Άρθρο 55
Οργανικές θέσεις δικαστικών υπαλλήλων Ελεγκτικού Συνεδρίου – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 15 ν. 4820/2021
Στην παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130), περί των οργανικών θέσεων των δικαστικών υπαλλήλων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. (α) οι λέξεις «εξακόσιες είκοσι πέντε (625)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εξακόσιες πενήντα (650)», β) στην περ. (β) οι λέξεις «πενήντα (50)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριάντα πέντε (35)» και γ) στην περ. (δ) οι λέξεις «τριάντα πέντε (35)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «είκοσι πέντε (25)», και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Ανά κατηγορία οι ανωτέρω θέσεις διακρίνονται ως εξής:
(α) εξακόσιες πενήντα (650) θέσεις πανεπιστημιακής εκπαίδευσης,
(β) τριάντα πέντε (35) θέσεις τεχνολογικής εκπαίδευσης,
(γ) εκατόν ογδόντα (180) θέσεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,
(δ) είκοσι πέντε (25) θέσεις υποχρεωτικής εκπαίδευσης.».
Άρθρο 56
Αναπλήρωση Τμηματαρχών Ελεγκτικού Συνεδρίου – Τροποποίηση άρθρου 46 ν. 4820/2021
Στο άρθρο 46 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130), περί της αναπλήρωσης των Γενικών Συντονιστών και των Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο οι λέξεις «και των Επιτρόπων» αντικαθίσταται από τις λέξεις «, των Επιτρόπων και των Τμηματαρχών», β) οι λέξεις «και οι Επίτροποι» αντικαθίσταται από τις λέξεις «, οι Επίτροποι και οι Τμηματάρχες» και το άρθρο 46 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 46
Αναπλήρωση των Γενικών Συντονιστών, των Επιτρόπων και των Τμηματαρχών
Οι Γενικοί Συντονιστές, οι Επίτροποι και οι Τμηματάρχες του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναπληρώνονται, σε περίπτωση ελλείψεως, κωλύματος ή απουσίας τους, με απόφαση του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.».
Άρθρο 57
Πλήρωση θέσεων Γενικών Συντονιστών και Επιτρόπων – Τροποποίηση άρθρου 157 ν. 4820/2021
Στο άρθρο 157 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130), περί της πλήρωσης θέσεων Γενικών Συντονιστών και Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 η λέξη «εικοσιπενταετή» αντικαθίσταται από τη λέξη «εικοσαετή», β) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 οι λέξεις «δεκαοχτώ (18)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δεκαπέντε (15)», γ) προστίθενται παρ. 6 και 7, και το άρθρο 157 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 157
Πλήρωση θέσεων Γενικών Συντονιστών και Επιτρόπων
- Οι θέσεις των Γενικών Συντονιστών Επιτρόπων πληρούνται με προαγωγή από τους υπηρετούντες στο Ελεγκτικό Συνέδριο Επιτρόπους, που έχουν εικοσαετή τουλάχιστον συνολική υπηρεσία σε αυτό, από την οποία τριετή τουλάχιστον στον βαθμό του Επιτρόπου.
- Οι θέσεις των Επιτρόπων πληρούνται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης ύστερα από σύμφωνη γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου, με μετάταξη, κατόπιν αιτήσεως από τους υπηρετούντες στο Ελεγκτικό Συνέδριο Προϊσταμένους Τμήματος, που ανήκουν στην κατηγορία ΠΕ4 (Πτυχιούχοι Ανωτάτων Σχολών) και έχουν άνω των δεκαπέντε (15) ετών υπηρεσία σε αυτό. Οι μεταταχθέντες στο Ελεγκτικό Συνέδριο υπάλληλοι απαιτείται, για να καταλάβουν θέση Προϊσταμένου Τμήματος, να υπηρετήσουν στο Ελεγκτικό Συνέδριο πέντε (5) έτη και, για να καταλάβουν θέση Επιτρόπου, τρία (3) έτη σε θέση Προϊσταμένου Τμήματος και συνολική δημόσια υπηρεσία τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών.
