους δοθούν τα κατάλληλα εργαλεία για να κάνουν τη δουλειά τους.
με το παρόν άρθρο, θεσπίζεται νομοθετικά αδιαφάνεια και βόλεμα ημετέρων.
Αν το αντιλαμβάνομαι σωστά, για τις συμβάσεις που δεν εμπίπτουν στα όρια των κοινοτικών οδηγιών, δεν θα γίνεται προσυμβατικός έλεγχος αλλά μόνο έλεγχος προ της δημοπράτησης? Αυτό αφήνει, με δεδομένες τις δυστοκίες του δημόσιου τομέα, πολλές δυνατότητες για αναθέσεις έργων στα όρια της νομιμότητας. Μήπως θα έπρεπε αντί να γίνονται δύο έλεγχοι (προ δημοπράτησης και προ υπογραφής σύμβασης), να γίνεται ένας έλεγχος μόνο προ της υπογραφής αλλά σε όλες τις συμβάσεις που συγχρηματοδοτούνται? Όταν η πρώτη δαπάνη φτάνει να καταχωριστεί στο ΟΠΣ είναι πολύ αργά και προβλέπω μεγάλο αριθμό δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων, που θα μπορούσε να προληφθεί μόνο με προσυμβατικό έλεγχο.
Προτείνεται η εξής τροποποίηση:
Η περίπτωση ιδ. της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του Ν. 3614/2007 αντικαθίσταται ως εξής :
«(ιδ) προβαίνει σε ανασκόπηση της διαδικασίας διακήρυξης, ανάθεσης και τροποποίησης δημοσίων συμβάσεων. Για όσες συμβάσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των Κοινοτικών Οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων προβαίνει επιπλέον σε ανασκόπηση των σταδίων ανάθεσης της σύμβασης. Η διαχειριστική αρχή εκφράζει τη γνώμη της εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη λήψη των σχετικών στοιχείων επί τη βάσει οδηγών και κατευθύνσεων που έχει θέσει στη διάθεσή των Δικαιούχων . Η ορθή εφαρμογή των διαδικασιών διακήρυξης, ανάθεσης και τροποποίησης σύμβασης αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του Δικαιούχου της πράξης ή της Αναθέτουσας Αρχής, σύμφωνα με τη διαχειριστική επάρκεια και της αρχής της επικουρικότητας και αναλογικότητας. Η συμμόρφωση της τελικής προκήρυξης ή σύμβασης με τη γνώμη της διαχειριστικής αρχής, αποτελεί ευθύνη του Δικαιούχο και συνιστά όρο για τη χρηματοδότηση της πράξης. Σε περίπτωση δημόσιας σύμβασης που έχει ήδη συναφθεί κατά την ένταξη της σχετικής πράξης, καθώς και στις περιπτώσεις δημοσίων συμβάσεων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των Κοινοτικών Οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, η εξέταση της διαδικασίας ανάθεσης διενεργείται πριν από την καταχώρηση δαπανών στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα.».
Η παραπάνω τροποποίηση εφαρμόζεται και στο (τροποποιούμενο) άρθρο 7 παράγραφο 5, άρθρο 8 παράγραφο 3
Σκεπτικό τροποποίησης
Η εμπειρία διαχείρισης του Γ’ ΚΠΣ δείχνει ότι η έννοια «σύμφωνη γνώμη» ερμηνεύεται στην πράξη από τους Δικαιούχους, ως «έγκριση». Υπό αυτή την πάγια ερμηνεία, η «σύμφωνη γνώμη» αποτελεί ένα ακόμα «εγκριτικό στάδιο» στη διαδικασία προκήρυξης και ανάθεσης, η ορθή τήρηση των οποίων είναι και οφείλει να παραμένει αποκλειστική ευθύνη του διαχειριστικά επαρκούς, Δικαιούχου (Αναθέτουσας Αρχής) της πράξης. Αν έτσι, εφαρμοστεί το παραπάνω ως έχει, οι Διαχειριστικές Αρχές, θα συμμετέχουν στις διαδικασίες προκήρυξης και ανάθεσης, καταργώντας στην πράξη τον ελεγκτικό χαρακτήρα που έχουν βάσει των κοινοτικών κανονισμών, καθώς ο ελεγχόμενος και ο ελέγχων θα συμπίπτει, εφόσον η τελική προκήρυξη και σύμβαση, αποτελεί «προϊόν» εκ των προτέρων συμφωνίας της Διαχειριστικής Αρχής και του Δικαιούχου.
