ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ
Άρθρο 32
Ορισμός του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων ως πηγής πληροφόρησης για κύριες κατοικίες μικρών οικισμών – Τροποποίηση περ. ια) παρ. 1 άρθρου 10 Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας
Στο τρίτο εδάφιο της περ. ια) της παρ. 1 του άρθρου 10 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130), περί απαλλαγών από τον φόρο, οι λέξεις «τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58)» και η περ. ια) διαμορφώνεται ως εξής:
«ια) Από το έτος 2027, σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως χίλιους πεντακόσιους (1.500) κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το όριο της παρούσας περίπτωσης ορίζεται σε χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους. Η κύρια κατοικία προκύπτει από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58). Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων της παρούσας περίπτωσης που βρίσκονται στους οικισμούς αυτούς και εφόσον η συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ.».
Άρθρο 33
Προσαύξηση φόρου φυσικών προσώπων ανάλογα με την αξία της ακίνητης περιουσίας – Προσθήκη παρ. 5 στην Ενότητα Ε΄ του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας
Στην Ενότητα Ε΄ του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130), περί προσαύξησης του φόρου φυσικών προσώπων ανάλογα με τη συνολική αξία της περιουσίας, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:
«5. Για τον υπολογισμό της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας δεν συνυπολογίζεται η αξία των δικαιωμάτων επί ακινήτων, τα οποία απαλλάσσονται από τον φόρο σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 10, κατά το μέρος της οριζόμενης απαλλαγής.».
Άρθρο 34
Μεταβατικές διατάξεις μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – Τροποποίηση άρθρου 17 Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας
Στο άρθρο 17 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130), περί μεταβατικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 5, ως εξής:
«5. Μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Μ.Ι.Δ.Α. του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, η κύρια κατοικία, για τις ανάγκες εφαρμογής της περ. ια) της παρ. 1 του άρθρου 10 του παρόντος νόμου, προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΕΜΜΕΣΩΝ ΦΟΡΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΕΜΜΕΣΩΝ ΦΟΡΩΝ
Άρθρο 35
Απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας των χαρακτηρισμένων οχημάτων άμεσης ανάγκης που φέρουν ειδικές συσκευές ηχητικής και φωτεινής προειδοποίησης – Εξουσιοδοτική διάταξη – Τροποποίηση περ. ιβ) παρ. 1 άρθρου 59 Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και λοιπών εμμέσων φόρων
Στην περ. ιβ) της παρ. 1 του άρθρου 59 του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και λοιπών εμμέσων φόρων (ν. 5177/2025, Α΄ 21), περί απαλλαγών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μετά τις λέξεις «Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών», προστίθεται το αρκτικόλεξο «(Ο.Κοι.Π.)», β) μετά τις λέξεις «ν. 4873/2021 (Α’ 248)», προστίθενται οι λέξεις «, καθώς και τα οχήματα των κοινωφελών ιδρυμάτων και των εγγεγραμμένων Ο.Κοι.Π. που είναι ειδικώς πιστοποιημένοι φορείς παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας και τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως οχήματα άμεσης ανάγκης και φέρουν ειδικές συσκευές ηχητικής και φωτεινής προειδοποίησης, σύμφωνα με την υπ. αρ. 168/29.7.2020 απόφαση του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Χαρακτηρισμός των οχημάτων ειδικώς πιστοποιημένων φορέων παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας ως οχημάτων άμεσης ανάγκης και παροχή δικαιώματος τοποθέτησης σε αυτά ειδικών συσκευών ηχητικής και φωτεινής προειδοποίησης (φάρου με σειρήνα)» (Β΄ 3562)», γ) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και η περ. ιβ) διαμορφώνεται ως εξής:
«ιβ) Τα οχήματα των κοινωφελών ιδρυμάτων και εγγεγραμμένων Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών (Ο.Κοι.Π.) σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4873/2021 (Α’ 248), καθώς και τα οχήματα των κοινωφελών ιδρυμάτων και των εγγεγραμμένων Ο.Κοι.Π. που είναι ειδικώς πιστοποιημένοι φορείς παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας και τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως οχήματα άμεσης ανάγκης και φέρουν ειδικές συσκευές ηχητικής και φωτεινής προειδοποίησης, σύμφωνα με την υπ. αρ. 168/29.7.2020 απόφαση του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών «Χαρακτηρισμός των οχημάτων ειδικώς πιστοποιημένων φορέων παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας ως οχημάτων άμεσης ανάγκης και παροχή δικαιώματος τοποθέτησης σε αυτά ειδικών συσκευών ηχητικής και φωτεινής προειδοποίησης (φάρου με σειρήνα)» (Β΄ 3562). Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών, μετά από εισήγηση της Διεύθυνσης Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών και Κοινωφελών Φορέων του Υπουργείου Εσωτερικών, εξειδικεύεται ο κατάλογος των οχημάτων του πρώτου εδαφίου, που απαλλάσσονται από τα τέλη κυκλοφορίας.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
Άρθρο 36
Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις – Προσθήκη άρθρου 9Α στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9A ως εξής:
«Άρθρο 9Α
Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
- Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παραβόλου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
- Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί. Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
- Από το πεδίο εφαρμογής της Φ.Δ.Α. εξαιρούνται ζητήματα που αφορούν: α) τον καθορισμό της μεθόδου τεκμηρίωσης τιμών ενδοομιλικών συναλλαγών β) την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα, καθώς και γ) ζητήματα που σχετίζονται με υποθέσεις του αιτούντος και για τα οποία, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης Φ.Δ.Α., έχει ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα.
- Εφόσον η Φορολογική Διοίκηση προβεί στην έκδοση Φ.Δ.Α., αυτή εκδίδεται εντός προθεσμίας εκατόν πενήντα (150) ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης, των δικαιολογητικών και την καταβολή του συνολικού παραβόλου, σύμφωνα με την παρ. 6, άλλως ο αιτών ενημερώνεται εγγράφως για την απόρριψη της αίτησης εντός της ίδιας προθεσμίας. Ο αιτών δύναται να αιτηθεί την έκδοση Φ.Δ.Α. κατά προτεραιότητα, υποβάλλοντας αίτημα επίσπευσης.
- Η Φ.Δ.Α. ισχύει για όσο χρονικό διάστημα: α) παραμένουν αμετάβλητα τα εξετασθέντα περιστατικά και η νομοθεσία επί των οποίων εκδόθηκε, β) δεν υπάρχει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και γ) τηρούνται οι τυχόν όροι και οι προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή. Για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η Φ.Δ.Α. σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, αυτή είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση.
- Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
- Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
- Οι Φ.Δ.Α. δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Α.Α.Δ.Ε. ανωνυμοποιημένες. Ο αιτών έχει δικαίωμα να ζητήσει να μην δημοσιευθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.».
Άρθρο 37
Πρόστιμα για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου ή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας – Εξαίρεση από την επιβολή προστίμων της φορολογικής νομοθεσίας λόγω ανηλικότητας – Προσθήκη παρ. 1Α και 13 και τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 53 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
- Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί κυρώσεων για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση, προστίθεται παρ. 1Α ως εξής:
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 επιβάλλεται και στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή.».
- Στην παρ. 2 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η λέξη «Ειδικά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α,», β) μετά τις λέξεις «δήλωση παρακράτησης φόρου» προστίθενται οι λέξεις «ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.».
- Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται για παραβάσεις που τελούνται από 19.4.2024 και εφεξής.
- Πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 53, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, για δηλώσεις παρακράτησης φόρου ή δηλώσεις Φ.Π.Α., από τις οποίες δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, τροποποιούνται και τα πρόστιμα, κατά το μέρος που δεν οφείλονται, διαγράφονται ή, εφόσον έχουν εισπραχθεί, συμψηφίζονται με οφειλές και στην περίπτωση που δεν υπάρχουν οφειλές, επιστρέφονται.
- Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προστίθεται παρ. 13 ως εξής:
«13. Τα πρόστιμα των παρ. 1, 1Α, 2 και 5 δεν επιβάλλονται για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων για λογαριασμό φυσικού προσώπου που είναι ανήλικο ή από φυσικό πρόσωπο για την εκπλήρωση υποχρεώσεων που ανάγονται σε φορολογικό έτος ή έληγαν εντός φορολογικού έτους στη διάρκεια ή σε μέρος του οποίου το φυσικό πρόσωπο αυτό ήταν ανήλικο. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του γονέα που αφορά εισόδημα των ανήλικων τέκνων που προστίθεται στα εισοδήματά του και φορολογείται στο όνομά του, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), περί εξαρτώμενων μελών.».
- Η παρ. 5 εφαρμόζεται για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται από τη δημοσίευση του παρόντος και εφεξής.
- Οι εξαιρέσεις από την επιβολή προστίμων για παραβάσεις υποβολής εκπρόθεσμων δηλώσεων αντίστοιχων με την παρ. 13 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας ισχύουν και για πρόστιμα που προβλέπονταν από τις προϊσχύσασες αντίστοιχες διατάξεις του ν. 4987/2022 (Α’ 206), του ν. 4174/2013 (Α’ 170), του ν. 2523/1997 (Α’ 179) ή συναφούς προϊσχύσασας διάταξης νόμου.
- Εφόσον οι υποβαλλόμενες δηλώσεις για τον φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με τις παρ. 5 και 6 του παρόντος και την παρ. 13 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας αφορούν ή συνδέονται με την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας ανηλίκου, για την άσκηση της οποίας προβλέπονταν νομικοί περιορισμοί ή προϋποθέσεις και όροι σχετικοί με τη χρήση διοικητικής άδειας, που καθιστούσαν για το αντίστοιχο έτος αντικειμενικά αδύνατη την άσκηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας από τον ίδιο τον ανήλικο ή τους νόμιμους εκπροσώπους αυτού, και από τις δηλώσεις αυτές, καθώς και από κάθε άλλο στοιχείο που έχει στη διάθεσή της η φορολογική διοίκηση δεν προκύπτει η απόκτηση εσόδων από επιχειρηματική δραστηριότητα από τον ανήλικο, δεν εφαρμόζεται, για το κατά περίπτωση φορολογικό έτος, το άρθρο 31 του ν. 3986/2011 (Α’ 152), περί επιβολής τέλους επιτηδεύματος. Σε περίπτωση που έχει ήδη επιβληθεί τέλος επιτηδεύματος για την εν λόγω δραστηριότητα του ανηλίκου, υποβάλλεται εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση για τη διαγραφή του.
