Στο άρθρο 401 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121), με το οποίο κωδικοποιήθηκε το άρθρο 8 του ν. 1876/1990 (Α΄ 27), περί της δέσμευσης, προστίθεται παρ. 5 και το άρθρο 401 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 401
Δέσμευση
1. Οι εθνικές γενικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας καθορίζουν τους ελάχιστους μη μισθολογικούς όρους εργασίας που ισχύουν για τους εργαζομένους όλης της χώρας. Στους εργαζομένους αυτούς περιλαμβάνονται και οι εργαζόμενοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. Βασικοί μισθοί, βασικά ημερομίσθια, κάθε είδους προσαυξήσεις αυτών και γενικά κάθε άλλος μισθολογικός όρος, ισχύουν μόνο για τους εργαζομένους που απασχολούνται από εργοδότες των συμβαλλόμενων εργοδοτικών οργανώσεων και δεν επιτρέπεται να υπολείπονται του νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου.
2. Οι υπόλοιπες συλλογικές συμβάσεις εργασίας δεσμεύουν τους εργαζομένους και εργοδότες, οι οποίοι είναι μέλη των συμβαλλόμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων, τον εργοδότη που συνάπτει συλλογική σύμβαση εργασίας ατομικώς και τους εργοδότες που συνάπτουν συλλογική σύμβαση εργασίας με κοινό εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο ή εκπροσώπους. Βασικοί μισθοί, βασικά ημερομίσθια, κάθε είδους προσαυξήσεις αυτών και γενικά κάθε άλλος μισθολογικός όρος, δεν επιτρέπεται να υπολείπονται του νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου.
3. Εφόσον ο εργοδότης δεσμεύεται από επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας, οι κανονιστικοί όροι της διέπουν υποχρεωτικά και τις εργασιακές σχέσεις όλων των εργαζομένων της συγκεκριμένης επιχείρησης ή εκμετάλλευσης.
4. Οι όροι της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης εργασίας κωδικοποιούνται, με ευθύνη των μερών που την υπογράφουν, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την υπογραφή της και εφαρμόζονται τα οριζόμενα στις παρ. 3 έως 6 του άρθρου 398. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή, κωδικοποιούνται με απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη λήξη της ως άνω προθεσμίας και υποβάλλονται στις ίδιες διατυπώσεις. Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας και οι διαιτητικές αποφάσεις πρέπει να εμπεριέχουν κωδικοποίηση όλων των εν ισχύι όρων τους, συμπεριλαμβανομένων τόσο των συμφωνούμενων το πρώτον με τη συγκεκριμένη συλλογική ρύθμιση, όσο και αυτών που τυχόν διατηρούνται σε ισχύ, άλλως ισχύουν μόνο οι κωδικοποιημένες διατάξεις.
5. Οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας περιέχουν υποχρεωτικά τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τον σαφή προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής τους, με αναφορά, κατ’ ελάχιστον, στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) του οικείου κλάδου, καθώς και σε τυχόν άλλα στοιχεία αναγκαία για τον προσδιορισμό του. Αν μια επιχείρηση ή εκμετάλλευση εμπίπτει λόγω του αντικειμένου ή των δραστηριοτήτων της σε περισσότερους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.), λαμβάνεται υπόψη αυτός που αντιστοιχεί στην κύρια οικονομική δραστηριότητα.».
Υποχρεωτικά Θέματα: Αλγόριθμοι, Δεδομένα & Δικαίωμα Αποσύνδεσης
Σε εναρμόνιση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (EU AI Act) και τον ΓΚΠΔ, οι ΣΣΕ πρέπει να πάψουν να είναι «λευκές επιταγές» για την ψηφιακή επιτήρηση.
Προτείνουμε την προσθήκη νέου άρθρου με τίτλο «Ειδικά θέματα ψηφιακού μετασχηματισμού»:
«Οι επιχειρησιακές και κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας περιλαμβάνουν υποχρεωτικά ρυθμίσεις για:
• α) Τεχνολογική Διαφάνεια: Υποχρέωση πλήρους ενημέρωσης των εκπροσώπων των εργαζομένων για τις παραμέτρους και τη λογική των αλγορίθμων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση, την κατανομή εργασίας και την πειθαρχική διαδικασία.
• β) Προστασία από Αλγοριθμική Διοίκηση: Ρητή απαγόρευση απόλυσης ή πειθαρχικών κυρώσεων που βασίζονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων, χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη επανεξέταση (Human-in-the-loop, άρθρο 22 ΓΚΠΔ).
• γ) Απαγόρευση Βιομετρικών: Ρητή απαγόρευση χρήσης βιομετρικής παρακολούθησης και συστημάτων αναγνώρισης συναισθημάτων στον χώρο εργασίας.
