Άρθρο 32
Προδιαγεγραμμένη καύση
- Ως προδιαγεγραμμένη καύση ορίζεται η προγραμματισμένη και ελεγχόμενη χρήση της φωτιάς, σε καθορισμένη περιοχή, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και προϋποθέσεις και βάσει συγκεκριμένων διαδικασιών και προδιαγραφών, ιδίως, για:
α) τη διαχείριση της δασικής βλάστησης σε δασικές ή χορτολιβαδικές εκτάσεις και συνακόλουθα την πρόληψη δασικών πυρκαγιών,
β) τη βελτίωση οικοτόπων και βοσκοτόπων,
γ) την προστασία της βιοποικιλότητας,
δ) τον έλεγχο ή μετριασμό ασθενειών και εντόμων,
ε) την αφαίρεση ή την αντιμετώπιση ανεπιθύμητων ξενικών, εισβλητικών και χωροκατακτητικών ειδών χλωρίδας,
στ) την επιχειρησιακή εκπαίδευση του πυροσβεστικού προσωπικού.
- Ο σχεδιασμός της προδιαγεγραμμένης καύσης διενεργείται από κοινού από τις κατά τόπον αρμόδιες δασικές υπηρεσίες και τις Περιφερειακές Πυροσβεστικές Διοικήσεις, βάσει μελετών, οι οποίες συντάσσονται είτε από τις κατά τόπον αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, είτε κατόπιν ανάθεσης, σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α’ 147), και εγκρίνονται με σύμφωνη γνώμη των οικείων Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων. Οι Περιφερειακές Πυροσβεστικές Διοικήσεις δύνανται να προτείνουν την ενσωμάτωση περιοχών ιδιαίτερου πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή αντιπυρικής σημασίας, βάσει των επιχειρησιακών αναγκών του Π.Σ. και του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27). Το σχέδιο της μελέτης τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, τουλάχιστον για έναν (1) μήνα, στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Αν η προδιαγεγραμμένη καύση υλοποιείται εντός προστατευόμενης περιοχής του άρθρου 19 του ν. 1650/1986 (Α’ 160) ή δύναται να επηρεάσει προστατευόμενη περιοχή και τα προστατευτέα είδη και οικοτόπους, ζητείται επί της μελέτης η αιτιολογημένη γνώμη και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
- Οι μελέτες προδιαγεγραμμένων καύσεων επικαιροποιούνται οποτεδήποτε με τον ίδιο τρόπο, και τουλάχιστον έναν (1) μήνα πριν από την παρέλευση επτά (7) ετών από την κατάρτισή τους. Την ευθύνη για την εμπρόθεσμη ολοκλήρωσή τους, καθώς και την επικαιροποίησή τους, φέρουν οι κατά τόπον αρμόδιες δασικές υπηρεσίες.
- Στο πλαίσιο εκπόνησης των μελετών της παρ. 2, η αρμόδια δασική υπηρεσία δύναται να υπογράφει μνημόνια συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής, ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258), μη κυβερνητικές οργανώσεις, με αντικείμενο συναφές με τη δασοπροστασία, την πυροπροστασία, την πυρομηχανική, τη δασολογία και τη μετεωρολογία, καθώς και να συνεργάζεται με κάθε άλλο μη κερδοσκοπικό φορέα ή ιδιώτη που διαθέτει αντίστοιχες τεχνικές γνώσεις, για την εκπόνηση επιστημονικών ερευνών. Το Πυροσβεστικό Σώμα δύναται να προτείνει στη δασική υπηρεσία τη συνεργασία με κάποιον από τους φορείς του πρώτου εδαφίου.
Άρθρο 33
Υλοποίηση προδιαγεγραμμένης καύσης
- H υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης σε ιδιωτικά δάση και ιδιωτικές δασικές ή χορτολιβαδικές εκτάσεις επιτρέπεται κατόπιν έγγραφης συναίνεσης των κυρίων ή συγκύριων ή του νόμιμου κατόχου αυτών. Αν αυτή δεν δοθεί, η επέμβαση δύναται να διενεργείται, κατά αναλογική εφαρμογή του άρθρου 16 του 998/1979 (Α’ 289), περί ειδικών δασοτεχνικών έργων, με κοινή απόφαση του Προϊσταμένου της αρμόδιας Διεύθυνσης Δασών ή του Δασαρχείου και του Διοικητή της Περιφερειακής Πυροσβεστικής Διοίκησης, εφόσον αιτιολογείται ρητά η αναγκαιότητά της για την προστασία του οικείου οικοσυστήματος.
- Η προδιαγεγραμμένη καύση υλοποιείται, κατά κανόνα, εκτός αντιπυρικής περιόδου και κατά τη διάρκεια της ημέρας από την ανατολή έως και δύο (2) ώρες πριν από τη δύση του ηλίου, κατά τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις της απόφασης του άρθρου 119.
- Η υλοποίηση κάθε μελέτης προδιαγεγραμμένης καύσης εκκινεί κατόπιν αιτήματος, το οποίο υποβάλλεται από τον Διοικητή της κατά τόπον αρμόδιας Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού προς τον κατά τόπον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δασών ή του Δασαρχείου, ή από τον κατά τόπον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δασών ή του Δασαρχείου προς τον Διοικητή της κατά τόπον Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού. Εφόσον δεν υπάρξει αντίρρηση εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών, το σχέδιο μπορεί να υλοποιηθεί.
- Η υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης πραγματοποιείται από κοινά συνεργεία του προσωπικού των Δασικών Υπηρεσιών και του Π.Σ., τα οποία συστήνονται με κοινή απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δασών και του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Στα συνεργεία του πρώτου εδαφίου δύνανται να συμμετέχουν, αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς, ως παρατηρητές ή τεχνικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της ημεδαπής και της αλλοδαπής, ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258), καθώς και μη κυβερνητικών οργανώσεων με αποδεδειγμένη εμπειρία στη δασοπροστασία, την πυροπροστασία, την πυρομηχανική, τη δασολογία ή τη μετεωρολογία.
- Η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος της Γενικής Γραμματείας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Αρχηγείο του Π.Σ. από κοινού σχεδιάζουν και υλοποιούν πρόγραμμα εκπαίδευσης και κατάρτισης με θέμα τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης για το προσωπικό των Δασικών Υπηρεσιών, του Π.Σ. και άλλων φορέων που συμμετέχουν στην υλοποίηση δράσεων προδιαγεγραμμένης καύσης. Η αποδεδειγμένη επιτυχής παρακολούθηση των εν λόγω προγραμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης. Για το πυροσβεστικό προσωπικό των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων τεκμαίρεται η συνδρομή της προϋπόθεσης αυτής.
- Σε περιπτώσεις υλοποίησης προδιαγεγραμμένης καύσης, και χωρίς να κωλύεται η διενέργεια των πράξεων των παρ. 1 έως 5, η κατά τόπον αρμόδια Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού και η κατά τόπον αρμόδια Διεύθυνση Δασών ή το Δασαρχείο ενημερώνουν τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας και το Υπουργείο Υγείας, με σκοπό την αξιολόγηση των ενδεχόμενων επιπτώσεων στην υγεία και την έκδοση, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλληλων υγειονομικών συστάσεων προς τον πληθυσμό, ιδίως για την προστασία ευάλωτων ομάδων.
Άρθρο 34
Πιλοτική εφαρμογή προδιαγεγραμμένης καύσης
- Για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος η κατάρτιση των μελετών προδιαγεγραμμένης καύσης ολοκληρώνεται έως την 30ή Νοεμβρίου 2027.
- Μέχρι την κατάρτιση των μελετών σύμφωνα με την παρ. 1, η προδιαγεγραμμένη καύση σχεδιάζεται από κοινού από τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Αρχηγείο του Π.Σ., σε συνεργασία με ερευνητικά ινστιτούτα με αποδεδειγμένη εμπειρία στην εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης, σε περιοχές προτεραιότητας βάσει του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27). Για τη διενέργεια της προδιαγεγραμμένης καύσης του πρώτου εδαφίου απαιτείται σε κάθε περίπτωση άδεια της κατά τόπον αρμόδιας Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού. Κατ’ εξαίρεση, αν η προδιαγεγραμμένη καύση διενεργείται από το Π.Σ. για λόγους πρόληψης δασικών πυρκαγιών, απαιτείται άδεια του κατά τόπον Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Δασών ή του Δασαρχείου. Η άδεια εκδίδεται κατόπιν αιτήματος του κατά τόπον Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Δασών ή του Δασαρχείου ή του αρμόδιου οργάνου του Π.Σ., το οποίο συνοδεύεται από επίκαιρα μετεωρολογικά δεδομένα και τεχνική τεκμηρίωση των διαχειριστικών στόχων. Το αίτημα συνοδεύεται από τον καθορισμό του προσωπικού που μετέχει στην υλοποίηση, όταν αυτό υποβάλλεται από το αρμόδιο όργανο του Π.Σ.. Με την άδεια που χορηγείται από την κατά τόπον αρμόδια Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού καθορίζεται το προσωπικό που μετέχει στην υλοποίηση.
- Η υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης της παρ. 2 έχει πιλοτικό χαρακτήρα και κατά τη διενέργειά της λαμβάνονται υπόψη: α) ο ακριβής προσδιορισμός της τοποθεσίας και οι σκοποί αντιπυρικής προστασίας και διαχείρισης καύσιμης ύλης, β) οι μετεωρολογικές συνθήκες και η κατάσταση της δασικής καύσιμης ύλης, καθώς και τα απαραίτητα μέσα, εξοπλισμός και προσωπικό, γ) τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας, δ) το σχέδιο άμεσης διακοπής και η δυνατότητα κατάσβεσης με επίγεια μέσα με σκοπό την αποφυγή απώλειας ελέγχου της φωτιάς, και ε) κάθε άλλο στοιχείο κρίσιμο για την αποτελεσματικότητα της καύσης και την ασφάλεια των συμμετεχόντων.
Άρθρο 35
Ελεγχόμενη χρήση πυρός – Αντικατάσταση άρθρου 91 ν. 4916/2022
Το άρθρο 91 του ν. 4916/2022 (Α΄ 65) αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 91
Ελεγχόμενη χρήση πυρός για την καταστολή των υπαίθριων πυρκαγιών
- Η ελεγχόμενη χρήση πυρός επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, αποκλειστικά στο πλαίσιο καταστολής εν εξελίξει υπαίθριας πυρκαγιάς, που αναπτύσσεται σε καύσιμη ύλη φυτικής προέλευσης σε δασικές, χορτολιβαδικές ή λοιπές αγροτικού χαρακτήρα εκτάσεις, όταν από την επιχειρησιακή αξιολόγηση κινδύνου του Π.Σ. προκύπτει ότι αποτελεί αναγκαίο μέσο περιορισμού ή ανάσχεσης της εξάπλωσής της και δεν υφίστανται άλλες κατάλληλες εναλλακτικές μέθοδοι, ικανές να επιτύχουν το ίδιο αποτέλεσμα με μικρότερο κίνδυνο.
- Η έγκριση για την εφαρμογή της ελεγχόμενης χρήσης πυρός παρέχεται αποκλειστικά από τον εκάστοτε Επικεφαλής Συμβάντος, δηλαδή τον ανώτερο ή, μεταξύ ομοιόβαθμων, τον αρχαιότερο παριστάμενο αξιωματικό του Π.Σ., ο οποίος έχει την αρμοδιότητα και την ευθύνη για τον συνολικό συντονισμό της καταστολής. Η απόφαση αιτιολογείται συνοπτικά ως προς τις επικρατούσες συνθήκες και την απουσία κατάλληλων εναλλακτικών και κοινοποιείται αμελλητί στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.).
- Η ευθύνη σχεδιασμού και εκτέλεσης της ελεγχόμενης χρήσης πυρός ανατίθεται στον επικεφαλής αξιωματικό των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) ή, ελλείψει αυτού, σε άλλον κατάλληλα εκπαιδευμένο αξιωματικό του Π.Σ., ο οποίος διαθέτει την απαιτούμενη εξειδικευμένη εκπαίδευση και τον κατάλληλο εξοπλισμό. Η εκτέλεση επιτρέπεται αποκλειστικά από προσωπικό του Π.Σ. που έχει πιστοποιηθεί στη συγκεκριμένη μέθοδο.
- Η επιχείρηση καταγράφεται στο επιχειρησιακό ημερολόγιο του συμβάντος και συνοδεύεται από τα βασικά στοιχεία του Σχεδίου Εκτέλεσης και σύντομη αποτύπωση της εκτέλεσης. Η καταγραφή κοινοποιείται στο Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., στην αρμόδια Δασική Υπηρεσία και στις λοιπές συναρμόδιες αρχές για σκοπούς επιχειρησιακής αξιολόγησης και καταγράφεται στην Εθνική Βάση Δεδομένων.
- Πράξεις ελεγχόμενης χρήσης πυρός που διενεργούνται νόμιμα, σύμφωνα με το παρόν, από αρμόδιο προσωπικό του Π.Σ. δεν συνιστούν αξιόποινες πράξεις των άρθρων 264 ή 265 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄95), περί εμπρησμού και εμπρησμού σε δάση, αντίστοιχα.
- Σε περιπτώσεις εκτεταμένης χρήσης της ελεγχόμενης χρήσης πυρός, και χωρίς να κωλύεται η διενέργεια των πράξεων των παρ. 1 έως 5, ο Επικεφαλής Συμβάντος ενημερώνει τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας και το Υπουργείο Υγείας, με σκοπό την αξιολόγηση των ενδεχόμενων επιπτώσεων στην υγεία και την έκδοση, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλληλων υγειονομικών συστάσεων προς τον πληθυσμό, ιδίως για την προστασία ευάλωτων ομάδων.
- Με πυροσβεστική διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 167 του ν. 4662/2020 (Α΄ 27) καθορίζονται: α) τα ειδικότερα επιχειρησιακά πρωτόκολλα, β) οι προϋποθέσεις και διαδικασίες εφαρμογής, γ) τα πρότυπα εκπαίδευσης και πιστοποίησης, δ) τα μέτρα ασφάλειας και ε) κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Άρθρο 36
Ελεγχόμενη βόσκηση για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών
- Η ελεγχόμενη βόσκηση αποτελεί ειδικό μέτρο πρόληψης δασικών πυρκαγιών και συνίσταται στη διαχείριση του ζωικού κεφαλαίου για τη μείωση της καύσιμης ύλης, τη δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικοσυστημάτων.
- Η εφαρμογή της ελεγχόμενης βόσκησης διενεργείται σύμφωνα με τον ν. 4351/2015 (Α΄ 164), περί βοσκήσιμων γαιών Ελλάδας, και εντάσσεται στα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης της παρ. 2 του άρθρου 3 αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τον Εθνικό Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020 (Α΄ 27). Η ελεγχόμενη βόσκηση εφαρμόζεται αποκλειστικά επί των βοσκήσιμων γαιών, όπως ορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 4351/2015, και υπόκειται στους κανόνες διαχείρισης και τις προϋποθέσεις των άρθρων 3, 6 και 7 του ιδίου νόμου.
- Τα δικαιώματα χρήσης βοσκής και οι συμβάσεις μίσθωσης που προβλέπονται στα άρθρα 6 και 7 του ν. 4351/2015 καταλαμβάνουν και την εφαρμογή ελεγχόμενης βόσκησης, εφόσον αυτή προβλέπεται στα οικεία διαχειριστικά σχέδια βόσκησης.
- Κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 4351/2015, δύνανται να υπαχθούν σε καθεστώς ελεγχόμενης βόσκησης και περιοχές που δεν χρησιμοποιούνταν για βόσκηση, μετά από αίτημα των οικείων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού ή των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων, υπό την προϋπόθεση της εκπόνησης και έγκρισης διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης για τις περιοχές αυτές. Οι περιοχές αυτές προσδιορίζονται, βάσει του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020.
Άρθρο 37
Εξειδίκευση λειτουργικών παραμέτρων του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών – Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού – Αντικατάσταση άρθρου 53Α ν. 4662/2020
Το άρθρο 53Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών και καθαρισμού οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 53Α
Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών – Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού
- Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοδομικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ.
- Οι υπόχρεοι της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ υποβάλλουν, έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους, υπεύθυνη δήλωση στο Μητρώο περί εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους.
- Για την ορθή τήρηση του Μητρώου της παρ. 1 καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος για την εδαφική τους περιφέρεια. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας δήλωσης καθαρισμού, τεκμαίρεται η συναίνεση του υπόχρεου στη διενέργεια καθαρισμού του οικοπέδου του από τον δήμο.
- Το Π.Σ., μέσω των κατά τόπο αρμόδιων οργάνων του, διενεργεί ελέγχους ιδιοκτησιών για τις οποίες έχουν υποβληθεί καταγγελίες για μη τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας καταγγελιών που λειτουργεί στο Μητρώο της παρ. 1.
- Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται είτε από τους δήμους είτε από το Π.Σ., στην περίπτωση των παρ. 3 και 4, αντίστοιχα:
α) πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
β) πρόστιμο εκατό (100) ευρώ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό.
Κατά του προστίμου, ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου. Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Π.Σ. η ένσταση δύναται να υποβάλλεται, και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία 43810 ΕΞ 2025/22.12.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ηλεκτρονική υπηρεσία για την υποβολή ένστασης επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας» (Β΄ 6999). Το πρόστιμο που επιβάλλεται από τον οικείο δήμο καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελεί έσοδο του δήμου και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).
- Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών.
- Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση της παρ. 10, η δήλωση της παρ. 2 υποβάλλεται με φυσικό τρόπο και αποστέλλεται στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ. με κάθε πρόσφορο μέσο.
- Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας διασφαλίζει την προστασία των δικαιωμάτων των προσώπων, της ιδιοκτησίας τους και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον ν. 4624/2019 (Α’ 137) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119).