- Για τις υποβαλλόμενες για τα φορολογικά έτη 2023 και 2024 δηλώσεις για τον φόρο εισοδήματος της παρ. 8 και υπό την προϋπόθεση ότι ισχύουν οι όροι της παρ. 8, εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Άρθρο 38
Παράβαση αποδοχής πληρωμών με μετρητά αξίας μεγαλύτερης των πεντακοσίων ευρώ – Τροποποίηση παρ. 10 άρθρου 57 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στην παρ. 10 του άρθρου 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), περί παραβάσεων σχετικών με την απεικόνιση των οικονομικών συναλλαγών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «φορολογικά στοιχεία συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω, που εκδίδονται για πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω», β) οι λέξεις «στοιχείων λιανικής πώλησης που εκδίδονται για τη συναλλαγή» αντικαθίστανται από τη λέξη «συναλλαγών» και η παρ. 10 διαμορφώνεται ως εξής:
«10. Σε επιχείρηση που, κατά παράβαση της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 3842/2010 (Α’ 58), δέχεται πληρωμή με μετρητά που αντιστοιχεί σε συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω, επιβάλλεται για κάθε παράβαση πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της καταβληθείσας με μετρητά αξίας των συναλλαγών.».
Άρθρο 39
Εξουσιοδοτικές διατάξεις για τις Φορολογικές Δεσμευτικές Αποφάσεις – Προσθήκη παρ. 6Α στο άρθρο 83 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στο άρθρο 83 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 6Α ως εξής:
«6Α. Με απόφαση του Διοικητή καθορίζονται το ελάχιστο περιεχόμενο της αίτησης για έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απόφασης (Φ.Δ.Α.) και τα συνοδευτικά δικαιολογητικά, η διαδικασία υποβολής και παραλαβής της, η αρμόδια υπηρεσία για την παραλαβή και την εξέτασή της, τα στάδια εξέτασής της, η ενημέρωση του αιτούντος για την πορεία της αίτησης, οι λεπτομέρειες για τον προσδιορισμό, την καταβολή και την επιστροφή του παραβόλου, η διαδικασία έκδοσης της Φ.Δ.Α. και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 9Α.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
Άρθρο 40
Τρόπος υπολογισμού του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας για κατόχους άδειας επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή αγορά – Αμφισβήτηση του ετήσιου ελάχιστου εισοδήματος από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας λόγω ανηλικότητας – Τροποποίηση παρ. 2 και 3 άρθρου 28Α Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
- Στην παρ. 2 του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α) του πρώτου εδαφίου, οι λέξεις «άρθρων 134 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (π.δ. 80/2022, Α’ 222)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «άρθρων 141 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121)», β) στο δεύτερο εδάφιο, βα) στο τέλος της περ. γ), προστίθεται η λέξη «ή», ββ) προστίθεται περ. δ) και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Ως ελάχιστο ετήσιο εισόδημα από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας τεκμαίρεται ποσό μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ που προκύπτει από το άθροισμα:
α) Ποσού που αντιστοιχεί στο ετήσιο ποσό του μικτού κατώτατου μισθού των άρθρων 141 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121) και 103 του παρόντος, όπως ισχύει κατά την τελευταία ημέρα του αντίστοιχου φορολογικού έτους, προσαυξανόμενου κατά δέκα τοις εκατό (10%) για τα τρία (3) έτη που έπονται της δεύτερης τριετίας από τη δήλωση έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας, επιπλέον δέκα τοις εκατό (10%), επί του ποσού της τρίτης τριετίας για τα τρία (3) έτη που έπονται της τρίτης τριετίας και επιπλέον δέκα τοις εκατό (10%), επί του ποσού της τέταρτης τριετίας για τα επόμενα έτη, πλέον
β) ποσού έως δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ που ισούται με το δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος της παρ. 1 για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί, πλέον
γ) ποσού που ανέρχεται στο πέντε τοις εκατό (5%) επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) της περ. ιστ) της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4919/2022 (Α’ 71), όπως ορίζεται με την απόφαση που εκδίδεται με βάση την παρ. 4 του άρθρου 57 του ν. 4919/2022, στον οποίο ο υπόχρεος πραγματοποιεί τα υψηλότερα έσοδα.
Η προσαύξηση της περ. γ) δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ ή
β) όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τους τριάντα (30) ή
γ) στους υπόχρεους, τα υψηλότερα έσοδα των οποίων πραγματοποιούνται στους Κ.Α.Δ. «εκμετάλλευση καταστήματος ψιλικών ειδών γενικά» (47.19.10.01), «εκμετάλλευση περιπτέρου» (47.19.10.02) και «λιανικό εμπόριο προϊόντων καπνού σε εξειδικευμένα καταστήματα» (47.26) ή
δ) στους κατόχους άδειας επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή αγορά, στους οποίους έχει δοθεί ή δίνεται θέση στην οικεία λαϊκή αγορά, κατόπιν έκδοσης σχετικής προκήρυξης από την αρμόδια αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν. 4849/2021 (Α’ 207), περί πωλητών που δραστηριοποιούνται σε λαϊκές αγορές.
Για την εφαρμογή της περ. γ) του πρώτου εδαφίου της παρούσας, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεύτερου βαθμού του προηγούμενου φορολογικού έτους, που αφορά στους υπόχρεους της παρ. 1, όπως αυτός αναρτάται στον ιστότοπο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου εκάστου έτους. Για τον προσδιορισμό του μέσου όρου του προηγούμενου εδαφίου δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό κύκλο εργασιών.
Αν το άθροισμα του πρώτου εδαφίου είναι μικρότερο από τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ και ο υψηλότερα αμειβόμενος υπάλληλος που απασχολείται από τον υπόχρεο της παρ. 1 δικαιούται ετήσιες μικτές αποδοχές που υπερβαίνουν το ποσό που προκύπτει από το άθροισμα αυτό, τότε το ποσό των μικτών αποδοχών λαμβάνεται ως τεκμαιρόμενο ετήσιο εισόδημα του υπόχρεου της παρ. 1 μέχρι του ποσού των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ.».
- Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, περί ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, προστίθεται περ. θ) ως εξής:
«θ) ανηλικότητα του υποχρέου, κατά μέρος ή κατά το σύνολο της διάρκειας του φορολογικού έτους.».
Άρθρο 41
Μείωση του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας για κατόχους άδειας επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή αγορά – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 28Γ Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
Στην παρ. 2 του άρθρου 28Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί λοιπών μειώσεων του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, προστίθεται τρίτο εδάφιο και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2) για υπόχρεους που είναι πολύτεκνοι, για υπόχρεους που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του εξήντα επτά τοις εκατό (67%), για γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα και για γονείς με τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία που θεωρούνται εξαρτώμενα, κατά την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 11, για εκμεταλλευτές Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ) με ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος που δεν υπερβαίνει το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) και εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων. Για τους εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2), μη εφαρμοζόμενης της παρ. 7 του ίδιου άρθρου. Για κατόχους άδειας επαγγελματία πωλητή σε λαϊκή αγορά, στους οποίους έχει δοθεί ή δίνεται θέση στην οικεία λαϊκή αγορά, κατόπιν έκδοσης σχετικής προκήρυξης από την αρμόδια αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν. 4849/2021 (Α’ 207), περί πωλητών που δραστηριοποιούνται σε λαϊκές αγορές, το ποσό του άρθρου 28Α του παρόντος μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), εφαρμοζόμενης, κατά τα λοιπά, της παρ. 7 του ίδιου άρθρου.».
Προτείνεται η μή επιβολή προστίμων μέ αναδρομικο χαρακτηρα, για εκπρόθεσμες αρχικές -τροποποιητικές-δηλωσεις ολων των φορολογιων,με μηδενικο-πιστωτικο αποτελεσμα.
Το πρόστιμο των 100 ευρώ παραμένει δυσανάλογο, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υφίσταται καμία απώλεια εσόδων για το Δημόσιο ούτε πρόθεση φοροδιαφυγής.
Τά πρόστιμα να ειναι αναλογικά και όχι παράλογα.
Σχετικά με το άρθρο 37 σχέδιο νομου
θεσμοθετηση μη επιβολής προστιμου σε εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές ή τροποποιητικές δηλώσεις φπα και παρακρατουμενων φόρων,οπου πολλές φορές γινεται αναγκαίο στη φάση υποβολής της φορολογικής δήλωσης.
Να μην υπάρχει προστιμο από εκπρόθεσμες μηδενικές φμυ, από επιχειρηματική αμοιβή μικρότερη των 300ευρώ,οι οποίες στέλνονται προαιρετικά,ο φόρος είναι 0,δεν υπάρχει παρακράτηση και είναι μια πληροφορια που την έχει το κράτος και με το Ε3 του επαγγελματια
επιβολή προστίμου για εκπρόθεσμη δήλωση και μάλιστα πληροφοριακού χαρακτήρα χωρίς την υποχρέωση καταβολής φόρου φέρνει τους επαγγελματίες ακόμα πιο κοντά στην κατάρευση. Σύντομα θα επιβάλλεται πρόστιμο σε οδηγούς για χρήση τηλεφώνου ενώ το αυτοκίνητο βρίσκεται στο πάρκινγκ. Και μάλιστα αναδρομικά!
Θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο 37 και ειδικά η παρ 1Α για την αλλαγή της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ.
Θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο ώστε να μην επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ. Παράλληλα τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ να επιβάλλονται μόνο όταν ο φόρος ή τέλος είναι άνω των €250 ή €500 ευρώ αντίστοιχα.
Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαία για λόγους αναλογικότητας, ασφάλειας δικαίου και αποφυγής αδικαιολόγητων κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα.
Όπως προκύπτει από την πληθώρα σχολίων που έχουν κατατεθεί σχετικά στην παρούσα διαβούλευση, η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37 του σχεδίου νόμου, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ είναι ιδιαιτέρως τυπολατρική. Εφόσον δεν σκοπεί στην πάταξη οποιασδήποτε προσπάθειας φοροδιαφυγής, παρουσιάζει έναν εντόνως και αδικαιολογήτως τιμωρητικό χαρακτήρα που ουδόλως προσιδιάζει στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Παράλληλα, υπό την τρέχουσα διατύπωσή της, η εν λόγω διάταξη δύναται να αποτελέσει σημαντικό σκόπελο στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ιδίως μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Λόγω του μεγέθους τους, αυτές οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν εξ αιτίας μιας απλής αμέλειας να βρεθούν αντιμέτωπες με υπέρογκα πρόστιμα, τα οποία να απειλούν ακόμη και την ίδια την επιβίωσή τους. Τυχόν ακύρωση ή μείωση αυτών των προστίμων εκ των υστέρων από τη φορολογική διοίκηση δεν κρίνεται ικανή να αποφύγει αυτόν τον κίνδυνο. Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της διατύπωσης της παραπάνω διάταξης είναι αναγκαία προς συμμόρφωση με τις αρχές της ισότητας και της χρηστής διοίκησης.