- Οι επιλεγόμενοι, κατά την ανωτέρω διαδικασία, Επίτροποι τοποθετούνται εκ περιτροπής, σε κενές θέσεις Υπηρεσιών Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εκτός της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, όπου υπηρετούν επί ένα (1) έτος, μη συνυπολογιζομένου του χρόνου αναρρωτικής άδειας. Σε περίπτωση υποβολής αιτήσεως για μετάθεση σε θέσεις Υπηρεσιών Επιτρόπων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, συνεκτιμάται ο χρόνος υπηρεσίας τους σε παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές της Χώρας.
- Οι Επίτροποι του Ελεγκτικού Συνεδρίου που υπηρετούν σε Υπηρεσίες αυτού, εκτός της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, μετατίθενται υποχρεωτικά και χωρίς αίτησή τους από το αρμόδιο Πενταμελές Υπηρεσιακό Συμβούλιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ύστερα από τη συμπλήρωση επτά (7) ετών υπηρεσίας από της εμφανίσεώς τους στην Υπηρεσία στην οποία υπηρετούν. Η μετάθεση αυτή γίνεται κατά προτίμηση σε Υπηρεσία Επιτρόπου Περιφερειακής Ενότητας, η οποία υπάγεται στην ίδια διοικητική περιφέρεια στην οποία ανήκει η Περιφερειακή Ενότητα από την οποία μετατίθεται, αν υπάρχει κενή θέση Επιτρόπου, άλλως σε κενή θέση Επιτρόπου Υπηρεσίας Περιφερειακής Ενότητας της πλησιέστερης Διοικητικής Περιφέρειας ή στην Κεντρική Υπηρεσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αίτηση προτίμησης του Επιτρόπου, ο οποίος μετατίθεται υποχρεωτικά, συνεκτιμάται από το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο.
- Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, που λαμβάνεται μετά από σύμφωνη γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου, το οποίο αποφαίνεται ύστερα από αίτηση σε αυτό του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο Επίτροπος μπορεί να απαλλαγεί από την άσκηση των καθηκόντων του για σοβαρό λόγο αναγόμενο σε πλημμελή άσκηση των υπηρεσιακών του καθηκόντων, που διαπιστώνεται με έκθεση του αρμόδιου για την άσκηση πειθαρχικής δίωξης οργάνου, ή σε αδυναμία ασκήσεως των καθηκόντων του για λόγους υγείας. Στην περίπτωση αυτήν, ο Επίτροπος μετατάσσεται σε θέση Προϊσταμένου Τμήματος ή αντίστοιχου επιπέδου οργανικής μονάδας, εκτός αν το Υπηρεσιακό Συμβούλιο με αιτιολογημένη απόφασή του κρίνει διαφορετικά.
- Με τη διαδικασία της παρ. 5 ο Επίτροπος μπορεί να απαλλαγεί από την άσκηση των καθηκόντων του, λόγω απόσπασης, σύμφωνα με το άρθρο 156 του ν. 4798/2021 (Α’ 68) και τις ειδικές διατάξεις που διατηρούνται με το άρθρο αυτό σε ισχύ, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών, ή λόγω χορήγησης άδειας άνευ αποδοχών, σύμφωνα με τις παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 109 του ν. 4798/2021, μεγαλύτερης των έξι (6) μηνών. Στην περίπτωση αυτή, ο Επίτροπος αυτοδίκαια μετατάσσεται σε θέση Προϊσταμένου Τμήματος ή αντίστοιχου επιπέδου οργανικής μονάδας για όλο το χρονικό διάστημα που διαρκεί η απαλλαγή. Δύναται να τοποθετηθεί σε θέση Προϊστάμενου Τμήματος ή αντίστοιχου επιπέδου οργανικής μονάδας μετά τη λήξη της διάρκειας της απόσπασης ή της ληφθείσας άδειας άνευ αποδοχών, εκτός αν το Υπηρεσιακό Συμβούλιο με αιτιολογημένη απόφασή του κρίνει διαφορετικά.
- Η παρ. 6 εφαρμόζεται και για τους Επιτρόπους που έχουν αποσπαστεί σύμφωνα με το άρθρο 156 του ν. 4798/2021, ή έχουν λάβει άδεια άνευ αποδοχών, σύμφωνα με τις παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 109 του ν. 4798/2021, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών, πριν από την έναρξη ισχύος της παρ. 6.».
