Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός της παρούσας Ενότητας είναι:
α) η ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, με θεσμική θωράκιση και αναδιάταξη των επιχειρησιακών δομών του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων,
β) η συγκέντρωση, διαχείριση, επικαιροποίηση και ασφαλής διάθεση των στοιχείων επικοινωνίας των φορέων και προσώπων που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό,
γ) η διασφάλιση ενιαίας και αξιόπιστης επιχειρησιακής εικόνας από τα αρμόδια όργανα του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, καθώς και η έγκαιρη, τεκμηριωμένη και συντονισμένη λήψη αποφάσεων από αυτά, σε όλα τα στάδια της διαχείρισης των κινδύνων, μέσω της σύστασης και της λειτουργικής διασύνδεσης των Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων (Ε.Κ.Σ.) με τις λοιπές δομές και όργανα του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, και ιδίως με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ.),
δ) η εμπέδωση θεσμικής λογοδοσίας και οργανωσιακής – επιχειρησιακής μάθησης από μεγάλα καταστροφικά συμβάντα, αλλά και κάθε αντιπυρική περίοδο, με σκοπό τη συστηματική άντληση, καταγραφή και αξιοποίηση επιχειρησιακών διδαγμάτων, καθώς και τη συνεχή βελτίωση του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής απόκρισης του Εθνικού Μηχανισμού,
ε) η διαμόρφωση ενιαίας και συνεκτικής στρατηγικής μεσο-μακροπρόθεσμης στοχοθεσίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, με σκοπό τη συστηματική ενίσχυση της πρόληψης, της επιχειρησιακής ετοιμότητας, της αποτελεσματικής απόκρισης και της αποκατάστασης, μέσω της θέσπισης Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών δεκαετούς διάρκειας, το οποίο διασφαλίζει τον ορθολογικό προγραμματισμό και την ιεράρχηση προτεραιοτήτων,
στ) ο μετασχηματισμός της επιχειρησιακής οργάνωσης του Εθνικού Μηχανισμού και του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) σύμφωνα με το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS),
ζ) η τυποποίηση της επιχειρησιακής δράσης του Π.Σ. μέσω υποχρεωτικών Κανόνων Εμπλοκής, καθώς και η θεσμοθέτηση ενιαίου πλαισίου τακτικής διοίκησης για συμβάντα αρμοδιότητας Π.Σ. και κοινών επιχειρησιακών πρωτοκόλλων με τους λοιπούς επιχειρησιακούς φορείς,
η) η ενίσχυση της βάσης γνώσης και της τεκμηριωμένης απόφασης μέσω Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών στο Κυβερνητικό Υπολογιστικό Νέφος (G-Cloud), με διαλειτουργικότητα, γεωχωρική αποτύπωση, ένταξη δεδομένων αισθητήρων, δορυφόρων και Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), παραγωγή χαρτών κινδύνου και προγνωστικά μοντέλα,
θ) η πρόληψη στην πηγή του κινδύνου με την καθιέρωση διαχειριστικών εργαλείων πρόληψης που εναρμονίζονται με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές,
ι) η διεύρυνση και ταχεία ενεργοποίηση επικουρικών πόρων,
ια) η επιστημονική υποστήριξη της επιχειρησιακής εικόνας με ενίσχυση των ικανοτήτων πρόγνωσης – ειδοποίησης και η αξιοποίηση στο πεδίο των συμβάντων πυρκαγιάς της μετεωρολογίας,
ιβ) η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η ενίσχυση υποστηρικτικών δομών έρευνας, δεοντολογίας και χρηματοδότησης, καθώς και των διαδικασιών εκπαίδευσης και εισαγωγής σπουδαστών, σε σύνδεση με τις ανάγκες του Π.Σ.,
ιγ) η διασφάλιση της διαρκούς επικαιροποίησης, της συνοχής και της αποτελεσματικής εφαρμογής των περιφερειακών και τοπικών σχεδίων πολιτικής προστασίας, μέσω της καθιέρωσης σταθερών κύκλων αναθεώρησης και της παροχής ενιαίων κατευθυντήριων οδηγιών από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας,
ιδ) η λειτουργική και ουσιαστική αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.), και
ιε) ο εξορθολογισμός της διοίκησης, η απλούστευση των διαδικασιών και η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της λειτουργικής επάρκειας του Π.Σ., καθώς και η ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοκρατίας σε θέματα υπηρεσιακής κατάστασης του πυροσβεστικού προσωπικού.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο της παρούσας Ενότητας είναι:
α) η τροποποίηση και συμπλήρωση των διατάξεων του ν. 4662/2020 (A’ 27), που αφορούν στην επιχειρησιακή διάρθρωση και λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, στην επικαιροποίηση των περιφερειακών και τοπικών σχεδίων, καθώς και στη σύσταση νέων οργάνων και μηχανισμών λογοδοσίας,
β) η σύσταση και ρύθμιση της λειτουργίας του Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας για την αξιοποίηση επικουρικών πόρων, καθώς και η σύσταση και ρύθμιση της λειτουργίας του Μητρώου Στοιχείων και Επικοινωνίας του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων,
γ) η θέσπιση νέων διατάξεων για την πρόληψη πυρκαγιών και η τροποποίηση υφιστάμενων διατάξεων για την καταστολή τους, με πρόβλεψη προληπτικών μέτρων, όπως Σχέδια Πρόληψης, προδιαγεγραμμένες καύσεις, ελεγχόμενη βόσκηση και υποχρεωτικός καθαρισμός οικοπέδων, καθώς και κατασταλτικών μηχανισμών, όπως η επιχειρησιακή χρήσης πυρός (αντιπύρ),
δ) η σύσταση και λειτουργία μηχανισμών λογοδοσίας και οργανωσιακής – επιχειρησιακής μάθησης, ιδίως μέσω της σύστασης:
δα) Επιτροπής επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων δασικών πυρκαγιών για τη σύνταξη εκθέσεων απολογισμού, με σαφή ορισμό αντικειμένου, σύνθεσης, ανεξαρτησίας και αποστολής, καθώς και δυνατότητα σύστασης αντίστοιχων επιτροπών για λοιπές μεγάλες φυσικές, τεχνολογικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, και
δβ) Επιτροπής Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου, με υποχρέωση σύνταξης ετήσιας έκθεσης και καθορισμό δεικτών επίδοσης για την πρόληψη, την επιχειρησιακή απόκριση και την αποκατάσταση,
ε) η αναδιάρθρωση και επαναλειτουργία της Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών,
στ) η θεσμοθέτηση Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών και Κανόνων Εμπλοκής του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.),
ζ) η αναδιοργάνωση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.), με νέες ρυθμίσεις για την οργάνωση, τις αρμοδιότητες, τα ανακριτικά κλιμάκια και το Μητρώο Πιστοποιημένων Εμπειρογνωμόνων,
η) η θεσμική και λειτουργική κατοχύρωση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με νέο πλαίσιο οργάνωσης, διοίκησης, εκπαίδευσης, έρευνας και διεθνοποίησης, και
θ) η ρύθμιση θεμάτων εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας του Π.Σ., συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων βαθμολογικής εξέλιξης, τοποθετήσεων, μεταθέσεων, αποσπάσεων και ειδικών καθηκόντων.
-Χρειάζεται να υπάρξει πρόβλεψη για προσλήψεις και μόνιμη κάλυψη των αναγκών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας σε προσωπικό.
-Χρειάζεται να υπάρξει πρόβλεψη για κάλυψη των αναγκών των ΟΤΑ, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Δασικής Υπηρεσίας και όλου του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων εν γένει με μόνιμο προσωπικό πολιτικής προστασίας, δίνοντας την δυνατότητα αξιοποίησης-μονιμοποίησης όλου του έμπειρου προσωπικού της ΓΓΠΠ που ήδη υπηρετεί ανά την επικράτεια (πχ. Στελέχη Πολιτικής Προστασίας).
Προς το παρόν οι πάγιες και διαρκείς ανάγκες του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καλύπτονται από υπαλλήλους ΙΔΟΧ, οι οποίοι -πέραν των πολλών τυπικών προσόντων που κατείχαν κατά την πρόσληψή τους- έχουν αποκτήσει εμπειρία πολλών ετών ως Στελέχη Πολιτικής Προστασίας. Θα έπρεπε να υπάρχει μέριμνα για την μόνιμη απασχόληση και αξιοποίησή τους στην επικράτεια, με βάση τον τόπο εργασίας τους όλα αυτά τα έτη. Διαφορετικά, σαν συνέπεια αναμένεται να εξακολουθήσει να παρατηρείται το φαινόμενο διαρροής εξειδικευμένου και έμπειρου προσωπικού που αναγκάζεται να αναζητήσει μόνιμη εργασία σε άλλους φορείς, εφόσον η προσφορά των ΙΔΟΧ δεν αναγνωρίζεται στον φορέα τους με παροχή των αντίστοιχων εργασιακών δικαιωμάτων και μόνιμης και σταθερής εργασίας, με συνέπεια, όταν κάποιος υπάλληλος ΙΔΟΧ βρει μόνιμη εργασία αλλού, να παραιτείται από την υπηρεσία όπου απασχολούταν και η θέση του να μένει κενή, με συνακόλουθα προβλήματα λειτουργίας και στην υπηρεσία.
