Άρθρο 116
Αρμόδια αρχή
Για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2023 για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές και για την τροποποίηση της Οδηγίας 2009/16/ΕΚ [εφεξής «Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1805» (L 234)] ορίζεται ως αρμόδια αρχή το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Άρθρο 117
Έσοδα από πρόστιμα Fuel EU
Τα ποσά των εσόδων από τα πρόστιμα που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 (εφεξής «πρόστιμα Fuel EU») αποτελούν πράσινους πόρους και αποδίδονται υπέρ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Πράσινο Ταμείο» του ν. 3889/2010 (Α’ 182), σε λογαριασμό που τηρείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των ειδικών σκοπών του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805.
Άρθρο 118
Διαδικασία επιβολής και καταβολής προστίμου Fuel EU
Το πρόστιμο Fuel EU που επιβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 κοινοποιείται από την αρμόδια αρχή στις υπόχρεες εταιρείες μέσω της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων «Fuel EU» του άρθρου 19 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και καταβάλλεται σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 3889/2010 (Α’ 182). Οι υπόχρεες εταιρείες τηρούν ενεργό τραπεζικό λογαριασμό σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που λειτουργεί νόμιμα σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), περιλαμβανομένων υποκαταστημάτων ιδρυμάτων τρίτων χωρών που έχουν αδειοδοτηθεί σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο για τους σκοπούς καταβολής των ανωτέρω προστίμων. Η καταβολή διενεργείται μέσω τραπεζικής μεταφοράς από τον ανωτέρω λογαριασμό προς τον ειδικό λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου του άρθρου 118, με αναγραφή του αριθμού του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας (International Maritime Organization, IMO) του πλοίου και της διαχειρίστριας εταιρείας στο πεδίο αιτιολογίας της τραπεζικής μεταφοράς. Το παραστατικό της τραπεζικής μεταφοράς υποβάλλεται στο Πράσινο Ταμείο, το οποίο εκδίδει την απόδειξη πληρωμής. Η καταβολή του προστίμου Fuel EU αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση από την αρμόδια αρχή του Εγγράφου Συμμόρφωσης Fuel EU, σύμφωνα με το άρθρο 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805.
Άρθρο 119
Διάθεση εσόδων Fuel EU μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων
Τα έσοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 διατίθενται για την εξυπηρέτηση των σκοπών του Κανονισμού, μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων που καταρτίζονται από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Τα χρηματοδοτικά προγράμματα καταρτίζονται σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας, της αποδοτικής αξιοποίησης των πόρων και της τεχνικής ωριμότητας των προτεινόμενων έργων ή δράσεων. Κριτήρια επιλεξιμότητας και αξιολόγησης των προτάσεων αποτελούν τα εξής:
α) Η συνάφεια με τους σκοπούς του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805.
β) Η συμβατότητα και συμπληρωματικότητα με τις εθνικές και ενωσιακές πολιτικές για την ενέργεια και το κλίμα.
γ) Η τεχνική, περιβαλλοντική και οικονομική βιωσιμότητα των έργων.
δ) Η διαχειριστική ικανότητα των φορέων υλοποίησης.
ε) Η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις.
Άρθρο 120
Πόροι
Οι πόροι, σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805, κατευθύνονται σε άξονες προτεραιότητας που αφορούν:
α) Τη στήριξη της χρήσης από τον στόλο ανανεώσιμων και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ναυτιλιακών καυσίμων.
β) Την ανάπτυξη και δοκιμή καινοτόμων τεχνολογιών που συμβάλλουν στη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη ναυτιλία και την εφαρμογή τους στον στόλο.
γ) Την κατασκευή ή αναβάθμιση υποδομών ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα ή υποδομών ηλεκτρικής τροφοδοσίας από ξηράς (Η.Τ.Α.Ξ.) σε ελληνικούς λιμένες.
δ) Την εφαρμογή στον στόλο τεχνολογιών που συμβάλλουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των πλοίων και στη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
ε) Την εκπόνηση τεχνικών, περιβαλλοντικών ή οικονομικών μελετών, καθώς και την παροχή εξειδικευμένων συμβουλευτικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών.
Ποσοστό έως δύο τοις εκατό (2%) των εσόδων του προηγούμενου έτους διατίθεται για τα λειτουργικά έξοδα του Πράσινου Ταμείου.
Άρθρο 121
Τελικοί δικαιούχοι χρηματοδοτικών προγραμμάτων
Τελικοί δικαιούχοι των χρηματοδοτικών προγραμμάτων του άρθρου 119 είναι:
α) Πλοιοκτήτριες ή διαχειρίστριες εταιρείες, καθώς και γραφεία των αντίστοιχων εταιρειών.
β) Φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης των λιμένων, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος.
γ) Δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτιλιακής ενεργειακής μετάβασης.
Άρθρο 122
Έκθεση διάθεσης εσόδων
Η αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 μεριμνά για τη σύνταξη και δημοσίευση έκθεσης διάθεσης των εσόδων που προκύπτουν από την εφαρμογή του άρθρου 23 του Κανονισμού, έως την 30ή Ιουνίου 2030 και στη συνέχεια ανά πέντε (5) έτη. Η έκθεση περιλαμβάνει πληροφορίες για τα χρηματοδοτικά προγράμματα και το επίπεδο δαπανών που διατέθηκαν για τους στόχους του Κανονισμού, τους δικαιούχους και το ύψος της χρηματοδότησης των επιλεγμένων δράσεων. Η έκθεση αναρτάται στον επίσημο ιστότοπο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 23 του Κανονισμού.
Άρθρο 123
Πρόστιμα μη συμμόρφωσης με διαδικαστικές υποχρεώσεις
Η μη συμμόρφωση με τις διαδικαστικές υποχρεώσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 από τις υπόχρεες εταιρείες τιμωρείται με πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ. Η διαπίστωση των παραβάσεων, η επιβολή διοικητικών κυρώσεων, η είσπραξη και η διάθεση των εσόδων από τα πρόστιμα διενεργούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14 και 18 του π.δ. 55/1998 (Α’ 58), με την επιφύλαξη του άρθρου 117 του παρόντος ως προς την αξιοποίηση των πόρων. Η άσκηση ενδίκων μέσων κατά της πράξης επιβολής προστίμου χωρεί σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).
Άρθρο 124
Πράσινοι πόροι από την επιβολή προστίμων Fuel EU – Τροποποίηση παρ. 1 και 4 άρθρου 3 ν. 3889/2010
- Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3889/2010 (Α΄ 182), περί πράσινων πόρων, προστίθεται περ. θ) και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με τον όρο «Πράσινοι Πόροι» νοείται το σύνολο των εσόδων και πόρων που ενδεικτικώς αναφέρονται παρακάτω:
α) Οι πόροι υπέρ του Ειδικού Ταμείου Εφαρμογής Ρυθμιστικών και Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Τ.Ε.Ρ.Π.Σ.) που προβλέπονται στους νόμους 743/1977 (Α΄ 319), 1650/1986 (Α΄ 160), 2052/1992 (Α΄ 94), 2242/1994 (Α΄ 162), 3468/2006 (Α΄ 129), καθώς και στον ν. 3851/2010 (Α΄ 85).
β) Οι πόροι του «Ειδικού Φορέα Δασών» (Φορέας 120) που προβλέπεται στο άρθρο 8 του ν. 3208/2003 (Α΄ 303), όπως τροποποιείται με το άρθρο 25 του παρόντος νόμου.
γ) Οι πόροι του ειδικού κωδικού «Ταμείο Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου» που προβλέπεται στα άρθρα 6 και 7 του ν. 3843/2010 (Α΄ 62).
δ) Οι πόροι από τις εισφορές των διανομέων ενέργειας, των διαχειριστών δικτύων διανομής και των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης ενέργειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 3855/2010 (Α΄ 95).
ε) Κάθε άλλο τέλος, φόρος, δασμός, εισφορά, έσοδα ή πόροι που έχουν θεσμοθετηθεί εν όλω ή εν μέρει υπέρ του Ειδικού Ταμείου Εφαρμογής Ρυθμιστικών και Πολεοδομικών Σχεδίων, που δεν ορίζονται ρητά στο άρθρο αυτό και προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία, όπως: αα. οι πόροι και τα έσοδα από την επιβολή προστίμων για την ανέγερση και διατήρηση αυθαιρέτων ή την αυθαίρετη αλλαγή χρήσης κτιρίων, την επιβολή διοικητικών ποινών προστίμων και κυρώσεων για περιβαλλοντικές παραβάσεις, την επιβολή προστίμων για λοιπές περιβαλλοντικές παραβάσεις, ββ. τα έσοδα από την εκμετάλλευση ή εκμίσθωση ειδικών έργων, σταθμών αυτοκινήτων, γγ. τα έσοδα από την είσπραξη αποζημιώσεων ρυμοτομικού χαρακτήρα κατά τις οικείες σχετικές διατάξεις και δδ. κάθε άλλος πόρος που έχει θεσμοθετηθεί υπέρ του Ειδικού Ταμείου Εφαρμογής Ρυθμιστικών και Πολεοδομικών Σχεδίων από τις ισχύουσες διατάξεις για τη χρηματοδότηση δράσεων αποκατάστασης, αναβάθμισης και προστασίας του περιβάλλοντος.