Άρθρο 58
Συνολική δημόσια υπηρεσία μεταταγέντων στο Ελεγκτικό Συνέδριο υπαλλήλων για την τοποθέτησή τους σε θέση προϊσταμένου τμήματος ή επιτρόπου – Τροποποίηση παρ. 9 άρθρου 226 ν. 4798/2021
Στην παρ. 9 του άρθρου 226 του ν. 4798/2021 (Α΄ 68), περί της απαιτούμενης προϋπηρεσίας στο Ελεγκτικό Συνέδριο μεταταγέντων σε αυτό υπαλλήλων για την τοποθέτησή τους σε θέση προϊσταμένου τμήματος ή επιτρόπου, οι λέξεις «δεκαοχτώ (18)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δεκαπέντε (15)» και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Οι μεταταγέντες στο Ελεγκτικό Συνέδριο υπάλληλοι απαιτείται, για να καταλάβουν θέση προϊσταμένου τμήματος, να υπηρετήσουν επί πέντε (5) έτη στο Ελεγκτικό Συνέδριο και για να καταλάβουν θέση επιτρόπου να υπηρετήσουν επί τρία (3) έτη σε θέση προϊσταμένου τμήματος και να έχουν συνολική δημόσια υπηρεσία τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών.».
Η παράγραφος 7 του άρθρου Άρθρο 57 ορίζει: «Η παρ. 6 εφαρμόζεται και για τους Επιτρόπους που έχουν αποσπαστεί σύμφωνα με το άρθρο 156 του ν. 4798/2021, ή έχουν λάβει άδεια άνευ αποδοχών, σύμφωνα με τις παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 109 του ν. 4798/2021, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών, πριν από την έναρξη ισχύος της παρ. 6.».
Πρέπει να προστεθεί «εφόσον εντός διμήνου από την έναρξη ισχύος της διάταξης δεν αιτηθούν την επιστροφή τους στα καθήκοντά τους ως Επιτρόπων». Έτσι, δεν εγείρονται ζητήματα αιφνιδιασμού και υπηρετείται ο σκοπός της διάταξης.
• Η προτεινόμενη ρύθμιση των παρ. 6 και 7 του άρθρου 157 εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, ασφάλειας δικαίου και προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των υπηρετούντων Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
1. Αναδρομική επιβολή δυσμενούς υπηρεσιακής μεταβολής (παρ. 7)
• Η παρ. 7 επεκτείνει την εφαρμογή της παρ. 6 και στους Επιτρόπους που έχουν ήδη αποσπαστεί ή έχουν λάβει άδεια άνευ αποδοχών για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών πριν από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης.
• Με τον τρόπο αυτό, οι εν λόγω Επίτροποι:
• είχαν προβεί σε απολύτως νόμιμες υπηρεσιακές επιλογές,
• βάσει του τότε ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου,
• χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε πρόβλεψη ότι η άσκηση του σχετικού δικαιώματος θα οδηγούσε σε αυτοδίκαιη και μη αναστρέψιμη απώλεια της θέσης τους.
• Η εκ των υστέρων επιβολή μιας τόσο σοβαρής δυσμενούς συνέπειας τους θέτει προ τετελεσμένων γεγονότων, χωρίς δυνατότητα ανάκλησης της άδειας ή της απόσπασης και χωρίς καμία μεταβατική πρόβλεψη.
2. Παραβίαση της αρχής της προστατευόμενης δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
• Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η Διοίκηση οφείλει να σέβεται τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του διοικουμένου, ιδίως όταν αυτός έχει ρυθμίσει την υπηρεσιακή και προσωπική του κατάσταση βάσει του ισχύοντος δικαίου.
• Στην προκειμένη περίπτωση:
• οι Επίτροποι δεν μπορούσαν να προβλέψουν ότι η άσκηση νόμιμου δικαιώματος (άδεια άνευ αποδοχών ή απόσπαση),
• θα συνεπαγόταν απώλεια της ιδιότητάς τους,
• ούτε είχαν τη δυνατότητα να σταθμίσουν τις συνέπειες μιας μελλοντικής και άγνωστης τότε ρύθμισης.
