Κατά την εφαρμογή του άρθρου 4, το Δικαστήριο διατάσσει τη δήμευση του έργου τέχνης ή του συλλεκτικού αντικειμένου ή την απόδοσή του στον δημιουργό ή στους κληρονόμους του ή στο Ελληνικό Δημόσιο, στην περίπτωση του άρθρου 1824 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 182).
Αν το αντικείμενο έχει κατασκευαστεί εξαρχής με σκοπό την παραπλάνηση κατά το άρθρο 4, το Δικαστήριο διατάσσει την καταστροφή του ενώπιον τριμελούς επιτροπής, με Πρόεδρο τον προϊστάμενο του τμήματος του άρθρου 6 και μέλη έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που ορίζεται, με τον αναπληρωτή του, με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, που ορίζεται, με τον αναπληρωτή του, με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη. Της καταστροφής του πρώτου εδαφίου προηγείται φωτογραφική ή άλλη αποτύπωση του προς καταστροφή αντικειμένου.
Σε περίπτωση αθώωσης ή παύσης της ποινικής δίωξης για τις πράξεις της παρ. 1 του άρθρου 4, το Δικαστήριο διατάσσει τη δήμευση ή την καταστροφή του έργου τέχνης ή του συλλεκτικού αντικειμένου, εάν διαπιστωθεί ότι είναι πλαστό.
Στο αυτοτελές τμήμα του άρθρου 6, τηρείται ηλεκτρονικό αρχείο των έργων τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων της παρ. 1.
Στην παρ. 1, εάν ο δημιουργός είναι εν ζωή, έχει νομική βάση η επιστροφή σε αυτόν του αλλοιωμένου έργου του, για την προστασία του ηθικού δικαιώματός του. Εάν όμως ο δημιουργός έχει αποβιώσει, η επιστροφή του αλλοιωμένου έργου στους κληρονόμους του θα πρέπει να γίνεται με τον περιορισμό της μη επανακυκλοφορίας τους στην αγορά.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Ορθότατη η υιοθέτηση της δικής μου πρότασης για καταστροφή έργων τέχνης που προέκυψαν με δόλο προς εξαπάτηση ενός κοινού και προορισμό την αγορά, απευθυνόμενα κυρίως σε ανενημέρωτο αλλά βουλημικού για «κατανάλωση» κοινού, το οποίο όντως χρήζει προστασίας.
Η διαδικασία καταστροφής, ωστόσο, φαίνεται αρκετά περίπλοκη και γραφειοκρατική, ενώ η εμπλοκή μεγάλου αριθμού μελών επιτροπών, πιθανώς να την καθιστούσε αναποτελεσματική, αν όχι ανεφάρμοστη. Η παρουσία ενός εισαγγελέα μάλλον θα επαρκούσε.
Θετική είναι, προ της καταστροφής, η καταχώρηση σε ψηφιακό αρχείο με όλα τα προβλεπόμενα δεδομένα, για μελλοντικές χρήσεις πραγματογνώμων.
.
Προτάσεις:
Είναι σημαντικό να παρακρατείται το έργο και να απέχει από εμπορική συναλλαγή έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα για τη διαπίστωση της γνησιότητας ή της πλαστότητας.
Παρατηρήσεις
Οι επιβαρυντικές περιστάσεις είναι ορθές, αλλά ενεργοποιούνται μόνο μετά την τέλεση της πράξης.
Η κατάσχεση προβλέπεται μόνο κατόπιν δικαστικής διαδικασίας και χωρίς δυνατότητα προσωρινής διοικητικής δέσμευσης ή απόσυρσης από έκθεση ή/και δημοπρασία.
Κατεύθυνση βελτίωσης
Απαιτείται πρόβλεψη προσωρινών διοικητικών μέτρων πριν την ολοκλήρωση της ζημίας.
Παρατηρήσεις
Η ένταξη του άρθρου αυτού στο ίδιο μέρος με την πλαστογραφία δεν εξυπηρετεί ενιαίο νομοθετικό σκοπό ενώ ρυθμίζει φαινόμενο ήδη καλυπτόμενο από τον Ποινικό Κώδικα. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργεί θεματική σύγχυση και αποδυναμώνει την εστίαση στο art fraud.
Κατεύθυνση βελτίωσης
Η φθορά έργων τέχνης θα έπρεπε να ρυθμίζεται σε διακριτό νομοθετικό πλαίσιο.
Στην παρ. 1, εάν ο δημιουργός είναι εν ζωή, έχει νομική βάση η επιστροφή σε αυτόν του αλλοιωμένου έργου του, για την προστασία του ηθικού δικαιώματός του. Εάν όμως ο δημιουργός έχει αποβιώσει, η επιστροφή του αλλοιωμένου έργου στους κληρονόμους του θα πρέπει να γίνεται με τον περιορισμό της μη επανακυκλοφορίας τους στην αγορά.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Ορθότατη η υιοθέτηση της δικής μου πρότασης για καταστροφή έργων τέχνης που προέκυψαν με δόλο προς εξαπάτηση ενός κοινού και προορισμό την αγορά, απευθυνόμενα κυρίως σε ανενημέρωτο αλλά βουλημικού για «κατανάλωση» κοινού, το οποίο όντως χρήζει προστασίας.
Η διαδικασία καταστροφής, ωστόσο, φαίνεται αρκετά περίπλοκη και γραφειοκρατική, ενώ η εμπλοκή μεγάλου αριθμού μελών επιτροπών, πιθανώς να την καθιστούσε αναποτελεσματική, αν όχι ανεφάρμοστη. Η παρουσία ενός εισαγγελέα μάλλον θα επαρκούσε.
Θετική είναι, προ της καταστροφής, η καταχώρηση σε ψηφιακό αρχείο με όλα τα προβλεπόμενα δεδομένα, για μελλοντικές χρήσεις πραγματογνώμων.
.
Προτάσεις:
Είναι σημαντικό να παρακρατείται το έργο και να απέχει από εμπορική συναλλαγή έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα για τη διαπίστωση της γνησιότητας ή της πλαστότητας.
Παρατηρήσεις
Οι επιβαρυντικές περιστάσεις είναι ορθές, αλλά ενεργοποιούνται μόνο μετά την τέλεση της πράξης.
Η κατάσχεση προβλέπεται μόνο κατόπιν δικαστικής διαδικασίας και χωρίς δυνατότητα προσωρινής διοικητικής δέσμευσης ή απόσυρσης από έκθεση ή/και δημοπρασία.
Κατεύθυνση βελτίωσης
Απαιτείται πρόβλεψη προσωρινών διοικητικών μέτρων πριν την ολοκλήρωση της ζημίας.
Παρατηρήσεις
Η ένταξη του άρθρου αυτού στο ίδιο μέρος με την πλαστογραφία δεν εξυπηρετεί ενιαίο νομοθετικό σκοπό ενώ ρυθμίζει φαινόμενο ήδη καλυπτόμενο από τον Ποινικό Κώδικα. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργεί θεματική σύγχυση και αποδυναμώνει την εστίαση στο art fraud.
Κατεύθυνση βελτίωσης
Η φθορά έργων τέχνης θα έπρεπε να ρυθμίζεται σε διακριτό νομοθετικό πλαίσιο.