Άρθρο 37
Είναι απαράδεκτο να καταλογίζονται πρόστιμα σε επαγγελματίες, όταν δεν υπάρχει φόρος για καταβολή και μάλιστα με αναδρομική ισχύς (και χωρίς προσπάθεια ενημέρωσης των, για την αλλαγή από μια παγιωμένη γνώριμη τακτική που υπήρχε χρόνια), επιβαρύνοντας τους και εξοντώνοντας τους οικονομικά, όταν μάλιστα δεν υπάρχει δόλος, παραπλάνηση ή εξαπάτηση.
Σχετικά με το άρθρο 37 σχέδιο νομου
θεσμοθετηση μη επιβολής προστιμου σε εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές ή τροποποιητικές δηλώσεις φπα και παρακρατουμενων φόρων,οπου πολλές φορές γινεται αναγκαίο στη φάση υποβολής της φορολογικής δήλωσης.
Να μην υπάρχει προστιμο από εκπρόθεσμες μηδενικές φμυ, από επιχειρηματική αμοιβή μικρότερη των 300ευρώ,οι οποίες στέλνονται προαιρετικά,ο φόρος είναι 0,δεν υπάρχει παρακράτηση και είναι μια πληροφορια που την έχει το κράτος και με το Ε3 του επαγγελματια
Να εφαρμόσετε τις προτάσεις της ΠΟΦΕΕ του ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΎ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΊΟΥ του ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΊΟΥ των συλλόγων λογιστών περί μηδενικών προστίμων ευχαριστώ.ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΣΕ ΜΗΔΕΝΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΟΥΤΕ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΆ ΟΥΤΕ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9A ως εξής: «Άρθρο 9Α Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παραβόλου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση
για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
2. Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν
με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί.
Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
σε επόμενες παραγράφους αναγράφεται επίσης πως,
6. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
7. Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
Όπως αντιλαμβάνεστε οι διατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου 36 του υπό διαβούλευση νέου φορολογικού νομοσχεδίου μας έχουν προκαλέσει εύλογη ανησυχία, αναφορικά με την δυνατότητα υποβολής από πλευράς του δικού μας φορέα και άλλων φορέων της αγοράς, ερωτημάτων προς την Φορολογική και Τελωνειακή Αρχή τα οποία χρήζουν τυχόν διευκρινιστικών απαντήσεων για ζητήματα εφαρμογής της Εθνικής φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας.
Ως Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς και Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος είχαμε πάντοτε μια άψογη και παραγωγική συνεργασία με την ΑΑΔΕ (Φορολογική και Τελωνειακή Διοίκηση) στα πλαίσια εκ του σύνεγγυς συναντήσεων και ανταλλαγής αλληλογραφίας η οποία κατέληγε πάντοτε σε τεκμηριωμένες απαντήσεις από πλευράς της ΑΑΔΕ σε ερωτήματα τα οποία θέταμε, χωρίς να απαιτείται η καταβολή κάποιου χρηματικού παραβόλου.
Παρακαλούμε να διευκρινιστεί περαιτέρω αν οι διατάξεις του άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, θα ανατρέψουν τον τρόπο επικοινωνίας που είχαμε υπό την έννοια ότι για την υποβολή ερωτημάτων που απασχολούν τον κλάδο μας, ο Σύνδεσμος μας, ως θεσμικός φορέας εκπροσώπησης, θα υποχρεούται στην καταβολή παραβόλου, ως προϋπόθεση για να λάβει κάποια ερμηνευτική απάντηση επί υφισταμένων ή μελλοντικών αποφάσεων ή εγκυκλίων της Φορολογικής και Τελωνειακής διοίκησης της ΑΑΔΕ.
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9A ως εξής: «Άρθρο 9Α Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παραβόλου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση
για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
2. Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν
με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί.
Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
σε επόμενες παραγράφους αναγράφεται επίσης πως,
6. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
7. Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
Όπως αντιλαμβάνεστε οι διατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου 36 του υπό διαβούλευση νέου φορολογικού νομοσχεδίου μας έχουν προκαλέσει εύλογη ανησυχία, αναφορικά με την δυνατότητα υποβολής από πλευράς του δικού μας φορέα και άλλων φορέων της αγοράς, ερωτημάτων προς την Φορολογική και Τελωνειακή Αρχή τα οποία χρήζουν τυχόν διευκρινιστικών απαντήσεων για ζητήματα εφαρμογής της Εθνικής φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας.
Ως Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς και Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος είχαμε πάντοτε μια άψογη και παραγωγική συνεργασία με την ΑΑΔΕ (Φορολογική και Τελωνειακή Διοίκηση) στα πλαίσια εκ του σύνεγγυς συναντήσεων και ανταλλαγής αλληλογραφίας η οποία κατέληγε πάντοτε σε τεκμηριωμένες απαντήσεις από πλευράς της ΑΑΔΕ σε ερωτήματα τα οποία θέταμε, χωρίς να απαιτείται η καταβαολή κάποιου χρηματικού παραβόλου.
Παρακαλούμε να διευκρινηστεί περαιτέρω αν οι διατάξεις του άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, θα ανατρέψουν τον τρόπο επικοινωνίας που είχαμε υπό την έννοια ότι για την υποβολή ερωτημάτων που απασχολούν τον κλάδο μας, ο Σύνδεσμος μας, ως θεσμικός φορέας εκπροσώπησης, θα υποχρεούται στην καταβολή παραβόλου, ως προϋπόθεση για να λάβει κάποια ερμηνευτική απάντηση επί υφισταμένων ή μελλοντικών αποφάσεων ή εγκυκλίων της Φορολογικής και Τελωνειακής διοίκησης της ΑΑΔΕ.
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9A ως εξής: «Άρθρο 9Α Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παραβόλου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση
για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
2. Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν
με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί.
Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
σε επόμενες παραγράφους αναγράφεται επίσης πως,
6. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
7. Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
Όπως αντιλαμβάνεστε οι διατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου 36 του υπό διαβούλευση νέου φορολογικού νομοσχεδίου μας έχουν προκαλέσει εύλογη ανησυχία, αναφορικά με την δυνατότητα υποβολής από πλευράς του δικού μας φορέα και άλλων φορέων της αγοράς, ερωτημάτων προς την Φορολογική και Τελωνειακή Αρχή τα οποία χρήζουν τυχόν διευκρινιστικών απαντήσεων για ζητήματα εφαρμογής της Εθνικής φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας.
Ως Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς και Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος είχαμε πάντοτε μια άψογη και παραγωγική συνεργασία με την ΑΑΔΕ (Φορολογική και Τελωνειακή Διοίκηση) στα πλαίσια εκ του σύνεγγυς συναντήσεων και ανταλλαγής αλληλογραφίας η οποία κατέληγε πάντοτε σε τεκμηριωμένες απαντήσεις από πλευράς της ΑΑΔΕ σε ερωτήματα τα οποία θέταμε, χωρίς να απαιτείται η καταβαολή κάποιου χρηματικού παραβόλου.
Παρακαλούμε να διευκρινηστεί περαιτέρω αν οι διατάξεις του άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, θα ανατρέψουν τον τρόπο επικοινωνίας που είχαμε, υπό την έννοια ότι για την υποβολή ερωτημάτων που απασχολούν τον κλάδο μας, ο Σύνδεσμος μας, ως θεσμικός φορέας εκπροσώπησης, θα υποχρεούται στην καταβολή παραβόλου, ως προϋπόθεση για να λάβει κάποια ερμηνευτική απάντηση επί υφισταμένων ή μελλοντικών αποφάσεων ή εγκυκλίων της Φορολογικής και Τελωνειακής διοίκησης της ΑΑΔΕ.
Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), προστίθεται άρθρο 9A ως εξής: «Άρθρο 9Α Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να υποβάλει αίτηση με την καταβολή του ελάχιστου παραβόλου σύμφωνα με την παρ. 6, στη Φορολογική Διοίκηση
για την έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.) από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
2. Με τη Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν
με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα πραγματοποιηθεί.
Προϋπόθεση για την έκδοση Φ.Δ.Α. αποτελεί να υφίσταται ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
σε επόμενες παραγράφους αναγράφεται επίσης πως,
6. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
7. Αν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4, η αίτηση απορριφθεί, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
Όπως αντιλαμβάνεστε οι διατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου 36 του υπό διαβούλευση νέου φορολογικού νομοσχεδίου μας έχουν προκαλέσει εύλογη ανησυχία, αναφορικά με την δυνατότητα υποβολής από πλευράς του δικού μας φορέα και άλλων φορέων της αγοράς, ερωτημάτων προς την Φορολογική και Τελωνειακή Αρχή τα οποία χρήζουν τυχόν διευκρινιστικών απαντήσεων για ζητήματα εφαρμογής της Εθνικής φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας.
Ως Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς και Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος είχαμε πάντοτε μια άψογη και παραγωγική συνεργασία με την ΑΑΔΕ (Φορολογική και Τελωνειακή Διοίκηση) στα πλαίσια εκ του σύνεγγυς συναντήσεων και ανταλλαγής αλληλογραφίας η οποία κατέληγε πάντοτε σε τεκμηριωμένες απαντήσεις από πλευράς της ΑΑΔΕ σε ερωτήματα τα οποία θέταμε, χωρίς να απαιτείται η καταβαολή κάποιου χρηματικού παραβόλου.
Παρακαλούμε να μας διαφωτίσετε περαιτέρω αν οι διατάξεις του άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, θα ανατρέψουν τον τρόπο επικοινωνίας που είχαμε υπό την έννοια ότι για την υποβολή ερωτημάτων που απασχολούν τον κλάδο μας, ο Σύνδεσμος μας, ως θεσμικός φορέας εκπροσώπησης, θα υποχρεούται στην καταβολή παραβόλου, ως προϋπόθεση για να λάβει κάποια ερμηνευτική απάντηση επί υφισταμένων ή μελλοντικών αποφάσεων ή εγκυκλίων της Φορολογικής και Τελωνειακής διοίκησης της ΑΑΔΕ.