• Η ρύθμιση της παρ. 7 ανατρέπει εκ των υστέρων την υπηρεσιακή τους κατάσταση, κατά τρόπο που πλήττει ευθέως την αρχή της ασφάλειας δικαίου.
3. Ζήτημα συνταγματικότητας (άρθρα 4 παρ. 1 και 25 παρ. 1 Συντ.)
• Η αυτοδίκαιη και μη αναστρέψιμη αποσύνδεση από το αξίωμα του Επιτρόπου:
• χωρίς ατομική κρίση,
• χωρίς στάθμιση των ειδικών συνθηκών κάθε περίπτωσης,
• και μάλιστα αναδρομικά,
• παραβιάζει:
• την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Συντ.), καθώς εξομοιώνει ανόμοιες καταστάσεις,
• την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.), αφού επιβάλλει το βαρύτερο δυνατό υπηρεσιακό μέτρο, ανεξαρτήτως διάρκειας, λόγου ή συνεπειών της άδειας ή απόσπασης.
• Ιδίως δε, η πλήρης αποστέρηση της δυνατότητας επανόδου στη θέση Επιτρόπου υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο για την εξυπηρέτηση της λειτουργικής συνέχειας της Υπηρεσίας.
4. Έλλειψη διακριτικής ευχέρειας του Υπηρεσιακού Συμβουλίου
• Σε αντίθεση με την παρ. 5 του ίδιου άρθρου, όπου ρητά αναγνωρίζεται στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο η δυνατότητα να κρίνει διαφορετικά, η παρ. 6:
• καθιερώνει αυτοδίκαιη μετάταξη,
• και περιορίζει τη μεταγενέστερη κρίση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου αποκλειστικά στο επίπεδο της διοικητικής τοποθέτησης.
• Η διαφοροποίηση αυτή δεν δικαιολογείται, ιδίως όταν οι λόγοι της παρ. 6 (άδεια ή απόσπαση) δεν συνδέονται με πλημμελή άσκηση καθηκόντων ή ανικανότητα.
________________________________________
Νομοτεχνική πρόταση βελτίωσης
• Για λόγους συνταγματικότητας, ασφάλειας δικαίου και ίσης μεταχείρισης, προτείνεται:
α) Μη εφαρμογή της παρ. 6 αναδρομικά
• Η παρ. 7 να απαλειφθεί ή να τροποποιηθεί ώστε η παρ. 6 να εφαρμόζεται μόνο για άδειες ή αποσπάσεις που χορηγούνται μετά την έναρξη ισχύος του νόμου.
β) Ρητή πρόβλεψη διακριτικής ευχέρειας του Υπηρεσιακού Συμβουλίου
• Ενδεικτική διατύπωση:
• «Μετά τη λήξη της απόσπασης ή της άδειας άνευ αποδοχών, ο Επίτροπος δύναται να επανέλθει στη θέση του, εφόσον το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο, με αιτιολογημένη απόφασή του, κρίνει ότι δεν συντρέχουν λόγοι που να επιβάλλουν τη διατήρηση της μετάταξής του.»
• Η προτεινόμενη ρύθμιση των παρ. 6 και 7 του άρθρου 157 εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, ασφάλειας δικαίου και προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των υπηρετούντων Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
1. Αναδρομική επιβολή δυσμενούς υπηρεσιακής μεταβολής (παρ. 7)
• Η παρ. 7 επεκτείνει την εφαρμογή της παρ. 6 και στους Επιτρόπους που έχουν ήδη αποσπαστεί ή έχουν λάβει άδεια άνευ αποδοχών για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών πριν από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης.
• Με τον τρόπο αυτό, οι εν λόγω Επίτροποι:
• είχαν προβεί σε απολύτως νόμιμες υπηρεσιακές επιλογές,
• βάσει του τότε ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου,
• χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε πρόβλεψη ότι η άσκηση του σχετικού δικαιώματος θα οδηγούσε σε αυτοδίκαιη και μη αναστρέψιμη απώλεια της θέσης τους.