- Το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (εφεξής: Ε.Δ.Υ.Τ.Ε.) ορίζεται ως εκτελών την επεξεργασία των δεδομένων που καταχωρίζονται στο ανωτέρω Μητρώο για λογαριασμό του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Προς τον σκοπό αυτό, κατ’ εφαρμογή της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 6, της περ. θ) της παρ. 2 του άρθρου 9 και του άρθρου 28 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, αναλαμβάνει τον τεχνικό σχεδιασμό, την υλοποίηση, την οργάνωση της μετάπτωσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και άλλων δεδομένων από κάθε πηγή, την τήρηση υπό συνθήκες που διασφαλίζουν την ακεραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. υπογράφεται Συμφωνητικό Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στο οποίο αναλύονται ειδικότερα οι ρόλοι, ευθύνες και υποχρεώσεις των συμβαλλομένων.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύνανται να ρυθμίζονται ειδικότερα τεχνικά ή λεπτομερειακά θέματα σχετικά με: α) τη λειτουργία του Μητρώου του παρόντος, βάσει των ειδικότερων σκοπών του, β) τη συλλογή, τήρηση και κάθε περαιτέρω επεξεργασία στοιχείων και δεδομένων που καταχωρίζονται σε αυτό και την ασφάλεια της επεξεργασίας τους, γ) την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων και τον τρόπο επεξεργασίας αυτών από τους αποδέκτες, δ) τους ακριβείς όρους της διάθεσης συγκεντρωτικών στοιχείων στατιστικής φύσης, και ε) τις απαιτούμενες διαλειτουργικότητες, τη διαδικασία της αυθεντικοποίησης και τα πρόσθετα στοιχεία που αναγράφονται στη βεβαίωση.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζονται ειδικότερα θέματα για τις ενέργειες καθαρισμού, τον τρόπο, τη διαδικασία και τη διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές, την επιβολή και τη διαδικασία είσπραξης των προστίμων και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να παρατείνεται η προθεσμία της παρ. 2, κατόπιν γνώμης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας.».
Άρθρο 38
Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων – Διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων – Προσθήκη άρθρου 53ΙΔ στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 53ΙΔ ως εξής:
«Άρθρο 53ΙΔ
Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων – Όργανα, διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων
- Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές μεριμνούν από την 1η Απριλίου έως την 31η Μαΐου κάθε έτους για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, καθώς και για τη συντήρηση έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, προς αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της, σε οικοπεδικούς και λοιπούς ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται σε:
α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
γ) εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής,
δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής.
Υπόχρεοι κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143).
- Οι δήμοι:
α) μεριμνούν, έως την 31η Μαΐου κάθε έτους, με κάθε πρόσφορο μέσο, για την ενημέρωση των υπόχρεων αναφορικά με το περιεχόμενο και τη διαδικασία τήρησης των υποχρεώσεων καθαρισμού,
β) διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους από την 1η Ιουνίου και έως την 31η Οκτωβρίου, και, σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης καθαρισμού, προβαίνουν στις ενέργειες της παρ. 4.
- Οι υπηρεσίες του Π.Σ. επιλαμβάνονται, κατόπιν καταγγελιών που υποβάλλονται κατά το χρονικό διάστημα της περ. β) της παρ. 2, και διενεργούν ελέγχους. Σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης καθαρισμού, επιβάλλουν το πρόστιμο της παρ. 4 και ενημερώνουν τον οικείο δήμο για την ενέργεια αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
- Οι αρμόδιες αρχές, δήμοι και Π.Σ. επιβάλλουν για την παράβαση της υποχρέωσης καθαρισμού πρόστιμο ενός (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ. Ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου. Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Π.Σ. η ένσταση δύναται να υποβάλλεται, και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με την υπό στοιχεία 43810 ΕΞ 2025/22.12.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Ηλεκτρονική υπηρεσία για την υποβολή ένστασης επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας» (Β΄ 6999).
Αν η ένσταση δεν γίνει δεκτή, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός πέντε (5) ημερών. Ειδικά στους περιφραγμένους ή επαρκώς περιτοιχισμένους χώρους, ο δήμος, πριν από τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό, αιτείται από την κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία τη διενέργεια αυτοψίας για τη διαπίστωση συνδρομής υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς. Σε περίπτωση που ο κίνδυνος αυτός διαπιστωθεί, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων του δευτέρου εδάφιου προς άρση του κινδύνου. Σε επείγουσες περιπτώσεις άμεσου και ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή επέκτασης πυρκαγιάς, ο οποίος διαπιστώνεται με σχετικό έγγραφο της οικείας πυροσβεστικής υπηρεσίας, επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση της διαδικασίας του τετάρτου εδαφίου, ο επείγων αυτεπάγγελτος καθαρισμός για την άμεση άρση του κινδύνου.
- Το πρόστιμο και η δαπάνη σε περίπτωση καθαρισμού και απομάκρυνσης των υλικών από τον δήμο λόγω μη συμμόρφωσης, καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελούν έσοδα του δήμου και εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190). Τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις υπηρεσίες του Π.Σ. αποδίδονται σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) στον Ειδικό Λογαριασμό του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Π.Σ. του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας.
- Αν δεν εντοπιστούν στοιχεία του υπόχρεου, ακολουθείται η διαδικασία του τέταρτου, πέμπτου και έκτου εδαφίου της παρ. 4, εξαιρουμένης της επιβολής προστίμου.
- Με την παρούσα δεν θίγεται το από 13/22.4.1929 π.δ. (Α΄ 153), περί επικίνδυνων οικοδομών.
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να παρατείνεται η προθεσμία της παρ. 1, κατόπιν γνώμης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας.».
Άρθρο 39
Αρμοδιότητες Δήμων ως προς την υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων – Αντικατάσταση υποπερ. 26 περ. β) παρ. Ι άρθρου 75 Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων
Η υποπερ. 26 της περ. β) της παρ. Ι του άρθρου 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), περί αρμοδιοτήτων των δήμων στον τομέα του περιβάλλοντος, αντικαθίσταται ως εξής:
«26. Οι Δήμοι ασκούν τις αρμοδιότητες ενημέρωσης των υπόχρεων καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στα άρθρα 53Α και 53ΙΔ του ν. 4662/2020 (Α΄ 27).».
Σχόλια για άρθρο 33 Υλοποίηση προδιαγεγραμμένης καύσης
Παρ. 3. Εφόσον προτείνεται να υπάρχει σχεδιασμός μέσω των αντιπυρικών ή διαχειριστικών σχεδίων της ΔΥ ή μέσω σχεδίων ΠΚ τα οποία εγκρίνονται από τους αρμόδιους φορείς, δεν υφίσταται ανάγκη αιτήματος ενεργοποίησης. Βάσει του σχεδιασμού θα πρέπει να διαμορφώνονται οι διαδικασίες και τα δεδομένα όπως θα προβλεφθούν στην κ.υ.α. του άρθρου 111 για να υλοποιηθεί ο σχεδιασμός. Επομένως το «αίτημα ενεργοποίησης» δεν έχει πρακτική σημασία. Η παρούσα παράγραφος προσθέτει μη αναγκαία γραφειοκρατία. Μπορεί αντί αυτού να περιλαμβάνει επιστολή γνωστοποίησης έναρξης καύσης η οποία να ενημερώνει τα ενδιαφερόμενα μέρη ότι συντρέχουν οι τεχνικές, μετεωρολογικές και άλλες συνθήκες για την έναρξη καύσεων προς εφαρμογή της μελέτης.
Παρ. 4. Προτείνεται η εξής διατύπωση: «Η υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης πραγματοποιείται από κοινά συνεργεία του προσωπικού των Δασικών Υπηρεσιών, του Πυροσβεστικού Σώματος, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ, ερευνητικών ινστιτούτων σχετικών με τα αντικείμενα της παρ. 5 του άρθρου 32, εθελοντικών οργανώσεων δασοπυρόσβεσης του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, οικείων τμημάτων Πολιτικής Προστασίας ΟΤΑ α΄και β΄ βαθμού, Δασικών Συνεταιρισμών (βάσει του άρθρου 30 του v. 5106/2024). Τα συνεργεία συστήνονται με απόφαση του οικείου Διευθυντή Δασών ή Δασάρχη, κατόπιν πρόσκλησης στους παραπάνω σχετικούς φορείς». Προτείνεται η συγκεκριμένη διατύπωση καθώς υπάρχουν φορείς που έχουν υλοποιήσει πιλοτικά προδιαγεγραμμένες καύσεις στην Ελλάδα, όπως για παράδειγμα το ΙΜΔΟ και το WWF Ελλάς, και λόγω της αποδεδειγμένης εμπειρίας και τεχνικής κατάρτισης τους (δείτε σχετικές δημοσιεύσεις στο εισαγωγικό σημείωμα) θα πρέπει να δύνανται να συμμετέχουν ως ισότιμα μέλη των συνεργείων καύσης σε όλα τα στάδια εφαρμογής της ΠΚ και έως ότου αποκτήσουν θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εμπειρία τα τοπικά κοινά συνεργεία. Επίσης, οι εθελοντικές ομάδες του ΜΕΟΠΠ της ΓΓΠΠ έχουν εμπειρία στη δασοπυρόσβεση, έχουν πιστοποιηθεί από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας και μπορούν να εκπαιδευτούν σχετικά για να συμβάλλουν στην εφαρμογή της ΠΚ, ενώ κάποιες από αυτές έχουν συμμετάσχει σε πιλοτικές εφαρμογές στην Ελλάδα υπό την καθοδήγηση του WWF Ελλάς και του ΙΜΔΟ. Τέλος, τα τοπικά συνεργεία πρέπει να συστήνονται με ευθύνη των τοπικών αρχών που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, έχουν στη διάθεση τους συγκεκριμένα μέσα και πόρους, γνωρίζουν το προσωπικό των διαφορετικών φορέων που θα εμπλακούν και όχι μέσω μιας γενικής απόφασης Γενικών Γραμματέων που ενδεχομένως δεν συμπεριλαμβάνει τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Η κοινωνική αποδοχή και η αειφορική διαχείριση μπορούν να υποστηριχθούν σημαντικά και να επιτευχθούν μέσω της συμμετοχής των εθελοντικών ομάδων, καθώς και μέσω της συνεργασίας με τους ΔΑΣΕ.
Παρ. 5 Το ζήτημα της εκπαίδευσης είναι κρισιμότατο ώστε η εφαρμογή της ΠΚ να ξεκινήσει σε στέρεες και επιστημονικά ορθές βάσεις. Όλο το εμπλεκόμενο προσωπικό συμπεριλαμβανομένων των ΕΜΟΔΕ θα πρέπει να ολοκληρώνει με επιτυχία κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης ώστε να εξασφαλίζεται η διάχυση των απαραίτητων γνώσεων που θα επιτρέψει τη σταδιακή διαμόρφωση κοινής γλώσσας και αντίληψης για την εφαρμογή της μεθόδου της ΠΚ. Όπως διαφαίνεται και από τις πρακτικές και τη νομοθεσία άλλων κρατών, η εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού όλων των φορέων που συμμετέχουν σε δράσεις προδιαγεγραμμένης καύσης αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την ασφαλή και αποτελεσματική χρήση της μεθόδου. Το ΥΠΕΝ, ως αρμόδιο υπουργείο σε ζητήματα δασικής διαχείρισης, θα πρέπει να μεριμνήσει για τη διαμόρφωση του προγράμματος κατάρτισης στηριζόμενο σε αντίστοιχα προγράμματα άλλων χωρών και σε συνεργασία με ερευνητικά Ινστιτούτα και επιστήμονες με ειδίκευση στο συγκεκριμένο ζήτημα. Η εφαρμογή της ΠΚ απαιτεί εξειδίκευση καθώς ακολουθείται συγκεκριμένη μεθοδολογία και τεχνικές, ενώ η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται σε συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου στη χώρα μας. Η χρήση φωτιάς σε περιπτώσεις καταστολής όπως το αντιπύρ ή η κατάκαυση από την ΕΜΟΔΕ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα στελέχη της μπορούν να εφαρμόσουν τη μέθοδο της προδιαγεγραμμένης καύσης χωρίς προηγούμενη εκπαίδευση και καθοδήγηση. Η αξιοποίηση της ΠΚ προϋποθέτει κατάλληλη προετοιμασία, μετρήσεις από καταρτισμένο προσωπικό και εφαρμογή μεθοδολογίας που περιλαμβάνει κατάλληλα διαμορφωμένα πρωτόκολλα ενεργειών για τη επίτευξη διαχειριστικών στόχων. Η πιθανή παρακολούθηση, κατά το παρελθόν, ακόμη και πιστοποιημένων εκπαιδευτικών σεμιναρίων ΠΚ στο εξωτερικό από προσωπικό των διαφορετικών φορέων υλοποίησης είναι μεν χρήσιμη, αλλά είναι απαραίτητο και ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα ενσωματώνει τα αποτελέσματα των πιλοτικών εφαρμογών στη χώρα και την ανάπτυξη κοινής γλώσσας, προσαρμοσμένης στην ελληνική πραγματικότητα, μεταξύ των μελών των συνεργείων καύσης. Η μη πραγματοποίηση κοινής εκπαίδευσης για όλους τους εμπλεκόμενους μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στην εφαρμογή της ΠΚ, ακόμη και να απαξιώσει σταδιακά τη μέθοδο.
Σχόλια για άρθρο 32 Προδιαγεγραμμένη καύση
Παρ. 1. Ο ορισμός της προδιαγεγραμμένης καύσης (εφεξής ΠΚ) είναι σχεδόν πλήρης. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να τονιστεί το θέμα της επίτευξης των διαχειριστικών στόχων και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προστεθεί η εξής φράση: «[…] βάσει συγκεκριμένων διαδικασιών και προδιαγραφών με σκοπό την επίτευξη διαχειριστικών στόχων […]».
Παρ. 1 εδάφιο στ: προτείνουμε την εξής διατύπωση «την εκπαίδευση σε τεχνικές χρήσης φωτιάς του προσωπικού της δασικής υπηρεσίας, του πυροσβεστικού σώματος και άλλων φορέων της παρ. 4 άρθρο 34». Είναι επιτακτικό να τονιστεί η ανάγκη εκπαίδευσης του προσωπικού των δύο υπηρεσιών και όλων των εμπλεκόμενων φορέων στη μέθοδο της ΠΚ η οποία έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά εφαρμογής και μεθοδολογικές απαιτήσεις από μεθόδους καταστολής όπως το αντιπυρ και η κατάκαυση (αποκάψιμο).
Παρ. 2, εδ. α. Οι μελέτες ΠΚ που αναφέρονται στη συγκεκριμένη παράγραφο δεν εντάσσονται οργανικά και δεν εναρμονίζονται με κανέναν άλλο υφιστάμενο σχεδιασμό (αντιπυρικό ή δασικής διαχείρισης). Για την αποφυγή λειτουργίας δυο παράλληλων αλλά ασύνδετων συστημάτων και με στόχο την επίτευξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας, είναι αναγκαίο η προδιαγεγραμμένη καύση να συνδεθεί οργανικά με τον διαχειριστικό ή αντιπυρικό σχεδιασμό που διενεργούν οι Δασικές Υπηρεσίες. Προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στον σχεδιασμό της δασικής υπηρεσίας είναι σημαντικό να ενσωματώνεται η προδιαγεγραμμένη καύση στις δασοπονικές μελέτες δασών. Προτείνεται ο καθορισμός σχεδίων (και όχι μελετών) Προδιαγεγραμμένων Καύσεων τα οποία θα εντάσσονται οργανικά στα δασικά διαχειριστικά σχέδια και κατά περίπτωση στα σχέδια αντιπυρικής προστασίας, όπου αυτά έχουν καταρτιστεί από την Δασική Υπηρεσία σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Για λόγους συνοχής της κείμενης νομοθεσίας, προτείνεται η σχετική σημειακή τροποποίηση των ισχυουσών προδιαγραφών, ώστε να συμπεριληφθεί η προδιαγεγραμμένη καύση ως μέθοδος πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και δασικής διαχείρισης [βλ. υ.α. 166780/1619/25-4-2018 (ΦΕΚ Β΄1420) και τις μελέτες για τα αντιπυρικά σχέδια υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/61247/2789/26-3-2020 (ΑΔΑ: ΩΖ3Π4653Π8-ΘΚ0)]. Δεν πρέπει να αποτελεί μια μεμονωμένη και αποκομμένη μέθοδο από τον ευρύτερο διαχειριστικό σχεδιασμό. Εκτός της αποτελεσματικότητας, θα αποφευχθούν και πιθανά νομικά κολλήματα, καθώς η ΠΚ θα εντάσσεται σε διαδικασίες που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί. Αν δεν ενταχθεί ή δεν εναρμονιστεί με τον εν λόγω σχεδιασμό ακυρώνονται και υποβαθμίζονται στην ουσία ο σκοπός και οι στόχοι της ΠΚ. Προτείνουμε την εξής διατύπωση: «Η προδιαγεγραμμένη καύση, ως κατεξοχήν διαχειριστική μέθοδος εντάσσεται στα δασικά διαχειριστικά σχέδια και κατά περίπτωση στα σχέδια αντιπυρικής προστασίας, όπου αυτά έχουν καταρτιστεί από την Δασική Υπηρεσία σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Σε περιοχές που δεν έχουν καταρτιστεί τα ανωτέρω και ώς ότου καταρτιστούν θα σχεδιάζονται και θα εφαρμόζονται Σχέδια Προδιαγεγραμμένων Καύσεων βάσει των παρ. 3, 4 και 6 του παρόντος».
Παρ. 2 εδ. β. Η σύμφωνη γνώμη των οικείων Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων δεν θα πρέπει να αποτελεί τροχοπέδη για την εφαρμογή της ΠΚ. Ο ορισμός της παρ. 1 περιλαμβάνει και άλλες εφαρμογές της ΠΚ για τις οποίες το ΠΣ δεν έχει την κατάλληλη επιστημονική κατάρτιση αλλά ούτε και την αρμοδιότητα π.χ. εφαρμογή ΠΚ για έλεγχο εντόμων ή ασθενειών. Η πρόταση περιοχών ιδιαίτερου πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή αντιπυρικής σημασίας αναφέρεται εδώ ως εκ του περισσού, καθώς αυτές οι περιοχές εντοπίζονται κατά την σύνταξη των αντιπυρικών σχεδίων των ΔΥ, ενώ κατά τη σύνταξη των συγκεκριμένων σχεδίων διενεργείται διαβούλευση στην οποία μετέχουν και οι αρμόδιες διοικήσεις του ΠΣ.