Επί του άρθρου 36 του Νομοσχεδίου σημειώνονται τα ακόλουθα:
-Επί της παρ. 3 προτείνεται να διευκρινιστεί στην διάταξη του νόμου, ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των Φ.Δ.Α. ερμηνευτικό ζήτημα του φορολογούμενου για μελλοντικό φορολογικό έτος, εφόσον εκκρεμεί ήδη εκ μέρους του ίδιου φορολογούμενου ενδικοφανής προσφυγή ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα (ή μέσο) για προηγούμενα φορολογικά έτη για το ίδιο ερμηνευτικό ζήτημα.
-Επί της παρ. 5 προτείνεται:
->Να αποσαφηνιστεί στην διάταξη ότι οι Φ.Δ.Α. ισχύουν για όσο χρονικό διάστημα η νομοθεσία επί της οποίας εκδόθηκαν δεν μεταβλήθηκε ουσιωδώς, ώστε να επηρεάζεται η ερμηνεία της εν λόγω νομοθεσίας.
->Να προβλεφθεί ρητώς ότι οι Φ.Δ.Α. ισχύουν για όσο χρονικό διάστημα δεν υφίσταται διαφορετική ερμηνεία όχι μόνο από ανώτατο εθνικό δικαστήριο αλλά και από το Δ.Ε.Ε.
->Να γίνει ρητή αναφορά στην ΑΣυΡ στην δυνατότητα της χρήσης των Φ.Δ.Α. ως υποστηρικτικό υλικό τόσο σε ελέγχους προηγούμενων ετών, όσο και σε μελλοντικές συναλλαγές (ίδιου ή άλλων φορολογουμένων) με όμοια πραγματικά περιστατικά.
-Επί της παρ. 6 προτείνεται να επαναξιολογηθεί το ύψος του παραβόλου επί τη βάσει συγκρίσιμων παραδειγμάτων από την ελληνική έννομη τάξη (π.χ. παράβολο επί δικαστικής φορολογικής προσφυγής €15.000 – άρθρο 277 παρ. 3 Ν. 2717/1999) και να θεσμοθετηθεί με σαφήνεια ο τρόπος προσδιορισμού και η κλιμάκωση του ύψους του.
-Επί της παρ. 8 εγείρονται σημαντικοί προβληματισμοί σχετικά με το κατά πόσον η ανωνυμοποίηση της δημοσιευθείσας Φ.Δ.Α. επαρκεί για να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταστεί δυνατόν να ταυτοποιηθεί ο αιτών, δεδομένου ότι η ελληνική αγορά είναι περιορισμένη σε ορισμένους κλάδους. Προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης, ώστε η δημοσιοποίηση των Φ.Δ.Α. να πραγματοποιείται μόνο κατόπιν ολοκλήρωσης της σχετικής συναλλαγής.
-Προτεινόμενη Προσθήκη: Η ρητή πρόβλεψη στην διάταξη του νόμου του σταδίου της διαδικασίας στο οποίο ο αιτών θα έχει την δυνατότητα υπαναχώρησης, καθώς και το αν, σε περίπτωση υπαναχώρησης, θα υπάρχει η δυνατότητα επιστροφής του καταβληθέντος παραβόλου, πλην του ελάχιστου μη επιστρεπτέου ποσού.
Επί του άρθρου 39 του Νομοσχεδίου και στο πλαίσιο της κατ’ εξουσιοδότηση νόμου εκδοθείσας Απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ προτείνεται:
-Με γνώμονα την ταχύτητα της διενέργειας των συναλλαγών και την ανάγκη ύπαρξης ενός σαφούς χρονικού πλαισίου εντός του οποίου δύναται να εκδοθεί η Φ.Δ.Α.:
->Να θεσπιστεί συγκεκριμένη διαδικασία (π.χ. ένας μήνας από την υποβολή της αίτησης) εντός του οποίου η Διοίκηση θα πρέπει να εξετάσει την πληρότητα της αίτησης, να ζητήσει τα επιπλέον δικαιολογητικά και να προσδιορίσει το ύψος του τελικού παραβόλου.
->Να ενημερώνεται στην συνέχεια ο αιτών για την ακριβή έναρξη της προθεσμίας των 150 ημερών.
->Να προβλεφθεί σαφής και σύντομη προθεσμία γνωστοποίησης στον φορολογούμενο τυχόν απόρριψης της αίτησης (π.χ. ένας μήνας).
->Να διευκρινιστεί η σχέση μεταξύ των ημερών επίσπευσης και της αντίστοιχης αύξησης του παραβόλου.
-Να οριστεί ότι οι Φ.Δ.Α. θα συνεκτιμούν, κατά την ερμηνεία της νομοθεσίας, το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο (π.χ. ΟΟΣΑ).
-Η δημιουργία ενός εξειδικευμένου σώματος εντός της Φορολογικής Διοίκησης, το οποίο θα ασχολείται αποκλειστικά με την έκδοση Φ.Δ.Α.
Τέλος, είναι ιδιάζουσας σημασίας να διασφαλιστεί ότι η υποβολή αίτησης Φ.Δ.Α. δεν θα λειτουργεί ως κριτήριο επιλογής για φορολογικό έλεγχο.
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση
της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρήζει σαφέστερης νομοτεχνικής διατύπωσης, προς διασφάλιση της αναλογικότητας
των κυρώσεων και της ασφάλειας δικαίου.
Ειδικότερα, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ρητώς ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη
υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά
δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ, καθώς και να αποσαφηνιστεί ότι τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ
επιβάλλονται μόνο όταν το προς καταβολή ποσό υπερβαίνει το ανωτέρω όριο.
Η προτεινόμενη αυτή βελτίωση κρίνεται αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και η επιβολή
κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Η επιβολή προστίμου για εκπρόθεσμες δηλώσεις φμυ,από επιχειρηματική δραστηριότητα κάτω των 300,00 ευρώ όπου ο φόρος είναι 0 και δεν υπάρχει δόλος και φοροδιαφυγή,
και αυτή την πληροφορία την έχει το κράτος από το τιμολογίο που ήδη έχει εκδώσει ο επαγγελματίας – σύμβουλος,είναι παράλογο να υπάρχει πρόστιμο 100ευρω.
Όπου και τα 100 ευρώ είναι δισανάλογα από τα 0 ευρώ της υποτηθέμενης υποχρέωσης
1. Στην παρ. 5 του άρθρου 36 η σώρευση κριτηρίων (πολλών, διαφορετικών μεταξύ τους,αόριστα προσδιοριζόμενων κατά διακριτική ευχέρεια της φορολογικής αρχής) που λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους του παραβόλου δεν προσιδιάζουν σε άσκηση δημόσιας εξουσίας απο δημόσια υπηρεσία κατ’ εφαρμογήν των αρχών της νομιμότητας και της αναλογικότητας (λ.χ. ποια είναι η ratio της ρύθμισης η οποία προσαυξάνει το παράβολο όταν υποβάλλεται αίτημα επίσπευσης;)
2. Στην παρ. 6 του άρθρου 36 η δεσμευτικότητα της ΦΔΑ θα καταλαμβάνει και τρίτους πλήν του αιτούντος δίκην «πιλοτικής» απάντησης και εάν όχι πως δικαιολογείται αυτή η ρύθμιση υπό την ισχύ των αρχών της χρηστής διοίκησης και προστασίας του καλόπιστου διοικούμενου/φορολογούμενου;
Στο άρθρο 37 κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ρητώς στην τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 του ΚΦΔ, ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ, καθώς και να αποσαφηνιστεί ότι τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ επιβάλλονται μόνο όταν το προς καταβολή ποσό υπερβαίνει το ανωτέρω όριο των 100 ευρώ.
Επιπρόσθετα, κατά αναλογία των προστίμων που προβλέπονται στην παρ.6 του άρθρου 53, προτείνεται να προβλεφθεί ότι σε περίπτωση που το ποσό του φόρου προς καταβολή ξεπερνάει το ποσό των 100€, το πρόστιμο της παρ.2 δεν δύναται να ξεπερνάει το 50% του φόρου προς καταβολή, με μέγιστο τα 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα.
Η τελευταία αυτή προσθήκη, βάσει της αρχής της αναλογικότητας, προσδίδει μεγαλύτερη ασφάλεια στην δικαιότερη επιβολή των προστίμων, προστατεύοντας τις επιχειρήσεις από μικρότερης αξίας παραβάσεις που σχεδόν πάντα συμβαίνουν λόγω αμέλειας/παράλειψης κι όχι λόγω δόλου.
Επί του άρθρου 36 , Ο θεσμός των εκ των προτέρων δεσμευτικών απαντήσεων (advance tax rulings) αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο εργαλείο φορολογικής διαφάνειας. Όταν εφαρμόζεται ορθά, μειώνει τις διαφορές μεταξύ φορολογούμενων και διοίκησης, ενισχύει την επενδυτική εμπιστοσύνη και αποσυμφορεί τα διοικητικά δικαστήρια. Η ελληνική εκδοχή, όμως, όπως διαμορφώθηκε στο άρθρο 9Α ΚΦΔ, αποκλίνει θεμελιωδώς από αυτό το πνεύμα.
Σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ 6, το ελάχιστο παράβολο ανέρχεται σε 5.000 ευρώ για την απλή κατάθεση της αίτησης, ενώ το συνολικό παράβολο κυμαίνεται μεταξύ 15.000 και 50.000 ευρώ. Τα κριτήρια καθορισμού του ύψους — «πολυπλοκότητα», «νομική μορφή», «μέγεθος επιχείρησης» — είναι ευρύτατα και καταλείπουν διακριτική ευχέρεια στη Διοίκηση χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ισότητας.
Το αποτέλεσμα είναι διαφανές: ο θεσμός απευθύνεται ουσιαστικά σε μεγάλες επιχειρήσεις και πολυεθνικές, αφήνοντας εκτός τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τα φυσικά πρόσωπα που αντιμετωπίζουν σύνθετα φορολογικά ζητήματα.
Άρθρο 4 παρ. 1 Συντάγματος — Αρχή ισότητας
«Οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου.»