• Η εκ των υστέρων επιβολή μιας τόσο σοβαρής δυσμενούς συνέπειας τους θέτει προ τετελεσμένων γεγονότων, χωρίς δυνατότητα ανάκλησης της άδειας ή της απόσπασης και χωρίς καμία μεταβατική πρόβλεψη.
2. Παραβίαση της αρχής της προστατευόμενης δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
• Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η Διοίκηση οφείλει να σέβεται τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του διοικουμένου, ιδίως όταν αυτός έχει ρυθμίσει την υπηρεσιακή και προσωπική του κατάσταση βάσει του ισχύοντος δικαίου.
• Στην προκειμένη περίπτωση:
• οι Επίτροποι δεν μπορούσαν να προβλέψουν ότι η άσκηση νόμιμου δικαιώματος (άδεια άνευ αποδοχών ή απόσπαση),
• θα συνεπαγόταν απώλεια της ιδιότητάς τους,
• ούτε είχαν τη δυνατότητα να σταθμίσουν τις συνέπειες μιας μελλοντικής και άγνωστης τότε ρύθμισης.
• Η ρύθμιση της παρ. 7 ανατρέπει εκ των υστέρων την υπηρεσιακή τους κατάσταση, κατά τρόπο που πλήττει ευθέως την αρχή της ασφάλειας δικαίου.
3. Ζήτημα συνταγματικότητας (άρθρα 4 παρ. 1 και 25 παρ. 1 Συντ.)
• Η αυτοδίκαιη και μη αναστρέψιμη αποσύνδεση από το αξίωμα του Επιτρόπου:
• χωρίς ατομική κρίση,
• χωρίς στάθμιση των ειδικών συνθηκών κάθε περίπτωσης,
• και μάλιστα αναδρομικά,
• παραβιάζει:
• την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Συντ.), καθώς εξομοιώνει ανόμοιες καταστάσεις,
• την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.), αφού επιβάλλει το βαρύτερο δυνατό υπηρεσιακό μέτρο, ανεξαρτήτως διάρκειας, λόγου ή συνεπειών της άδειας ή απόσπασης.
• Ιδίως δε, η πλήρης αποστέρηση της δυνατότητας επανόδου στη θέση Επιτρόπου υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο για την εξυπηρέτηση της λειτουργικής συνέχειας της Υπηρεσίας.
4. Έλλειψη διακριτικής ευχέρειας του Υπηρεσιακού Συμβουλίου
• Σε αντίθεση με την παρ. 5 του ίδιου άρθρου, όπου ρητά αναγνωρίζεται στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο η δυνατότητα να κρίνει διαφορετικά, η παρ. 6:
• καθιερώνει αυτοδίκαιη μετάταξη,
• και περιορίζει τη μεταγενέστερη κρίση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου αποκλειστικά στο επίπεδο της διοικητικής τοποθέτησης.
• Η διαφοροποίηση αυτή δεν δικαιολογείται, ιδίως όταν οι λόγοι της παρ. 6 (άδεια ή απόσπαση) δεν συνδέονται με πλημμελή άσκηση καθηκόντων ή ανικανότητα.
________________________________________
Νομοτεχνική πρόταση βελτίωσης
• Για λόγους συνταγματικότητας, ασφάλειας δικαίου και ίσης μεταχείρισης, προτείνεται:
α) Μη εφαρμογή της παρ. 6 αναδρομικά
• Η παρ. 7 να απαλειφθεί ή να τροποποιηθεί ώστε η παρ. 6 να εφαρμόζεται μόνο για άδειες ή αποσπάσεις που χορηγούνται μετά την έναρξη ισχύος του νόμου.
β) Ρητή πρόβλεψη διακριτικής ευχέρειας του Υπηρεσιακού Συμβουλίου
• Ενδεικτική διατύπωση:
• «Μετά τη λήξη της απόσπασης ή της άδειας άνευ αποδοχών, ο Επίτροπος δύναται να επανέλθει στη θέση του, εφόσον το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο, με αιτιολογημένη απόφασή του, κρίνει ότι δεν συντρέχουν λόγοι που να επιβάλλουν τη διατήρηση της μετάταξής του.»