Πάρ. 3 Προτείνεται η εξής διατύπωση η οποία θα πρέπει να ισχύει κατά αναλογία και για το άρθρο 34 «Σε περίπτωση που η προδιαγεγραμμένη καύση υλοποιείται εντός προστατευόμενης περιοχής του άρθρου 19 του ν. 1650/1986 ή δύναται να επηρεάσει προστατευόμενη περιοχή και τα εκεί προστατευτέα είδη και οικοτόπους απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής επί της μελέτης. Στη γνώμη του ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα πρέπει να τεκμηριώσει ότι η προδιαγεγραμμένη καύση συνδέεται ή είναι απαραίτητη για τη διαχείριση της περιοχής και/ή δεν δύναται να επηρεάσει σημαντικά την εν λόγω περιοχή, καθεαυτή ή από κοινού με άλλα σχέδια, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους διατήρησης των προστατευτέων αντικειμένων. Σε περίπτωση που η προδιαγεγραμμένη καύση δύναται να επηρεάσει αρνητικά προστατευόμενα βάσει της κείμενης νομοθεσίας είδη χλωρίδας ή άγριας πανίδας εκτός των προστατευόμενων περιοχών απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επί της μελέτης».
Παρ. 4. Τα σχέδια ΠΚ θα πρέπει να επικαιροποιούνται όταν επικαιροποιούνται και τα διαχειριστικά ή αντιπυρικά σχέδια των δασικών υπηρεσιών, ώστε να υπάρχει συγχρονισμός μεταξύ των σχεδίων.
Παρ. 5. Το άρθρο 13Α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258) που αναφέρεται στην παρούσα περιλαμβάνει ερευνητικά κέντρα που δεν έχουν ουδεμία συνάφεια με τον αντικείμενο της ΠΚ π.χ. το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών, το Ινστιτούτο Οπτικής και Όρασης. Αντί αυτού προτείνεται η εξής διατύπωση: «[….] η αρμόδια δασική υπηρεσία δύναται να υπογράφει μνημόνια συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου, ερευνητικά ινστιτούτα, μη κυβερνητικές οργανώσεις, με ερευνητικό αντικείμενο συναφές με την πρόληψη και διαχείριση δασικών πυρκαγιών, τη δασοπροστασία, τη δασολογία, τη δασική διαχείριση, τη δασική οικολογία, τη λιβαδοπονία και τη μετεωρολογία, καθώς και να συνεργάζεται με κάθε άλλο μη κερδοσκοπικό φορέα, νομικό πρόσωπο δημοσίου και ιδιωτικού Δικαίου ή ιδιώτη που διαθέτει αντίστοιχες τεχνικές γνώσεις, για την εκπόνηση επιστημονικών ερευνών και εφαρμογής της ΠΚ». Στην παρούσα διατύπωση προτείνεται η προσθήκη αντικειμένων όπως η λιβαδοπονία και η δασική διαχείριση καθώς εκ του ορισμού της παρ. 1 του άρθρου 33 η χρήση της ΠΚ θα αφορά και διαχείριση οικοσυστημάτων, βοσκοτόπων κτλ. Προτείνεται η απάλειψη του όρου «πυρομηχανική» καθώς πρόκειται για αντικείμενο που άπτεται της συμπεριφοράς της φωτιάς σε αστικό περιβάλλον και υποδομές.
Γενικά σχόλια για άρθρα 32 ως 34
Η νομοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους καθώς θα καλύψει ένα νομοθετικό κενό για τη χρήση της μεθόδου για ποικίλους διαχειριστικούς σκοπούς, ανάμεσα σε αυτούς και της πρόληψης δασικών πυρκαγιών. Για το λόγο αυτό, χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του ΥΚΚΠΠ να εισαγάγει στην ελληνική νομική πραγματικότητα μια ακόμα μέθοδο ενεργητικής δασικής διαχείρισης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη σε ζητήματα δασικής διαχείρισης και πρόληψης δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η μέθοδος αυτή αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στην Εθνική Στρατηγική για τα δάση. Πιο συγκεκριμένα, η προδιαγεγραμμένη καύση εντάσσεται στους γενικούς στόχους για την ενίσχυση της καινοτομίας στη διαχείριση (άρθρο 5 παρ. 3.1.2), την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των δασικών πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων (άρθρο 6 παρ. 3.3.1) και τη συστηματική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων (άρθρο 6 παρ. 3.4.4). Επιπλέον, η αρχή της βελτιστοποίησης που προβλέπεται στην Εθνική Στρατηγική αφορά στην επιλογή μέσων και στόχων ώστε να επιτυγχάνεται η άριστη σχέση μεταξύ εκροών και εισροών (ουσιαστικά να λαμβάνονται τα πιο κατάλληλα μετρά σε σχέση με τους στόχους, άρθρο 4 παρ. 6). Η αξιοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης συνάδει με την αρχή αυτή, καθώς όχι μόνο είναι χαμηλότερου κόστους σε σχέση με άλλες (μηχανικές) μεθόδους διαχείρισης της καύσιμης ύλης, αλλά παρέχει επίσης τη δυνατότητα να επιτευχθούν περισσότεροι στόχοι λόγω των πολλαπλών ωφελειών που προκύπτουν για τα δασικά οικοσυστήματα.
Τέλος, η θεσμοθέτηση και εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης μπορεί να συμβάλει και στην επίτευξη του Σχεδίου Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης δασικών πυρκαγιών, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τους στόχους για την ενίσχυση της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων, με έμφαση στη διαχείριση για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών και τον περιορισμό της καύσιμης ύλης (άρθρο 1, Εθνική Στρατηγική για τα δάση).
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η προδιαγεγραμμένη καύση αποτελεί μια μέθοδο που αποσκοπεί στην επίτευξη στόχων που σχετίζονται με την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών αλλά και ευρύτερα με τη δασική διαχείριση, θα ήταν προσφορότερο η συγκεκριμένη διάταξη για την προδιαγεγραμμένη καύση να προστεθεί στη δασική νομοθεσία, και ειδικότερα στον ν. 998/1979, στο άρθρο 16 ως ειδικό δασοτεχνικό έργο με κύριο στόχο να ενσωματωθεί η μέθοδος στον ευρύτερο σχεδιασμό της Δασικής Υπηρεσίας σε αυτούς τους δύο τομείς. Η Δασική Υπηρεσία είναι η καθ΄ ύλην αρμόδια για τη διαχείριση των δασών και των δασικών εκτάσεων, την κατασκευή των πάσης φύσεως τεχνικών έργων και την εκτέλεση των πάσης φύσεως εργασιών προστασίας και αναπτύξεως των δασών και δασικών εκτάσεων (άρθρο 16 ν. 998/1979). Είναι, επίσης, αρμόδια για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών (άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998 (Α΄112), άρθρο 1, παρ. 4 της κ.υ.α. 181752/2052/2019 (Β΄ 1525) . Τέλος, είναι επιφορτισμένη με την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα δάση και του Σχεδίου Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης πυρκαγιών.
Παρόλα αυτά, επισημαίνουμε ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η ορθή νομοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης, με κανόνες και προϋποθέσεις που θα καταστήσουν την εφαρμογή της βιώσιμη.
Στην Ελλάδα έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν προσπάθειες αξιοποίησης της προδιαγεγραμμένης καύσης από στελέχη της δασικής υπηρεσίας και μέλη της επιστημονικής κοινότητας. Ειδικότερα, κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 υλοποιήθηκαν ορισμένα πιλοτικά προγράμματα σε Θάσο, Βόρεια Εύβοια και Σέρρες με σκοπό την επιστημονική τεκμηρίωση και την εξαγωγή συμπερασμάτων (Παπαναστάσης 1977, Τσιουβάρας 1987, Νάστης 1989). Στη Θάσο, υπήρχε περιοδική εφαρμογή (κάθε 3 χρόνια με κάποια επανάληψη 1974, 1977, κ.λπ.) πειραματικών προδιαγεγραμμένων καύσεων σε αγροτεμάχια σε ώριμες συστάδες Pinus brutia (Παπαναστάσης 1977). Δεδομένου ότι εκείνα τα χρόνια υπήρχε έλλειψη δεδομένων και ερευνητικών πορισμάτων από την Ελλάδα, σχετικά με τη χρήση της φωτιάς ως διαχειριστικού εργαλείου, οι δασολόγοι που εφάρμοζαν τη μέθοδο είχαν ακολουθήσει αμερικανικά πρότυπα. Μέσα από επιστημονικές συναντήσεις και εργαστήρια, είχαν επιδείξει τον τρόπο χρήσης της φωτιάς, συζητώντας επίσης οικολογικά και διαχειριστικά ζητήματα, καθώς και τον πιθανό συνδυασμό της με τη βόσκηση και τις μηχανικές μεθόδους (Τσιουβάρας κ.ά. 1987, Νάστης 1989). Δυστυχώς, αυτές οι προσπάθειες δεν εξελίχθηκαν σε μια πιο ευρεία εφαρμογή της μεθόδου και εγκαταλείφθηκαν για διάφορους λόγους (έλλειψη πόρων, επιστημονικής καθοδήγησης, απουσία ξεκάθαρων στόχων, ανυπαρξία θεσμικής υποστήριξης). Το 2018 πραγματοποιήθηκε πιλοτική εφαρμογή στην Οίτη ως μέθοδος διαχείρισης για την ανόρθωση των ψευδαλπικών ποολίβαδων (Ματζανάς κ.α. 2018).
Tο WWF Ελλάς και το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων (ΙΜΔΟ) του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» με εταίρους τη Διεύθυνση Δασών Χίου και την ομάδα εθελοντικής δράσης Χίου «Όμικρον» και με τη συμβολή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Χίου και του Δήμου Χίου, τα έτη 2021-2023 σχεδίασαν και υλοποίησαν πιλοτικό έργο εφαρμογής προδιαγεγραμμένης καύσης στη νήσο Χίο. Το έργο μέσα από την πιλοτική εφαρμογή καύσεων σε πραγματικές συνθήκες και την καταγραφή και ανάλυση επιστημονικών δεδομένων στόχευσε στη δημιουργία προδιαγραφών εφαρμογής της μεθόδου στη χώρα μας, αλλά και στην ενδυνάμωση του ρόλου της δασικής υπηρεσίας στη διαχείριση της βλάστησης, ενώ παράλληλα επανέφερε στον δημόσιο διάλογο το ζήτημα της εφαρμογής της ΠΚ. Τα αποτελέσματα του έχουν δημοσιοποιηθεί σε σχετικά δελτία τύπου, παρουσιάσεις σε στελέχη της ΔΥ και του ΠΣ, εκπαιδευτικά εργαστήρια, ανακοινώσεις του WWF Ελλάς και του ΙΜΔΟ, σε συνέδρια, 5 εργασίες στο Πανελλήνιο Δασολογικό Συνέδριο 2023 και σε δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, σε δημοσιεύσεις στα social media, σε εθνικά και τοπικά ΜΜΕ. Από την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου στη Χίο, από το 2021 έως το 2023, έχουν προκύψει συμπεράσματα που όχι μόνο έχουν δημοσιευτεί εμπλουτίζοντας τη διεθνή βιβλιογραφία, αλλά υποστηρίζουν συναδέλφους από τη διεθνή κοινότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ερευνητική ομάδα του ΙΜΔΟ συνεχίζει να δημοσιεύει σχετικά αποτελέσματα σε έγκριτα διεθνή περιοδικά που φωτίζουν πολλές πτυχές της μεθόδου και που θα αποτελέσουν βοήθημα για παρόμοιες προσπάθειες όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, ενισχύοντας σχετικές τεχνικές προδιαγραφές.
Με την ολοκλήρωση του ανωτέρω έργου τον Ιούνιο 2023 κατατέθηκε ολοκληρωμένη νομοτεχνική έκθεση στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ για την ενσωμάτωση της προδιαγεγραμμένης καύσης στη δασική νομοθεσία (διαθέσιμη στο https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/protasi_prescribed_nomo_dasiki_ypiresia_june2023.pdf )
Σχετικές δημοσιεύσεις:
Πρακτικά του 21ου Πανελλήνιου Δασολογικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε το 2023. Στις σελίδες 107 ως και 157 περιέχονται 5 εργασίες ιστορικής αναδρομής, παρουσίασης των αποτελεσμάτων της πιλοτικής εφαρμογής της προδιαγεγραμμένης καύσης στη Χίο καθώς και τις προοπτικές χρήσης της προδιαγεγραμμένης καύσης στη χώρα μας ως εργαλείου προληψης δασικών πυρκαγιών και δασικής διαχείρισης https://hexdec.xtreemhost.com/praktika23.pdf
https://doi.org/10.3390/d17110768 Prescribed Burning in Greece: Monitoring of Water Potential, Fireline Intensity, Soil and Plant Biodiversity in Mediterranean Ecosystems
https://www.researchgate.net/publication/379544361_Prodiagegrammene_kause_sten_Ellada_Parelthon_paron_kai_mellon_In_Greek_with_English_abstract?fbclid=IwY2xjawPgHN1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHp2eA9YmQsT7dhBdZ_8kiidaQ-oZuy23GD5xHDejq5lyT9_eMuLqpQP7BiFF_aem__QWjWijq9FoaaqlW5P_aiw Προδιαγεγραμμένη καύση στην Ελλάδα: Παρελθόν, παρόν και μέλλον
https://www.researchgate.net/publication/365871986_Pilot_project_aims_to_change_policy?fbclid=IwY2xjawPgHQZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrzgpAiNmJ6dPV9XOq6BZMz-WwgddUnaoqe7gHAevSyhrXTeVITkDwB-PVcE_aem_edo_1gecbW9RoTqWMV6hpA Pilot project aims to change policy
https://www.researchgate.net/publication/364764199_Introducing_the_use_of_fire_for_wildfire_prevention_in_Greece_pilot_application_of_prescribed_burning_in_Chios_island?fbclid=IwY2xjawPgHS9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHk1Is1K8cG6EychDZxjr5LSig72I3UCqhmcJs-T7vd7sBXG5-2P0w2D20rGs_aem_WVlAplWoGTShb3GM1nvWvg Introducing the use of fire for wildfire prevention in Greece: pilot application of prescribed burning in Chios island
https://www.youtube.com/watch?v=jdQtlVlu8jI Αειφορική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων & προδιαγεγραμμένη καύση.
Το WWF Ελλάς με εταίρους τον Δήμο Χαλκιδέων, την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Global Infrastructure Basel Foundation υλοποιούν το έργο Ηοrizon NATALIE. Στην Ελλάδα υλοποιούνται πιλοτικές δράσεις Nature Based Solutions στην Εύβοια με σκοπό τη μείωση του κινδύνου από πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές στο Ληλάντιο Πεδίο.
Σε αυτό το πρόγραμμα, το WWF Ελλάς συνεργάζεται με το ΙΜΔΟ/ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, στον σχεδιασμό και την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου της προδιαγεγραμμένης καύσης στο Ληλάντιο Πεδίο στην Εύβοια για την περίοδο Νοέμβριος 2025-Μάρτιος 2026. Επίσης υπάρχει διαρκής συνεργασία με τις δασικές υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο και επίπεδο ΥΠΕΝ. Το ΙΜΔΟ και το WWF Ελλάς είναι οι μόνοι φορείς στην Ελλάδα που έχει ασχοληθεί τα τελευταία χρόνια συστηματικά με την έρευνα και την εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης στην πράξη. Το ΙΜΔΟ διαθέτει εξειδικευμένη και έμπειρη επιστημονική ομάδα γι’ αυτόν τον σκοπό.
Άρθρο 36 Ελεγχόμενη βόσκηση για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών
Η νομοθέτηση της βόσκησης ως μεθόδου πρόληψης δασικών πυρκαγιών μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους. Για τον λόγο αυτό, χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του ΥΚΚΠΠ να εισαγάγει τη συγκεκριμένη διάταξη. Με την ορθολογική ενσωμάτωση της βόσκησης στις πρακτικές διαχείρισης των δασών, αναμένεται η Ελλάδα να ενισχύσει τόσο την οικολογική ισορροπία όσο και τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών. Η βόσκηση εκτός από εργαλείο διαχείρισης δασικής καύσιμης ύλης, μπορεί να στηρίξει την τοπική οικονομία, ιδιαίτερα σε μειονεκτικές περιοχές. Οι επαγγελματίες κτηνοτρόφοι που ασκούν δραστηριότητα εκτατική ή ημι-εκτατικής μορφής μπορούν με την καθημερινή τους εργασία να συμβάλλουν με βιώσιμο τρόπο στην αντιπυρική προστασία των δασών. Εναλλακτικά, θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα σε διάφορους φορείς που ασχολούνται με τη διαχείριση π.χ. Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών να εισάγουν και να συντηρούν ζώα για το σκοπό αυτό. Ο σωστός σχεδιασμός, η θέσπιση οικονομικών κινήτρων θα πρέπει να προσφέρει οικονομικά οφέλη στις τοπικές κοινότητες ώστε να αντιστραφεί όπου είναι εφικτό η εγκατάλειψη της κτηνοτροφίας στην ύπαιθρο. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) υποστηρίζει τη βόσκηση με βοοειδή, πρόβατα και αίγες για τη διαχείριση της βιομάζας, με στόχο τη μείωση των κινδύνων πυρκαγιάς στις περισσότερες μεσογειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου η δυναμική της κλιματικής αλλαγής αυξάνει τους κινδύνους τέτοιων φαινομένων. Η ενσωμάτωση των πρακτικών βόσκησης στις στρατηγικές διαχείρισης των πυρκαγιών θεωρείται μια φυσική και βιώσιμη μέθοδος πρόληψης των πυρκαγιών, που υποστηρίζει τους στόχους της πολιτικής της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την προστασία της βιοποικιλότητας.
Χρειάζεται η πρόνοια μιας πιλοτικής φάσης εφαρμογής με έργα που θα χρηματοδοτηθούν από το Κράτος και τη συνεργασία εξειδικευμένων φορέων, όπως ο ΕΛΓΟ Δήμητρα, η Λιβαδοπονική Εταιρία και σχετικά τμήματα ή εργαστήρια των ΑΕΙ της ημεδαπής για την εξαγωγή ερευνητικών αποτελεσμάτων, πιθανών αρνητικών επιδράσεων σε συγκεκριμένα δασικά οικοσυστήματα και διορθωτικές κινήσεις για την ευρύτερη εφαρμογή της μεθόδου.
Ως μέθοδος πρόληψης πρέπει να εντάσσεται οργανικά και στα αντιπυρικά ή διαχειριστικά σχέδια της δασικής υπηρεσίας, ώστε να ερευνώνται και οι πιθανές θετικές ή αρνητικές επιδράσεις στα δασικά οικοσυστήματα και να ορίζονται οι περιοχές προτεραιότητας για την εφαρμογή της.