-Χρειάζεται να προβλέπεται μετατροπή των συμβάσεων των υπαλλήλων ΙΔΟΧ του φορέα σε ΙΔΑΧ, λόγω των ιδιαίτερα εξειδικευμένων καθηκόντων τους, αλλά και τις ιδιαίτερες συνθήκες που υφίστατο κατά την πρόσληψή τους (πανδημία COVID-19), όσο και στην συνέχεια της απασχόλησής τους (χρόνιας έλλειψης οργανογράμματος φορέα απασχόλησης, έλλειψη προσλήψεων μόνιμου προσωπικού, πλήρης αριθμητική ανεπάρκεια του υπάρχοντος μόνιμου προσωπικού της ΓΓΠΠ για κάλυψη των πάγιων και διαρκών αναγκών).
-Επιπλέον των ανωτέρω έχουν εντοπιστεί στο ν/σ και ορισμένα τυπογραφικά λάθη όπως λάθος αναγραφή ονομάτων υπηρεσιών (πχ. “Διεύθυνση Εθελοντισμού” αντί για “Διεύθυνση Εθελοντισμού & Εκπαίδευσης”, ή νομοτεχνικής φύσης, όπως μη πρόβλεψη υπηρεσιών υπαγωγής ορισμένων υπηρεσιών, των οποίων οι υπερδομές καταργούνται με το παρόν).
-Χρειάζεται το ν/σ να θέτει στο επίκεντρο η πρόληψη, χωρίς περικοπή δαπανών για την πολιτική προστασία.
-Χρειάζεται να προβλέπεται έγκαιρη και αναγκαία χρηματοδότηση διαχείρισης & προστασίας των δασών και των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων.
-Χρειάζεται να προβλέπονται έργα πρόληψης, με δασοτεχνικές μελέτες για διαχείριση και αντιπυρική προστασία, έργα προστασίας του εδάφους, αντιπλημμυρικά και μέτρα βοήθειας φυσικής αναγέννησης κι αναδάσωσης.
-Χρειάζεται να εξασφαλίζεται ότι δεν θα είναι δυνατή η εμπλοκή του Πυροσβεστικού Σώματος και των υπηρεσιών που εμπλέκονται στην πολιτική προστασία (που εξ’ ορισμού αφορά καιρό ειρήνης) σε πολεμικές επιχειρήσεις, ώστε να μην αποτελούν οι δομές αυτές νόμιμους στόχους αντιποίνων.
-Χρειάζεται να ικανοποιούνται με το ν/σ τα αιτήματα των πυροσβεστών, των δασικών υπαλλήλων και του λαού.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Η κυβέρνηση ανάρτησε στη δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο με τίτλο: «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών».
Ένα νομοσχέδιο που έρχεται να συμπληρώσει κατά βάση αντιδραστικές κατευθύνσεις του Ν. 4662/2020 για τον οποίο τόσο στη διαβούλευση όσο και σε ανακοίνωσή της μετά την επιψήφισή του η Ένωσή μας είχε τοποθετηθεί πως « … το νομοσχέδιο δεν έρχεται να προσφέρει κάποιο σύγχρονο, αποδοτικό, ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Θα υποβαθμίσει ακόμη περισσότερο τις υπηρεσίες που προσφέρει το Πυροσβεστικό Σώμα, αφού του αφαιρεί την αυτοτέλεια, δεν προβλέπει την πλήρωση των οργανικών κενών με προσλήψεις που είναι αναγκαίες, ούτε μεριμνά για τη γενναία χρηματοδότηση του Σώματος μέσα από ένα προϋπολογισμό που δεν θα τραμπαλίζεται στη διαχείριση του “κόστους – οφέλους” αλλά θα έχει πρώτιστο στόχο τη δημιουργία των αναγκαίων σύγχρονων υποδομών για την προστασία του περιβάλλοντος, της ζωής και περιουσίας των πολιτών αλλά και των πυροσβεστών από τους εργασιακούς κινδύνους…».
Η Πανελλήνια Ένωση Αποστράτων Πυροσβεστικού Σώματος πιστεύει κατ΄ ακολουθία και για το νομοσχέδιο που δόθηκε στη διαβούλευση πως, παρά το αφήγημα της κυβέρνησης ότι αυτό μεταρρυθμίζει συνολικά το σύστημα της πολιτικής προστασίας και δασοπυρόσβεσης με στρατηγικό όραμα δεκαετίας, σε καμιά περίπτωση δεν λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αντιπυρικής προστασίας με επίκεντρο την πρόληψη. Δεν στελεχώνει τη μόνη αρμόδια γι ΄αυτό Δασική Υπηρεσία, συνεχίζει τα «μπαλώματα» μέσω των προγραμμάτων antinero το οποίο χρηματοδοτείται από το αμαρτωλό Ταμείο Ανάκαμψης στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η προδιαγεγραμμένη καύση, δεν είναι ” νέα μέθοδος”. Είναι γνωστή και εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια σε άλλα κράτη. Από μόνη της δεν αποτελεί το εργαλείο εκείνο που εξασφαλίζει την προστασία των δασών και τη μείωση της καύσιμης ύλης, πέρα από την επικινδυνότητα εφαρμογής της και την υποβάθμιση της οικολογικής ισορροπίας από τη διάβρωση των εδαφών, την μη φυσική αναγέννηση και αναδάσωση. Απαιτείται η ύπαρξη ενός πλαισίου ολοκληρωμένης διαχείρισης και προστασίας των δασών από επιστημονικά καταρτισμένες δασικές υπηρεσίες με έμφαση στη δασοπονική διαχείριση (σχέδια, αραιώσεις, αναδασώσεις, βόσκηση με σχέδιο, ζώνες μίξης, μόνιμη παρουσία).
Η «στρατηγική ανθεκτικότητας» που εφαρμόζεται και στην πολιτική προστασία της χώρας μας, δεν είναι “αθώα” και εντάσσεται στην ικανότητα της διατήρησης της «συνέχειας διακυβέρνησης» και της «ασφάλειας κρίσιμων υποδομών». Αξιολογείται κατ’ έτος από την Ε.Ε. στην πολιτική «υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων» και στην «ασφάλεια κρίσιμων υποδομών». Αξιοποιείται σε κάθε είδους παρέμβαση με πρόσχημα τις φυσικές καταστροφές, τη λεγόμενη ανθρωπιστική κρίση, πολέμους, τρομοκρατικές ενέργειες κ.λπ. Η ίδρυση για παράδειγμα της νέας Δ/νσης Εναερίων Μέσων και της αντίστοιχης Υπηρεσίας (ΥΕΜΠΣ) εκτός από την από αέρος πυρόσβεση, θα «εξυπηρετεί» τη στρατηγική «Εσωτερικής και Εξωτερικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και του ΝΑΤΟ, όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, κατά δήλωση και του Πρωθυπουργού.
Η εκχώρηση σε ιδιώτες κρίσιμων ψηφιακών υποδομών (ΕΜΥ, Αστεροσκοπείο, υδρολογικά και σεισμολογικά ινστιτούτα, δασικοί και άλλοι θεματικοί χάρτες, κτηματολόγιο), μέσω της δημιουργίας του «Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κινδύνων και Πρόληψης», δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας και μετατρέπει τους κρατικούς φορείς που τα δημιούργησαν και τα διαχειρίζονταν σε “πελάτες”.
Μεγαλώνει το εύρος ενεργειών του Πυροσβεστικού Σώματος ( βλέπε Πυροσβεστική Ακαδημία, ΔΑΕΕ, ΥΕΠΜΠΣ) εκ των ενόντων και με διαθέσεις στελεχών από άλλες υπηρεσίες που είναι αποδεκατισμένες και τα οργανικά κενά όλων των υπηρεσιών κατά μέσο όρο είναι 4000 θέσεις. Αποθεώνεται η κυνικότητα με το άρθρο 110 με το οποίο η κυβέρνηση την υπερεργασία (24 επιπλέον οκτάωρα πέραν του πενθημέρου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αντί των 16) με αντίτιμο ζητιάνου (48 ευρώ το 8ωρο επιπλέον προσαύξησης 20% [9.6 ευρώ] σύνολο 57,6 ευρώ) τη θεωρεί ικανοποιητική αν και παρόλο που φορολογείται, δεν μετρά ούτε στη σύνταξη ούτε στην ασφάλιση. Να σημειωθεί ότι όλα αυτά με δείκτη επικινδυνότητας άνω του 3, που σημαίνει εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις μέσα στο καλοκαίρι και στον καύσωνα, όταν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι και καλώς, προφυλάσσονται με εγκυκλίους του Υπουργείου εργασίας για την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης. Τσιμουδιά στο νομοσχέδιο για τα εκατοντάδες συσσωρευμένα ρεπό σε κάθε υπάλληλο λόγω επιφυλακών. Οι αναχρονιστικές αμοιβές των εκτός έδρας ημερήσιων (9.09€) και νυκτερινών δασικών περιπολικών (36,00€) αποτελούν μνημείο αντιδραστικότητας και αδιαφορίας.