Το ΣτΕ έχει διαμορφώσει σταθερή νομολογία κατά την οποία η αρχή της ισότητας απαγορεύει τη διαφορετική μεταχείριση ουσιαστικά ομοίων καταστάσεων. Η δυνατότητα πρόσβασης σε επίσημη ερμηνεία της φορολογικής νομοθεσίας — και κατ’ επέκταση σε φορολογική ασφάλεια — συνιστά ουσιαστικά ομοειδή κατάσταση για κάθε φορολογούμενο, ανεξαρτήτως μεγέθους. Το εκτόξευμα του παραβόλου δημιουργεί de facto άνιση πρόσβαση, που δεν δικαιολογείται από αντικειμενικό κριτήριο συνδεόμενο με το αντικείμενο της ρύθμισης.
Άρθρο 4 παρ. 5 Συντάγματος — Ισότητα φορολογικών βαρών
«Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους.»
Το παράβολο δεν αποτελεί φόρο· αποτελεί τέλος πρόσβασης σε δημόσια υπηρεσία. Αν η υπηρεσία αυτή αφορά την ορθή εφαρμογή του φορολογικού νόμου, τότε η μη πρόσβαση σε αυτήν λόγω οικονομικής αδυναμίας δημιουργεί άνιση φορολογική μεταχείριση. Ο μικρός επιχειρηματίας αναλαμβάνει το βάρος φορολογικής αβεβαιότητας που ο μεγάλος αποφεύγει με ένα παράβολο.
Άρθρο 20 παρ. 1 Συντάγματος — Δικαίωμα διοικητικής προστασίας
«Καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ’ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματά του ή συμφέροντά του.»
Η Φ.Δ.Α. δεν είναι δικαστική προστασία, αλλά αποτελεί θεσμοθετημένη οδό διοικητικής διευκρίνισης με πλήρη δεσμευτικά αποτελέσματα. Η ουσιαστική αποκλεισμός από αυτήν λόγω κόστους εγείρει ζητήματα συμβατότητας με την αρχή της χρηστής διοίκησης (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.) και με την υποχρέωση της Διοίκησης να ενεργεί ενιαία απέναντι σε όλους τους διοικούμενους.
Άρθρο 5 παρ. 1 Συντάγματος
Η οικονομική ελευθερία και η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας στον οικονομικό βίο (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.) προϋποθέτουν ίσους όρους πληροφόρησης και πρόσβασης στο κανονιστικό πλαίσιο. Η γνώση των φορολογικών συνεπειών μιας επιχειρηματικής απόφασης πριν ληφθεί αυτή είναι συστατικό στοιχείο ανταγωνιστικής ισορροπίας. Όταν αυτή η γνώση είναι προσβάσιμη μόνο στους οικονομικά ισχυρούς, δημιουργείται:
α) Πληροφοριακή ασυμμετρία υπέρ μεγάλων επιχειρήσεων έναντι μικρομεσαίων·
β) Αύξηση κόστους αβεβαιότητας που βαρύνει δυσανάλογα τους μικρότερους παίκτες·
γ) Έμμεσο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για όσους έχουν πρόσβαση, σε βάρος της αρχής της ουδετερότητας της φορολογίας ως προς τον ανταγωνισμό.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Δικαστήριο της ΕΕ έχει εξετάσει κατ’ επανάληψη ζητήματα κρατικής ενίσχυσης μέσω φορολογικής βεβαιότητας. Η υπόθεση Apple/Ιρλανδία (C-465/20 P) και η υπόθεση Fiat/Λουξεμβούργο (C-885/19 P) αποδεικνύουν ότι ακόμη και οι επίσημες εκ των προτέρων φορολογικές αποφάσεις μπορεί να αντιβαίνουν στο άρθρο 107 ΣΛΕΕ περί κρατικής ενίσχυσης, όταν παρέχουν επιλεκτικά πλεονεκτήματα. Το ελληνικό μοντέλο, εξαιτίας του υψηλού κόστους, δημιουργεί εξ ορισμού επιλεκτική πρόσβαση.
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας παρέχει ήδη στη Φορολογική Διοίκηση πλήρες οπλοστάσιο ερμηνευτικής παραγωγής, χωρίς καμία επιβάρυνση του διοικούμενου
Η μόνη ουσιαστική διαφορά μεταξύ εγκυκλίου και Φ.Δ.Α. είναι η ατομική δεσμευτικότητα — η εγγύηση ότι η ερμηνεία ισχύει για τον συγκεκριμένο αιτούντα επί συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών. Αυτό έχει αναμφίβολα αξία. Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι: πόση; Και η απάντηση — 50.000 ευρώ — δεν απαντά στο ερώτημα· το αποφεύγει
Το άρθρο 36 δεν εισάγει νέα αρμοδιότητα — εισάγει νέο τιμολόγιο για υπηρεσία που η Διοίκηση οφείλει να παρέχει στο πλαίσιο των συνταγματικών της καθηκόντων. Το παράβολο ούτε αντιστοιχεί στο διοικητικό κόστος, ούτε εξυπηρετεί σκοπό δημοσίου συμφέροντος που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί με λιγότερο επαχθή μέσα. Στην καλύτερη περίπτωση αποτελεί αδικαιολόγητη οικονομική επιβάρυνση· στη χειρότερη, συνειδητή πολιτική αποκλεισμού.
Προτεινόμενη αντικατάσταση παρ. 6
«6. Για το παραδεκτό υποβολής της αίτησης καταβάλλεται παράβολο, το ύψος του οποίου καθορίζεται βάσει του ετήσιου κύκλου εργασιών του αιτούντος κατά το τελευταίο οικονομικό έτος, ως εξής:
α) Φυσικά πρόσωπα χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα και επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ: ελάχιστο παράβολο διακοσίων πενήντα (250) ευρώ, συνολικό παράβολο έως επτακοσίων πενήντα (750) ευρώ.
β) Επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών από πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) έως δύο εκατομμύρια (2.000.000) ευρώ: ελάχιστο παράβολο πεντακοσίων (500) ευρώ, συνολικό παράβολο έως χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
γ) Επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών από δύο εκατομμύρια (2.000.000) έως πενήντα εκατομμύρια (50.000.000) ευρώ: ελάχιστο παράβολο χιλίων (1.000) ευρώ, συνολικό παράβολο έως τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
δ) Επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ: ελάχιστο παράβολο δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ, συνολικό παράβολο έως πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.»
Προτεινόμενη αντικατάσταση παρ. 8
«8. Οι Φ.Δ.Α. δημοσιεύονται αυθημερόν στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ κατά την έκδοσή τους, με ανωνυμοποίηση αποκλειστικά των στοιχείων ταυτότητας και των επιχειρησιακών στοιχείων του αιτούντος. Το ερμηνευτικό περιεχόμενο της Φ.Δ.Α. δημοσιεύεται υποχρεωτικά στο σύνολό του και δεν δύναται να εξαιρεθεί της δημοσίευσης
Επί του άρθρου 39 του Νομοσχεδίου και στο πλαίσιο της κατ’ εξουσιοδότηση νόμου εκδοθείσας Απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ προτείνεται:
-Με γνώμονα την ταχύτητα της διενέργειας των συναλλαγών και την ανάγκη ύπαρξης ενός σαφούς χρονικού πλαισίου εντός του οποίου δύναται να εκδοθεί η Φ.Δ.Α.:
->Να θεσπιστεί συγκεκριμένη διαδικασία (π.χ. ένας μήνας από την υποβολή της αίτησης) εντός του οποίου η Διοίκηση θα πρέπει να εξετάσει την πληρότητα της αίτησης, να ζητήσει τα επιπλέον δικαιολογητικά και να προσδιορίσει το ύψος του τελικού παραβόλου.
->Να ενημερώνεται στην συνέχεια ο αιτών για την ακριβή έναρξη της προθεσμίας των 150 ημερών.
->Να προβλεφθεί σαφής και σύντομη προθεσμία γνωστοποίησης στον φορολογούμενο τυχόν απόρριψης της αίτησης (π.χ. ένας μήνας).
->Να διευκρινιστεί η σχέση μεταξύ των ημερών επίσπευσης και της αντίστοιχης αύξησης του παραβόλου.
-Να οριστεί ότι οι Φ.Δ.Α. θα συνεκτιμούν, κατά την ερμηνεία της νομοθεσίας, το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο (π.χ. ΟΟΣΑ).
-Η δημιουργία ενός εξειδικευμένου σώματος εντός της Φορολογικής Διοίκησης, το οποίο θα ασχολείται αποκλειστικά με την έκδοση Φ.Δ.Α.
Τέλος, είναι ιδιάζουσας σημασίας να διασφαλιστεί ότι η υποβολή αίτησης Φ.Δ.Α. δεν θα λειτουργεί ως κριτήριο επιλογής για φορολογικό έλεγχο.
Επί του άρθρου 36 του Νομοσχεδίου σημειώνονται τα ακόλουθα:
-Επί της παρ. 3 προτείνεται να διευκρινιστεί στην διάταξη του νόμου, ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των Φ.Δ.Α. ερμηνευτικό ζήτημα του φορολογούμενου για μελλοντικό φορολογικό έτος, εφόσον εκκρεμεί ήδη εκ μέρους του ίδιου φορολογούμενου ενδικοφανής προσφυγή ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα (ή μέσο) για προηγούμενα φορολογικά έτη για το ίδιο ερμηνευτικό ζήτημα.
-Επί της παρ. 5 προτείνεται:
->Να αποσαφηνιστεί στην διάταξη ότι οι Φ.Δ.Α. ισχύουν για όσο χρονικό διάστημα η νομοθεσία επί της οποίας εκδόθηκαν δεν μεταβλήθηκε ουσιωδώς, ώστε να επηρεάζεται η ερμηνεία της εν λόγω νομοθεσίας.
->Να προβλεφθεί ρητώς ότι οι Φ.Δ.Α. ισχύουν για όσο χρονικό διάστημα δεν υφίσταται διαφορετική ερμηνεία όχι μόνο από ανώτατο εθνικό δικαστήριο αλλά και από το Δ.Ε.Ε.
->Να γίνει ρητή αναφορά στην ΑΣυΡ στην δυνατότητα της χρήσης των Φ.Δ.Α. ως υποστηρικτικό υλικό τόσο σε ελέγχους προηγούμενων ετών, όσο και σε μελλοντικές συναλλαγές (ίδιου ή άλλων φορολογουμένων) με όμοια πραγματικά περιστατικά.
-Επί της παρ. 6 προτείνεται να επαναξιολογηθεί το ύψος του παραβόλου επί τη βάσει συγκρίσιμων παραδειγμάτων από την ελληνική έννομη τάξη (π.χ. παράβολο επί δικαστικής φορολογικής προσφυγής €15.000 – άρθρο 277 παρ. 3 Ν. 2717/1999) και να θεσμοθετηθεί με σαφήνεια ο τρόπος προσδιορισμού και η κλιμάκωση του ύψους του.