Τέλος, προτείνεται η συμπλήρωση του άρθρου 36 με ρητή πρόβλεψη για τη δυνατότητα ελεγχόμενης βόσκησης αγροτικών ζώων εντός καμένων δασικών και δασωμένων εκτάσεων, για διαχειριστικούς και οικολογικούς λόγους (διαχείριση καύσιμης ύλης, ρύθμιση μεταπυρικής αναγέννησης, υποστήριξη αποκατάστασης).
Παρ.1. Προτείνουμε την προσθήκη «Η ελεγχόμενη βόσκηση, εκτατικής ή ημι-εκτατικής μορφής αποτελεί….». Υπάρχει ανάγκη σαφούς αναφοράς σε κτηνοτρόφους που ασκούν κτηνοτροφία εκτατικής ή ημι-εκτατικής μορφής και όχι σε αυτούς που διατηρούν ενσταβλισμένα ζώα καθόλη τη διάρκεια του έτους. Πρέπει να προσδιοριστεί αυτό, καθώς σε περίπτωση που σε βάθος χρόνου δοθούν οικονομικά κίνητρα για την ελεγχόμενη βόσκηση, αυτό ας γίνει προς όφελος αυτών που πραγματικά την ασκούν, και όχι αυτών που δεν την ασκούν.
Παρ 4. Προτείνουμε η παράγραφος να διαμορφωθεί ως εξής: «Κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 4351/2015, δύνανται να υπαχθούν σε καθεστώς ελεγχόμενης βόσκησης, αποκλειστικά για λόγους πρόληψης πυρκαγιών, και περιοχές που δεν χρησιμοποιούνται για βόσκηση, μετά από αίτημα των οικείων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού, των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων, δασικών υπηρεσιών ή μονάδων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, υπό την προϋπόθεση της εκπόνησης και έγκρισης διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης για τις περιοχές αυτές αλλά και της ένταξης αυτών των περιοχών, ως περιοχών προτεραιότητας για πρόληψη δασικών πυρκαγιών, στα δασικά διαχειριστικά σχέδια βάσει της υ.α. 166780/1619/25-4-2018 (ΦΕΚ Β΄1420), στα αντιπυρικά σχέδια της Δασικής Υπηρεσίας βάσει της υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/61247/2789/26-3-2020, τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης του άρθρου 18 του παρόντος».
Η πρόταση περιοχών για να εφαρμοστεί η βόσκηση ως μέθοδος πρόληψης πρέπει να είναι τεκμηριωμένη βάσει των κριτηρίων που θέτουν τα διαχειριστικά σχέδια που συντάσσουν οι δασικές υπηρεσίες, τα σχέδια πρόληψης δασικών πυρκαγιών ή και τα διαχειριστικά σχέδια των προστατευόμενων περιοχών. Προτείνεται να αφαιρεθεί η φράση «Οι περιοχές αυτές προσδιορίζονται, βάσει του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020», καθώς η κλίμακα του χάρτη δεν διευκολύνει το σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο.
Προτείνεται η εισαγωγή νέας παραγράφου (παρ. 5) στο άρθρο 36:
«5. Κατ’ εξαίρεση, σε καμένες δασικές και δασωμένες εκτάσεις, όπως και σε περιοχές που εφαρμόστηκε η προδιαγεγραμμένη καύση δύναται να εφαρμόζεται ελεγχόμενη βόσκηση με χρήση αγροτικών ζώων για διαχειριστικούς, οικολογικούς και προληπτικούς λόγους, ιδίως για τη διαχείριση της καύσιμης ύλης και τη ρύθμιση της μεταπυρικής αναγέννησης.
Η εφαρμογή της ελεγχόμενης βόσκησης της παρούσας παραγράφου πραγματοποιείται αποκλειστικά κατόπιν τεκμηριωμένης εισήγησης της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας και σύμφωνης γνώμης της οικείας Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενης περιοχής, η οποία δύναται να προτείνει, κατά περίπτωση, τη μερική ή ολική άρση, αναστολή ή τροποποίηση των Δασικών Αστυνομικών Διατάξεων (ΔΑΔ) απαγόρευσης βόσκησης, οι οποίες εκδίδονται μετά από πυρκαγιές και ισχύουν για χρονικό διάστημα πέντε (5) έως επτά (7) ετών, ανάλογα με το είδος των ζώων.
Η τροποποίηση των ΔΑΔ εφαρμόζεται βάσει των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. ν. 4351/2015 (Α΄ 164) και περιλαμβάνει ειδικούς όρους, χρονικούς και χωρικούς περιορισμούς, μέτρα παρακολούθησης και μηχανισμούς ελέγχου της εφαρμογής, σύμφωνα με την κείμενη δασική νομοθεσία».
Η βόσκηση ή η τροποποίηση της απαγόρευσής της στις περιπτώσεις αυτές θα πραγματοποιείται βάσει διαχειριστικού σχεδίου βόσκησης, το οποίο θα εκπονείται και θα εποπτεύεται από τη Δασική Υπηρεσία, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος, τον ν. 998/1979 και τα άρθρα 3, 4, 6 και 7 του ν. 4351/2015.
Άρθρο 34 Πιλοτική εφαρμογή προδιαγεγραμμένης καύσης
Παρ. 2 Εφόσον προβλέπεται ο από κοινού σχεδιασμός των ΠΚ, δεν έχει νόημα η αμφίπλευρη αδειοδότηση μεταξύ ΔΥ και ΠΣ, καθώς αυτό θα αυξήσει τη γραφειοκρατία και δεν έχει πρακτικό νόημα καθώς οι καύσεις, ακόμα και σε πιλοτικό στάδιο, πρέπει να διενεργούνται από κοινά συνεργεία για λόγους απόκτησης εμπειρίας και συνεργασίας του προσωπικού. Η Δασική Υπηρεσία είναι η καθ΄ ύλην αρμόδια για τη διαχείριση των δασών και δασικών εκτάσεων, την κατασκευή των πάσης φύσεως τεχνικών έργων και την εκτέλεση των πάσης φύσεως εργασιών προστασίας και αναπτύξεως των δασών και δασικών εκτάσεων (άρθρο 16 ν. 998/1979). Είναι, επίσης, αρμόδια για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών (άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998 (Α΄112), άρθρο 1, παρ. 4 της κ.υ.α. 181752/2052/2019 (Β΄ 1525). Τέλος, είναι επιφορτισμένη με την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα δάση και του Σχεδίου Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης πυρκαγιών. Επομένως οι εφαρμογές ΠΚ που θα σχεδιάζει η ΔΥ θα έχουν και την πρόληψη ως βασική παράμετρο. Η διατύπωση «[…] το οποίο συνοδεύεται από επίκαιρα μετεωρολογικά δεδομένα και τεχνική τεκμηρίωση των διαχειριστικών στόχων. Το αίτημα συνοδεύεται και από τον καθορισμό του προσωπικού που μετέχει στην υλοποίηση, όταν αυτό υποβάλλεται από το αρμόδιο όργανο του Π.Σ. Με την άδεια που χορηγείται από την κατά τόπον αρμόδια Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού καθορίζεται το προσωπικό που μετέχει στην υλοποίηση» δεν είναι απαραίτητη στην συγκεκριμένη παράγραφο καθώς προβλέπεται στην παράγραφο 3 του παρόντος. Προτείνεται μια πιο απλή και πρακτική διατύπωση που θα καταστήσει εφικτή την πιλοτική εφαρμογή και την συνεργασία των διαφορετικών φορέων: «Μέχρι την κατάρτιση των σχεδίων ΠΚ σύμφωνα με την παρ. 1, η προδιαγεγραμμένη καύση σχεδιάζεται και εφαρμόζεται από κοινού από τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Αρχηγείο του Π.Σ., σε συνεργασία με Ερευνητικά Ινστιτούτα με αποδεδειγμένη εμπειρία στην εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης και σε περιοχές προτεραιότητας βάσει του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27). Η συνεργασία θα τεκμαίρεται βάσει σχετικών μνημονίων συνεργασίας που θα υπογράφονται μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων». Η αποδεδειγμένη εμπειρία πρέπει να συνοδεύεται από κριτήρια όπως το ακαδημαϊκό υπόβαθρο, το διδακτικό έργο, το επιστημονικό έργο και σχετικές δημοσιεύσεις, η επαγγελματική και ερευνητική εμπειρία, τα οποία είναι συναφή με το αντικείμενο της προδιαγεγραμμένης καύσης.
Άρθρο 33 Υλοποίηση προδιαγεγραμμένης καύσης
Παρ. 3. Εφόσον προτείνεται να υπάρχει σχεδιασμός μέσω των αντιπυρικών ή διαχειριστικών σχεδίων της ΔΥ ή μέσω σχεδίων ΠΚ τα οποία εγκρίνονται από τους αρμόδιους φορείς, δεν υφίσταται ανάγκη αιτήματος ενεργοποίησης. Βάσει του σχεδιασμού θα πρέπει να διαμορφώνονται οι διαδικασίες και τα δεδομένα όπως θα προβλεφθούν στην κ.υ.α. του άρθρου 111 για να υλοποιηθεί ο σχεδιασμός. Επομένως το «αίτημα ενεργοποίησης» δεν έχει πρακτική σημασία. Η παρούσα παράγραφος προσθέτει μη αναγκαία γραφειοκρατία. Μπορεί αντί αυτού να περιλαμβάνει επιστολή γνωστοποίησης έναρξης καύσης η οποία να ενημερώνει τα ενδιαφερόμενα μέρη ότι συντρέχουν οι τεχνικές, μετεωρολογικές και άλλες συνθήκες για την έναρξη καύσεων προς εφαρμογή της μελέτης.
Παρ. 4. Προτείνεται η εξής διατύπωση: «Η υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης πραγματοποιείται από κοινά συνεργεία του προσωπικού των Δασικών Υπηρεσιών, του Πυροσβεστικού Σώματος, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ, ερευνητικών ινστιτούτων σχετικών με τα αντικείμενα της παρ. 5 του άρθρου 32, εθελοντικών οργανώσεων δασοπυρόσβεσης του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, οικείων τμημάτων Πολιτικής Προστασίας ΟΤΑ α΄και β΄ βαθμού, Δασικών Συνεταιρισμών (βάσει του άρθρου 30 του v. 5106/2024). Τα συνεργεία συστήνονται με απόφαση του οικείου Διευθυντή Δασών ή Δασάρχη, κατόπιν πρόσκλησης στους παραπάνω σχετικούς φορείς». Προτείνεται η συγκεκριμένη διατύπωση καθώς υπάρχουν φορείς που έχουν υλοποιήσει πιλοτικά προδιαγεγραμμένες καύσεις στην Ελλάδα, όπως για παράδειγμα το ΙΜΔΟ και το WWF Ελλάς, και λόγω της αποδεδειγμένης εμπειρίας και τεχνικής κατάρτισης τους (δείτε σχετικές δημοσιεύσεις στο εισαγωγικό σημείωμα) θα πρέπει να δύνανται να συμμετέχουν ως ισότιμα μέλη των συνεργείων καύσης σε όλα τα στάδια εφαρμογής της ΠΚ και έως ότου αποκτήσουν θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εμπειρία τα τοπικά κοινά συνεργεία. Επίσης, οι εθελοντικές ομάδες του ΜΕΟΠΠ της ΓΓΠΠ έχουν εμπειρία στη δασοπυρόσβεση, έχουν πιστοποιηθεί από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας και μπορούν να εκπαιδευτούν σχετικά για να συμβάλλουν στην εφαρμογή της ΠΚ, ενώ κάποιες από αυτές έχουν συμμετάσχει σε πιλοτικές εφαρμογές στην Ελλάδα υπό την καθοδήγηση του WWF Ελλάς και του ΙΜΔΟ. Τέλος, τα τοπικά συνεργεία πρέπει να συστήνονται με ευθύνη των τοπικών αρχών που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, έχουν στη διάθεση τους συγκεκριμένα μέσα και πόρους, γνωρίζουν το προσωπικό των διαφορετικών φορέων που θα εμπλακούν και όχι μέσω μιας γενικής απόφασης Γενικών Γραμματέων που ενδεχομένως δεν συμπεριλαμβάνει τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Η κοινωνική αποδοχή και η αειφορική διαχείριση μπορούν να υποστηριχθούν σημαντικά και να επιτευχθούν μέσω της συμμετοχής των εθελοντικών ομάδων, καθώς και μέσω της συνεργασίας με τους ΔΑΣΕ.
Παρ. 5 Το ζήτημα της εκπαίδευσης είναι κρισιμότατο ώστε η εφαρμογή της ΠΚ να ξεκινήσει σε στέρεες και επιστημονικά ορθές βάσεις. Όλο το εμπλεκόμενο προσωπικό συμπεριλαμβανομένων των ΕΜΟΔΕ θα πρέπει να ολοκληρώνει με επιτυχία κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης ώστε να εξασφαλίζεται η διάχυση των απαραίτητων γνώσεων που θα επιτρέψει τη σταδιακή διαμόρφωση κοινής γλώσσας και αντίληψης για την εφαρμογή της μεθόδου της ΠΚ. Όπως διαφαίνεται και από τις πρακτικές και τη νομοθεσία άλλων κρατών, η εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού όλων των φορέων που συμμετέχουν σε δράσεις προδιαγεγραμμένης καύσης αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την ασφαλή και αποτελεσματική χρήση της μεθόδου. Το ΥΠΕΝ, ως αρμόδιο υπουργείο σε ζητήματα δασικής διαχείρισης, θα πρέπει να μεριμνήσει για τη διαμόρφωση του προγράμματος κατάρτισης στηριζόμενο σε αντίστοιχα προγράμματα άλλων χωρών και σε συνεργασία με ερευνητικά Ινστιτούτα και επιστήμονες με ειδίκευση στο συγκεκριμένο ζήτημα. Η εφαρμογή της ΠΚ απαιτεί εξειδίκευση καθώς ακολουθείται συγκεκριμένη μεθοδολογία και τεχνικές, ενώ η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται σε συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου στη χώρα μας. Η χρήση φωτιάς σε περιπτώσεις καταστολής όπως το αντιπύρ ή η κατάκαυση από την ΕΜΟΔΕ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα στελέχη της μπορούν να εφαρμόσουν τη μέθοδο της προδιαγεγραμμένης καύσης χωρίς προηγούμενη εκπαίδευση και καθοδήγηση. Η αξιοποίηση της ΠΚ προϋποθέτει κατάλληλη προετοιμασία, μετρήσεις από καταρτισμένο προσωπικό και εφαρμογή μεθοδολογίας που περιλαμβάνει κατάλληλα διαμορφωμένα πρωτόκολλα ενεργειών για τη επίτευξη διαχειριστικών στόχων. Η πιθανή παρακολούθηση, κατά το παρελθόν, ακόμη και πιστοποιημένων εκπαιδευτικών σεμιναρίων ΠΚ στο εξωτερικό από προσωπικό των διαφορετικών φορέων υλοποίησης είναι μεν χρήσιμη, αλλά είναι απαραίτητο και ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα ενσωματώνει τα αποτελέσματα των πιλοτικών εφαρμογών στη χώρα και την ανάπτυξη κοινής γλώσσας, προσαρμοσμένης στην ελληνική πραγματικότητα, μεταξύ των μελών των συνεργείων καύσης. Η μη πραγματοποίηση κοινής εκπαίδευσης για όλους τους εμπλεκόμενους μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στην εφαρμογή της ΠΚ, ακόμη και να απαξιώσει σταδιακά τη μέθοδο.
Άρθρο 32 Προδιαγεγραμμένη καύση
Παρ. 1. Ο ορισμός της προδιαγεγραμμένης καύσης (εφεξής ΠΚ) είναι σχεδόν πλήρης. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να τονιστεί το θέμα της επίτευξης των διαχειριστικών στόχων και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προστεθεί η εξής φράση: «[…] βάσει συγκεκριμένων διαδικασιών και προδιαγραφών με σκοπό την επίτευξη διαχειριστικών στόχων […]».
Παρ. 1 εδάφιο στ: προτείνουμε την εξής διατύπωση «την εκπαίδευση σε τεχνικές χρήσης φωτιάς του προσωπικού της δασικής υπηρεσίας, του πυροσβεστικού σώματος και άλλων φορέων της παρ. 4 άρθρο 34». Είναι επιτακτικό να τονιστεί η ανάγκη εκπαίδευσης του προσωπικού των δύο υπηρεσιών και όλων των εμπλεκόμενων φορέων στη μέθοδο της ΠΚ η οποία έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά εφαρμογής και μεθοδολογικές απαιτήσεις από μεθόδους καταστολής όπως το αντιπυρ και η κατάκαυση (αποκάψιμο).
Παρ. 2, εδ. α. Οι μελέτες ΠΚ που αναφέρονται στη συγκεκριμένη παράγραφο δεν εντάσσονται οργανικά και δεν εναρμονίζονται με κανέναν άλλο υφιστάμενο σχεδιασμό (αντιπυρικό ή δασικής διαχείρισης). Για την αποφυγή λειτουργίας δυο παράλληλων αλλά ασύνδετων συστημάτων και με στόχο την επίτευξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας, είναι αναγκαίο η προδιαγεγραμμένη καύση να συνδεθεί οργανικά με τον διαχειριστικό ή αντιπυρικό σχεδιασμό που διενεργούν οι Δασικές Υπηρεσίες. Προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στον σχεδιασμό της δασικής υπηρεσίας είναι σημαντικό να ενσωματώνεται η προδιαγεγραμμένη καύση στις δασοπονικές μελέτες δασών. Προτείνεται ο καθορισμός σχεδίων (και όχι μελετών) Προδιαγεγραμμένων Καύσεων τα οποία θα εντάσσονται οργανικά στα δασικά διαχειριστικά σχέδια και κατά περίπτωση στα σχέδια αντιπυρικής προστασίας, όπου αυτά έχουν καταρτιστεί από την Δασική Υπηρεσία σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Για λόγους συνοχής της κείμενης νομοθεσίας, προτείνεται η σχετική σημειακή τροποποίηση των ισχυουσών προδιαγραφών, ώστε να συμπεριληφθεί η προδιαγεγραμμένη καύση ως μέθοδος πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και δασικής διαχείρισης [βλ. υ.α. 166780/1619/25-4-2018 (ΦΕΚ Β΄1420) και τις μελέτες για τα αντιπυρικά σχέδια υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/61247/2789/26-3-2020 (ΑΔΑ: ΩΖ3Π4653Π8-ΘΚ0)]. Δεν πρέπει να αποτελεί μια μεμονωμένη και αποκομμένη μέθοδο από τον ευρύτερο διαχειριστικό σχεδιασμό. Εκτός της αποτελεσματικότητας, θα αποφευχθούν και πιθανά νομικά κολλήματα, καθώς η ΠΚ θα εντάσσεται σε διαδικασίες που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί. Αν δεν ενταχθεί ή δεν εναρμονιστεί με τον εν λόγω σχεδιασμό ακυρώνονται και υποβαθμίζονται στην ουσία ο σκοπός και οι στόχοι της ΠΚ. Προτείνουμε την εξής διατύπωση: «Η προδιαγεγραμμένη καύση, ως κατεξοχήν διαχειριστική μέθοδος εντάσσεται στα δασικά διαχειριστικά σχέδια και κατά περίπτωση στα σχέδια αντιπυρικής προστασίας, όπου αυτά έχουν καταρτιστεί από την Δασική Υπηρεσία σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Σε περιοχές που δεν έχουν καταρτιστεί τα ανωτέρω και ώς ότου καταρτιστούν θα σχεδιάζονται και θα εφαρμόζονται Σχέδια Προδιαγεγραμμένων Καύσεων βάσει των παρ. 3, 4 και 6 του παρόντος».