Η διαφοροποίηση που εισάγεται μεταξύ Αξιωματικών Γενικών και Ειδικών Καθηκόντων ως προς:
(α) τον κατ’ ελάχιστο χρόνο παραμονής στον βαθμό και
(β) την απουσία δυνατότητας συνυπολογισμού του συνολικού χρόνου υπηρεσίας για τους δεύτερους,
παραβιάζει κατάφορα την αρχή της ισότητας στις υπηρεσιακές σχέσεις.
Προβληματική, επίσης, η προαγωγή των Αρχιπυροσβεστών σε Πυρονόμους που ενώ ασκούν ανακριτικά καθήκοντα εάν δεν επιτύχουν στις εξετάσεις για τη σχολή μετεκπαίδευσης Πυρονόμων, παραμένουν πυρονόμοι έως την αποστρατεία τους ακολουθώντας τη σταδιοδρομία των συναδέλφων τους μη παραγωγικής σχολής που μετά τα 26 χρόνια παραμονής τους έχουν τον ίδιο καταληκτικό βαθμό.
Μέχρι τη θέση σε ισχύ του Ν. 4662/2020, η φιλοσοφία του Κανονισμού Μεταθετότητας, παρά τις επιμέρους τροποποιήσεις και στρεβλώσεις από τον αρχικό, ήταν να λειτουργήσει το αμετάθετο για τον προσλαμβανόμενο πυροσβέστη (σύνδεσή του με τον τόπο συμφέροντος) στη λογική της μεγαλύτερης δυνατής επιχειρησιακής του ετοιμότητας. Από τη θέσπιση του ν. 4662/2020 οι μεταθέσεις, αποσπάσεις, μετακινήσεις, για τη συντριπτική πλειοψηφία των μόνιμων συναδέλφων, έγιναν για να …συμπληρώνονται όπως- όπως τα κενά, οι μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό και οι υπηρεσιακές ανάγκες γενικότερα.
Καταργήθηκε, έτσι, το αμετάθετο από την πόλη συμφερόντων και το αποκλειστικό κριτήριο της σειράς αρχαιότητας, το οποίο συνεχίζει να εφαρμόζεται και στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο.
Επιπλέον εισάγονται ρυθμίσεις που παρέχουν προνόμια αμεταθετότητας σε συγκεκριμένες κατηγορίες αξιωματικών, ιδίως σε όσους υπηρετούν στο Αρχηγείο, χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για το προσωπικό που υπηρετεί σε επιχειρησιακές μονάδες ανά την επικράτεια κατά παράβαση της αρχής της ισότητας και χωρίς να τεκμηριώνεται το δημόσιο συμφέρον. Εισάγονται, επίσης, διατάξεις οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία και την αυτοτέλεια των συνδικαλιστικών οργανώσεων και ιδίως των πρωτοβάθμιων σωματείων αφού η «αντιπροσωπευτικότητα» σε σύγκριση με άλλα σωματεία του ίδιου κλάδου τους αφαιρεί ευεργετικές διατάξεις μη μετάθεσης και συνδικαλιστικής εκπροσώπησης κατά παράβαση του ν. 1264/1982.
Από πλευράς Πολιτικής προστασίας προβληματική έως αδιανόητη είναι η στελέχωση όχι με μόνιμο προσωπικό αλλά με προσωπικό άλλων υπηρεσιών με παράλληλα καθήκοντα τόσο στις Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας, όσο και στα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας και στα Αυτοτελή τμήματα Πολιτικής Προστασίας των Περιφερειών και των Δήμων ενώ ήδη υπηρετούν εργαζόμενοι με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου που διαθέτουν αποδεδειγμένη εμπειρία και εξειδίκευση στο αντικείμενο της πολιτικής προστασίας.
Επειδή οι παραπάνω υπάλληλοι ασκούν αρμοδιότητες που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες υψηλής επιχειρησιακής ευθύνης, απαιτείται η αποκλειστική απασχόληση μόνιμου προσωπικού με εξειδίκευση στο αντικείμενο και τις ανάγκες της Πολιτικής Προστασίας. Η στελέχωση με προσωπικό άλλων ή των ίδιων υπηρεσιών μέσω ανάθεσης παράλληλων καθηκόντων είναι μη αποτελεσματική και απορρυθμίζει την αποδοτική ικανότητα των υπηρεσιών.
Συμπερασματικά, η Πανελλήνια Ένωση Αποστράτων Πυροσβεστικού Σώματος, θεωρεί ότι το νομοσχέδιο που εισάγεται προς Ψήφιση στη Βουλή, δεν δημιουργεί εκείνες τις αναγκαίες για σήμερα υποδομές που θα προστατεύσουν τα δάση, το περιβάλλον, τη ζωή και την περιουσία των πολιτών αλλά και των πυροσβεστών από τους εργασιακούς κινδύνους. Δεν αφουγκράζεται την ανάγκη της πρόληψης, δεν χρηματοδοτεί την αποδεκατισμένη από προσωπικό Δασική Υπηρεσία και αντί για κάλυψη των τεράστιων οργανικών κενών του Πυροσβεστικού Σώματος, το φορτώνει και με επικαλύψεις εργασίας μέσα από απλήρωτα ρεπό και με αύξηση των οκταώρων πέραν του πενθημέρου, με αποζημιώσεις «ζητιάνου», υποβαθμίζοντας έτσι, ακόμη περισσότερο, τις υπηρεσίες του ΠΣ, στο πλαίσιο της συνέχειας του δόγματος “προστατεύουμε ότι μας αποφέρει χειροπιαστό κέρδος”!
Απαιτούμε λοιπόν να μην κατατεθεί, προς ψήφιση το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.
«Ενεργή μάχη» θα πρέπει να δοθεί από τις συνδικαλιστικές Ενώσεις των εργαζόμενων συναδέλφων μας ώστε να μην “ξαναπιαστούν στον ύπνο”, όπως συνέβηκε πριν από 6 χρόνια, με τον Ν. 4662/2020, που τον στήριξαν ανεπιφύλακτα, παρά την αντίθετη άποψη της Π.Ε.Α.Π.Σ. και στη συνέχεια βίωσαν στο εργασιακό τους περιβάλλον, τα απόνερά του!
Αθήνα 20 Ιανουαρίου 2026
Για το Δ.Σ της ΠΕΑΠΣ
Ο Γενικός Γραμματέας
Σεραφείμ Κακλατζής Ο Πρόεδρος
Κωνσταντίνος Γιαννάκος
Γενικό σχόλιο:
Όπου αναφέρεται Εθελοντικές Οργανώσεις να αντικατασταθεί με Εθελοντικές Οργανώσεις ενταγμένες στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας και όπου αναφέρεται εθελοντής να αντικατασταθεί με εθελοντής Πολιτικής Προστασίας.
Συμπέρασμα:
Η ενίσχυση των Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας δεν αποτελεί δευτερεύουσα πολιτική επιλογή, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για ένα αποτελεσματικό, σύγχρονο και κοινωνικά δίκαιο σύστημα Πολιτικής Προστασίας. Οι εθελοντές Πολιτικής Προστασίας απαιτούν θεσμική αναγνώριση, ουσιαστική στήριξη και σαφές πλαίσιο λειτουργίας, ώστε να συνεχίσουν να προσφέρουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και αποτελεσματικότητα.
Άρθρο 1
Σκοπός
Να προστεθεί άρθρο ιστ που να κάνει ρητή αναφορά σε όλες τις διατάξεις κινητοποίησης, συντονισμού και επιχειρησιακής εμπλοκής καθώς και τον αποκλεισμό άτυπων ή μη πιστοποιημένων σχημάτων από επιχειρήσεις Πολιτικής Προστασίας όπως επίσης και η αναφορά επιπτώσεων σε ομάδες εντός και εκτός ΜΕΟΠΠ.
α) Σχετικά με το όνομα «Ενεργή μάχη»:
Η πολιτική προστασία διαφέρει σημαντικά από πολεμικές συγκρούσεις και καλεί για τη συμβολή όλων, ένστολων και μη. Με αυτή την οπτική, το όνομα «Ενεργή μάχη» είναι αδόκιμο και άσκοπο.
β) Ζητήματα ασυνεπούς χρήσης όρων:
Ο Ν.4662/2020 στον οποίο βασίζεται το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, στο άρθρο 1, αναφέρει την ορολογία και την απόδοση όρων και εννοιών στα ελληνικά, παραθέτοντας και τους αγγλικούς όρους. Το προτεινόμενο προς νομοθέτηση κείμενο δεν σέβεται αυτή την ορολογία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται πολύ μεγάλη σύγχυση και ασάφεια εννοιών και προβλέψεων.
Προτείνεται συνολικός έλεγχος ως προς τη χρήση της ορολογίας, με βάση το άρθρο 1 του Ν.4662/2020.
Εναλλακτικά, προτείνεται αλλαγή του άρθρου 1 του Ν.4662/2020 και στη συνέχεια η προσαρμογή του υπό θεσμοθέτηση κειμένου στη νέα ορολογία.
Ενδεικτικά παραδείγματα ασυνεπούς χρήσης όρων:
Στον τίτλο της Ενότητας 1 και στο άρθρο 1 αναφέρεται ο όρος «απόκριση». Προτείνεται ο όρος «αντιμετώπιση»
Στο Άρθρο 4 αναφέρεται «β. … κατόπιν εκδήλωσης (ή προειδοποίησης) μέσης επικινδυνότητας συμβάντος.». Προτείνεται «συμβάντος μέσου κινδύνου»
Στο άρθρο 9 αναφέρεται «ανάλυση του κινδύνου καταστροφών». Προτείνεται «ανάλυση της διακινδύνευσης καταστροφής».
