To άρθρο 808A του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α‘ 182), περί κήρυξης ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 808Α
1. Η κήρυξη δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας γίνεται με πράξη του συμβολαιογράφου, ο οποίος προέβη στη δημοσίευσή της, εφόσον πιθανολογηθεί η γνησιότητα της γραφής και της υπογραφής του διαθέτη μετά από ένορκη εξέταση δύο (2) μαρτύρων.
2. Στις περιπτώσεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου του άρθρου 1763 του Αστικού Κώδικα, η κήρυξη δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας γίνεται με πράξη του δικαστή του μονομελούς πρωτοδικείου της κληρονομίας. Στις περιπτώσεις αυτές, διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη και, εφόσον τιμώμενος με τη διαθήκη είναι αποκλειστικά εξωτικός, καλείται υποχρεωτικά τριάντα (30) ημέρες τουλάχιστον πριν από τη συνεδρίαση το Ελληνικό Δημόσιο.
3. Με την επιφύλαξη της παρ. 2 όταν η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύθηκε από προξενική αρχή κατά το άρθρο 1761 του Αστικού Κώδικα, αρμόδιος να την κηρύξει κυρία είναι συμβολαιογράφος που ορίζεται μέσω του Μητρώου Διαθηκών από σχετικό κατάλογο συμβολαιογράφων του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου.».
Άρθρο 808Α Κ.Πολ.Δικ
Παρατηρήσεις:
Ενώ με τον πρόσφατο Ν. 5221/2025 προκειμένου να αποσυμφορηθούν τα Δικαστήρια η κήρυξη κυρίας της δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης είχε ανατεθεί στους συμβολαιογράφους, το παρόν νομοσχέδιο φαίνεται να επιλέγει εκ νέου την συμφόρηση των Δικαστηρίων.
Στις ελάχιστες περιπτώσεις, που παραμένει η διαδικασία κήρυξης δημοσιευθείσας διαθήκης στους συμβολαιογράφους φαίνεται να αλλάζει εντελώς η διαδικασία, δεδομένου ότι δεν ορίζεται η παράσταση του αιτούντος την κήρυξη κυρίας και φυσικά δεν απαιτείται η παράσταση δικηγόρου του αιτούντος.
Το επίρρημα «αποκλειστικά», που αναφέρεται στο β΄ εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 808Α αφήνει ευρύ περιθώριο καταστρατήγησης της διάταξης, δεδομένου ότι αν καταλείπεται κάποιο ελάχιστο ποσοστό σε συγγενή οποιασδήποτε τάξης δεν απαιτείται η προσεπίκληση του Ελληνικού Δημοσίου.
Κατόπιν των ανωτέρω παρατηρήσεων και εφόσον η Πολιτεία παραμένει στην επιλογή της για εκ νέου ανάθεση αρμοδιοτήτων στα Δικαστήρια, προτείνεται η διαμόρφωση της παραγράφου 2 του άρθρου 808Α ως εξής:
Άρθρο 808Α
2. Στις περιπτώσεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου του άρθρου 1763 του Αστικού Κώδικα, η κήρυξη δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας γίνεται με πράξη του δικαστή του μονομελούς πρωτοδικείου της κληρονομίας. Στις περιπτώσεις αυτές, διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη και, εφόσον τιμώμενος με τη διαθήκη είναι εξωτικός κατά ποσοστό τουλάχιστον 50% της κληρονομιαίας περιουσίας σύμφωνα με την αξία αυτής, όπως καθορίζεται κατά το άρθρο 1828 του Α.Κ. (ή σύμφωνα με τις σχετικές φορολογικές διατάξεις), καλείται υποχρεωτικά τριάντα (30) ημέρες τουλάχιστον πριν από τη συνεδρίαση το Ελληνικό Δημόσιο.
Η αρμοδιότητα της κήρυξης διαθηκών ως κύριες, που δόθηκε προ λίγων μηνών στους συμβολαιογράφους, προς αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, επιστρέφει σε αυτά? Και αν ναι για ποιο λόγο?
ΕΠΕΙΔΗ έχει δημοσιευθεί από τα Δικαστήρια, με σχετικό Πρακτικό τους, πληθώρα ιδιογράφων διαθηκών, χωρίς όμως αυτές να έχουν κηρυχθεί ταυτόχρονα κυρίες και προκύπτει ανάγκη κήρυξης αυτών, ως κυρίες, σε μεταγενέστερο στάδιο, δεν προβλέπεται με τις ισχύουσες διατάξεις Α.Κ και Κ.Πολ.Δ. και θα πρέπει να ρυθμισθεί:
α] Ποιός συμβολαιογράφος είναι κατά τόπον αρμόδιος για την κήρυξη κυρίας μιας τέτοιας διαθήκης, αυτός της περιφέρειας του Δικαστηρίου που την δημοσίευσε ή του Δικαστηρίου της κληρονομίας ή οποιοσδήποτε συμβολαιογράφος αρκεί αυτός να είναι μέλος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου του Εφετείου της έδρας του Δικαστηρίου που προέβη στη δημοσίευση της διαθήκης ή του Δικαστηρίου της κληρονομίας αντίστοιχα και
β] Ο κατά τα άνω αρμόδιος Συμβολαιογράφος θα είναι της ελεύθερης επιλογής του αιτούντος την κήρυξη κυρίας της ιδιόγραφης διαθήκης ή θα πρέπει να οριστεί μέσω του Μητρώου Διαθηκών από τον σχετικό κατάλογο συμβολαιογράφων – μελών του οικείου Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς κλπ, κατ’ αναλογίαν εφαρμογής της διάταξης του υπό ψήφιση 808Α παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.;