Παρ. 2 εδ. β. Η σύμφωνη γνώμη των οικείων Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων δεν θα πρέπει να αποτελεί τροχοπέδη για την εφαρμογή της ΠΚ. Ο ορισμός της παρ. 1 περιλαμβάνει και άλλες εφαρμογές της ΠΚ για τις οποίες το ΠΣ δεν έχει την κατάλληλη επιστημονική κατάρτιση αλλά ούτε και την αρμοδιότητα π.χ. εφαρμογή ΠΚ για έλεγχο εντόμων ή ασθενειών. Η πρόταση περιοχών ιδιαίτερου πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή αντιπυρικής σημασίας αναφέρεται εδώ ως εκ του περισσού, καθώς αυτές οι περιοχές εντοπίζονται κατά την σύνταξη των αντιπυρικών σχεδίων των ΔΥ, ενώ κατά τη σύνταξη των συγκεκριμένων σχεδίων διενεργείται διαβούλευση στην οποία μετέχουν και οι αρμόδιες διοικήσεις του ΠΣ.
Πάρ. 3 Προτείνεται η εξής διατύπωση η οποία θα πρέπει να ισχύει κατά αναλογία και για το άρθρο 34 «Σε περίπτωση που η προδιαγεγραμμένη καύση υλοποιείται εντός προστατευόμενης περιοχής του άρθρου 19 του ν. 1650/1986 ή δύναται να επηρεάσει προστατευόμενη περιοχή και τα εκεί προστατευτέα είδη και οικοτόπους απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής επί της μελέτης. Στη γνώμη του ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα πρέπει να τεκμηριώσει ότι η προδιαγεγραμμένη καύση συνδέεται ή είναι απαραίτητη για τη διαχείριση της περιοχής και/ή δεν δύναται να επηρεάσει σημαντικά την εν λόγω περιοχή, καθεαυτή ή από κοινού με άλλα σχέδια, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους διατήρησης των προστατευτέων αντικειμένων. Σε περίπτωση που η προδιαγεγραμμένη καύση δύναται να επηρεάσει αρνητικά προστατευόμενα βάσει της κείμενης νομοθεσίας είδη χλωρίδας ή άγριας πανίδας εκτός των προστατευόμενων περιοχών απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επί της μελέτης».
Παρ. 4. Τα σχέδια ΠΚ θα πρέπει να επικαιροποιούνται όταν επικαιροποιούνται και τα διαχειριστικά ή αντιπυρικά σχέδια των δασικών υπηρεσιών, ώστε να υπάρχει συγχρονισμός μεταξύ των σχεδίων.
Παρ. 5. Το άρθρο 13Α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258) που αναφέρεται στην παρούσα περιλαμβάνει ερευνητικά κέντρα που δεν έχουν ουδεμία συνάφεια με τον αντικείμενο της ΠΚ π.χ. το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών, το Ινστιτούτο Οπτικής και Όρασης. Αντί αυτού προτείνεται η εξής διατύπωση: «[….] η αρμόδια δασική υπηρεσία δύναται να υπογράφει μνημόνια συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου, ερευνητικά ινστιτούτα, μη κυβερνητικές οργανώσεις, με ερευνητικό αντικείμενο συναφές με την πρόληψη και διαχείριση δασικών πυρκαγιών, τη δασοπροστασία, τη δασολογία, τη δασική διαχείριση, τη δασική οικολογία, τη λιβαδοπονία και τη μετεωρολογία, καθώς και να συνεργάζεται με κάθε άλλο μη κερδοσκοπικό φορέα, νομικό πρόσωπο δημοσίου και ιδιωτικού Δικαίου ή ιδιώτη που διαθέτει αντίστοιχες τεχνικές γνώσεις, για την εκπόνηση επιστημονικών ερευνών και εφαρμογής της ΠΚ». Στην παρούσα διατύπωση προτείνεται η προσθήκη αντικειμένων όπως η λιβαδοπονία και η δασική διαχείριση καθώς εκ του ορισμού της παρ. 1 του άρθρου 33 η χρήση της ΠΚ θα αφορά και διαχείριση οικοσυστημάτων, βοσκοτόπων κτλ. Προτείνεται η απάλειψη του όρου «πυρομηχανική» καθώς πρόκειται για αντικείμενο που άπτεται της συμπεριφοράς της φωτιάς σε αστικό περιβάλλον και υποδομές.
ΜΕΡΟΣ Δ’ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Ή ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (άρθρα 32-39)
Η νομοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους καθώς θα καλύψει ένα νομοθετικό κενό για τη χρήση της μεθόδου για ποικίλους διαχειριστικούς σκοπούς, ανάμεσα σε αυτούς και της πρόληψης δασικών πυρκαγιών. Για το λόγο αυτό, χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του ΥΚΚΠΠ να εισαγάγει στην ελληνική νομική πραγματικότητα μια ακόμα μέθοδο ενεργητικής δασικής διαχείρισης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη σε ζητήματα δασικής διαχείρισης και πρόληψης δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η μέθοδος αυτή αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στην Εθνική Στρατηγική για τα δάση. Πιο συγκεκριμένα, η προδιαγεγραμμένη καύση εντάσσεται στους γενικούς στόχους για την ενίσχυση της καινοτομίας στη διαχείριση (άρθρο 5 παρ. 3.1.2), την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των δασικών πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων (άρθρο 6 παρ. 3.3.1) και τη συστηματική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων (άρθρο 6 παρ. 3.4.4). Επιπλέον, η αρχή της βελτιστοποίησης που προβλέπεται στην Εθνική Στρατηγική αφορά στην επιλογή μέσων και στόχων ώστε να επιτυγχάνεται η άριστη σχέση μεταξύ εκροών και εισροών (ουσιαστικά να λαμβάνονται τα πιο κατάλληλα μετρά σε σχέση με τους στόχους, άρθρο 4 παρ. 6). Η αξιοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης συνάδει με την αρχή αυτή, καθώς όχι μόνο είναι χαμηλότερου κόστους σε σχέση με άλλες (μηχανικές) μεθόδους διαχείρισης της καύσιμης ύλης, αλλά παρέχει επίσης τη δυνατότητα να επιτευχθούν περισσότεροι στόχοι λόγω των πολλαπλών ωφελειών που προκύπτουν για τα δασικά οικοσυστήματα.
Τέλος, η θεσμοθέτηση και εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης μπορεί να συμβάλει και στην επίτευξη του Σχεδίου Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης δασικών πυρκαγιών, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τους στόχους για την ενίσχυση της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων, με έμφαση στη διαχείριση για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών και τον περιορισμό της καύσιμης ύλης (άρθρο 1, Εθνική Στρατηγική για τα δάση).
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η προδιαγεγραμμένη καύση αποτελεί μια μέθοδο που αποσκοπεί στην επίτευξη στόχων που σχετίζονται με την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών αλλά και ευρύτερα με τη δασική διαχείριση, θα ήταν προσφορότερο η συγκεκριμένη διάταξη για την προδιαγεγραμμένη καύση να προστεθεί στη δασική νομοθεσία, και ειδικότερα στον ν. 998/1979, στο άρθρο 16 ως ειδικό δασοτεχνικό έργο με κύριο στόχο να ενσωματωθεί η μέθοδος στον ευρύτερο σχεδιασμό της Δασικής Υπηρεσίας σε αυτούς τους δύο τομείς. Η Δασική Υπηρεσία είναι η καθ΄ ύλην αρμόδια για τη διαχείριση των δασών και των δασικών εκτάσεων, την κατασκευή των πάσης φύσεως τεχνικών έργων και την εκτέλεση των πάσης φύσεως εργασιών προστασίας και αναπτύξεως των δασών και δασικών εκτάσεων (άρθρο 16 ν. 998/1979). Είναι, επίσης, αρμόδια για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών (άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998 (Α΄112), άρθρο 1, παρ. 4 της κ.υ.α. 181752/2052/2019 (Β΄ 1525) . Τέλος, είναι επιφορτισμένη με την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα δάση και του Σχεδίου Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης πυρκαγιών.
Παρόλα αυτά, επισημαίνουμε ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η ορθή νομοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης, με κανόνες και προϋποθέσεις που θα καταστήσουν την εφαρμογή της βιώσιμη.
Στην Ελλάδα έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν προσπάθειες αξιοποίησης της προδιαγεγραμμένης καύσης από στελέχη της δασικής υπηρεσίας και μέλη της επιστημονικής κοινότητας. Ειδικότερα, κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 υλοποιήθηκαν ορισμένα πιλοτικά προγράμματα σε Θάσο, Βόρεια Εύβοια και Σέρρες με σκοπό την επιστημονική τεκμηρίωση και την εξαγωγή συμπερασμάτων (Παπαναστάσης 1977, Τσιουβάρας 1987, Νάστης 1989). Στη Θάσο, υπήρχε περιοδική εφαρμογή (κάθε 3 χρόνια με κάποια επανάληψη 1974, 1977, κ.λπ.) πειραματικών προδιαγεγραμμένων καύσεων σε αγροτεμάχια σε ώριμες συστάδες Pinus brutia (Παπαναστάσης 1977). Δεδομένου ότι εκείνα τα χρόνια υπήρχε έλλειψη δεδομένων και ερευνητικών πορισμάτων από την Ελλάδα, σχετικά με τη χρήση της φωτιάς ως διαχειριστικού εργαλείου, οι δασολόγοι που εφάρμοζαν τη μέθοδο είχαν ακολουθήσει αμερικανικά πρότυπα. Μέσα από επιστημονικές συναντήσεις και εργαστήρια, είχαν επιδείξει τον τρόπο χρήσης της φωτιάς, συζητώντας επίσης οικολογικά και διαχειριστικά ζητήματα, καθώς και τον πιθανό συνδυασμό της με τη βόσκηση και τις μηχανικές μεθόδους (Τσιουβάρας κ.ά. 1987, Νάστης 1989). Δυστυχώς, αυτές οι προσπάθειες δεν εξελίχθηκαν σε μια πιο ευρεία εφαρμογή της μεθόδου και εγκαταλείφθηκαν για διάφορους λόγους (έλλειψη πόρων, επιστημονικής καθοδήγησης, απουσία ξεκάθαρων στόχων, ανυπαρξία θεσμικής υποστήριξης). Το 2018 πραγματοποιήθηκε πιλοτική εφαρμογή στην Οίτη ως μέθοδος διαχείρισης για την ανόρθωση των ψευδαλπικών ποολίβαδων (Ματζανάς κ.α. 2018).
Tο WWF Ελλάς και το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων (ΙΜΔΟ) του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» με εταίρους τη Διεύθυνση Δασών Χίου και την ομάδα εθελοντικής δράσης Χίου «Όμικρον» και με τη συμβολή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Χίου και του Δήμου Χίου, τα έτη 2021-2023 σχεδίασαν και υλοποίησαν πιλοτικό έργο εφαρμογής προδιαγεγραμμένης καύσης στη νήσο Χίο. Το έργο μέσα από την πιλοτική εφαρμογή καύσεων σε πραγματικές συνθήκες και την καταγραφή και ανάλυση επιστημονικών δεδομένων στόχευσε στη δημιουργία προδιαγραφών εφαρμογής της μεθόδου στη χώρα μας, αλλά και στην ενδυνάμωση του ρόλου της δασικής υπηρεσίας στη διαχείριση της βλάστησης, ενώ παράλληλα επανέφερε στον δημόσιο διάλογο το ζήτημα της εφαρμογής της ΠΚ. Τα αποτελέσματα του έχουν δημοσιοποιηθεί σε σχετικά δελτία τύπου, παρουσιάσεις σε στελέχη της ΔΥ και του ΠΣ, εκπαιδευτικά εργαστήρια, ανακοινώσεις του WWF Ελλάς και του ΙΜΔΟ, σε συνέδρια, 5 εργασίες στο Πανελλήνιο Δασολογικό Συνέδριο 2023 και σε δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, σε δημοσιεύσεις στα social media, σε εθνικά και τοπικά ΜΜΕ. Από την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου στη Χίο, από το 2021 έως το 2023, έχουν προκύψει συμπεράσματα που όχι μόνο έχουν δημοσιευτεί εμπλουτίζοντας τη διεθνή βιβλιογραφία, αλλά υποστηρίζουν συναδέλφους από τη διεθνή κοινότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ερευνητική ομάδα του ΙΜΔΟ συνεχίζει να δημοσιεύει σχετικά αποτελέσματα σε έγκριτα διεθνή περιοδικά που φωτίζουν πολλές πτυχές της μεθόδου και που θα αποτελέσουν βοήθημα για παρόμοιες προσπάθειες όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, ενισχύοντας σχετικές τεχνικές προδιαγραφές.
Με την ολοκλήρωση του ανωτέρω έργου τον Ιούνιο 2023 κατατέθηκε ολοκληρωμένη νομοτεχνική έκθεση στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ για την ενσωμάτωση της προδιαγεγραμμένης καύσης στη δασική νομοθεσία (διαθέσιμη στο https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/protasi_prescribed_nomo_dasiki_ypiresia_june2023.pdf )
Σχετικές δημοσιεύσεις:
Πρακτικά του 21ου Πανελλήνιου Δασολογικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε το 2023. Στις σελίδες 107 ως και 157 περιέχονται 5 εργασίες ιστορικής αναδρομής, παρουσίασης των αποτελεσμάτων της πιλοτικής εφαρμογής της προδιαγεγραμμένης καύσης στη Χίο καθώς και τις προοπτικές χρήσης της προδιαγεγραμμένης καύσης στη χώρα μας ως εργαλείου προληψης δασικών πυρκαγιών και δασικής διαχείρισης https://hexdec.xtreemhost.com/praktika23.pdf
https://doi.org/10.3390/d17110768 Prescribed Burning in Greece: Monitoring of Water Potential, Fireline Intensity, Soil and Plant Biodiversity in Mediterranean Ecosystems
https://www.researchgate.net/publication/379544361_Prodiagegrammene_kause_sten_Ellada_Parelthon_paron_kai_mellon_In_Greek_with_English_abstract?fbclid=IwY2xjawPgHN1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHp2eA9YmQsT7dhBdZ_8kiidaQ-oZuy23GD5xHDejq5lyT9_eMuLqpQP7BiFF_aem__QWjWijq9FoaaqlW5P_aiw Προδιαγεγραμμένη καύση στην Ελλάδα: Παρελθόν, παρόν και μέλλον
https://www.researchgate.net/publication/365871986_Pilot_project_aims_to_change_policy?fbclid=IwY2xjawPgHQZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrzgpAiNmJ6dPV9XOq6BZMz-WwgddUnaoqe7gHAevSyhrXTeVITkDwB-PVcE_aem_edo_1gecbW9RoTqWMV6hpA Pilot project aims to change policy
https://www.researchgate.net/publication/364764199_Introducing_the_use_of_fire_for_wildfire_prevention_in_Greece_pilot_application_of_prescribed_burning_in_Chios_island?fbclid=IwY2xjawPgHS9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBlZkhRR3ZncmpzTmlURUlIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHk1Is1K8cG6EychDZxjr5LSig72I3UCqhmcJs-T7vd7sBXG5-2P0w2D20rGs_aem_WVlAplWoGTShb3GM1nvWvg Introducing the use of fire for wildfire prevention in Greece: pilot application of prescribed burning in Chios island
https://www.youtube.com/watch?v=jdQtlVlu8jI Αειφορική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων & προδιαγεγραμμένη καύση
Το WWF Ελλάς με εταίρους τον Δήμο Χαλκιδέων, την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Global Infrastructure Basel Foundation υλοποιούν το έργο Ηοrizon NATALIE. Στην Ελλάδα υλοποιούνται πιλοτικές δράσεις Nature Based Solutions στην Εύβοια με σκοπό τη μείωση του κινδύνου από πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές στο Ληλάντιο Πεδίο.
Σε αυτό το πρόγραμμα, το WWF Ελλάς συνεργάζεται με το ΙΜΔΟ/ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, στον σχεδιασμό και την πιλοτική εφαρμογή της μεθόδου της προδιαγεγραμμένης καύσης στο Ληλάντιο Πεδίο στην Εύβοια για την περίοδο Νοέμβριος 2025-Μάρτιος 2026. Επίσης υπάρχει διαρκής συνεργασία με τις δασικές υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο και επίπεδο ΥΠΕΝ. Το ΙΜΔΟ και το WWF Ελλάς είναι οι μόνοι φορείς στην Ελλάδα που έχει ασχοληθεί τα τελευταία χρόνια συστηματικά με την έρευνα και την εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης στην πράξη. Το ΙΜΔΟ διαθέτει εξειδικευμένη και έμπειρη επιστημονική ομάδα γι’ αυτόν τον σκοπό.
Οι απόψεις της ΠΟΜΙΔΑ για τις αλλαγές στις διατάξεις περί καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακαλύπτων χώρων
Με τα άρθρα 37-39 του υπό διαβούλευση σχεδίου Νόμου με τον τίτλο «ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ» του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επέρχονται οι εξής, θετικές και εξορθολογιστικές κυρίως, αλλαγές στο ισχύον νομικό πλαίσιο του ετήσιου καθαρισμού οικοπέδων, εν όψει της αντιπυρικής περιόδου, οι οποίες αφορούν και ενδιαφέρουν τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων εντός σχεδίου και εντός οικισμών κλπ. Υπάρχουν όμως και διατάξεις οι οποίες χρειάζονται διόρθωση ή συμπλήρωση για να αυξηθεί η λειτουργικότητά τους.