Στο Άρθρο 10 αναφέρεται: «εκτίμηση κινδύνου και η χαρτογράφηση ζωνών υψηλής επικινδυνότητας». Προτείνεται «εκτίμηση της διακινδύνευσης και χαρτογράφηση ζωνών υψηλού κινδύνου»
Στο Άρθρο 16 αναφέρεται «δημιουργίας χαρτών κινδύνου για φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές». Προτείνεται «δημιουργίας χαρτών διακινδύνευσης έναντι φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών».
Στο Άρθρο 19 αναφέρεται «Ημερήσιο Σύστημα Επικινδυνότητας». Προτείνεται «Ημερήσιο Σύστημα Κινδύνου»
Στο Άρθρο 20 αναφέρεται ο όρος «επικινδυνότητας εκδήλωσης καταστροφών» που δεν είναι σαφής. Προτείνεται: «διακινδύνευσης καταστροφής» (disaster risk)
Στον τίτλο της Ενότητας 2 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΟΧΙΚΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ &ΙΘΑΚΗΣ (ΑΡΘΡΟ1,2)
Άρθρο 1
(Δημιουργία ειδικής κατηγορίας Πυροσβεστών Επί Θητεία για εποχικούς πυροσβέστες)
Μετά το άρθρο … του σχεδίου νόμου προστίθεται άρθρο ως εξής:
«Άρθρο …
Ειδική κατηγορία Πυροσβεστών Επί Θητεία (ΠΕΘ) για εποχικούς πυροσβέστες
Δημιουργείται ειδική κατηγορία ένταξης εποχικών πυροσβεστών στο καθεστώς Πυροσβεστών Επί Θητεία (ΠΕΘ).
Δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία ένταξης έχουν εποχικοί πυροσβέστες που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον έξι (6) συνεχόμενες αντιπυρικές συμβάσεις από το έτος 2019 έως και τη δημοσίευση του παρόντος.
Για τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου ηλικίας προσμετράται κάθε αντιπυρική σύμβαση, με αφετηρία το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος.
Οι υποψήφιοι υποβάλλονται σε αθλητικές και ιατρικές δοκιμασίες αντίστοιχες με εκείνες που ίσχυαν κατά την αρχική πρόσληψή τους ως εποχικών πυροσβεστών.
Οι εντασσόμενοι τοποθετούνται, κατά προτεραιότητα, στις περιοχές όπου υπηρετούσαν ως εποχικοί πυροσβέστες.»
Άρθρο 2
(Δομές πρόληψης και δασοπυρόσβεσης στα πρότυπα ΕΜΟΔΕ)
Μετά το άρθρο … του σχεδίου νόμου που αφορά τις Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ) και την πρόληψη δασικών πυρκαγιών προστίθεται άρθρο ως εξής:
«Άρθρο…
Αξιοποίηση και Ολοχρονική Απασχόληση Εποχικών Πυροσβεστών
Θεσπίζεται ειδικό πλαίσιο αξιοποίησης των εποχικών πυροσβεστών του Πυροσβεστικού Σώματος με σκοπό την κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Οι εποχικοί πυροσβέστες δύνανται να απασχολούνται πέραν της αντιπυρικής περιόδου, σε καθεστώς ολοχρόνιας απασχόλησης, σε δράσεις που αφορούν ιδίως: α) πρόληψη δασικών πυρκαγιών και διαχείριση καύσιμης ύλης, β) επιτήρηση, περιπολίες και υποστήριξη προληπτικών μέτρων πολιτικής προστασίας, γ) συμμετοχή σε δράσεις αντιμετώπισης πλημμυρών, χιονοπτώσεων, σεισμών και λοιπών φυσικών καταστροφών, δ) εκπαίδευση, επιμόρφωση και ασκήσεις επιχειρησιακής ετοιμότητας, ε) υποστήριξη δομών πολιτικής προστασίας Δήμων και Περιφερειών
. Η αξιοποίηση των εποχικών πυροσβεστών πραγματοποιείται κατά προτεραιότητα σε οργανικές δομές πρόληψης και δασικών επιχειρήσεων, στα πρότυπα λειτουργίας των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), καθώς και σε λοιπές επιχειρησιακές μονάδες πολιτικής προστασίας.
Προβλέπεται η παροχή εξειδικευμένης εκπαίδευσης και πιστοποίησης των εποχικών πυροσβεστών σε αντικείμενα πρόληψης, διαχείρισης κινδύνων και πολιτικής προστασίας, με σκοπό την αναβάθμιση των επαγγελματικών τους προσόντων.
Η προϋπηρεσία, η εμπειρία και η πιστοποιημένη εκπαίδευση των εποχικών πυροσβεστών λαμβάνονται υπόψη για τη μοριοδότηση και την επαγγελματική τους εξέλιξη εντός του Πυροσβεστικού Σώματος ή συναφών δομών του Δημοσίου.
Με κοινή απόφαση των αρμόδιων Υπουργών καθορίζονται οι όροι απασχόλησης, η διάρκεια των συμβάσεων, το ασφαλιστικό και μισθολογικό καθεστώς, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια εφαρμογής του παρόντος άρθρου.
Η Π.Ο.ΜΗ.Τ.Ε.Δ.Υ. αποτελεί δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση ΤΕ Μηχανικών του Δημόσιου Τομέα, με μέλη υπαλλήλους μόνιμης σχέσης εργασίας Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου που υπηρετούν σε Υπουργεία, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού.
Στο άρθρο 15 του σχεδίου νόμου με τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών – Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων – Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού – Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας – Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής – Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024» που έχει τεθεί σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση, προβλέπεται ότι:
«Ως συναφής εκπαίδευση και εμπειρία νοείται η κατοχή πτυχίου ή διπλώματος Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότιμου και αντίστοιχου τίτλου αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής στο γνωστικό αντικείμενο της εκτίμησης ή διαχείρισης κινδύνων, φυσικών καταστροφών, περιβαλλοντικών επιστημών, διοίκησης κρίσεων ή συναφών αντικειμένων, καθώς και πιστοποιήσεων κατάλληλης επαγγελματικής κατάρτισης από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας ή σχετικούς εθνικούς ή διεθνείς φορείς.
Σε περίπτωση ελλείψεως προσωπικού για τη στελέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας, χρέη προϊσταμένου τμήματος εκτελεί ο Γενικός Διευθυντής του Δήμου και σε περίπτωση ελλείψεως ή απουσίας αυτού ο προϊστάμενος των τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου ή ο εκτελών χρέη προϊσταμένου ή ο προϊστάμενος υπηρεσίας με συναφές έργο στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας δύναται, σε περίπτωση μη επαρκούς στελέχωσης, με απόφαση του οικείου Δημάρχου, να υποστηρίζεται διοικητικά και επιστημονικά από τις υφιστάμενες υπηρεσίες του Δήμου, με παράλληλη άσκηση καθηκόντων.
Ο προϊστάμενος και το προσωπικό του Δήμου, που στελεχώνουν το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας παρακολουθούν υποχρεωτικά σεμινάρια της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας.»
Η υφιστάμενη διατύπωση, ενδέχεται να δημιουργήσει ερμηνευτικές ασάφειες κατά τη στελέχωση, να οδηγήσει σε αδικαιολόγητο αποκλεισμό στελεχών με συναφές αντικείμενο σπουδών και αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία και να περιορίσει περαιτέρω τη δεξαμενή διαθέσιμου προσωπικού, σε έναν τομέα (Πολιτική Προστασία) όπου ήδη παρατηρείται υποστελέχωση στους ΟΤΑ. Γι΄αυτό προτείνεται η αναδιατύπωση του άρθρου ως εξής:
«Ως συναφής εκπαίδευση και εμπειρία νοείται η κατοχή πτυχίου ή διπλώματος Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής, Πανεπιστημιακού ή Τεχνολογικού Τομέα (πρώην Τ.Ε.Ι.), ανεξαρτήτως του χρόνου κτήσης, ή ισότιμου και αντίστοιχου τίτλου αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής, στο γνωστικό αντικείμενο της εκτίμησης ή διαχείρισης κινδύνων, φυσικών καταστροφών, περιβαλλοντικών επιστημών, διοίκησης κρίσεων ή συναφών αντικειμένων, καθώς και πιστοποιήσεων κατάλληλης επαγγελματικής κατάρτισης από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας ή άλλους συναφείς εθνικούς ή διεθνείς φορείς.»
Η προτεινόμενη αναδιατύπωση διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των αποφοίτων Α.Ε.Ι., ανεξαρτήτως τομέα και χρόνου κτήσης του τίτλου σπουδών, ενισχύει τη στελεχιακή επάρκεια των Δήμων σε έναν κρίσιμο τομέα δημόσιας ασφάλειας και δεν αλλοιώνει τον σκοπό της διάταξης, αλλά τον καθιστά σαφέστερο και λειτουργικότερο.