Επιπλέον, η συμμετοχή των ΔΑ στις διαδικασίες ανάθεσης του Δικαιούχου, πέραν από ένα προληπτικό –και μόνο χαρακτήρα- είναι αντίθετη με την αρχή της αναλογικότητας και επικουρικότητας της ΕΕ καθώς η ΑΑ μπορεί να αποποιηθεί ανά πάσα στιγμή τις αρμοδιότητες και ευθύνες που τις αναλογούν, ως διακριτό μέρος της διαδικασίας υλοποίησης διαρθρωτικών παρεμβάσεων.
Τέλος, σε ορισμένα Επιχειρησιακά Προγράμματα, στα οποία οι Διαχ. Αρχές παραμένουν υπο-στελεχωμένες, σχετίζονται με ένα ανομοιογενές μείγμα Δικαιούχων (όσον αφορά το νομικό καθεστώς προμηθειών τους) και οι προτάσεις πράξεων εμφανίζουν ένα πολύπλοκο φυσικό αντικείμενο, ενδέχεται να εμφανίσουν αντί για επιτάχυνση, επιβράδυνση. Σε αυτή την περίπτωση, αν ισχύσει επιπλέον η τεκμαιρόμενη σύμφωνη γνώμη επί άπρακτης προθεσμίας, οι ΔΑ χάνουν στην πράξη, μια ουσιαστική αρμοδιότητα άσκησης ελέγχου σε οποιοδήποτε στάδιο ή/και ενδέχεται με τη πολύ πιθανή, συστηματική μη παροχή γνώμης εντός των προθεσμιών, να μη ασκούν εν τέλει, τον προληπτικού χαρακτήρα, ελέγχο, στα στάδια των διαδικασιών προκήρυξης και ανάθεσης
Στη βάση παλαιότερης πρότασής μας, η οποία αφορούσε στη θέσπιση υποχρέωσης αφενός των Διαχειριστικών Αρχών και αφετέρου των δικαιούχων να συντάσσουν Έκθεση με ειδική αναφορά στον τρόπο διασφάλισης της προσβασιμότητας και της μη διάκρισης των ατόμων με αναπηρία, προτείνουμε την προσθήκη παραγράφου 3 στο άρθρο 5 ως εξής: «3. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 3 προστίθεται παράγραφος ιθ. ως εξής: «ιθ. Η Διαχειριστική Αρχή είναι υπεύθυνη για την τήρηση των προδιαγραφών για την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία που ορίζονται στην Επιχειρησιακή Συμφωνία Υλοποίησης. Η Διαχειριστική Αρχή συντάσσει έκθεση για την πορεία εφαρμογής των απαιτήσεων του άρθρου 16 του Κανονισμού, καθώς επίσης και για την πορεία εφαρμογής των επιταγών του Κανονισμού του ΕΚΤ για τα άτομα με αναπηρία στην περίπτωση εκείνων των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από αυτό το Ταμείο, την οποία υποβάλλει κατ’ έτος στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος, τη Διάσκεψη Προέδρων των Επιτροπών Παρακολούθησης και την Εθνική Αρχή Συντονισμού».
Πολύ σωστή η παρατήρηση για την ανάγκη ενιαίου θεσμικού πλαισίου των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων. Τι νόημα έχουν ο ΕΚΠΟΤΑ και το ΠΔ 28/80 για τους ΟΤΑ? Ακόμη περιμένουμε από το Υπουργείο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας κάποια θεσμική παρέμβαση για το ζήτημα των διαγωνισμών υπηρεσιών που είναι σημαντικό μέρος του ΕΣΠΑ.
Τέλος, έχετε σκεφθεί με ποια εργαλεία θα παρακολουθούνται στην πραγματικότητα οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων σε τόσους πολλούς δικαιούχους? Με την εικόνα αναξιοπιστίας που έχουμε δημιουργήσει στο εξωτερικό, προβλέπω οι καταλογισμοί να έρχονται σωρηδόν!
Το μεγάλο πρόβλημα με τις δημόσιες συμβάσεις προκύπτει πολύ πριν φτάσουμε στο στάδιο του ελέγχου και της υπογραφής. Συγκεκριμένα δεν υπάρχει ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο για διαγωνισμούς που αφορούν υπηρεσίες και επειδή ακριβώς υπάρχει αυτό το κενό το 95% των διαγωνισμών γίνονται με τον ΕΚΠΟΤΑ. Το γεγονός αυτό οδηγεί στα όρια της νομιμότητας τους φορείς που τους διενεργούν. Ως εκ τούτου αν δεν υπάρξει ενιαίος τρόπος διεξαγωγής διαγωνισμών και ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο το πρόβλημα θα μεγεθύνεται. Σε όλες τις χώρες της ΕΕ υπάρχουν τρείς νόμοι για τους διαγωνισμούς, ένας για προμήθειες, ένας για υπηρεσίες και ένας για τεχνικά έργα (οδοποία, ύδρευση, κατασκευές). Στην χώρα μας δυστυχώς υπάρχουν πάρα πολλοί.