• δ) Δικαίωμα Αποσύνδεσης: Ρητή και εκτελεστή κατοχύρωση του δικαιώματος μη απάντησης σε ψηφιακές επικοινωνίες εκτός ωραρίου, χωρίς καμία δυσμενή συνέπεια.
• ε) Upskilling/Reskilling: Υποχρέωση του εργοδότη για δωρεάν επανακατάρτιση σε νέες τεχνολογίες, ως προαπαιτούμενο πριν από οποιαδήποτε ενέργεια μείωσης προσωπικού λόγω αυτοματοποίησης.»
ΔΑΚΕ Δημοκρατική Ανεξάρτητη Κίνηση Εργαζομένων ιδιωτικού τομέα
Στις κλαδικες συλλογικές συμβάσεις εργασίας δύναται με ατομική αίτηση τους να υπάγονται και οι εργαζόμενοι στα ΝΠΙΔ που διέπονται από την εργατική νομοθεσία ανεξαρτήτως των ΚΑΔ του νομικού προσώπου που υπηρετούν.
Κατάργηση ενιαίου μισθολογίου σε υπηρεσίες με εργαζόμενους ιδαχ π.χ ΔΕΥΑ γιατί υπογραφονται και κλαδικές συμβάσεις και επιχειρησιακές συμβάσεις και ισχύουν μόνο για παλιούς εργαζόμενους και αυτό έχει ως αποτέλεσμα μισθολογικό χάσμα στις αποδοχές των εργαζομένων με ίδια ειδικότητα και ίδια τυπικά προσόντα με μόνη διαφορά το χρόνο πρόσληψης.αυτο εχει ως αποτέλεσμα υπέρμετρη αύξηση μισθού των παλιών εργαζομένων είς βάρος τών νέων αλλά ούτε εξυπηρετεί το σκοπό τού ενιαίου μισθολογίου για το δημοσιονομικό σκοπό γιατί κόπηκαν παροχές στους νέους για να δίνονται στους παλιούς
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ EUROBANK (Union)
Υποχρεωτικά Θέματα Διαπραγμάτευσης: Αλγόριθμοι, Δεδομένα & Δικαίωμα Αποσύνδεσης
Προτείνεται η προσθήκη νέου άρθρου (ή παραγράφου στο άρθρο 401 ΚΕΔ) με τίτλο «Ειδικά θέματα ψηφιακού μετασχηματισμού», σε εναρμόνιση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act):
Οι επιχειρησιακές και κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας περιλαμβάνουν υποχρεωτικά ρυθμίσεις για: α) Τεχνολογική Διαφάνεια: Υποχρέωση ενημέρωσης των εκπροσώπων των εργαζομένων για τις παραμέτρους των αλγορίθμων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση, την κατανομή εργασίας και την πειθαρχική διαδικασία. β) Προστασία από Αλγοριθμική Διοίκηση: Απαγόρευση απόλυσης ή πειθαρχικών κυρώσεων που βασίζονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων, χωρίς ανθρώπινη επανεξέταση (Human-in-the-loop, άρθρο 22 ΓΚΠΔ). γ) Προστασία Δεδομένων & Βιομετρικά: Ρητή απαγόρευση χρήσης βιομετρικής παρακολούθησης και συναισθηματικής αναγνώρισης στον χώρο εργασίας. δ) Δικαίωμα Αποσύνδεσης: Ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος μη απάντησης σε ψηφιακές επικοινωνίες εκτός ωραρίου, χωρίς αρνητικές συνέπειες. ε) Upskilling/Reskilling: Υποχρέωση του εργοδότη για δωρεάν επανακατάρτιση σε νέες τεχνολογίες πριν από οποιαδήποτε ενέργεια μείωσης προσωπικού λόγω αυτοματοποίησης.
Στάθης Χαρίτος
Πρόεδρος Σωματείου Εργαζομένων Τράπεζας EUROBANK (UNION)
Κωνσταντίνος Φράγκος
Πρόεδρος Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας Τραπεζικής Επιχείρησης Eurobank
Προφανώς και θα έπρεπε οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας να αφορούν και τους υπαλλήλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, τουλάχιστον οι κλαδικές. Μεγάλο μέρος ειδικοτήτων (πχ μηχανικοί, πληροφορικοί, οικονομολόγοι, τεχνίτες) αποφεύγει τις θέσεις του Δημοσίου καθώς επικρατεί το ενιαίο μισθολόγιο το οποίο σχεδόν εξισώνει όλους τους εργαζόμενους. Όπως φάνηκε από τους πρόσφατους Γραπτούς Διαγωνισμούς, σε λίγα χρονιά η πραγματική κάλυψη θέσεων θα περιορίζεται όλο και περισσότερο.