Σχόλια και προτάσεις της Ένωσης Εποχικών Πυροσβεστών Κεφαλονιάς & Ιθάκης επί του σχεδίου νόμου «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης»
Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου κινείται συνολικά προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς ενισχύει τον πυλώνα της πρόληψης, θεσπίζει εξειδικευμένες δομές δασοπυρόσβεσης και λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στα οικοσυστήματα και στην ένταση των φαινομένων. Ωστόσο, στο σύνολο των διατάξεων δεν προβλέπεται καμία ειδική ρύθμιση για τους εποχικούς πυροσβέστες, παρότι αποτελούν προσωπικό με πολυετή εμπειρία και καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.
Άρθρα προσωπικού – στελέχωσης Πυροσβεστικού Σώματος
Προτείνεται η δημιουργία ειδικής κατηγορίας ένταξης εποχικών πυροσβεστών στους Πυροσβέστες Επί Θητεία (ΠΕΘ), με ελάχιστο κριτήριο έξι (6) συνεχόμενες αντιπυρικές συμβάσεις από το 2019, προσμέτρηση της υπηρεσίας στο ηλικιακό όριο, αθλητικές και ιατρικές δοκιμασίες αντίστοιχες της αρχικής πρόσληψης και τοποθέτηση στις περιοχές όπου ήδη υπηρετούσαν.
Άρθρα πρόληψης και ΕΜΟΔΕ
Η δημιουργία εξειδικευμένου σώματος δασοπυρόσβεσης αποτελεί σωστή θεσμική αρχή. Για να καταστεί όμως λειτουργική στην πράξη, απαιτείται ο εμπλουτισμός δομών πρόληψης στα πρότυπα των ΕΜΟΔΕ με θεσμική απορρόφηση των εποχικών πυροσβεστών και δυνατότητα ολοχρόνιας απασχόλησής τους σε δράσεις πρόληψης, επιτήρησης, πολιτικής προστασίας και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Άρθρα αναβάθμισης Πυροσβεστικής Ακαδημίας
Προτείνεται η υποχρεωτική ένταξη των εποχικών πυροσβεστών σε πιστοποιημένα και ολοκληρωμένα προγράμματα εκπαίδευσης της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, ώστε να ενισχυθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η ασφάλεια του προσωπικού.
Μεταβατικές διατάξεις
Να προβλεφθεί παράταση του θεσμού της εποχικής απασχόλησης για πέντε (5) έτη, έως την πλήρη εφαρμογή των ανωτέρω ρυθμίσεων.
Η πρόληψη χωρίς επαρκές και έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό δεν υφίσταται. Η θεσμική ένταξη των εποχικών πυροσβεστών καθιστά το παρόν νομοσχέδιο πλήρες, εφαρμόσιμο και κοινωνικά δίκαιο.
Γενικά σχόλια για το σύνολο του νομοσχεδίου και τη διαδικασία διαβούλευσης
Το παρόν αποτελεί τη συμβολή της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF Ελλάς στη δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΥΠΚΚΠΠ). Τα σχόλια εστιάζουν στα Μέρη B, Γ, Δ, Ε του σχεδίου νόμου. Το τελευταίο, αφορά στην αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών. Ακολουθούν γενικά σχόλια και ειδικότερα σχόλια επί συγκεκριμένων άρθρων, στα οποία δόθηκε προτεραιότητα σχολιασμού λόγω της σύντομης προθεσμίας συμβολής, δεδομένης της σημασίας, και του όγκου διατάξεων του παρόντος σχεδίου νόμου.
Καταρχάς, χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του ΥΚΚΠΠ να προωθήσει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της πρόληψης στα θέματα αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αλλά και γενικά των φυσικών καταστροφών, όπως αυτή προβλέπεται ήδη στο ν. 4662/2020. Ωστόσο, θεωρούμε την ενεργό εμπλοκή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στον σχεδιασμό της πρόληψης ως υψίστης σημασίας, ιδιαίτερα στο σύστημα στρατηγικής διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών που επηρεάζει και επηρεάζεται άμεσα από την κατάσταση του δασικού περιβάλλοντος. Θα θέλαμε, επίσης, να επισημάνουμε ότι η παρέμβαση στα δασικά οικοσυστήματα χωρίς διασυνδέσεις με την προστασία του περιβάλλοντος (όσον αφορά την πρόληψη, φυσικά, και όχι την καταστολή των δασικών πυρκαγιών) ενέχει τον κίνδυνο σύγκρουσης με το περιβαλλοντικό και ιδιαίτερα το δασικό κεκτημένο, όπως αυτό αποτυπώνεται και στο άρθρο 24 του Συντάγματος, όταν γίνεται με μοναδική μέριμνα την προστασία (του ανθρώπου) από τις κάθε είδους φυσικές καταστροφές και όχι και του περιβάλλοντος ως εγγενούς αγαθού άξιου προστασίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι και με βάση τη θεωρία του διεθνούς και του ενωσιακού δικαίου η πρόληψη αποτελεί την πλέον καθιερωμένη αρχή, αφού η αποτροπή της περιβαλλοντικής ζημίας είναι προτιμότερη από την αποκατάσταση, είναι σημαντικό κατά τον σχεδιασμό να προκρίνεται και το περιβαλλοντικό στοιχείο ιδιαίτερα σε προστατευόμενες περιοχές, μέσω της άμεσης συνεργασίας με τους αρμόδιους φορείς, όπως ΟΦΥΠΕΚΑ, ΓΓ Δασών, ΓΓ Υδάτων ΥΠΕΝ/Περιφερειών κ.ά., για να υπάρχει η απαραίτητη τεχνογνωσία και συνεργασία για τον πιο αποτελεσματικό και περιβαλλοντικά ορθό σχεδιασμό της πρόληψης. Περαιτέρω, η ενσωμάτωση της έννοιας της πρόληψης είναι απαραίτητη σε όλες τις τομεακές πολιτικές και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη τόσο κατά τον σχεδιασμό, όσο και την υλοποίηση αυτών, και ιδιαίτερα πρέπει να εξασφαλίζεται η συμμετοχή όλων των αρμόδιων φορέων και εμπλεκόμενων μερών. Ενδεικτικά, όσον αφορά τα θέματα διαχείρισης δασών και προστατευόμενων περιοχών, ο ΟΦΥΠΕΚΑ έχει ως σκοπό την εφαρμογή της πολιτικής που χαράσσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την προώθηση και υλοποίηση δράσεων αειφόρου ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (άρθρο 27 ν. 4685/2020), ενώ και η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ εκπληρώνει τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 27 του π.δ. 132/2017, μεταξύ άλλων την «προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, των δημόσιων χορτολιβαδικών και φρυγανικών εκτάσεων της χώρας, καθώς και της δημόσιας περιουσίας από κάθε κίνδυνο και απειλή».
Όσον αφορά τις προστατευόμενες περιοχές πιο συγκεκριμένα, και ιδίως στο πεδίο των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας και διαχειριστικών μέτρων, οποιαδήποτε επέμβαση θα πρέπει να πραγματοποιείται εφόσον υπάρχει βεβαιότητα περί μη διατάραξης της κατάστασης διατήρησης και της δυνατότητας επίτευξης των στόχων διατήρησης της κάθε προστατευόμενης περιοχής. Για να επιτευχθεί αυτό, είναι αναγκαία η παροχή σύμφωνης (και όχι αιτιολογημένης γνώμης όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο) γνώμης του ΟΦΥΠΕΚΑ στη διαδικασία μελέτης ή υλοποίησης του εκάστοτε μέτρου. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μια διαδικασία που οφείλει να περιέχει ανάλυση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε, επαρκή και επίκαιρη επιστημονική τεκμηρίωση, και σύνδεση των προτεινόμενων μέτρων με τους στόχους διατήρησης των προστατευόμενων περιοχών.
Ανάλογα και στην περίπτωση των ρεμάτων, τα οποία αποτελούν ευαίσθητα οικοσυστήματα ιδιαίτερα ενόψει των ολοένα κλιμακούμενων καταστροφικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, ώστε είναι αναγκαία η λήψη υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους πριν από οποιαδήποτε οριζόντια επέμβαση χάριν της πρόληψης.
Επισημαίνουμε ότι, η αντιμετώπιση του φυσικού περιβάλλοντος με καθαρά επιχειρησιακούς όρους και με μόνο κριτήριο την αποφυγή φυσικών καταστροφών θα προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που προτίθεται να λύσει. Η πολιτική προστασία και η προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος αποτελούν αλληλένδετες έννοιες, καθώς οι φυσικές καταστροφές εντείνονται από την περιβαλλοντική υποβάθμιση. Η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών πολιτικών και λύσεων βασισμένες στη φύση στις στρατηγικές πολιτικής προστασίας είναι κρίσιμη για την πρόληψη, την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Θέματα διακυβέρνησης
Με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο γίνονται ορισμένες προσπάθειες τήρησης των επιταγών διαφάνειας, ανοιχτότητας και λογοδοσίας, οι οποίες όμως δεν καλύπτουν πλήρως τα εχέγγυα της καλής διακυβέρνησης. Αρχικά, είναι πολύ σημαντική η αξιοποίηση των βέλτιστων επιστημονικών δεδομένων και η επιστημονικότητα των συμμετεχόντων στις κάθε είδους επιτροπές που προβλέπονται εντός του Εθνικού Μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων και αντιμετώπισης κινδύνων. Η συνεργασία με αντίστοιχους φορείς είναι επίσης κεντρικής σημασίας για την αποτελεσματική λειτουργία, π.χ. συνεργασία με φορείς – όργανα του Εθνικού Κλιματικού Νόμου σχετικά με στοιχεία-προτάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τη διαχείριση της πρόληψης.
