Υπουργείο Ανάπτυξης

Άρθρο 43

Λήψη μέτρων χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης και καθοδήγησης των καταναλωτών σχετικά με τις συμβάσεις πιστώσεων – Διαβούλευση με ενδιαφερόμενα μέρη για τη λήψη μέτρων

(παρ. 1 άρθρου 34 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225)

1. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθώς και τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, προωθεί μέτρα εκπαίδευσης και ενημέρωσης των καταναλωτών σχετικά με συμβάσεις πίστωσης, ιδίως στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού για την Ελλάδα, για την οποία αρμόδια είναι η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται ενδεικτικά η ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ο σχεδιασμός ενημερωτικών εκστρατειών για τον υπεύθυνο δανεισμό και τη διαχείριση χρεών σε σχέση με τις συμβάσεις πίστωσης.
2. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή παρέχει σαφείς και γενικές πληροφορίες στους καταναλωτές στην ιστοσελίδα της, παρέχοντας καθοδήγηση σχετικά με τη διαδικασία χορήγησης πιστώσεων, με έμφαση στους καταναλωτές που λαμβάνουν πίστωση για πρώτη φορά, ιδίως μέσω ψηφιακών εργαλείων.
3. Για την υλοποίηση και προώθηση των μέτρων ενημέρωσης και εκπαίδευσης της παρ. 1, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διαβουλεύεται και συντονίζει τις δράσεις της με τις ενώσεις καταναλωτών που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Ενώσεων Καταναλωτών (Μ.Ε.Κ) του άρθρου 10δ του ν. 2251/1994 (Α΄ 191), τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή, τις ενώσεις των πιστωτικών φορέων, τις ενώσεις των εμπόρων και κάθε άλλον σχετικό φορέα.

Άρθρο 44

Μέτρα ρύθμισης εκ μέρους των πιστωτικών φορέων πριν από την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης σε περίπτωση υπερημερίας καταναλωτή

(παρ. 1, 3, 4 και 5 άρθρου 35 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225)

1. Οι πιστωτικοί φορείς, πριν από την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος του καταναλωτή σε περίπτωση υπερημερίας αυτού, λαμβάνουν εύλογα μέτρα ρύθμισης, προσαρμοσμένα στην κάθε περίπτωση. Τα μέτρα αυτά λαμβάνουν ιδίως υπόψη τις ατομικές συνθήκες του καταναλωτή, όπως την οικονομική του κατάσταση, τις οικογενειακές του υποχρεώσεις και τυχόν έκτακτες περιστάσεις. Οι πιστωτικοί φορείς δεν υποχρεούνται να προσφέρουν μέτρα ρύθμισης επανειλημμένα, εφόσον ο καταναλωτής δεν ανταποκρίνεται στην προσφορά του πιστωτικού φορέα εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, εκτός αν συντρέχουν δικαιολογημένες περιστάσεις που αφορούν στις ατομικές συνθήκες του καταναλωτή.
2. Οι πιστωτικοί φορείς δεν υποχρεούνται να διενεργούν νέα αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας σύμφωνα με το άρθρο 23, όταν προβαίνουν σε τροποποίηση των υφιστάμενων όρων σύμβασης πίστωσης σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 3, υπό την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση αυτή δεν συνεπάγεται σημαντική αύξηση του συνολικού ποσού που πρέπει να καταβάλει ο καταναλωτής. Αύξηση που υπερβαίνει το είκοσι τοις εκατό (20%) του συνολικού ποσού που πρέπει να καταβάλλει ο καταναλωτής θεωρείται πάντα σημαντική.
3. Τα μέτρα ρύθμισης της παρ. 1 μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων δυνατοτήτων: α) ολική ή μερική αναχρηματοδότηση σύμβασης πίστωσης,

β) τροποποίηση των υφιστάμενων όρων σύμβασης πίστωσης, που μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων δυνατοτήτων:

βα) παράταση της διάρκειας της σύμβασης πίστωσης,

ββ) αλλαγή του είδους της σύμβασης πίστωσης,

βγ) αναβολή της καταβολής του συνόλου ή μέρους των δόσεων αποπληρωμής για ορισμένο χρονικό διάστημα,

βδ) μείωση του χρεωστικού επιτοκίου,

βε) παροχή αναστολής καταβολής δόσεων,

βστ) μερική αποπληρωμή δόσεων,

βζ) μετατροπή νομίσματος,

βη) μερική άφεση και ενοποίηση χρέους.

