Άρθρο 12 Λειτουργικές δαπάνες, στέγαση και υλικοτεχνική υποστήριξη της Ειδικής Υπηρεσίας Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και Ταμείου Εκσυγχρονισμού
- Οι δαπάνες λειτουργίας της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ, καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πλην των δαπανών λειτουργίας της Συντονιστικής Αρχής ΚΚΤ, οι οποίες καλύπτονται από τους πόρους της τεχνικής βοήθειας του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Οι αναγκαίες πιστώσεις για τις δαπάνες λειτουργίας της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ εγγράφονται, κάθε έτος, σε ιδιαίτερο φορέα και με ιδιαίτερους κωδικούς στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Οι αναγκαίες πιστώσεις για τις δαπάνες λειτουργίας της Συντονιστικής Αρχής ΚΚΤ εγγράφονται σε ειδικό έργο συλλογικής απόφασης του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με τον ν. 5140/2024 (Α΄ 154).
- Αρμόδια για τη διαχείριση των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού, την έκδοση αποφάσεων δέσμευσης του προϋπολογισμού, την εκκαθάριση και την πληρωμή δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της μισθοδοσίας, τυχόν επιπλέον ανταμοιβών και λοιπών παροχών του προσωπικού, που βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό, είναι η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ως προς την επιβάρυνση του ΑΠΔΕ ισχύει ο ν. 5140/2024.
- Στην Ειδική Υπηρεσία ΚΚΤ και ΤΕ ανήκουν η διαχείριση, συντήρηση και εποπτεία των κτιρίων, εγκαταστάσεων, επίπλων και κάθε άλλου εξοπλισμού αυτών, των μηχανημάτων και του αναλώσιμου ή μη υλικού που διατίθενται για τις ανάγκες των υπηρεσιών της. Η Ειδική Υπηρεσία ΚΚΤ και ΤΕ δύναται να προβεί, διά του αρμοδίου για το ΚΚΤ και ΤΕ Υπουργού, στη σύναψη σύμβασης μίσθωσης ακινήτου για την κάλυψη των στεγαστικών της αναγκών, κατόπιν δημοσίευσης πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, κατά παρέκκλιση του ν. 3130/2003 (Α΄ 76) περί μισθώσεων ακινήτων για τη στέγαση δημόσιων υπηρεσιών. Αν η μίσθωση ακινήτου αφορά σε επέκταση της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ σε μη μισθωμένους χώρους του ίδιου ή παρακείμενου ακινήτου, επί του οποίου αυτή είναι ήδη εγκατεστημένη, δεν απαιτείται η προηγούμενη δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η δε σχετική σύμβαση συνάπτεται από τον Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ.
- Η Ειδική Υπηρεσία ΚΚΤ και ΤΕ δύναται να συνάπτει και να παρακολουθεί συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων συμβάσεων τεχνικής βοήθειας, για την καλύτερη αντιμετώπιση των στόχων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και του Ταμείου Εκσυγχρονισμού. Οι επιμέρους πράξεις για την εκτέλεση των συμβάσεων διενεργούνται από τον αρμόδιο για το ΚΚΤ και ΤΕ Υπουργό.
- Για διοικητικά και οικονομικά θέματα, το Γραφείο Διοικητή και το Αυτοτελές Τμήμα Νομικής Υποστήριξης επικουρούνται από τις οργανικές μονάδες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, βάσει των αρμοδιοτήτων τους.
- Η Μονάδα Οργάνωσης και Διαχείρισης του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (Μ.Ο.Δ) Α.Ε. ορίζεται ως δικαιούχος πράξεων τεχνικής βοήθειας του Προγράμματος του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Πλοήγηση στη Διαβούλευση
- Άρθρο 12 Λειτουργικές δαπάνες, στέγαση και υλικοτεχνική υποστήριξη της Ειδικής Υπηρεσίας Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και Ταμείου Εκσυγχρονισμού
Για την πραγματική επιτυχία του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, η χρηματοδοτική στρατηγική πρέπει να ξεφύγει από το μοντέλο των οριζόντιων επιδοτήσεων και να υιοθετήσει ένα κλιμακωτό σύστημα κινήτρων, με γνώμονα τη ριζική αναβάθμιση (πρότυπο Παθητικού Κτιρίου). Προτείνεται συγκεκριμένα:
Για τα ευάλωτα νοικοκυριά: Επιχορήγηση 100% του κόστους για ριζική ανακαίνιση βάσει του προτύπου EnerPHit (Παθητικό Κτίριο). Είναι ο μόνος τρόπος να μηδενιστεί η ανάγκη για μελλοντικές κρατικές ενδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος/θέρμανσης.