Τεράστια είναι, επίσης, η σημασία του σεβασμού της αρχής της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά την πρόληψη και τα αίτια πρόκλησης των δασικών πυρκαγιών. Στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο αναφέρεται η σύσταση νέων μηχανισμών λογοδοσίας (Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων δασικών πυρκαγιών, Επιτροπή ετήσιου απολογισμού αντιπυρικής περιόδου, Εθνική βάση δεδομένων κινδύνων, απειλών και απωλειών καταστροφών, Στρατηγικό Σχέδιο ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών και κανόνων εμπλοκής του ΠΣ). Ωστόσο, είναι σημαντικό να υπάρχουν διασφαλίσεις για την ορθή και εύρυθμη λειτουργία τους, όπως τη δημοσίευση των αναφερόμενων εκθέσεων (π.χ. η έκθεση απολογισμού της Επιτροπής επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών του προτεινόμενου άρθρου 7, η έκθεση αντιπυρικής περιόδου του άρθρου 8), πρακτικών των συνεδριάσεων και πορισμάτων που προβλέπονται, ώστε να είναι προσβάσιμα από το κοινό, καθώς και διαφύλαξη της συμμετοχής του κοινού στις διάφορες διαδικασίες και τα επιμέρους στάδια (π.χ. κατά τη διαδικασία κατάρτισης των Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης).
Δεδομένης της σημασίας προστασίας από τις καταστροφικές συνέπειες των δασικών πυρκαγιών που πλήττουν τη χώρα μας, είναι αναγκαία η τήρηση των επιταγών διαφάνειας, μέσω ενεργητικής και προληπτικής δημοσίευσης όλων των εγγράφων που αφορούν την πρόληψη και διαχείριση των δασικών πυρκαγιών (αίτια πρόκλησης, χάρτες επικινδυνότητας, περιοχές διενέργειας προδιαγεγραμμένης καύσης κ.λπ.). Κάθε σχετική πληροφορία, ως περιβαλλοντική πληροφορία, οφείλει να είναι δημόσια προσβάσιμη και διαθέσιμη στο κοινό, εκτός αν είναι χαρακτηρισμένη ως απόρρητη για σαφώς καθορισμένους λόγους προβλεπόμενους στη νομοθεσία (π.χ. διασφάλιση της δίκαιης διεξαγωγής των δημοσίων συμβάσεων) που δεν μπορεί να αφορούν θέματα οικονομικής διαχείρισης.
Σχόλιο επί της διάρκειας της δημόσιας διαβούλευσης
Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 2/13-1-2026 επιστολή μας προς το ΥΚΚΠΠ αιτηθήκαμε την παράταση του χρόνου διαβούλευσης έως και την 31η Ιανουαρίου αντί της 26ης Ιανουαρίου. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του νομοσχεδίου που άπτεται πληθώρας καίριων ζητημάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων, ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας, αυτό των δασικών πυρκαγιών. Επίσης, δεδομένου ότι το σχέδιο νόμου αποτελείται από 135 άρθρα, θεωρούμε το διάστημα της δημόσιας διαβούλευσης περιορισμένο, οπότε και θα έπρεπε να δοθεί επαρκής χρόνος για σχολιασμό από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Δυστυχώς, το αίτημα αυτό δεν ικανοποιήθηκε, περιορίζοντας τη δυνατότητά μας να σχολιάσουμε επαρκώς όλα τα άρθρα στα οποία το WWF Ελλάς θα μπορούσε να συνεισφέρει. Τέλος, η αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου αναρτήθηκε μία εβδομάδα μετά την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης, και συγκεκριμένα στις 17 Ιανουαρίου 2025, περιορίζοντας ακόμα περισσότερο τον χρόνο λεπτομερούς μελέτης και περαιτέρω σχολιασμού συγκεκριμένων διατάξεων.
Όσους νόμους και να φτιάξετε αν δεν υποχρεώσετε με κάποιον τρόπο τους ΟΤΑ και το Δασαρχείο να προστατέψουν το περιβάλλον δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Η ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων έχει μετατρέψει τον τόπο σε σκουπιδότοπο. Όπως πληρώνουν οι ιδιώτες θα πρέπει να πληρώνουν και οι Δημοσιές Υπηρεσίες . Ας χάσουν μέρος της χρηματοδότησης οι φορείς που δεν πετυχαίνουν τους στόχους.
Σχετικά με την:
ENOTHTA I ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ, ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΕΝΑΝΤΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ – ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΔΙΔΑΓΜΑΤΩΝ – ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΕΜΠΡΗΣΜΟΥ – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (άρθρα 1-2)
Από τον Σεπτέμβριο του 2015, η Πυροσβεστική Ακαδημία μέσω της σχολής Αξιωματικών, τρέχει ένα μεταπτυχιακό «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ», από το οποίο εδώ και 9 χρόνια (πρώτη αποφοίτηση το 2017), αποφοίτησαν πολλοί πυροσβέστες, Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί.
Αυτοί πως θα χρησιμοποιηθούν στο Σώμα;
Είναι ένα σχολείο τριών εξαμήνων, όπου κατά την αποφοίτηση θα πρέπει να δίνεται και ΕΙΔΙΚΟ ΣΗΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ.
Δήλωση Επιστημονικού Προβληματισμού
Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) αποτελεί τον θεσμικά κατοχυρωμένο εθνικό φορέα επιχειρησιακής μετεωρολογίας και τον βασικό πυλώνα της πολιτείας για την έκδοση προγνώσεων, προειδοποιήσεων και μετεωρολογικής υποστήριξης σε συνθήκες κρίσης και εκτάκτων αναγκών. Η αποδυνάμωση ή ο κατακερματισμός του επιχειρησιακού της ρόλου μέσω παράλληλων δομών δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη συνοχή, την εγκυρότητα και την αποτελεσματικότητα της εθνικής μετεωρολογικής υποστήριξης.
Η διεθνής πρακτική (Met Office – Ηνωμένο Βασίλειο, Météo-France – Γαλλία, DWD – Γερμανία, K.N.M.I – Ολλανδία, κ.ά.) επιβεβαιώνει ότι η δημόσια ασφάλεια εξυπηρετείται καλύτερα όταν η επιχειρησιακή πρόγνωση ασκείται από έναν ενιαίο, θεσμικά υπεύθυνο εθνικό φορέα, ο οποίος συνεργάζεται οργανωμένα με την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε αναγκαία:
1. Τη θεσμική ενίσχυση και αναβάθμιση της ΕΜΥ ως Εθνικής Μετεωρολογικής Αρχής, με αποκλειστική ευθύνη για την επιχειρησιακή πρόγνωση καιρού και τις επίσημες προειδοποιήσεις.
2. Τη θεσμοθετημένη και ισότιμη συμμετοχή όλων των Πανεπιστημιακών Εργαστηρίων και ερευνητικών φορέων που δραστηριοποιούνται στην πρόγνωση και τη μοντελοποίηση καιρού, μέσω μόνιμων θεσμών και μνημονίων συνεργασίας με την ΕΜΥ, με στόχο τον βέλτιστο επιχειρησιακό συντονισμό, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη συνεχή επιστημονική αναβάθμιση των υπηρεσιών πρόγνωσης.
Επί πλέον, όσον αφορά την αναφερόμενη ειδικότητα «πυρομετεωρολόγου»: δεν περιγράφεται πουθενά το πώς αποκτάται αυτή η ειδικότητα, τι μαθήματα πρέπει κάποιος να διδαχθεί – και από ποιόν – ώστε να την αποκτήσει και – κυρίως – το πώς και από ποιόν φορέα πιστοποιείται η επάρκεια απόκτησης αυτής της ειδικότητας. Το να προβλέπει το νομοσχέδιο τέτοια ειδικότητα, χωρίς να έχουν καθορισθεί όλα τα προηγούμενα, καταδεικνύει προχειρότητα.
Οι δασικές πυρκαγιές δεν είναι εχθρός, δεν χρειάζεται μάχη. Οι δασικές πυρκαγιές προκαλούνται από τον άνθρωπο και μόνο η εκπαίδευση των ανθρώπων και o έλεγχος των δραστηριοτήτων τους μπορούν να τις μειώσουν. Είναι παράλογη η επιλογή της καύσης στα δάση με τη δικαιολογία της προστασίας τους.
Η προδιαγεγραμμένη καύση θα υποβαθμίσει ακόμη περισσότερο τα δασικά οικοσυστήματα της Ελλάδας, τα οποία έχουν ήδη υποφέρει από πολλαπλές πυρκαγιές, ανεξέλεγκτη υλοτομία, υπερβόσκηση, κακή διαχείριση, παράνομες αλλαγές χρήσης κ.α.