-Επί της παρ. 8 εγείρονται σημαντικοί προβληματισμοί σχετικά με το κατά πόσον η ανωνυμοποίηση της δημοσιευθείσας Φ.Δ.Α. επαρκεί για να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταστεί δυνατόν να ταυτοποιηθεί ο αιτών, δεδομένου ότι η ελληνική αγορά είναι περιορισμένη σε ορισμένους κλάδους. Προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης, ώστε η δημοσιοποίηση των Φ.Δ.Α. να πραγματοποιείται μόνο κατόπιν ολοκλήρωσης της σχετικής συναλλαγής.
-Προτεινόμενη Προσθήκη: Η ρητή πρόβλεψη στην διάταξη του νόμου του σταδίου της διαδικασίας στο οποίο ο αιτών θα έχει την δυνατότητα υπαναχώρησης, καθώς και το αν, σε περίπτωση υπαναχώρησης, θα υπάρχει η δυνατότητα επιστροφής του καταβληθέντος παραβόλου, πλην του ελάχιστου μη επιστρεπτέου ποσού.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΥΠΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΥΔΑΠ ΑΕ
ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 65
Tο άρθρο 65 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου, εισάγει ρυθμίσεις για το ειδικό αφορολόγητο αποθεματικό της ΕΥΔΑΠ.
Με τη ρύθμιση αυτή αποδυναμώνεται ο δημόσιος χαρακτήρας της ΕΥΔΑΠ ,καθώς δίνεται η δυνατότητα με την κεφαλαιοποίηση των αποθεματικών για διανομή νέων μετοχών ή μερισμάτων στους μετόχους ή για επιστροφή κεφαλαίου από τα αποθεματικά της εταιρείας.
Τα αποθεματικά μιας εταιρείας πρέπει να χρησιμοποιούνται για επενδύσεις χρήσιμες για την ανάπτυξη της, όπως ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου δικτύου, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ως εργαλείο που να περιλαμβάνει όλες τις διεργασίες που απαιτούνται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της, η προστασία του περιβάλλοντος καθώς και η βελτίωση των εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων.
Η κατάθεση της διάταξης αυτής, στην παρούσα συγκυρία όπου καταγράφονται σημαντικές ανακατατάξεις στη μετοχική σύνθεση της εταιρείας με την είσοδο μεγάλων ιδιωτικών ομίλων, γεννά ερωτηματικά και ανησυχίες για την σκοπιμότητά της.
Ζητάμε να αποσυρθεί η συγκεκριμένη ρύθμιση γιατί :
• Μετατρέπει δημόσιους πόρους σε κέρδη ιδιωτικών επιχειρηματικών συμφερόντων
• Αποδυναμώνει το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ οδηγώντας τη στη δανειοδότηση. Θέτει έτσι σε κίνδυνο την μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα της.
• Δεν παρέχει τις απαραίτητες δικλείδες ασφάλειας και απομακρύνει την ΕΥΔΑΠ από τον δημόσιο και κοινωνικό της χαρακτήρα.
ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 67
Πλήρωση θέσεων Γενικών Διευθυντών στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ
Με τη παρούσα ρύθμιση δίνεται η δυνατότητα στο Διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας να προσλάβει Γενικούς Διευθυντές από την αγορά και μάλιστα με αποδοχές απελευθερωμένες από το ισχύον καθεστώς (άρθρο 28 του νόμου 4354/2015(πλαφόν)
Εκφράζουμε την αντίθεση μας στη παρούσα ρύθμιση, γιατί απαξιώνει τα ανώτατα στελέχη της εταιρείας τα οποία είναι πολύ έμπειρα με ικανότητες και γνώσεις και καλύπτουν ήδη τις ανώτατες θέσεις στην ιεραρχία της εταιρείας με απόλυτη επιτυχία.
Επίσης, εφόσον είναι προφανές ότι το νομοσχέδιο επιτρέπει να καταργηθεί το πλαφόν στις οικονομικές απολαβές πρέπει να ισχύσει για όλους τους εργαζόμενους που συμβάλλουν καθημερινά στη πρόοδο και την ανάπτυξη της εταιρείας και όχι μόνο για τους Γενικούς Διευθυντές για να μην υπάρχουν μισθολόγια δύο ταχυτήτων. Δεν υπάρχει πλέον ούτε το επιχείρημα των μνημονίων βάση των οποίων θεσμοθετήθηκε το πλαφόν.
ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 70
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ ( ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ)
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις του συγκεκριμένου άρθρου του παρόντος Σχεδίου Νόμου, καταργούν το υφιστάμενο σύστημα προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ στις εταιρείες ύδρευσης ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.
Ο ΑΣΕΠ περιορίζεται σε ένα τυπικό εκ των υστέρων μη δεσμευτικό ρόλο. Καταστρατηγείται κάθε έννοια διαφάνειας και αξιοκρατίας καθώς αποδομείται ένας από τους βασικότερους θεσμικού πυλώνες ισότητας για τη χώρα ο ΑΣΕΠ
Ζητάμε να αποσυρθεί η συγκεκριμένη ρύθμιση γιατί:
• Δεν τεκμηριώνεται καμία πραγματική ανάγκη αλλαγής του υφιστάμενου πλαισίου προσλήψεων.
Η μέχρι σήμερα διαδικασία προσλήψεων, από το 1995 έως σήμερα, υπό τον έλεγχο του ΑΣΕΠ, έχει αποδώσει θετικά και μετρήσιμα αποτελέσματα, διασφαλίζοντας τη στελέχωση των επιχειρήσεων με επαρκώς καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, με αντικειμενικά κριτήρια, διαφάνεια και θεσμική νομιμοποίηση.
• Καταργείται η αντικειμενικότητα
Η μεταφορά της πλήρους ευθύνης των προσλήψεων στις διοικήσεις των εταιρειών, με το πρόσχημα των ευέλικτων διαδικασιών, ανοίγει τον δρόμο για φαινόμενα ευνοιοκρατίας και πελατειακών πρακτικών, επιστρέφοντας τις εταιρείες στις αδιαφανείς ως προς τις προσλήψεις εποχές των δεκαετιών 80 και 90.
• Εγείρονται συνταγματικές επιφυλάξεις
Οι προτεινόμενες διατάξεις εγείρουν σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με:
• το άρθρο 103, παράγραφος 7, του Συντάγματος το οποίο επιτάσσει την διαφάνεια και την αντικειμενικότητα στις προσλήψεις υπό τον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως ο νόμος ορίζει.») καθώς και το άρθρο 4 του Συντάγματος περί της αρχής της ίσης μεταχείρισης των πολιτών.
• Υπάρχει αδιαφάνεια στις διαδικασίες επιλογής
Η σύσταση επιτροπών αξιολόγησης από τα ίδια τα Διοικητικά Συμβούλια (όπως προβλέπεται στο άρθρο 67 για τους Γενικούς Διευθυντές) και η δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού εκτός ΑΣΕΠ (άρθρο 70) καθιστούν τη διαδικασία ελεγχόμενη από την εκάστοτε διοίκηση, καταργώντας κάθε έννοια αντικειμενικότητας. Ειδικά η αναφορά στη «ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ» ως κριτηρίου επιλογής των νέων προσλήψεων ευνοεί την υποκειμενικότητα και δημιουργεί την πεποίθηση περί αδιαφάνειας στις διαδικασίες πρόσληψης
Ζητάμε
Να ενισχυθεί όπως απαιτείται το ΑΣΕΠ, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες στελέχωσης των εταιρειών ύδρευσης και όλου του δημόσιου τομέα. Προσλήψεις μόνο μέσω ΑΣΕΠ
Την πρόβλεψη άμεσης κατάργησης της εργασίας σε θέσεις πάγιων και διαρκών αναγκών μέσω εργολαβιών στις εταιρίες ύδρευσης. Να υπάρξει πρόβλεψη ειδικής μεταβατικής ρύθμισης για τους ήδη απασχολούμενους εργαζόμενους στην ΕΥΔΑΠ μέσω εργολαβιών, με στόχο τη δίκαιη και ομαλή απορρόφησή τους στο μόνιμο προσωπικό της εταιρείας.
Σε κάθε περίπτωση η ρητή και ουσιαστική μοριοδότηση μέσω ΑΣΕΠ της προϋπηρεσίας στην Ε.ΥΔ.Α.Π. για εργαζόμενους που καλύπτουν αποδεδειγμένα πάγιες και διαρκείς ανάγκες σε συνάρτηση με το χρόνο εργασίας τους στην ΕΥΔΑΠ, αποτελεί μέτρο δικαίου και αναγνώριση της ανάγκης ενσωμάτωσης στην ΕΥΔΑΠ της εμπειρίας των συγκεκριμένων εργαζομένων.
Την ένταξη κάθε νέας πρόσληψης στον κανονισμό προσωπικού και στις αποδοχές των Επιχειρησιακών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Απόσυρση της διάταξης για έγκριση των προσλήψεων από τη ΡΑΑΕΥ.
Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και η διαχείρισή του απαιτεί κοινωνική ευθύνη και διαφάνεια.
Εισαγωγή
Με το άρθρο 36 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου με τίτλο «Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις» επιχειρείται να εισαχθεί στην ελληνική φορολογική νομοθεσία το πλαίσιο της εκ των προτέρων φορολογικής συμφωνίας ή απόφασης (advanced tax ruling) μεταξύ του κράτους και των φορολογούμενων κατά τα διεθνή πρότυπα. Σημειώνουμε ότι στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας είχε εισαχθεί με ισχύ από 1.1.2014, το άρθρο 21 του Ν 4174/2013 (πλέον άρθρο 26 του Ν 5104/2024), σχετικά με τη διαδικασία προέγκρισης ενδοομολογιακής τιμολόγησης (Advanced Pricing Arrangements) που αφορά στην έγκριση της μεθοδολογίας για την τιμολόγηση συγκεκριμένων διασυνοριακών συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων. Παρά την ισχύ της σχετικής διάταξης για περισσότερα από 12 χρόνια, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα στοιχεία από την ΑΑΔΕ σχετικά με την εφαρμογή της, όπως ενδεικτικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των αιτήσεων προέγκρισης που έχουν υποβληθεί, τον αριθμό αυτών που έχουν εγκριθεί ή απορριφθεί καθώς και τον χρόνο που απαιτήθηκε για την έκδοση της σχετικής απόφασης. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα APAs στην ΕΕ στο τέλος του 2022 (Ref.Ares(2023)8464346-11/12/2023), στην Ελλάδα φαίνεται ότι στο τέλος του 2022 υπήρχαν μόνο 2 μονομερή APAs σε ισχύ. Θεωρούμε ότι η δημοσιοποίηση στοιχείων από την ΑΑΔΕ και η αξιολόγηση της εμπειρίας από τη διαδικασία της προέγκρισης ενδοομιλικών τιμολογήσεων θα βοηθούσε να αξιολογηθεί η σκοπιμότητα εισαγωγής της νέας ρύθμισης.