Οι νέες ρυθμίσεις και τα σχόλιά μας για τις αλλαγές αυτές που θα αναλυθούν και στο επερχόμενο 43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙ(ΔΑ (Σάββατο, 31.1.2026, 10 π.μ. στο ΕΒΕΑ) είναι τα εξής:
1. ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ: Από μηνιαία (Απρίλιος) επεκτείνεται σε δίμηνη, από 1 Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με Υπουργική Απόφαση.
-Με την προτεινόμενη ρύθμιση οι δήμοι θα δικαιούνται να ξεκινήσουν ελέγχους από την 1η Ιουνίου, που σημαίνει ότι για το χρονικό διάστημα 1 – 15 Ιουνίου μπορούν να επιβάλουν πρόστιμο για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού αλλά όχι για τη μη δήλωση αυτού στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα».
-Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για επαύξηση του χρόνου καθαρισμού σε δίμηνο, με την ΠΟΜΙΔΑ να επιμένει να οριστεί τουλάχιστον έως και την 15η Ιουνίου, που είναι και το πλέον ρεαλιστικό.
2. ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΜΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Διπλασιάζεται σε 1 €/τ.μ. από 0,5 €/τ.μ. Το ελάχιστο ποσό παραμένει στα 200 €.
-Ο διπλασιασμός του προστίμου ανά τ.μ. ακαθάριστου οικοπέδου θα αποβεί εξοντωτικός σε μεγάλου εμβαδού επιφάνειες, δεδομένου ότι σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο ο ιδιοκτήτης θα χρεωθεί και τα ουσιαστικά ανεξέλεγκτα ανά δήμο, έξοδα του καθαρισμού! Γι΄αυτό, όπως υπάρχει κατώτατο, έτσι πρέπει να καθοριστεί και ως ανώτατο όριο προστίμου το δεκαπλάσιο του κατώτατου, ήτοι το ποσό των 2.000 €.
3.ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ: Είναι η 15η Ιουνίου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση.
-Η πρότασή μας είναι να καθοριστεί και αυτή στις 30 Ιουνίου, χωρίς καμιά παράταση.
4. ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΜΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Το πρόστιμο αυτό, που επιβάλλεται είτε από τους Δήμους, είτε από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, μειώνεται:
(α) Όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός σε 500 € (από 1.000 €)
(β) Όταν έχει γίνει καθαρισμός σε 100 ευρώ (από 1.000 €)
-Εξαιρετική ρύθμιση με την οποία ικανοποιείται το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ για δραστική μείωση των απόλυτα παράλογων προβλεπομένων προστίμων, ιδιαιτέρως όταν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός του οικοπέδου.
5. ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΨΕΥΔΟΥΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης διώκεται ποινικά και τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 € και φυλάκιση τουλάχιστον (6) μηνών.
-Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται κατά μέγα μέρος το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ η οποία είχε ζητήσει η υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης να αντιμετωπίζεται με τις ίδιες ποινικές συνέπειες που ισχύουν για τις συνέπειες της κοινής υπεύθυνης δήλωσης (φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών), αντί της δρακόντειας ειδικής διάταξης που προέβλεπε φυλάκιση τουλάχιστον (2) ετών και χρηματική ποινή έως 54.000 €!
6. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Εισάγεται η δυνατότητα αυτή σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας υποβολής της ηλεκτρονικής δήλωσης (αδυναμία, ηλικία, αναπηρία κλπ.) κατόπιν έκδοσης Υπουργικής Απόφασης που θα ρυθμίζει τις λεπτομέρειες.
-Με τη ρύθμιση αυτή ικανοποιείται σχετικό αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ που να επιλύει το πρόβλημα των ανήμπορων πολιτών, αν και το καθαυτό αίτημά μας ήταν να αναλαμβάνουν οι δήμοι τη δήλωση στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» για λογαριασμό των ανήμπορων πολιτών, αντί της Πυροσβεστικής υπηρεσίας.
7. ΒΑΣΙΚΑ ΑΝΕΠΙΛΥΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:
* ΑΠΟΚΟΜΙΔΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ: Παρότι είναι γνωστό ότι οι πολίτες δεν έχουν πρακτικά τη δυνατότητα να προβούν μόνοι τους στην αποκομιδή αυτή, η οποία στην πράξη διεξάγεται από τους Δήμους, εν τούτοις εξακολουθεί να μην συμπεριλαμβάνεται ρητά στις υποχρεώσεις των Δήμων, όπως αυτές αναφέρονται στη διάταξη, περιοριζόμενες σε καθήκοντα ενημέρωσης των πολιτών, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
* ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ όπως αυτός εξειδικεύεται στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, στον οποίο περιλαμβάνεται και η αποκομιδή των υπολειμμάτων του καθαρισμού.
Άρθρο 38 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 6:
Η αναφορά σε συγκεκριμένα εδάφια της παρ. 4 τα οποία δεν είναι εύκολα διακριτά, δημιουργεί ανασφάλεια και πιθανή παρανόηση. Προτείνεται να οριστούν τα εδάφια της παρ. 4 ως αριθμημένες υποπαράγραφοι.
Επίσης, τι περιλαμβάνουν τα «στοιχεία υπόχρεου»? Μόνο το ονοματεπώνυμο ή και το ΑΦΜ ή κάτι επιπλέον.
Άρθρο 38 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 5:
Για όλα τα πρόστιμα (καθαρισμού, μη δήλωσης, ψευδούς δήλωσης ) δεν είναι απόλυτα κατανοητό υπέρ τίνος εισπράττονται και πότε είναι υπέρ Δήμων και αποτελούν έσοδα τους και πότε υπέρ Π.Σ.
Άρθρο 38 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 4:
Δεν υπάρχει πρόβλεψη για έκδοση ΚΥΑ ή ΥΑ με την οποία θα ορίζεται ο τύπος και το περιεχόμενο της πράξης επιβολής των προστίμων για τον καθαρισμό, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να επιβληθούν τα προαναφερόμενα πρόστιμα.(η απουσία πρόβλεψης των ΚΥΑ για πράξεις επιβολής προστίμων αποτελεί πρόβλημα όλα τα χρόνια για την επιβολή των προστίμων)
Επίσης δεν σημειώνεται τίνος έσοδο αποτελούν, τα εν λόγω πρόστιμα που επιβάλλονται από τον Δήμο ή τα Π.Σ..
Όσον αφορά την υποβολή ένστασης κατά του προστίμου καθαρισμού δεν ορίζεται ποιο όργανο αποφαίνεται επί της ένστασης και σε πόσο χρόνο.
Στην παρ. 4 οι αναφορές γενικότερα σε εδάφια η θέση των οποίων δεν είναι εύκολα διακριτή, οδηγεί σε αμφιβολίες και παρανοήσεις. (βλ. «…δεύτερο εδάφιο…» και «..τέταρτο εδάφιο..»). Ειδικά η αναφορά στο σημείο «….. στον καθαρισμό χώρων του δεύτερου εδαφίου προς άρση του κινδύνου.», παραπέμπει σε εδάφιο άσχετο με το θέμα. Προς αποφυγή οποιασδήποτε παρανόησης, προτείνεται να οριστούν τα εδάφια ως αριθμημένες υποπαράγραφοι της παρ.4.
Άρθρο 38 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 2 β: στο σημείο «…. Διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους …» να προστεθεί διευκρίνιση: « σχετικά με την εκπλήρωση ή μη της υποχρέωσης καθαρισμού..». Δεν σημειώνεται το πού διενεργούν οι Δήμοι τους δειγματοληπτικούς ελέγχους, δηλ. από πού αντλείται το δείγμα ή τουλάχιστον θα πρέπει να γίνεται παραπομπή στην παρ. 3 του άρθρου 53Α του άρθρου 37 του σχ.νόμου.
Άρθρο 38 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 1
Ερωτάται εάν στην έννοια των «α)περιοχές εντός εγκεκριμένων σχεδίων» περιλαμβάνονται και τα τοπικά ρυμοτομικά σχέδια του αρ. 26 Ν.1337/83 τα οποία δεν αποτελούν χώρους για ανάπτυξη κατοικιών αλλά χώρους της εκτός σχεδίου περιοχής όπου θα εγκατασταθούν-ανεγερθούν κτίρια που εξυπηρετούν κοινωφελείς σκοπούς.
Επίσης να διευκρινιστεί, το πώς μπορεί να γνωρίζει η υπηρεσία ή πως θα το αποδείξει ότι κάποιος φέρει την ιδιότητα του νομέα ή του μισθωτή ή υπομισθωτή? Επίσης πως θα αναγνωρίσει η πλατφόρμα αυτούς τους υπόχρεους, εφόσον συνδέεται μόνο με την βάση δεδομένων (άρα μόνο δικαιώματα κυριότητας και όχι νομής ή μίσθωσης) του ελ. Κτηματολογίου?
Άρθρο 37 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 7
Όσον αφορά την αντικατάσταση του αρ.53Α , και συγκεκριμένα την παρ.7:
Άποψη μας είναι ότι, εκτός από το Π.Σ, θα πρέπει και ο Δήμος να λαμβάνει γνώση για την έγχαρτη υποβολή δήλωσης καθαρισμού από υπόχρεους που αδυνατούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά, για την αποφυγή πιθανής εμπλοκής επιβολής προστίμου από τον Δήμο σε υπόχρεο που ήδη έχει υποβάλλει δήλωση στο Π.Σ.
Άρθρο 37 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 6
Όσον αφορά την αντικατάσταση του αρ.53Α , και συγκεκριμένα στην παρ.6, ήτοι:» 6. Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών.»
Δεν καθορίζεται ποιος επιβάλλει, ο Δήμος ή το ΠΣ, το πρόστιμο των 5000 ευρώ της ψευδούς δήλωσης και με ποια ακριβώς διαδικασία καθώς και δεν προβλέπεται η έκδοση της σχετικής ΚΥΑ /ΥΑ για την πράξη επιβολής του σχετικού προστίμου. Επίσης δεν σημειώνεται τίνος έσοδο αποτελεί το εν λόγω πρόστιμο. Επιπλέον, τι αποδεικτικά στοιχεία πρέπει να διατίθενται για την απόδειξη του ψεύδους.
Άρθρο 37 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 3,4,5
Όσον αφορά την αντικατάσταση του αρ.53Α , και συγκεκριμένα στην παρ.3, ήτοι: «3. Για την ορθή τήρηση του Μητρώου της παρ. 1 καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των
δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος για την εδαφική τους περιφέρεια. …»
Μελετώντας την έκφραση «… διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους επί του συνολικού αριθμού των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί κάθε έτος..» οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι το προς έλεγχο από τους Δήμους δείγμα, αντλείται μόνο μέσα από το σύνολο των υποβληθεισών δηλώσεων.
Στην προκειμένη περίπτωση δεν ορίσατε το ποσοστό ελέγχου, δηλαδή πόσος είναι ο ελάχιστος αριθμός ή το ελάχιστο ποσοστό δηλώσεων, από το συνολικό αριθμό των υποβληθεισών δηλώσεων που χρειάζεται για να θα δημιουργήσουμε το δείγμα μας.
Επίσης εφόσον το δείγμα μας δημιουργείται ως ποσοστό των υποβληθεισών δηλώσεων, και ο έλεγχος μας περιορίζεται στο δείγμα αυτό, καταλαβαίνουμε ότι ο έλεγχος για την εκπλήρωση ή μη της υποχρέωσης καθαρισμού θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά μόνο για τον εντοπισμό ψευδών δηλώσεως, και όχι τον έλεγχο της υποβολής ή μη δήλωσης, Ωστόσο καμία αναφορά δεν γίνεται για το εάν στο πλαίσιο του ελέγχου της εκπλήρωσης ή μη της υποχρέωσης καθαρισμού, πρέπει ο Δήμος να προχωρεί και σε έλεγχο των δηλώσεων σχετικά με την αλήθεια ή το ψεύδος.
Παράλληλα, εάν η παραπάνω σκέψη είναι ορθή, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι τελικά οι αμελείς υπόχρεοι που δεν έχουν καθαρίσει ούτε έχουν υποβάλλει δήλωση εκπλήρωσης υποχρέωσης καθαρισμού, απαλλάσσονται των συνεπειών εφόσον δεν συμπεριλαμβάνονται στο παραπάνω δείγμα. Ωστόσο ακολούθως, στην παρ. 5 γίνεται αναφορά για επιβολή προστίμου από τον Δήμο σε αυτούς τους υπόχρεους που δεν έχουν υποβάλλει δήλωση. Ερωτάται λοιπόν σε ποιο δείγμα ανήκουν αυτοί?
Μετά τις προαναφερόμενες σκέψεις και απορίες δημιουργείται η ανάγκη παροχής των διευκρινήσεών σας.
Επιπλέον στην παρ. 4 ήτοι: « 4. Το Π.Σ., μέσω των κατά τόπο αρμόδιων οργάνων του, διενεργεί ελέγχους ιδιοκτησιών για τις οποίες έχουν υποβληθεί καταγγελίες για μη τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας καταγγελιών που λειτουργεί στο Μητρώο της παρ. 1.».
Όπως γίνεται αντιληπτό το Π.Σ. περιορίζεται σε ελέγχους καταγγελιών ελέγχοντας την εκπλήρωση ή μη της υποχρέωσης καθαρισμού και δεν διευκρινίζεται εάν παράλληλα ελέγχει, κατά την εξέταση εκάστης καταγγελίας, και την υποβολή ή μη της απαιτούμενης δήλωσης. Καμιά δε αναφορά δεν γίνεται για το εάν, κατά των έλεγχο των καταγγελιών ως προς την εκπλήρωση ή μη των υποχρεώσεων καθαρισμού, πρέπει επιπλέον να προχωρεί το Π.Σ. και σε έλεγχο των δηλώσεων των καταγγελλομένων σχετικά με την αλήθεια ή το ψεύδος.
Συνδυάζοντας τις προαναφερόμενες παραγράφους με την παρ. 5 , ήτοι: «Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται είτε από τους δήμους είτε από το Π.Σ., στην περίπτωση των παρ. 3 και 4, αντίστοιχα:
α) πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις
ενέργειες καθαρισμού,
β) πρόστιμο εκατό (100) ευρώ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό»,
δεν εντοπίζεται και δεν ορίζεται σε καμία διάταξη από ποιον διενεργείτε ο έλεγχος της υποβολής ή μη της δήλωσης καθαρισμού, από τους Δήμους ή από το Π.Σ, ώστε με το άρθρο 5 να ακολουθήσουν οι συνέπειες. Πιο αναλυτικά θα σημειώσουμε ότι, στον Δήμο (βλ. παρ.3) αποδόθηκε ο δειγματοληπτικός έλεγχος των δηλώσεων (άρα εκ προοιμίου στο δείγμα του Δήμου δεν υπάρχει περίπτωση να εντοπιστεί περίπτωση μη υποβολής δήλωσης και έτσι ο Δήμος αυτόματα εμποδίζεται και απέχει από τον εν λόγω έλεγχο), ενώ το Π.Σ. σύμφωνα με την παρ.4, ερευνά καταγγελίες ως προς την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού χωρίς και εδώ να γίνεται οποιαδήποτε διευκρίνιση εάν παράλληλα και υποχρεωτικά θα πρέπει το Π.Σ. σε κάθε εξέταση καταγγελίας να διενεργεί και έλεγχο για την υποβολή ή μη δήλωσης.
Πρέπει να διευκρινιστούν όλα τα παραπάνω, δηλαδή:
1. Όπου στις διατάξεις αναγράφεται η έκφραση «δειγματοληπτικός έλεγχος» θα πρέπει να καθορίσετε επ΄ ακριβώς το τι αφορά τούτος, ήτοι τον έλεγχο εκπλήρωσης της υποχρέωσης καθαρισμού, ή τον έλεγχο της υποβολής δήλωσης, ή τον έλεγχο δήλωσης ως προς την αλήθεια-ψεύδος ή σωρευτικά και τα τρία μαζί.
2. Πού διενεργεί τον έλεγχό του ο Δήμος? Ποια είναι δηλαδή η «δεξαμενή του δείγματος» και επιπλέον πως προσδιορίζεται το δείγμα μας ποσοτικά? Αναφερόμαστε σε ποσοστό και ποσό του συνόλου των υποβληθεισών δηλώσεων? Ή σε ποσοστό και ποσό του συνόλου γενικότερα των υπόχρεων της παρ.1 του άρθρου 53ΙΔ? Σημειώνουμε τέλος ότι δεν γίνεται καμία αναφορά στις διατάξεις, σε διαδικασία αυτεπάγγελτων από τον Δήμο ελέγχων.
3. Που διενεργεί ελέγχους το Π.Σ.? Το Π.Σ. εξετάζει αποκλειστικά και μόνο όλες τις καταγγελίες και μόνο ως προς την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού ή και ως προς την υποχρέωση υποβολής δήλωσης καθώς και ως προς την αλήθεια ή το ψεύδος?
4. Δεν προβλέπεται στις διατάξεις ( βλ παρ.5) η έκδοση σχετικής Κ.Υ.Α ή Υ.Α. στην οποία να ορίζεται το χρηματικό ποσό, η προθεσμία πληρωμής, οι συνέπειες μη συμμόρφωσης, ο τελικώς υπογράφων κλπ και γενικότερα να ορίζεται το περιεχόμενο της αναφερόμενης στην παρ. 5 ως «πράξη επιβολής προστίμου» για την μη υποβολή δήλωσης, που αποτελεί νόμιμο τίτλο για την είσπραξη ενός προστίμου καθώς και ο τρόπος με τον οποίο κοινοποιείται τούτη στον παραβάτη ώστε να αρχίσει να μετράει η προθεσμία υποβολής ένστασης. Επίσης στην ίδια παράγραφο δεν ορίζεται ο χρόνος που δίδεται για την εξέταση ένστασης κατά της πράξης επιβολής προστίμου, και δεν ορίζεται ποιο όργανο αποφαίνεται κατ αυτής.
5. Δεν σημειώνεται τίνος έσοδο αποτελούν το εν λόγω πρόστιμα (των 100 ή των 500 ευρώ). Του Δήμου ή του Π.Σ.?