Η προδιαγεγραμμένη καύση δεν διαχειρίζεται τη δασική βλάστηση αλλά την καίει, δεν βελτιώνει τους οικοτόπους αλλά τους υποβαθμίζει, δεν προστατεύει την βιοποικιλότητα αλλά καίει ότι ζωντανό οργανισμό υπάρχει, δεν ελέγχει ούτε μετριάζει τις ασθένειες και τα έντομα αλλά διαταράσσει την ισορροπία του οικοσυστήματος, δεν αντιμετωπίζει τα εισβλητικά είδη αλλά τα ευνοεί.
Η βόσκηση στην Ελλάδα είναι ανεξέλεγκτη εδώ και αιώνες και βασικός παράγοντας υποβάθμισης της ελληνικής φύσης. Το νομοσχέδιο δεν περιγράφει πως θα επιτευχθεί ο έλεγχος της βόσκησης αλλά ανοίγει ένα παράθυρο για την βόσκηση και δασών που δεν επιτρέπεται. Πλήρης καταστροφή των δασών δηλαδή.
Γενικώς και αυτό το νομοσχέδιο προστίθεται στα ήδη υπάρχοντα δασοκτόνα νομοσχέδια των τελευταίων ετών. Ήδη με το πρόγραμμα ΑΝΤΙΝΕΡΟ έχουν υποβαθμισθεί πολλά δασικά οικοσυστήματα, με την καταστροφή της χλωρίδας και πανίδας, από τους καθαρισμούς, τους δρόμους και τις αντιπυρικές. Οι αναδασώσεις έχουν διαταράξει την βιοποικιλότητα και την ισορροπία πολλών δασικών οικοσυστημάτων. Οι ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταικά, τα υδροηλεκτρικά και όλα τα συνοδά έργα, μέσα σε φυσικά οικοσυστήματα τα έχουν πληγώσει ανεπανόρθωτα.
Δυστυχώς ο άνθρωπος έχει χάσει την επαφή του με τη φύση και την λογική και πλέον κατευθύνεται από την απληστία και την ανοησία. Οι επιστημονικές και τεχνολογικές προσεγγίσεις τον απομακρύνουν από την φύση. Η αλαζονεία της γνώσης και του πλούτου, τον εκδίωξαν από τον παράδεισο, την φύση.
ΑΡΘΡΟ 75
Η διάταξη είναι καταρχήν κατανοητή, αλλά παρουσιάζει ουσιώδη νομοτεχνικά και νομικά προβλήματα, κυρίως ως προς:
Α. Αοριστία της εξαίρεσης
Η φράση:
«όταν συντρέχουν επιχειρησιακοί ή υπηρεσιακοί λόγοι»
είναι ιδιαίτερα αόριστη και δεν προσδιορίζει:
ποιος τους κρίνει,
με ποια διαδικασία,
αν απαιτείται αιτιολογία,
αν είναι προσωρινή ή μόνιμη η ανάθεση.
Δημιουργεί ευρύ περιθώριο διακριτικής ευχέρειας, άρα κίνδυνο άνισης μεταχείρισης.
Β. Σύγχυση κανόνα – εξαίρεσης
Η διάταξη ξεκινά με γενικό κανόνα (Γενικών Καθηκόντων),εισάγει πολλές εξαιρέσεις,και καταλήγει σε αντιστροφή της εξαίρεσης, επιτρέποντας και πάλι Γενικών Καθηκόντων.
Αυτό θολώνει την κανονιστική ιεραρχία (τι είναι κανόνας, τι εξαίρεση).
Γ. Έλλειψη διαδικαστικών εγγυήσεων
Δεν προβλέπεται:αν η ανάθεση γίνεται με πράξη,αν απαιτείται ειδική Αιτιολογία, αν υπάρχει χρονικός περιορισμός,αν ελέγχεται υπηρεσιακά.
Προτείνεται να τροποποιηθεί ως κάτωθι:
«[…] προΐστανται υποχρεωτικώς Αξιωματικοί Ειδικών Καθηκόντων της οικείας κατηγορίας. Ανάθεση καθηκόντων διοίκησης σε Αξιωματικούς Γενικών Καθηκόντων επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας στελέχωσης, με ειδικά αιτιολογημένη πράξη και για απολύτως προσωρινό χρονικό διάστημα.»
ΆΡΘΡΟ 36
Η Μονάδα Εμπλεκομένων Φορέων (Unit3-COMRES), η οποία είναι υπεύθυνη κυρίως για
την εποπτεία και τον συντονισμό της κινητοποίησης των ανά περίπτωση εμπλεκόμενων
επιχειρησιακά στην πολιτική προστασία δυνάμεων, να ελέγχει σε εθνικό επίπεδο εάν εφαρμόζεται η υποχρέωση του άρθρου 21, παρ.3, περ. ια, του προσωπικού των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας να καταχωρίζουν και επικαιροποιούν στο «Σύστημα Διαχείρισης Στόλου Οχημάτων GPS Π.Σ., οχημάτων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και Δήμων» τα οχήματα πολιτικής
προστασίας του Δήμου και ενημερώνουν καθημερινά για την επιχειρησιακή διαθεσιμότητά τους.
ΆΡΘΡΟ 7Γ
Προκειμένου να διασφαλιστεί η σαφής οριοθέτηση της αποστολής της Επιτροπής επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών και των λοιπών επιτροπών επιστημονικής αξιολόγησης καταστροφών, καθώς και να αποφευχθεί η σύγχυση μεταξύ επιστημονικής αποτίμησης και αναζήτησης ποινικών ή άλλων ευθυνών, κρίνεται αναγκαία η ρητή ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου με τις ακόλουθες προβλέψεις:
1. Σαφής καθορισμός σκοπού – αποκλεισμός αναζήτησης ευθυνών
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ρητώς ότι ο σκοπός της Επιτροπής είναι αποκλειστικά επιστημονικός, ήτοι η καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση φαινομένων, παραγόντων και επιπτώσεων, με στόχο τη βελτίωση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της διαχείρισης καταστροφών, χωρίς αναζήτηση, καταλογισμό ή υπονοούμενη απόδοση ποινικών, αστικών ή πειθαρχικών ευθυνών.
Προς τον σκοπό αυτό, προτείνεται η ακόλουθη ρητή προσθήκη:
«Η αποστολή της Επιτροπής είναι αποκλειστικά επιστημονική και αποβλέπει στη συστηματική ανάλυση και αξιολόγηση ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών και λοιπών καταστροφών, προς εξαγωγή συμπερασμάτων και προτάσεων πολιτικής. Η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα αναζήτησης, διερεύνησης ή απόδοσης ποινικών, αστικών ή πειθαρχικών ευθυνών.»
2. Μη αξιοποίηση του πορίσματος για ποινικούς σκοπούς
Για την προστασία της επιστημονικής ελευθερίας, της ειλικρινούς αποτύπωσης δεδομένων και της επιχειρησιακής ασφάλειας δικαίου, προτείνεται να προβλεφθεί ρητώς ότι το πόρισμα της Επιτροπής δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό ή ενδεικτικό μέσο στο πλαίσιο ποινικών, αστικών ή πειθαρχικών διαδικασιών.
Ενδεικτική διατύπωση:
«Η έκθεση και το πόρισμα της Επιτροπής δεν συνιστούν αποδεικτικό μέσο και δεν δύνανται να χρησιμοποιηθούν, άμεσα ή έμμεσα, στο πλαίσιο ποινικών, αστικών ή πειθαρχικών ερευνών ή διαδικασιών.»
3. Χαρακτήρας απορρήτου της έκθεσης
Προτείνεται να οριστεί ότι η έκθεση της Επιτροπής έχει χαρακτήρα απορρήτου, με σκοπό την προστασία ευαίσθητων επιχειρησιακών δεδομένων, κρίσιμων υποδομών και πληροφοριών δημόσιας ασφάλειας.
Ενδεικτική πρόβλεψη:
«Η έκθεση της Επιτροπής έχει χαρακτήρα απορρήτου. Η πρόσβαση σε αυτήν, η δημοσιοποίησή της ή η διάθεσή της σε τρίτους επιτρέπεται μόνο κατά το μέρος και υπό τους όρους που καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με σεβασμό στις διατάξεις περί προστασίας διαβαθμισμένων πληροφοριών και ευαίσθητων δεδομένων.»
4. Ρητή προστασία της επιχειρησιακής δράσης από μεταγενέστερο ποινικό έλεγχο
Για λόγους ασφάλειας δικαίου και προστασίας της επιχειρησιακής κρίσης υπό συνθήκες έκτακτης ανάγκης, προτείνεται η ακόλουθη καίρια αποσαφήνιση:
«Η επιχειρησιακή δράση, οι αποφάσεις και οι ενέργειες των οργάνων που μετέχουν στη διαχείριση καταστροφών δεν δύνανται να κριθούν μεταγενέστερα ως ποινικά κολάσιμες αποκλειστικά και μόνο βάσει του αποτελέσματος της καταστροφής ή της επιστημονικής αξιολόγησης αυτής, παρά μόνον εφόσον διαπιστωθεί:
α) πρόθεση τέλεσης αξιόποινης πράξης ή
β) ουσιώδης και τεκμηριωμένη παρέκκλιση από τα ισχύοντα και εφαρμοστέα επιχειρησιακά πρωτόκολλα επέμβασης.»