στ) Κάθε φύσεως εισφορές, δωρεές, χορηγίες, κληρονομιές, κληροδοσίες.
ζ) Τα έσοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή της ενσωμάτωσης της Οδηγίας 27/2012/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2012 (ΕΕ L 315 της 14.11.2012 στο εσωτερικό δίκαιο.
η) Τα ποσά των εσόδων από τον εκπλειστηριασμό δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία διατίθενται στο Πράσινο Ταμείο, σύμφωνα με την παρ. Α.2. του άρθρου 25 του ν. 3468/2006.
θ) Έσοδα από την επιβολή προστίμων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2023 για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές και για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/16/ΕΚ (L 234).
Τα έσοδα και οι πόροι του νομικού προσώπου που ορίζεται στο άρθρο 4, μεταφέρονται και κατατίθενται υποχρεωτικά στο δεσμευμένο τομέα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων με απόδοση ίση με αυτή της παρεχόμενης από το «Κοινό Κεφάλαιο Νομικών Προσώπων Δημοσίου και Ασφαλιστικών φορέων» (Κοινό Κεφάλαιο) που διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος.».
- Στο τέταρτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 3889/2010 προστίθεται περ. η) και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Κατά τη διάρκεια εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής, η διάθεση των πόρων του Πράσινου Ταμείου κατ’ έτος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 8, για τις λειτουργικές του δαπάνες και την επίτευξη των σκοπών του, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το δύο και ήμισυ τοις εκατό (2,5%) επί του συνόλου των διαθεσίμων του κατά το τέλος του προηγούμενου έτους. Τα επιπλέον του ανωτέρω ποσοστού διαθέσιμα επιτρέπεται να περιέρχονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
Τυχόν αδιάθετα υπόλοιπα του επιτρεπομένου ποσοστού διάθεσης μεταφέρονται στην επόμενη χρήση και διατίθενται για τους ίδιους σκοπούς.
Από τα συνολικά διαθέσιμα του Πράσινου Ταμείου διατίθενται χωρίς τον περιορισμό του ποσοστού του 2,5% του πρώτου εδαφίου:
α) τα ποσά που απαιτούνται για την καταβολή κάθε είδους φόρου για έσοδά του που προέρχονται από τόκους καταθέσεων και ομολογιακά δάνεια ή έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου,
β) τα ποσά που απαιτούνται για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στους δικαιούχους, σύμφωνα με τη διαδικασία του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 7 ή κάθε άλλη προβλεπόμενη από ειδικές διατάξεις διαδικασία,
γ) οι πόροι που λαμβάνει στο πλαίσιο προγραμμάτων του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.) ή άλλων ευρωπαϊκών ή διεθνών προγραμμάτων,
δ) τα ποσά των ιδιωτικών χορηγιών ή δωρεών και
ε) τα έσοδα της περίπτωσης η΄ της παρ. 1 του παρόντος άρθρου.
στ) Τα έσοδα της περ. ζ’ της παρ. 1, που προκύπτουν από την εφαρμογή της ενσωμάτωσης της Οδηγίας 27/2012/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2012 για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των Οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των Οδηγιών 2004/8/ ΕΚ και 2006/32/ΕΚ (ΕΕ L 315/1).
ζ) τα ποσά που αφορούν σε χρηματοδότηση των ελληνικών δράσεων της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εκατό (100) κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις έως το 2030 (αποστολή «πόλεις»), κατόπιν έγκρισης με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών.
η) Τα έσοδα της περ. θ) της παρ. 1.».
Άρθρο 125
Εκπροσώπηση Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στο Διοικητικό Συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου – Προσθήκη παρ. 2Α στο άρθρο 7 του ν. 3889/2010
Στο άρθρο 7 του ν. 3889/2010 (Α΄ 182), περί διοικητικού συμβουλίου, προστίθεται παρ. 2Α ως εξής:
«2Α. Όταν στο διοικητικό συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου συζητείται η διάθεση και αξιοποίηση των εσόδων που προκύπτουν από την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2023 για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές και για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/16/ΕΚ (L 234), στις συνεδριάσεις του καλείται και μετέχει εκπρόσωπος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ως αρμόδιας αρχής για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1805, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.».