6. Να διευκρινιστεί σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, εάν τα πρόστιμα της παρ.5 των 500 και των 100 ευρώ που επιβάλλονται, επιμερίζονται ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας στους υπόχρεους συνιδιοκτήτες ή επιβάλλονται ολόκληρα σε κάθε υπόχρεο συνιδιοκτήτη καθώς και εάν ισχύει ότι το πρόστιμο επιβάλλεται «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον» στους υπόχρεους. Οι παραπάνω διευκρινήσεις να οριστούν για όπου στις διατάξεις απαντάται η επιβολή προστίμων.
Άρθρο 37 σχεδίου νόμου. Σχόλια – ερωτήματα για παρ. 1
Όσον αφορά την αντικατάσταση του αρ.53Α , και συγκεκριμένα στην παρ.1, ήτοι:
«1. Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοδομικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ.», σημειώνεται ότι:
Η παραπάνω έκφραση είναι απολύτως εσφαλμένη και ελλιπής.
Σε καμία περίπτωση δεν συστήνεται Εθνικό μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών για την καταγραφή των υπόχρεων και την υποβολή δηλώσεων των οικοδομικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων.
Το Εθνικό Μητρώο συστήνεται για την υποβολή, από τους υπόχρεους της παρ. 1 του αρ.53ΙΔ, της υπεύθυνης δήλωσης εκπλήρωσης της υποχρέωσης καθαρισμού των εκτάσεων της ίδιας παραγράφου, καθώς και της υποβολής καταγγελίας για εκείνους τους υπόχρεους που δεν εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις καθαρισμού.
Η έκφραση λοιπόν «καταγραφή των υπόχρεων», εκτός από εσφαλμένη, είναι από μόνη της και ελλιπής διότι πέραν των παραπάνω δεν προσδιορίζει και σε ποιους υπόχρεους αναφέρεται.
Η δε έκφραση «…. υποβολή δηλώσεων των οικοδομικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων..», επίσης δεν είναι ορθή, διότι στο Εθνικό μητρώο δεν δηλώνονται γενικά οι οικοδομικοί και λοιποί ακάλυπτοι χώροι αλλά μόνο εκείνοι για τους οποίους έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις καθαρισμού.
Τέλος παρατηρείται ότι οι χώροι τους οποίους αφορούν οι διατάξεις της προληπτικής πυροπροστασίας, απαντώνται με διάφορα ονόματα, ήτοι ως: «οικοδομικοί χώροι», «οικοπεδικοί χώροι», «ακάλυπτοι χώροι , ή «ιδιοκτησίες» με αποτέλεσμα στους πολίτες να δημιουργείται σύγχυση και αμφιβολία για τους χώρους που υποχρεούνται να καθαρίσουν, στις δε υπηρεσίες τίθεται το ερώτημα εάν οι παραπάνω χαρακτηρισμοί επιχειρούν να εξαιρέσουν κάποιους χώρους και εάν έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία στην εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού. Να επισημάνουμε ότι, οι εκτάσεις στην εκτός σχεδίου περιοχή σε καμία περίπτωση δεν φέρουν τον χαρακτηρισμό «οικοδομικές» ή «οικοπεδικές» αλλά χαρακτηρίζονται ως «αγροτεμάχια» ή «κληροτεμάχια».Άρα σαφώς για αυτές τις περιοχές δεν συνάδουν οι παραπάνω όροι. Για την αποφυγή της εμπλοκής και οποιασδήποτε παρερμηνείας θα ήταν ορθότερο και προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί ενιαία, αντί των παραπάνω, ο γενικότερος όρος «γεωτεμάχια».
Συνεπώς το κείμενο πρέπει να διαμορφωθεί ως εξής: «1. Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, με αντικείμενο την καταγραφή και την υποβολή από τους υπόχρεους της παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ, των δηλώσεων, σχετικά με την εκπλήρωση και διατήρηση των υποχρεώσεων καθαρισμού των γεωτεμαχίων τους που βρίσκονται στις περιοχές της παρ. 1 του αρ. 53ΙΔ».
Υποχρεωτικό σχολείο για όσους έχουν γ δίπλωμα οδήγησης για να βγάλουν υπηρεσίακα διπλώματα οδήγησης, επίσης υποχρεωτικό σχολείο κάθε χρόνο αστικά συμβάντα και δασικά,και επίσης να μπορούμε να μπαίνουμε στα στρατιωτικά νοσοκομεία για εξετάσεις!!
Άρθρο 37
Προσθήκη υποχρέωσης αποστολής ειδοποίησης (π.χ. sms/email) στους πολίτες με σαφή προθεσμία και ενημέρωση για συνέπειες
Πρόβλεψη υποχρέωσης του δήμου να τεκμηριώνει το είδος και το κόστος καθαρισμού και να το ενσωματώνει σε διαφανές σύστημα που μπορεί να ελεγχθεί.
Άρθρο 38
Στην παράγραφο 3 πρόβλεψη για κοινωνικά/εισοδηματικά κριτήρια μειωμένου προστίμου ή ενισχύσεων για ευάλωτες ομάδες (ηλικιωμένοι, ΑμεΑ, χαμηλό εισόδημα)
Στην παράγραφο 5 πρόβλεψη υποχρεωτικής ανταλλαγής δεδομένων Π.Σ. – Δήμων σε ψηφιακή πλατφόρμα για να αποφεύγονται διπλοί έλεγχοι, αντιφατικές ενέργειες
Άρθρο 39
Από το άρθρο προκύπτει οι δήμοι δεν ασκούν διακριτική πολιτική επιλογή, αλλά εφαρμόζουν εθνικό μηχανισμό πρόληψης πυρκαγιών. Αφού ο εθνικός νόμος αναθέτει συγκεκριμένη, βαριά αρμοδιότητα στους δήμους, οφείλει να ακολουθεί αντίστοιχη ενίσχυση ικανοτήτων (χρηματοδότηση, προσωπικό, υποστήριξη από Π.Σ./ΓΓΠΠ).
Επειδή πολλοί συνάνθρωποί μας έχουν ιδιοκτησίες σε Ο.Τ.Α διαφορετικούς από αυτούς της μόνιμης κατοικίας τους και τους είναι τρομερά δύσκολο, έως και αδύνατον να συντονίσουν τα απαραίτητα συνεργεία για να καθαρίσουν την ιδιοκτησία τους, θεωρώ φρόνιμο να υποχρεωθούν οι δήμοι να έρθουν σε συμφωνία με επαγγελματίες καθαρισμού οικοπέδων της επικράτειάς τους, τα ονόματα των οποίων θα αναρτήσουν οι δήμοι στην ιστοσελίδα τους, ώστε ο κάθε ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης να μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους για να προβεί στον καθαρισμό της ιδιοκτησίας του. Εννοείται πως το κόστος καθαρισμού για τον κάθε ιδιοκτήτη, λόγω της συμφωνίας των επαγγελματιών με τον ανάλογο δήμο, θα είναι εύλογο και λογικό και πάντως αρκετά μικρότερο, από ότι θα ήταν, χωρίς την συμφωνία.
Άρθρο 36
Εντύπωση προκαλεί η καθυστερημένη εισαγωγή-πρόβλεψη, αποδοχή και υλοποίηση τελικά της μεθόδου που περιγράφεται στο Άρθρο 36, μολονότι ήδη υπήρχε στην βιβλιογραφία ως πρακτική και το διδασκόμασταν στο μάθημα “Η καταστολή των δασικών πυρκαγιών – Αθήνα 2004 & 1998, Βορίσης Διονύσης” στο μέρος “Διαχείριση της καύσιμη ύλης” των μέτρων-έργων πρόληψης, ενώ ταυτόχρονα στην παρούσα φάση που διανύουμε, το ζωϊκό κεφάλαιο στην χώρα μας έχει υποστεί τεράστια ζημιά και έχει μειωθεί δραματικά!
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 35
Σχετικά με την χρήση αντίπυρος και υπενθυμίζοντας τις διατάξεις του Β.Δ. 108/73 (Α΄ 33), με τις οποίες ορίζεται λιτά και απέριττα η χρήση του, πολύ απλά ως ένα απαραίτητο εργαλείο διαχείρισης δασικών πυρκαγιών από τον Επικεφαλής, επισημαίνω τα εξής: από την στιγμή που, είτε από την μεταλαμπαδευθείσα γνώση-εμπειρία της δασικής Υπηρεσίας, είτε από αυτήν που κομίστηκε από τους εξ’ αμερικής συναδέλφους της δασικής υπηρεσίας, μέσω σχετικής εκπαίδευσης που έλαβε χώρα κατά καιρούς (2008, 2011), υπάρχει πλέον η τεχνογνωσία και η αποδοχή της μεθόδου από το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδος. Επιπροσθέτως και επειδή αντιλαμβανόμαστε εύκολα πλέον ότι μικρές ή μεγάλες πυρκαγιές απαιτούν την χρήση αντιφωτιάς, ως επιβεβλημένη διαχειριστική πράξη (τα μεγέθη είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερα από την αστική πυρόσβεση, για να πιστεύουμε πλέον ότι μπορούμε να ελέγχουμε πυρκαγιές υπαίθρου με μάνικες και αεροπυρόσβεση), για τον αποδοτικότερο και κυρίως, οικονομικότερο έλεγχο των πυρκαγιών, θα πρέπει να αποδεχθούμε χωρίς πολλές κουβέντες το αυτονόητο. Αυτό δηλαδή που, είτε εφαρμοζόταν πριν το 1998 στην χώρα μας, είτε εδώ και χρόνια πολλά σε άλλες: η χρήση αντιφωτιάς. Με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο η πρόταση της παρ. 3 « περί κατάλληλα εκπαιδευμένου Αξιωματικού του Π.Σ., καθώς και της απαιτούμενης εξειδικευμένης εκπαίδευσης ως προϋπόθεση για την εφαρμογή του αντίπυρος». Όχι όμως να κάνουμε τα πράγματα πολύπλοκα γραφειοκρατικώς, με ένα κάρο διατάξεις περί όρων και προϋποθέσεων εφαρμογής, όπως περιγράφονται στην υπ’ αριθμ 167 Κ.Υ.Α. (Β΄ 3232/23-6-2022), αλλά και να περιβάλλουμε την μέθοδο αυτή με ένα πέπλο μυστηρίου, μύθου μιας άλλης εποχής και φόβου στην εφαρμογή της, καλλιεργώντας έτσι περισσότερο το κλίμα αποτυχίας και όχι επιτυχίας της μεθόδου, η οποία κατά τα άλλα αποτελεί υπερόπλο στην φαρέτρα του Π.Σ. Έτσι λοιπόν προτείνεται κατά την αντικατάσταση του Άρθρου 91, Ν. 4916/2022 (μέσω του Άρθρου 35), να παραμείνουν μόνον οι παρ. 1, 2 (μόνο το 1ο εδάφιο) και 7. Τα υπόλοιπα να αφαιρεθούν. Και σε κάθε περίπτωση η παρ. 5. είναι περιττή. Δεν λογοδοτεί η Αρχή σε κάποιον για τα εργαλεία και τις μεθόδους της, ούτε κατηγορείται, αν κατά την διάρκεια διαχείρισης ενός, χαοτικών μεταβλητών, φυσικό φαινόμενο, επιδεινούμενο βεβαίως στις μέρες μας από την κλιματική αλλαγή, κάτι δεν πάει όπως αρχικά εκτιμήθηκε ή αναμενόταν από τους διαχειριστές του (Π.Σ.). Και ας μην ξεχνούμε ότι το Π.Σ είναι μία από τις αρχές του τόπου μας (αναφέρεται και στον Π.Κ., Άρ. 267), παράλληλα με τον ορισμό του ως “ιδιαίτερο Σώμα Ασφαλείας”. Επομένως η Αρχή ορίζει, δεν ορίζεται.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 35
Από την στιγμή που στο Άρθρο 35, παρ. 7 προβλέπεται αλλαγή εξουσιοδοτικής διάταξης από ΚΥΑ σε Πυρ. Διάταξη, ως διάταξη καθορισμού λεπτομερειών του τρόπου εφαρμογής της ελεγχόμενης χρήσης πυρός, για την καταπολέμηση υπαίθριων-δασικών πυρκαγιών, καθώς ήδη εισαγωγικά στο παρόν Άρθρο διατυπώνονται αλλαγές από το υφιστάμενο καθεστώς του τρόπου εφαρμογής της μεθόδου και απλοποίησης των όρων χρήσης, υποθέτω ότι χρειάζεται να προβλεφθεί στο Μέρος Θ΄ ως καταργούμενη διάταξη και η υπ’ αριθμ 167 Κ.Υ.Α. «Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα για την κατάσβεση υπαίθριας πυρκαγιάς» (Β΄ 3232/23-6-2022). Σωστά;
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
1) Λάθος η επιφόρτιση του ΠΣ με τα οικόπεδα.
2) Δεν είναι δυνατόν εν μέσω αντιπυρικής οι υπάλληλοι των Γραφείων πυρα-σφαλείας που απασχολούνται σε περιπολικά, πυρκαγιές εκτός έδρας, με υποθέσεις μελετών με ελέγχους σε επιχειρήσεις, να μετράνε τετραγωνικά σε ιδιοκτησίες που η συντριπτική πλειονότητα των καταγγελιών αφορά αντιδικίες συγγενών και γειτόνων.
3) Δεν υπάρχουν σαφή όρια οικισμών, με αποτέλεσμα να επιβάλλονται πρόστιμα σε ιδιοκτήτες με συμβόλαια που αναγράφουν «εκτός οικισμού».
4) Η διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
5) Δεν προβλέπεται πρόστιμο για ιδιοκτησίες που έχουν επέλθει στις Τράπεζες.
6) Δεν είναι δυνατόν να υπολογίζεται η έκταση ιδιοκτησιών ώστε να επιβάλλεται το πρόστιμο του 1 ευρώ/ τ.μ. από το ΠΣ.
Αφήστε το ΠΣ να κάνει το έργο για το οποίο έχει συσταθεί και ΜΗΝ ΤΟ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΕ ΣΕ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ.
Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Πχ τι γίνεται στις περιπτώσεις όπου τα «οικόπεδα» έχουν προκύψει από πράξεις εφαρμογής και δεν έχουν διανοιχθεί οι δρόμοι από τον οικείο ΟΤΑ. Όπου υπάρχουν κλίσεις κτλ πώς θα μπουν οι ιδιοκτήτες να καθαρίσουν; Οι ΟΤΑ θα καθαρίσουν τους υποτιθέμενους διανοιγμένους δρόμους; Ποιός αναλαμβάνει τον τυχόν κίνδυνο; Θα πρέπει να υπάρξει εξαίρεση σε τέτοιες περιπτώσεις.
Προτείνεται η προσθήκη στο τέλος του άρθρου:
«Άρθρο 53ΙΔ
Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων – Όργανα, διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων
Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές μεριμνούν από την 1η Απριλίου έως την 31η Μαΐου κάθε έτους για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, καθώς και για τη συντήρηση έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, προς αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της, σε οικοπεδικούς και λοιπούς ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται σε:
α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
γ) εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής,
δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής.
Υπόχρεοι κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143). Σε περίπτωση που τα οικόπεδα έχουν προκύψει από πράξεις εφαρμογής η ως άνω υποχρέωση υφίσταται μόνο στην περίπτωση που έχει ολοκληρωθεί πλήρως η διαδικασία διάνοιξης των κοινοχρήστων χώρων από τους οικείους ΟΤΑ.
ΆΡΘΡΟ 38.
Υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων – Διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων – Προσθήκη άρθρου 53ΙΔ στον ν. 4662/2020 στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 53ΙΔ.
ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ: Η αύξηση του ποσοστού 5% στο διπλάσιο ή και 3πλάσιο.
1) Η 15η Ιουνίου ως καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης της υποχρέωσης καθαρισμού οικοπέδων είναι η πιο ενδεδειγμένη, με βάση την εμπειρία μας στους ΟΤΑ –οι κλιματολογικές συνθήκες κάθε χρόνο υποδεικνύουν παρατάσεις.
2) Με δεδομένη τη διαπίστωση ύπαρξης πολλών ψευδών καταγγελιών, κατά την περσινή αντιπυρική περίοδο, νομίζω ότι θα πρέπει να εξεταστεί το ζήτημα να υποβάλλονται μόνο επώνυμα οι καταγγελίες και να προβλέπεται πρόστιμο σε περίπτωση ψευδούς καταγγελίας γιατί απασχολείται προσωπικό του Δημοσίου άσκοπα, χωρίς καμία συνέπεια για τον/την ψευδώς καταγγέλοντα/ουσα.
3) Στο αρ. 37 του νομοσχεδίου προβλέπεται:
α) πρόστιμο 500 ευρώ στους υπόχρεους που ΔΕΝ έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού και ΔΕΝ έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
β) πρόστιμο 100 ευρώ στους υπόχρεους που ΔΕΝ έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού αλλά έχουν προβεί σε καθαρισμό.
γ) χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών στους υπόχρεους που έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού αλλά ΔΕΝ έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού.
Στην περίπτωση γ πρέπει οπωσδήποτε να δοθεί προθεσμία καθαρισμού μετά από την αυτοψία, δεδομένου ότι υπάρχει ο υποκειμενικός παράγοντας σχετικά με τις απαιτούμενες ενέργειες. Έτσι στην περίπτωση που κάποιος εκτιμά πως φροντίζει το οικόπεδό του, σύμφωνα με το Νόμο (και προβαίνει σε δήλωση καθαρισμού) ενώ ο υπάλληλος – ελεγκτής έχει διαφορετική άποψη, ο υπόχρεος τιμωρείται πολύ αυστηρά σε σχέση με τον υπόχρεο της περίπτωσης α. Στην περίπτωση που καθαριστεί εκ νέου μετά την ταχθείσα προθεσμία θα πρέπει να επιβάλλεται ίδιο πρόστιμο και με τον υπόχρεο της περίπτωσης α, γιατί στην περίπτωση επιβολής υψηλότερου προστίμου στην περίπτωση γ, εξ’ αιτίας της υποκειμενικότητας στην κρίση καθαρισμού, υπάρχει κίνητρο να μην υποβάλουν οι υπόχρεοι δήλωση καθαρισμού.