Γενικά
Ως προς το περιεχόμενο του άρθρου για λόγους ταυτότητας της νομικής ρύθμισης θεωρούμε ότι θα ήταν ορθότερο είτε οι ορισμοί να είναι παρόμοιοι με τους ορισμούς του Ν. 4474/2017 που ενσωμάτωσε την Οδηγία 2015/2376 της ΕΕ για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά στις διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις (cross-border tax rulings) και τις συμφωνίες προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης (APAs) είτε να αιτιολογείται η τυχόν παρέκκλιση από αυτούς. Σε περίπτωση που οι ορισμοί είναι παρόμοιοι θα πρέπει να επικαιροποιηθούν σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης λαμβάνοντας υπόψη ότι η Οδηγία αναφέρεται αποκλειστικά σε διασυνοριακές αποφάσεις ενώ η ρύθμιση του άρθρου 36 φαίνεται ότι καλύπτει και αμιγώς εθνικές αποφάσεις. Περαιτέρω η περίπτωση β που αφορά «β) την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα» και εξαιρείται, μεταξύ άλλων, από τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της ρύθμισης χρήζει διευκρίνισης. Εάν η σχετική διατύπωση αφορά, όπως είναι αναμενόμενο, στο ότι το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης αφορά αποκλειστικά ερμηνεία της ελληνικής νομοθεσίας ακόμα και εάν η συναλλαγή είναι διασυνοριακή θα ήταν σκόπιμο να γίνει επαναδιατύπωση της σχετικής φράσης και να μεταφερθεί στην παράγραφο 2.
Επίσης ως προς την ισχύ της ΔΦΑ θεωρούμε ότι για την ταυτότητα του νομικού λόγου θα ήταν ορθότερο η διατύπωση της παραγράφου 5 να μην παρεκκλίνει από την αντίστοιχη διατύπωση των παραγράφων 5 έως 7 του άρθρου 22 του ΚΦΔ για την προέγκριση των ενδοομιλικών τιμολογήσεων που αναφέρονται στις περιπτώσεις αναθεώρησης, ανάκλησης και ακύρωσης.
Ειδικότερα, ως προς τα επιμέρους σημεία της προτεινόμενης νομοτεχνικής αποτύπωσης.
1/ Κατά τον κανόνα της τυπικότητας της φορολογίας (άρθρο 78 Σ.), η φορολογική διοίκηση (εκτελεστική εξουσία) έχει θεσμική δέσμια αρμοδιότητα να εξατομικεύει το φορολογικό περιστατικό που ορίζεται στον τυπικό νόμο. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η υποχρέωση της να ερμηνεύει τη νομοθετική βούληση και μάλιστα στενά – γραμματικά, προκειμένου να δημιουργούνται συνθήκες ασφάλειας (κανόνας βεβαιότητας του φόρου – αρχή κράτους δικαίου) κατά την εφαρμογή των φορολογικών διατάξεων. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν φαίνεται συνταγματικά συμβατή η χρηματική αποζημίωση για τις ΦΔΑ. Ενώ, η μη συμβατότητα δεν φαίνεται να μπορεί να θεραπευτεί με το επιχείρημα ότι η θέσπιση υψηλού κόστους θα αποτρέψει τη σώρευση ερωτημάτων και κατά συνέπεια θα καταστήσει αποτελεσματικό το εργαλείο. Η διοικητική ερμηνεία των φορολογικών νόμων συνιστά έκφραση του συνταγματικού κανόνα της βεβαιότητας του φόρου και δεν δύναται να τελεί υπό όρους «χρηματικού ανταλλάγματος».
2/ Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να αρνηθεί την έκδοση ΦΔΑ δεν μπορεί παρά να πρέπει να αιτιολογείται από την ίδια, με ρητό και εξειδικευμένο τρόπο. Ιδίως, είτε διότι δεν υφίσταται ερμηνευτικό κενό είτε διότι η νομοθετική ερμηνεία των κανόνων που αφορούν το τεθέν ζήτημα εκκρεμεί δικαστικά. Άλλη περίπτωση διακριτικής ευχέρειας της φορολογικής διοίκησης να αποστεί από ερμηνεία, με βάση την οποία η ίδια θα προβεί σε εξατομίκευση του φορολογικού περιστατικού δεν φαίνεται να είναι συνταγματικά συμβατή.
3/ Αν σκοπός της θεσμοθέτησης των ΦΔΑ είναι η εκ των προτέρων δημιουργία συνθηκών ασφάλειας, τότε το χρονικό διάστημα των 150 ημερών δεν φαίνεται να εξυπηρετεί ιδίως περιπτώσεις επενδύσεων στην χώρα. Οι πέντε μήνες, για να προχωρήσει με ασφάλεια επενδυτής – ιδίως αλλοδαπός- σε εισαγωγή και δέσμευση κεφαλαίων του στη χώρα δεν παρακολουθεί την ταχύτητα των συναλλαγών, ακόμη και στην περίπτωση που υποβάλλει αίτημα επίσπευσης, επί του οποίου δεν προβλέπεται νομοθετικά δέσμευση της φορολογικής διοίκησης.
4/ Από τη νομοτεχνική αποτύπωση δεν συνάγεται με ασφάλεια η λήξη ισχύος της ΦΔΑ. Ποιος θα έχει την ευθύνη ελέγχου και διαπίστωσης ότι δεν ισχύουν τα αυτά πραγματικά περιστατικά ή/ και οι όροι και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η ΦΔΑ εκδόθηκε; Ο φορολογικός έλεγχος θα διαθέτει αυτή την εξουσία και με ποιες εγγυήσεις για τον φορολογούμενο; Επίσης, πώς θα διαπιστώνεται η μεταγενέστερη ύπαρξη αντίθετης νομολογιακής προσέγγισης; Οι ΦΔΑ αφορούν και περιορίζονται στην ερμηνεία επιμέρους συντρεχόντων πραγματικών περιστατικών. Με ποιόν μηχανισμό θα διαγιγνώσκεται ότι τυχόν δικαστηριακή απόφαση δημιουργεί νομολογιακό δεδομένο, με το οποίο δύναται να ανατραπεί η ΦΔΑ;
5/ Θα προβλεφθεί με τις κανονιστικές, εξουσιοδοτικές αποφάσεις διαδικασία έκδοσης των ΦΔΑ, στην οποία θα ακούγεται ο φορολογούμενος; Θα υπάρχει δυνατότητα να παραιτηθεί από το ερώτημα, αν κατά τη διαδικασία διαπιστωθεί πλήρης ερμηνευτική διάσταση μεταξύ της Αγοράς και της φορολογικής διοίκησης;
6/ Ως προς τη δεσμευτικότητα της φορολογικής διοίκησης και την πρόβλεψη για την ανωνυμοποιημένη δημοσιοποίηση τους: Η δεσμευτικότητα θα καταλαμβάνει όλες τις ομοειδείς υποθέσεις; Αν όχι, τότε με δεδομένη τη δημοσιοποίηση των ΦΔΑ δημιουργείται ζήτημα μη επιτρεπτής κρατικής παρέμβασης (ενίσχυση);
7/ Οι ΦΔΑ θα εντάσσονται στο πεδίο των ευρωπαϊκών οδηγιών για ανταλλαγή πληροφοριών;
8/ Για λόγους ασφάλειας δικαίου, θα ήταν σκόπιμο να περιληφθεί στον νόμο ρητή πρόβλεψη ότι ακόμη και αν έχει εκδοθεί δεσμευτική για τη φορολογική διοίκηση ΦΔΑ, ο φορολογούμενος διατηρεί το δικαίωμα του για παροχή έννομης προστασίας για την ακύρωση και εξαφάνιση εκτελεστού τίτλου που θα εκδοθεί σε βάρος του και με βάση την περιληφθείσα στην ΦΔΑ ερμηνεία.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Ε.Φ.Ε.Ε.Λ.
ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 53
Εισαγωγή
Η Ένωση Φοροτεχνικών Ελεύθερων Επαγγελματιών Λάρισας (Ε.Φ.Ε.Ε.Λ.), στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, καταθέτει τις ακόλουθες παρατηρήσεις και προτάσεις επί των διατάξεων του άρθρου 53, με στόχο την ενίσχυση της αναλογικότητας των διοικητικών κυρώσεων και τη διαμόρφωση ενός δικαιότερου και λειτουργικότερου φορολογικού πλαισίου.
Αιτιολογική Έκθεση
Η προτεινόμενη αναδιατύπωση των διατάξεων του άρθρου 53 αποσκοπεί στην αποκατάσταση της αρχής της αναλογικότητας στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων, καθώς και στη διαμόρφωση ενός δικαιότερου και αποτελεσματικότερου πλαισίου συμμόρφωσης για τους φορολογουμένους και τους λογιστές – φοροτεχνικούς.
Στην υφιστάμενη μορφή του νομοθετικού πλαισίου, παρατηρείται η επιβολή ενιαίων προστίμων ανεξαρτήτως του ύψους της παράβασης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται περιπτώσεις προδήλως δυσανάλογης επιβάρυνσης, ιδίως όταν πρόκειται για χαμηλά ποσά φόρου, τέλους ή εισφοράς. Η πρακτική αυτή δεν συμβάλλει ουσιαστικά στη φορολογική συμμόρφωση, αλλά αντιθέτως ενισχύει το αίσθημα αδικίας και αποδυναμώνει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ διοίκησης και φορολογουμένων.
Με την καθιέρωση ορίου εκατό (100) ευρώ, κάτω από το οποίο δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περιπτώσεις μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων, επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ της ανάγκης επιβολής κυρώσεων και της προστασίας από υπέρμετρες επιβαρύνσεις για ήσσονος σημασίας παραβάσεις. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας.