Για τα μεσαία εισοδήματα: Παροχή άτοκων δανείων με μεγάλη περίοδο αποπληρωμής, όπου η δόση του δανείου θα είναι ίση ή μικρότερη από το ποσό που εξοικονομείται κάθε μήνα από την ενέργεια που δεν καταναλώνεται.
Για τα υψηλά εισοδήματα: Κατάργηση των απευθείας επιχορηγήσεων και αντικατάστασή τους με ισχυρές φοροαπαλλαγές (φορολογική έκπτωση επί των δαπανών), ώστε να κινητοποιηθούν ιδιωτικά κεφάλαια χωρίς να επιβαρύνεται το Ταμείο.
Με αυτόν τον τρόπο, οι πόροι του Ταμείου κατευθύνονται εκεί που υπάρχει πραγματική ανάγκη, ενώ ταυτόχρονα δίνεται το κίνητρο σε όλα τα κοινωνικά στρώματα να επενδύσουν στην ανώτερη ποιότητα κατασκευής που προσφέρει το Παθητικό Κτίριο.
Στα κριτήρια επιλογής για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας, πέρα από τα εισοδηματικά, πρέπει να προστεθούν τεχνικά κριτήρια «ενεργειακής επικινδυνότητας».
Προτείνεται η προτεραιοποίηση κτιρίων που:
Παρουσιάζουν εκτεταμένες θερμογέφυρες και κίνδυνο δομικών βλαβών.
Ανήκουν σε κλιματικές ζώνες με ακραίες θερμοκρασίες (π.χ. Ζώνη Γ και Δ στην Ελλάδα).
Δεσμεύονται να εφαρμόσουν το πρότυπο του Παθητικού Κτιρίου, το οποίο εγγυάται ότι το νοικοκυριό δεν θα ξαναχρειαστεί κρατική αρωγή για τη θέρμανση ή την ψύξη του.
Η λογική «λίγα λεφτά σε πολλούς για μικρές αλλαγές» έχει αποτύχει. Η λύση είναι «επαρκή λεφτά για ριζική αναβάθμιση», ώστε το κοινωνικό κλιματικό ταμείο να έχει ανταποδοτικότητα και να μην αποτελεί μια απλή μεταφορά πόρων προς τις εταιρείες ενέργειας.
Στην παράγραφο 3 του άρθρου 12, οι νομοθέτες οφείλουν να εξηγήσουν επαρκώς τους λόγους για τους οποίους προβλέπεται παρέκκλιση από τον ν. 3130/2003 σχετικά με τη μίσθωση κτηρίων και εξοπλισμού για τις ανάγκες της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ. Ο ν. 3130/2003 θεσπίζει διαδικασίες που διασφαλίζουν τη διαφάνεια στις μισθώσεις ακινήτων για δημόσιες υπηρεσίες, μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών ή δημοπρασιών και με τη συμμετοχή επιτροπής στέγασης. Οι δικλείδες αυτές συμβάλλουν στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη μείωση του κινδύνου υπερκοστολόγησης. Η παρέκκλιση από το πλαίσιο του νόμου ενδέχεται να προσφέρει μεγαλύτερη οργανωτική ευελιξία, ωστόσο δεν διασφαλίζει επαρκώς το αδιάβλητο και τη διαφάνεια της διαδικασίας και αυξάνει τον κίνδυνο της διαφθοράς.
Στην παράγραφο 4, η δυνατότητα της Ειδικής Υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ να συνάπτει και να παρακολουθεί συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων συμβάσεων τεχνικής βοήθειας, προβλέπεται ότι ασκείται με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού. Ωστόσο, οι σχετικές αποφάσεις δεν έχουν κυρίως πολιτικό, αλλά επιχειρησιακό χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό, η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να αναθέτει τη σύναψη συμβάσεων τεχνικής βοήθειας στην αρμόδια υπηρεσία. Παράλληλα, είναι σκόπιμο να προβλεφθούν στο νομοσχέδιο ειδικοί κανονισμοί που να καθορίζουν καλώς ορισμένες διαδικασίες, οι οποίες, όπου απαιτείται, να περιλαμβάνουν διαγωνισμούς και συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής, βασισμένα τόσο στην ποιότητα των τεχνικών υπηρεσιών όσο και στην ελαχιστοποίηση του κόστους.
Τέλος, η ενίσχυση της διαφάνειας θα μπορούσε να επιτευχθεί περεταίρω μέσω της τακτικής παρουσίασης των συναφθέντων συμβάσεων, ανά συγκεκριμένη χρονική περίοδο, από το επι μέρους τμήμα της ειδικής υπηρεσίας ΚΚΤ και ΤΕ στην Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) ή μέσω άλλης αντίστοιχα διαφανούς διαδικασίας ελέγχου και λογοδοσίας.