4) Δεν προκύπτει από το παρόν σχέδιο νόμου αν επιμερίζεται ή όχι το πρόστιμο της μη δήλωσης (100 € ή 500 € ανά περίπτωση) ή το πρόστιμο για την παράβαση της υποχρέωσης καθαρισμού (1 € / m2) στους συνιδιοκτήτες του κάθε οικοπέδου και με ποιον τρόπο (ανάλογα π.χ. με το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου). Η ίδια ασάφεια εμφανίζεται και στη χρέωση της δαπάνης καθαρισμού. Θα πρέπει αποσαφηνιστούν τα παραπάνω είτε στο Νόμο είτε με Υπουργική Απόφαση.
Τι δουλειά έχει το προσωπικό του ΠΣ εν μέσω αντιπυρικής περιόδου να απασχολείται με τον έλεγχο των αγροτεμαχίων και ποσο μαλλον με το να πρεπει να μετράει τα τ.μ.των αγροτεμαχίων για να επιβάλλει προστιμο για το μη καθαρισμό! Ήδη απο πέρυσι που επιβαλλόταν πρόστιμο μονο για την έλλειψη δήλωσης καθαρισμού ο φορτος εργασιας ηταν τεραστιος για το προσωπικο. Και ολα αυτα ταυτοχρονα με τα κύρια καθηκοντα τους για κατάσβεση πυρκαγιων απεγκλωβισμούς, διασωσεις κλπ. Σκεφτειτε τι θα γινει φετος που θα πρέπει να καθεται να μετραει και τα τμ των χωραφιων και να επιβαλει επιπλεον προστιμα! Ειστε σοβαροι?
Και συμπληρώνω, αξιοποίηση των δασικών ως συντονιστών των δράσεων κατάσβεσης, ξέρουν πολύ καλύτερα τις περιοχές και τις προσβάσεις σε αυτές καθώς και την ευαλωτότητα της βλάστησης. Η φωτιά δεν θέλει εξουσίες, θέλει δουλειά
Από τα σχόλια διαπιστώνω, οι τα στελέχη του ΠΣ, προσπαθούν να μην έχουν καμία ευθύνη και τίποτα, πλην εξαιρέσεων, άλλωστε, σε όλες τις πυρκαγιές θεατές ήταν, όπως προκύπτουν από τα τηλεοπτικά πλανά αλλά και από αναφορές ξένων αποστολών.
Οι λύσεις απλές:
-Συμμετοχή των πολιτών, που θέλουν να βοηθήσουν και όχι απομάκρυνση όλων, στο πλαίσιο των φοβικών συνδρόμων των στελεχών του ΠΣ και των πολιτικών, μετά το Μάτι. Τα δένδρα δεν ψηφίζουν.
-Εκπαίδευση και παρότρυνση των στελεχών του ΠΣ να αξιοποιούν τους πολίτες, δεν μπορεί να περνά η φωτιά δρόμο με χαμηλή ή και καθόλου βλάστηση και να μην έχουν παρατάξει τους πολίτες με κλαδιά από την άλλη πλευρά για σβήνουν μικροεστίες. Αναφέρω παράδειγμα την φωτιά στην Φυλή πριν από δύο χρόνια, όπου η φωτιά διέσχισε τον δρόμο προς Κυπριανό και προς γήπεδό και όχι μόνο.
-Εκπαίδευση και παρότρυνση των στελεχών του ΠΣ να αξιοποιούν το αντιπύρ, θέλει «κότσια».
-Θα συμφωνήσω για τους δήμους, ότι θα πρέπει να ασκούν ουσιαστικές αρμοδιότητες, δεν με ενδιαφέρουν τα πρόστιμα, θα πρέπει να υποχρεωθούν να έχουν ζώνες τουλάχιστον 100μέτρων περιμετρικά των οικισμών, καθαρές, είτε από τους πολίτες, άλλως με ευθύνη και καθαρισμό από των δήμο με χρέωση του ιδιοκτήτη, μέσω κάποιας εργολαβίας, από τους υπάλληλους δεν περιμένω, είναι για γλείφουν τον δήμαρχο.
-Υποχρέωση με Νόμο για διάνοιξη όλων των περιμετρικών δρόμων από τους δήμους,τουλάχιστον χωματόδρομος, ως αντιπυρική ζώνη, όπου υπάρχει σχέδιο πόλεως.
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 37
Να αναγραφεί ρητά ότι το πυροσβεστικό προσωπικό που ασκεί ανακριτικά καθήκοντα και έχει οριστεί να ελέγχει τις καταγγελίες για τα ακαθάριστα οικόπεδα, να έχει πρόσβαση στα στοιχεία επικοινωνίας των καταγγελλόμενων ιδιοκτητών όπως αυτά έχουν δηλωθεί στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ). Ώστε, να είναι δυνατή η άμεση εύρεση και επικοινωνία με τους υπό έλεγχο ιδιοκτήτες. Χωρίς να μεσολαβεί η χρονοκαθυστέρηση και ο επιπλέον διοικητικός φόρτος εργασίας της αναζήτηση τους μέσω των μητρώων τρίτων Δημοσίων Υπηρεσιών.
Οι δασικές πυρκαγιές δεν είναι εχθρός, δεν χρειάζεται μάχη. Οι δασικές πυρκαγιές προκαλούνται από τον άνθρωπο και μόνο η εκπαίδευση των ανθρώπων και o έλεγχος των δραστηριοτήτων τους μπορούν να τις μειώσουν. Είναι παράλογη η επιλογή της καύσης στα δάση με τη δικαιολογία της προστασίας τους.
Η προδιαγεγραμμένη καύση θα υποβαθμίσει ακόμη περισσότερο τα δασικά οικοσυστήματα της Ελλάδας, τα οποία έχουν ήδη υποφέρει από πολλαπλές πυρκαγιές, ανεξέλεγκτη υλοτομία, υπερβόσκηση, κακή διαχείριση, παράνομες αλλαγές χρήσης κ.α.
Η προδιαγεγραμμένη καύση δεν διαχειρίζεται τη δασική βλάστηση αλλά την καίει, δεν βελτιώνει τους οικοτόπους αλλά τους υποβαθμίζει, δεν προστατεύει την βιοποικιλότητα αλλά καίει ότι ζωντανό οργανισμό υπάρχει, δεν ελέγχει ούτε μετριάζει τις ασθένειες και τα έντομα αλλά διαταράσσει την ισορροπία του οικοσυστήματος, δεν αντιμετωπίζει τα εισβλητικά είδη αλλά τα ευνοεί.
Η βόσκηση στην Ελλάδα είναι ανεξέλεγκτη εδώ και αιώνες και βασικός παράγοντας υποβάθμισης της ελληνικής φύσης. Το νομοσχέδιο δεν περιγράφει πως θα επιτευχθεί ο έλεγχος της βόσκησης αλλά ανοίγει ένα παράθυρο για την βόσκηση και δασών που δεν επιτρέπεται. Πλήρης καταστροφή των δασών δηλαδή.
Γενικώς και αυτό το νομοσχέδιο προστίθεται στα ήδη υπάρχοντα δασοκτόνα νομοσχέδια των τελευταίων ετών. Ήδη με το πρόγραμμα ΑΝΤΙΝΕΡΟ έχουν υποβαθμισθεί πολλά δασικά οικοσυστήματα, με την καταστροφή της χλωρίδας και πανίδας, από τους καθαρισμούς, τους δρόμους και τις αντιπυρικές. Οι αναδασώσεις έχουν διαταράξει την βιοποικιλότητα και την ισορροπία πολλών δασικών οικοσυστημάτων. Οι ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταικά, τα υδροηλεκτρικά και όλα τα συνοδά έργα, μέσα σε φυσικά οικοσυστήματα τα έχουν πληγώσει ανεπανόρθωτα.
Δυστυχώς ο άνθρωπος έχει χάσει την επαφή του με τη φύση και την λογική και πλέον κατευθύνεται από την απληστία και την ανοησία. Οι επιστημονικές και τεχνολογικές προσεγγίσεις τον απομακρύνουν από την φύση. Η αλαζονεία της γνώσης και του πλούτου, τον εκδίωξαν από τον παράδεισο, την φύση.
ΔΑΣΟΣ, ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ, ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ…..ΧΩΡΙΣ ΔΑΣΙΚΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ. ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ….
Να προβλεφθεί η δυνατότητα προθεσμίας καθαρισμού τον ελεγχθέντων οικοπέδων που δεν έχουν δηλωθεί.
Η βεβαίωσης του προστίμου να γινείτε από τον δήμο η το δασαρχείο.
Έρχεται σε αντίθεση με την αποστολή της υπηρεσίας.
Να δοθεί στους διενεργούντες τον έλεγχο η δυνατότητα της αξιολόγησης του κινδύνου της εκδήλωσης και εξέλιξης πυρκαγιάς.
Να μπορεί ο ελεγκτής να χαρακτηρίζει την καταγγελία και να την αρχειοθετεί.
Να μην γίνονται δέκτες ανώνυμες καταγγελίες.
Να μπορούν να χαρακτηριστούν κακόβουλες καταγγελίες που καταφανώς δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Πυρ.Σωμ. (κίνδ. πυρκ.)
Στην προτεινόμενη παράγραφο 5 του άρθρου 38, είναι λανθασμένη η διατύπωση της φράσης «Ειδικού Λογαριασμού» και πρέπει να αφαιρεθεί, δεδομένου ότι τέτοιος όρος δεν υφίσταται πουθενά στις καταστατικές διατάξεις του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος (Τ.Π.Υ.Π.Σ.), ο οποίος ανήκει στο Ταμείο Πρόνοιας Ασφαλισμένων στα Σώματα Ασφαλείας (Τ.Α.Π.Α.Σ.Α.) του ν.3655/2008. Οπότε, η φράση θα πρέπει να αναδιατυπωθεί εις το ορθόν ως εξής: «Τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις υπηρεσίες του Π.Σ. αποδίδονται σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) στον Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Π.Σ. του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας.»
Στο αρ.53 προβλέπεται:
α) πρόστιμο 500 ευρώ στους υπόχρεους που ΔΕΝ έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού και ΔΕΝ έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
β) πρόστιμο 100 ευρώ στους υπόχρεους που ΔΕΝ έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού αλλά έχουν προβεί σε καθαρισμό.
γ) χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών στους υπόχρεους που έχουν υποβάλει δήλωση καθαρισμού αλλά ΔΕΝ έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού.
Στην περίπτωση γ πρέπει οπωσδήποτε να δοθεί η δυνατότητα προθεσμίας καθαρισμού μετά από την αυτοψία, αφού αν ο υπόχρεος παρερμηνεύσει τις απαιτούμενες εργασίες καθαρισμού, ή αν για οποιοδήποτε λόγο αμελήσει να καθαρίσει ξανά το οικόπεδό του κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής (στην περίπτωση που αυτό απαιτείται), τότε τιμωρείται πολύ αυστηρότερα σε σχέση με την περίπτωση α.
Κάτι τέτοιο θα ήταν καταφανώς άδικο και σε πολλές περιπτώσεις (μεγάλα οικόπεδα, πυκνή βλάστηση κλπ) αποτελεί κίνητρο για μη υποβολή δήλωσης και μη καθαρισμό.
Αν ο υπόχρεος της περίπτωσης γ καθαρίσει τελικά το οικόπεδό του εντός της προθεσμίας που θα του δοθεί μετά την αυτοψία, προτείνω να του επιβάλλεται πρόστιμό ίσο με αυτό της περίπτωσης α, ώστε να μην υπάρχει κίνητρο για υποβολή δήλωσης χωρίς καθαρισμό.
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Η «ενεργή μάχη» είναι ένα σημαντικό βήμα στην περαιτέρω ωρίμανση του Ελληνικού Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, είναι το απαραίτητο επόμενο βήμα. Το νομοσχέδιο συμπληρώνει αρμονικά τις υφιστάμενες διατάξεις και στοχεύει προς μια κατεύθυνση: τη θεσμοθέτηση μηχανισμών, την εισαγωγή επιστημονικής γνώσης με σκοπό την ανάπτυξη μιας κοινωνικής κουλτούρας ασφαλείας που θα βοηθήσει στη σταδιακή ελάττωση των κινδύνων που οδηγούν στις καταστροφές.
Το κείμενο εστιάζει ολιστικά στους κινδύνους και επιλέγει να δώσει έμφαση στις πιο σημερινές καταστροφές που απασχολούν τον ελληνικό χώρο. Η θεσμοθέτηση των περιφερειακών κέντρων θα βοηθήσει στην αμεσότερη αντιμετώπιση των κινδύνων αλλά και στην προώθηση τοπικών πολιτικών προώθησης της πρόληψης.
Η θεσμοθέτηση της ελεγχόμενης καύσης είναι το επόμενο βήμα (μετά τις ΕΜΟΔΕ) που κλείνει τον κύκλο απουσίας σύνδεσης της πρόληψης απευθείας με το δάσος. Είναι μια «παλιά αλλά νέα» μέθοδος που έρχεται από το παρελθόν της δασικής διαχείρισης και με σωστή εφαρμογή θα δώσει ένα οικονομικό εργαλείο για τη μείωση της καύσιμης ύλης.
Για την επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα και διεθνώς για χρόνια αποτελούσε ζητούμενο η σύζευξη με την καθημερινότητα της διαχείρισης των καταστροφών. Η «ενεργή μάχη» δίνει ένα χρήσιμο και παραγωγικό ρόλο στην επιστημονική κοινότητα.
Γιώργος Μπούστρας
Καθηγητής Εκτίμησης Κινδύνου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου
Κάτοχος Έδρας UNESCO in Disaster Risk Reduction and Societal Safety in SE Mediterranean
Άρθρο 38
Οι υπηρεσίες του Π.Σ. δεν πρέπει να επιλαμβάνονται στην διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα εντός αντιπυρικής περιόδου διότι :1) είναι εκτός αντικειμένου Πυροσβεστικού Σώματος ο καλλωπισμός των οικοπέδων των Δήμων και 2) απασχολείται και καταπονείται το προσωπικό με αντικείμενο των Δήμων και όχι με την καταστολή των Πυρκαγιών. Αποστολή του Πυροσβεστικού Σώματος είναι η προστασία της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του κράτους, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, από κινδύνους πυρκαγιάς, θεομηνιών και κάθε είδους καταστροφών.
Η παραπάνω διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για τα ακαθάριστα οικόπεδα πρέπει να γίνεται από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας με αυτόνομο προσωπικό και τμήματα (έστω και εποχιακά).
Άρθρο 33
H υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από μελέτες Διαχείρισης Δασών και Δασικών Εκτάσεων με υποχρεωτική αναλυτική έκθεση που θα αφορά τον σκοπό της ενέργειας αυτής και το στόχο. Η υλοποίηση της προδιαγεγραμμένης καύσης γίνεται μόνο με απόφαση του Προϊσταμένου της αρμόδιας Διεύθυνσης Δασών και αφού υπάρχει εγκεκριμένη μελέτη Διαχείρισης Δασών και Δασικών Εκτάσεων.
ΜΗΝ ΞΕΚΟΒΕΤΕ ΤΑ ΔΑΣΑΡΧΕΙΑ!!! ΓΕΜΙΣΑΜΕ ΠΕΣΟΠΠ, ΤΕΣΣΟΠ, ΠΕΚΕ κλπ ΚΑΙ ΕΧΕΤΕ ΑΦΗΣΕΙ ΤΙΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΈΣ ΈΞΩ ΤΟΥΣ ΔΑΣΙΚΟΎΣ ΥΠΑΛΛΉΛΟΥΣ!ΒΡΕΙΤΕ ΤΡΟΠΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΜΑΖΙ (ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΑΣΑΡΧΕΙΑ) ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (ΚΥΡΙΩΣ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ). ΕΚΑΣΤΟΣ ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ. ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΜΕ ΔΑΣΙΚΟΥΣ, ΜΟΥ ΕΙΠΑΝ ΠΩΣ ΔΕ ΘΑ ΑΝΑΛΑΒΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΚΑΥΣΗ ΑΠΟ ΦΟΒΟ ΚΑΙ ΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ. ΣΤΡΙΜΩΞΤΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΙΑΤΙ ΜΙΑ ΤΡΥΠΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΛΙ ΤΟ ΟΛΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ.
Στο άρθρο 55 παρ. 2β αναφέρεται εισαγωγή «Αρχιπυροσβεστών μη παραγωγικής Σχολής» με 10 έτη υπηρεσίας, όμως αυτό είναι ανεφάρμοστο, αφού η προαγωγή στον βαθμό Αρχιπυροσβέστη απαιτεί 15 έτη συνολικής υπηρεσίας (άρθρο 114 ν. 4662/2020).
Ζητείται νομοτεχνική διόρθωση: αντικατάσταση της λέξης “Αρχιπυροσβέστες” με “Υπαρχιπυροσβέστες” στην παρ. 2β.
Για λόγους ίσης μεταχείρισης με την παρ. 2α (10ετία, αίτηση, χωρίς εξετάσεις), να προβλεφθεί αντίστοιχα εισαγωγή χωρίς εξετάσεις ή σαφής αιτιολόγηση της διαφοροποίησης.
Ειδικά για στελέχη με προσόν πτυχίο ΑΕΙ/πρώην ΤΕΙ (ΕΠΠ επίπεδο 6), να υπάρχει ρητή πρόβλεψη προτεραιότητας και απαλλαγής από εξετάσεις, ώστε να αρθεί η νομική ασάφεια και η άνιση επιβάρυνση.
Προτεινόμενο κείμενο παρ. 2β: «…οι Υπαρχιπυροσβέστες μη παραγωγικής Σχολής που έχουν συμπληρώσει 10 έτη υπηρεσίας… (με αίτηση)…».
Αφού καθε χρόνο δίδεται παραταση για καθαρισμό μετα τις 31 Μαΐου και επειδή οι συνθήκες και η πραγματικότητα ειναι οτι δεν ειναι δυνατόν να γίνει ο καθαρισμός μεχρι τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου και για τους ιδιώτες αλλα κ για το δημοσιο που εχει πάρα πολλα οικόπεδα ( άρα πρακτικά για το δημόσιο δεν ειναι εφικτό να καθοριστούν μεχρι 31 Μαΐου κ φυσικα να δηλωθούν αληθές στην πλατφορμα) αφου οι βροχές καθε χρόνο υπάρχουν και τον Μάιο, θα πρέπει στην νομοθεσία να γίνει μόνιμα αλλαγή κ να αναφέρεται ως ημερομηνία καθαρισμού μεχρι 15 Ιουνίου κ να μην περιμένουμε καθε χρόνο της παρατάσεις
Σωστά για τούς οτα