4. Εκτός από την επιβολή του νόμιμου τόκου υπερημερίας, ο πιστωτικός φορέας δεν δύναται να επιβάλει οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση στον καταναλωτή λόγω υπερημερίας.
5. Οι πιστωτικοί φορείς ενημερώνουν με σαφή και κατανοητό τρόπο εγγράφως ή επί άλλου σταθερού μέσου τον καταναλωτή για τα διαθέσιμα μέτρα ρύθμισης, τα αποτελέσματά τους και τις πιθανές συνέπειες στη συνολική διάρκεια ή στο συνολικό κόστος της πίστωσης.
6. Τα συμβαλλόμενα μέρη σε σύμβαση πίστωσης δύναται να συμφωνήσουν ρητώς ότι η επιστροφή ή η μεταβίβαση στον πιστωτικό φορέα των αγαθών που καλύπτονται από συνδεδεμένη σύμβαση πίστωσης ή των εσόδων από την πώληση τέτοιων αγαθών επαρκεί για την εξόφληση της πίστωσης.

Άρθρο 45

Διασφάλιση ανεξάρτητων συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές για χρέη και υποχρεώσεις πιστωτικών φορέων – Αρμόδιοι φορείς παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη – Χρηματοδότηση δαπανών παροχής δωρεάν συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη

(παρ. 1, 2 και 3 άρθρου 36 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225)

1. Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν ή ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των οικονομικών τους υποχρεώσεων έναντι των πιστωτικών φορέων έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε ανεξάρτητες συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη, οι οποίες παρέχονται δωρεάν.
2. Οι πιστωτικοί φορείς διαθέτουν διαδικασίες και πολιτικές για τον έγκαιρο εντοπισμό των καταναλωτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, όπως επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις πληρωμών, υπέρβαση πιστωτικών ορίων, αιτήματα για αναστολή ή αναδιάρθρωση πληρωμών. Οι εν λόγω διαδικασίες και πολιτικές υποβάλλονται στην αρμόδια αρχή της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 55.
3. Αν εντοπιστεί καταναλωτής που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, ο πιστωτικός φορέας τον ενημερώνει επί του σταθερού μέσου που ορίζεται στη σύμβαση πίστωσης, για τη δυνατότητα προσφυγής στις συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη, παρέχοντας τα πλήρη στοιχεία επικοινωνίας των σχετικών φορέων της παρ. 4.
4. Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη παρέχονται από:

α) τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Δανειοληπτών και Γραφεία Εξυπηρέτησης Δανειοληπτών του άρθρου 3 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207),

β) την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή,

γ) τις ενώσεις καταναλωτών που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Ενώσεων Καταναλωτών (Μ.Ε.Κ.) του άρθρου 10δ του ν. 2251/1994 (Α΄ 191),

δ) οποιοδήποτε άλλο νομικό ή φυσικό πρόσωπο εγγραφεί στο Μητρώο φορέων συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη της παρ. 6.

5. Οι φορείς που παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη:

α) διασφαλίζουν την ανεξαρτησία τους από πιστωτικούς φορείς και μεσίτες πιστώσεων,

β) ενημερώνουν τους καταναλωτές και τους παρέχουν υποστήριξη είτε νομικής, είτε οικονομικής, είτε ψυχολογικής φύσης,

γ) ενεργούν κατά τρόπο που διαφυλάττει τα συμφέροντα των καταναλωτών,

δ) χρησιμοποιούν πρόσωπα που διαθέτουν ικανότητες, γνώσεις και εμπειρία στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματα και τις ανάγκες του καταναλωτή και τη δυνατότητά του να αποπληρώνει χρέη,

ε) εγγυώνται την εχεμύθεια και προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των καταναλωτών,
στ) παρέχουν υπηρεσίες προσβάσιμες ψηφιακά.

6. Στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης συστήνεται και τηρείται μητρώο φορέων συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη.
7. Οι πιστωτικοί φορείς υποχρεούνται στην ετήσια καταβολή εισφοράς χρηματοδότησης, με σκοπό την κάλυψη των δαπανών των φορέων των περ. γ) και δ) της παρ. 4 για την παροχή δωρεάν ανεξάρτητων συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη. Η εισφορά υπολογίζεται με βάση το ύψος του χαρτοφυλακίου πιστώσεων προς καταναλωτές κάθε φορέα στο τέλος κάθε έτους σύμφωνα με τα κριτήρια και τη διαδικασία που καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 62. Τα έσοδα από την εισφορά κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό του ελληνικού δημοσίου που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση των φορέων των περ. γ) και δ) της παρ. 4.