Η ανωτέρω πρόβλεψη δεν εισάγει ασυλία, αλλά κατοχυρώνει ότι η ποινική αξιολόγηση δεν μπορεί να στηρίζεται σε εκ των υστέρων επιστημονική κρίση (“hindsight bias”), χωρίς σαφή παραβίαση κανόνων ή πρόθεση.
Η προτεινόμενη διάταξη, όπως έχει διατυπωθεί, ρυθμίζει ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας που άπτονται της συμμετοχής ιδιωτών και ιδιωτικών φορέων στην υποστήριξη του έργου της Πολιτικής Προστασίας. Ωστόσο, παρουσιάζει ελλείψεις ως προς τη σαφήνεια του καθεστώτος συμμετοχής, την κατανομή ευθυνών και τη συμμόρφωση με θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές.
Ειδικότερα:
Ως προς τον χαρακτήρα της συμμετοχής, δεν διευκρινίζεται ρητώς αν η παροχή έργου από τους εγγεγραμμένους στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας έχει εθελοντικό χαρακτήρα ή αν γεννά υποχρέωση παροχής υπηρεσιών. Η έλλειψη αυτής της διευκρίνισης δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου και ενδέχεται να εγείρει ζητήματα συνταγματικότητας, ιδίως υπό το πρίσμα της απαγόρευσης της αναγκαστικής εργασίας.
Ως προς την ευθύνη, η καθολική μετακύλιση της αστικής και ποινικής ευθύνης στους ιδιώτες ή στους χειριστές του εξοπλισμού, ανεξαρτήτως των εντολών, του συντονισμού ή της επιχειρησιακής καθοδήγησης που παρέχεται από τις αρμόδιες αρχές, δεν συμβιβάζεται με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου. Το Δημόσιο δεν δύναται να απαλλάσσεται εκ των προτέρων από ευθύνη για πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας.
Ως προς την αποζημίωση, η πλήρης και απόλυτη απαγόρευση οποιασδήποτε αποζημίωσης για τη διάθεση μέσων, εξοπλισμού και τεχνικών γνώσεων, χωρίς πρόβλεψη για φθορές, καταστροφές ή κινδύνους που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο οργανωμένης κρατικής κινητοποίησης, αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας και στην αρχή της ισότητας στα δημόσια βάρη.
Περαιτέρω, δεν προβλέπεται κανένα σύστημα κινήτρων ή ασφαλιστικής κάλυψης, γεγονός που αποθαρρύνει τη συμμετοχή και δημιουργεί άνιση μεταχείριση σε σχέση με τους εθελοντές της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, οι οποίοι απολαύουν θεσμοθετημένων παροχών και προστασίας.
Για τους ανωτέρω λόγους, προτείνεται η αναδιατύπωση της διάταξης, ώστε:
να αποσαφηνίζεται ρητώς ότι η παροχή έργου από τους εγγεγραμμένους στο Μητρώο πραγματοποιείται σε εθελοντική βάση, κατόπιν αποδοχής της σχετικής κλήσης,
να προβλέπεται ότι η ευθύνη των ιδιωτών και των ιδιωτικών φορέων περιορίζεται στην ορθή χρήση και συντήρηση του εξοπλισμού τους, χωρίς να αποκλείεται η ευθύνη του Δημοσίου για πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του κατά τον επιχειρησιακό συντονισμό,
να θεσπίζεται δυνατότητα χρηματικής αποζημίωσης, ιδίως σε περίπτωση φθοράς ή καταστροφής μέσων και εξοπλισμού, καθώς και
να προβλέπεται εναλλακτικά ή σωρευτικά η παροχή κινήτρων αντίστοιχων με εκείνα των εθελοντών της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, όπως ασφαλιστική κάλυψη, αναγνώριση προϋπηρεσίας, διοικητικές ή φορολογικές ελαφρύνσεις ή άλλες παροχές που καθορίζονται με κανονιστική πράξη.
Νέος νόμος ξανά για ακόμα μια χρονιά όπου δίνονται πάλι επιπλέον αρμοδιότητες στους Δήμους όπως πχ την συμμέτοχη σε 24 βάση υπαλλήλων σε Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων. Πως θα γίνει αυτό όταν δεν υπάρχει προσωπικό στους Δήμους . Τα στελέχη ης Πολιτικής Προστασίας των Δήμων βρίσκονται 24 ώρες το 24ωρο σε επιφυλακή κάθε ημέρα του χρόνου σε πολλές υπηρεσίες λόγω και έλλειψης προσωπικού δεν παίρνουμε ούτε καν τις άδειες που δικαιούμαστε και το κράτος όχι μόνο δεν προβλέπει ως ανταμοιβή να δώσει κάποιο επίδομα όπως έχει δώσει σε τόσες άλλες κατηγορίες υπαλλήλων αλλά ούτε καν δίνει δικαίωμα στους Δήμους να χορηγεί υπηρεσιακό κινητό στους υπαλλήλους αυτούς που η εργασία τους βασικά είναι εκτός γραφείου και επικοινωνούν συνεχώς με κινητά τηλέφωνα. 2026 και ακόμα δεν χρησιμοποιείται η κινητή τηλεφωνία στο Δημόσιο
Η υποπερ. 26 της περ. β) της παρ. Ι του άρθρου 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), περί αρμοδιοτήτων των δήμων στον τομέα του περιβάλλοντος, θα πρέπει να αντικατασταθεί ως εξής:
«26. Οι Δήμοι ασκούν τις αρμοδιότητες ενημέρωσης των υπόχρεων καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων, διενέργειας ελέγχων, επιβολής διοικητικών κυρώσεων και αυτεπάγγελτου καθαρισμού οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στα άρθρα 53Α και 53ΙΔ του ν. 4662/2020 (Α΄ 27).
Σε περίπτωση που η υπάρχουσα πίστωση στον προϋπολογισμό ενός Δήμου ΔΕΝ επαρκεί για το σύνολο του αυτεπάγγελτου καθαρισμού οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, τότε κατόπιν σχετικού αιτήματος απο τον προαναφερόμενο Δήμο προς την Γενική Γραμματεία Πολ. Προστασίας, η απαιτούμενη πίστωση χορηγείται ως έκτακτη επιχορήγηση από αυτή (ΓΓΠΠ), για λόγους πρόληψης.».
Ο επιδιωκόμενος σκοπός του παρόντος σχεδίου νόμου για «ολοκληρωμένη αναμόρφωση» και «θεσμική θωράκιση» (Άρθρο 1) προσκρούει στην ακολουθούμενη νομοθετική πρακτική των διαδοχικών και αποσπασματικών τροποποιήσεων του ν. 4662/2020.
Αντί της επιβεβλημένης έκδοσης ενός νέου, ενιαίου και κωδικοποιημένου νόμου, επιλέγεται για δεύτερη φορά μια εμβαλωματική μέθοδος νομοθέτησης. Η πρακτική αυτή μετατρέπει τα υπηρεσιακά στελέχη σε άτυπους «Ραπτάρχες» διατάξεων, οι οποίοι αναλώνονται στην ερμηνεία ενός δαιδαλώδους και πολυδιασπασμένου πλαισίου αντί να αφοσιώνονται στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την αποτελεσματική λειτουργία. Η πολυδιάσπαση των διατάξεων σε πολλά νομοθετήματα γεννά διοικητική ανασφάλεια και υπονομεύει την επιχειρησιακή ενότητα του Εθνικού Μηχανισμού.
Παράλληλα, παρατηρείται μια επικίνδυνη στρέβλωση της Αρχής της Επικουρικότητας. Ενώ η συνδρομή των ΟΤΑ οφείλει να είναι επικουρική και υποστηρικτική, το νομοσχέδιο εργαλειοποιεί την εγγύτητα των ΟΤΑ στο πεδίο, μετατρέποντας τη συνδρομή σε δέσμια υποχρέωση χωρίς τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων. Η επιβολή αυστηρών επιχειρησιακών καθηκόντων σε υποστελεχωμένους φορείς δεν αποτελεί άσκηση επικουρικότητας, αλλά διοικητικό εξαναγκασμό και μετακύλιση της ευθύνης.
Απαιτείται η θεσμοθέτηση διακριτών αρμοδιοτήτων, η διασφάλιση πόρων πριν από την επιβολή υποχρεώσεων και η ουσιαστική διαϋπουργική συνεργασία (Κλιματικής Κρίσης, Πολτικής Προσταίας & Εσωτερικών) .
Συμφωνώ με το σχόλιο του Γιάννη για κατάργηση του 4662 και άλλων σχετικών και να ισχύει ένας νέος νόμος. Να γίνουμε πιο πρακτικοί
Συμφωνώ με το σχόλιο του Γιάννη για την τροποποίηση του 4662/2020. Όμως, πριν και πάνω απ’ όλα, η Πολιτική Προστασία χρειάζεται κόσμο. Δεν είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να τρέχει 24/7 χωρίς εξαιρέσεις.
Στον νόμο συνέχεια γίνεται αναφορά σε τροποποίηση του 4662/2020. Γιατι λοιπον δεν καταργείται ο 4662 κ όλες οι διατάξεις του να μεταφερθούν σε ενα νέο νόμο. Δεν το καταλαβαίνετε οτι ετσι χανόμαστε στην νομοθεσία ψάχνοντας την τροποποίηση καθε άρθρου. Έναν νεο νόμο ξεκαθαρο