Επιπλέον, με τη σαφή διάκριση των περιπτώσεων όπου προκύπτει ποσό προς καταβολή άνω των εκατό (100) ευρώ, διασφαλίζεται ότι οι κυρώσεις εστιάζουν σε περιπτώσεις με ουσιαστικό δημοσιονομικό ενδιαφέρον, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού.
Η προτεινόμενη ρύθμιση συμβάλλει επίσης στη μείωση του διοικητικού φόρτου, τόσο για τη Φορολογική Διοίκηση όσο και για τους επαγγελματίες του κλάδου, επιτρέποντας την επικέντρωση σε σοβαρότερες παραβάσεις και ουσιαστικό έλεγχο.
Τέλος, λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των επιχειρήσεων και των λογιστικών γραφείων, ιδίως στο πλαίσιο της αυξημένης πολυπλοκότητας που έχει επιφέρει η ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πιο σταθερού και προβλέψιμου περιβάλλοντος.
Προτεινόμενες Διατάξεις
1. Αναδιατύπωση της παρ. 1Α
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται σε περιπτώσεις φορολογουμένων που τηρούν απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, όταν παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου, δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, υπό την προϋπόθεση ότι το οφειλόμενο ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς δεν υπερβαίνει τα εκατό (100,00) ευρώ.»
2. Αναδιατύπωση της παρ. 2
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους οι οποίοι δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση — με εξαίρεση τις δηλώσεις φορολογίας κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα — ή δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου, δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό προς καταβολή άνω των εκατό (100) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250) ευρώ ανά παράβαση για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500) ευρώ ανά παράβαση για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.»
Συμπέρασμα
Η Ε.Φ.Ε.Ε.Λ. θεωρεί ότι η υιοθέτηση των ανωτέρω προτάσεων θα ενισχύσει ουσιαστικά την αναλογικότητα των κυρώσεων, θα περιορίσει φαινόμενα άδικης επιβάρυνσης για μικρής αξίας παραβάσεις και θα συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος, ενισχύοντας παράλληλα την πραγματική φορολογική συμμόρφωση.
Προτείνεται η παρ. 1Α να διατυπωθεί ως εξής: «1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις
φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι
παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή
δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των
εκατό (100,00) ευρώ».
Προτείνεται επίσης η παρ. 2 να διατυπωθεί ως εξής: «2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους
που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται
στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα
δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία
προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε
αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα
(250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων
(500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος».
Η αναδιατύπωση αυτή είναι αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και αδικαιολόγητες κυρώσεις σε
παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Κατάργηση της υπερβολικής επιβάρυνσης σε ποσοστό 25-50-100%,στην περίπτωση εκπροθεσμης εξόφλησης τελών κυκλοφορίας ΙΧ.Διοτι υπάρχει προφανής έλλειψη αναλογικότητας.Το πρόστιμο θα πρέπει να υπολογίζεται βάσει του επιτοκίου που προβλέπεται για τις οφειλές.
Τα τέλη κυκλοφορίας θα πρέπει να συνδέονται με την χρήση του οχήματος δηλαδή να επιβάλλονται στην τιμή πώλησης των καυσίμων.Οχι
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη νομοτεχνική διατύπωση.
Η Ε.Φ.Ε.Ε. ΕΥΒΟΙΑΣ θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να οριστεί ρητά ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ, ενώ τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ να επιβάλλονται μόνο όταν το προς καταβολή ποσό υπερβαίνει το όριο αυτό.
Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαία για λόγους αναλογικότητας, ασφάλειας δικαίου και αποφυγής αδικαιολόγητων κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα.
1)Να μην επιβάλλεται προστημο σε δηλωση παρακρατουμενου φορου οταν αυτη ειναι ως 300€ καθαρη αξια ακομη και αν εχει γινει παρακρατηση διοτι δεν υπαρχει υποχρεωση παρακρατησης.
2)Σε ολες τις Δηλώσεις θα πρεπει να εχει μονο προσαυξηση εκπροθεσμου και οχι προστημo ( ανθρωποι ειναι οι Λογιστες μπορει κατι να «διαφυγει», δεν ειναι «ρομποτ»)
3) κανενα προστημο στις Δηλωσεις vies (ειναι πληροφορικου χαρακτηρα)
4) κανενα προστημο στις καταστασεις συμφωνητικων (ειναι πληροφοριακου χαρακτηρα)
5) κανενα προστημο στις εκπροθεσμες Δηλωσεις ΦΜΥ οτα δεν υπαρχει παρακρατηση (ειναι πληροφοριακου χαρακτηρα)
6) Οι ημερομηνιες υποβολης των δηλωσεων πχ ΦΠΑ να ειναι ως τελους του επομενου μηνα ημερολογιακα και οχι ως την τελευταια εργασιμη αν ειναι Σαββατοκυριακο στο τελος του μηνα ή καλυτερα να προστιθενται οι ημερες του
Σαββατοκυριακου (Δηλαδη 2 απο τον επομενο μηνα)
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη νομοτεχνική διατύπωση.
Προτείνεται να οριστεί ρητά ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ, ενώ τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ να επιβάλλονται μόνο όταν το προς καταβολή ποσό υπερβαίνει το όριο αυτό.
Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαία για λόγους αναλογικότητας, ασφάλειας δικαίου και αποφυγής αδικαιολόγητων κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα.
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37 του σχεδίου νόμου, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη νομοτεχνική διατύπωση.
Προτείνεται η παρ. 1Α να διατυπωθεί ως εξής: «1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ».
Προτείνεται επίσης η παρ. 2 να διατυπωθεί ως εξής: «2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος».
Η αναδιατύπωση αυτή είναι αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και αδικαιολόγητες κυρώσεις σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37 του σχεδίου νόμου, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη νομοτεχνική διατύπωση.
Προτείνεται η παρ. 1Α να διατυπωθεί ως εξής: «1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ».
Προτείνεται επίσης η παρ. 2 να διατυπωθεί ως εξής: «2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος».
Η αναδιατύπωση αυτή είναι αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και αδικαιολόγητες κυρώσεις σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37 του σχεδίου νόμου, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη νομοτεχνική διατύπωση.
Προτείνεται η παρ. 1Α να διατυπωθεί ως εξής: «1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ».
Προτείνεται επίσης η παρ. 2 να διατυπωθεί ως εξής: «2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος».
Η αναδιατύπωση αυτή είναι αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και αδικαιολόγητες κυρώσεις σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Προτείνεται να καταργηθεί πλήρως η επιβολή οποιουδήποτε προστίμου για εκπρόθεσμες μηδενικές (ή πιστωτικές) δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων και Φ.Π.Α., όταν δεν προκύπτει ποσό προς καταβολή.
Αν δεν νομοθετηθεί το παραπάνω θα πρέπει να προβλεφθεί τουλάχιστον η μη επιβολή προστίμου για εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων από επιχειρηματική δραστηριότητα κάτω των 300,00 ευρώ όπου δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή.
Έχουν βγει δεκάδες ΔΕΔ που αποδέχονται την προσφυγή του φορολογούμενου ως προς τη μη επιβολή προστίμου καθώς είναι προαιρετική η δήλωση της και δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
Η φορολογική υπηρεσία παρόλα αυτά συνεχίζει να επιβάλλει τα πρόστιμα και αναγκάζει τους φορολογούμενους να απευθύνονται στη ΔΕΔ για τη διαγραφή τους.
Αυτό δημιουργεί κόστος και για τους φορολογούμενους και για την υπηρεσία της ΔΕΔ καθώς εξετάζει συνεχώς νέα αιτήματα για τα συγκεκριμένα πρόστιμα καταλήγοντας πάντα στη δικαίωση του φορολογούμενου.
Προτείνουμε να προβλεφθεί νομοθετικά η μη επιβολή του προστίμου για λόγους μείωσης κόστους και γραφειοκρατίας αλλά και για λόγους χρηστής διοίκησης. Φορολογούμενοι που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθούν σε εξειδικευμένο προσωπικό για τη σύνταξη της προσφυγής ή που δεν ενημερώθηκαν άμεσα για την επιβολή του προστίμου και μετά το πέρας 30 ημερών δεν έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν στη ΔΕΔ για τη διαγραφή του επωμίζονται το πρόστιμο δημιουργώντας διάκριση μεταξύ των πολιτών.
Μου δίνεται η εντύπωση ότι η διατύπωση των διατάξεων γίνεται με τέτοιον τρόπο ώστε να συντηρεί μια βιομηχανία προστίμων τα τελευταία αρκετά χρόνια. Θεωρώ ότι η φορολογική συμμόρφωση δεν μπορεί να επιτευχθεί με προστιμολαγνικές διατάξεις. Για να μην μακρυγορήσω όμως και να μείνω στο «δια ταύτα», παραθέτω μια εκδοχή του υπό διαβούλευση άρθρου 37 με προσανατολισμό στην κατάργηση δυσανάλογων προστίμων, όταν υφίσταται υποχρεώση καταβολής φόρου έως 100 ευρώ. Αυτά για αρχή κι ελπίζω να υιοθετηθεί (έστω και μερικώς) η πρότασή μου, για το καλό του ¨επιχειρείν».
Αυτά για αρχή.
Άρθρο 37
Πρόστιμα για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου ή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας – Εξαίρεση από την επιβολή προστίμων της φορολογικής νομοθεσίας λόγω ανηλικότητας – Προσθήκη παρ. 1Α και 13 και τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 53 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί κυρώσεων για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση, προστίθεται παρ. 1Α ως εξής:
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 επιβάλλεται και στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή έως 100 ευρώ.».
Στην παρ. 2 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η λέξη «Ειδικά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α,», β) μετά τις λέξεις «δήλωση παρακράτησης φόρου» προστίθενται οι λέξεις «ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή άνω των 100 ευρώ» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή άνω των 100 ευρώ ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.».
Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται για παραβάσεις που τελούνται από 19.4.2024 και εφεξής.
Πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 53, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, για δηλώσεις παρακράτησης φόρου ή δηλώσεις Φ.Π.Α., από τις οποίες προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή έως 100 ευρώ, τροποποιούνται και τα πρόστιμα, κατά το μέρος που δεν οφείλονται, διαγράφονται ή, εφόσον έχουν εισπραχθεί, συμψηφίζονται με οφειλές και στην περίπτωση που δεν υπάρχουν οφειλές, επιστρέφονται.
Στο άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προστίθεται παρ. 13 ως εξής:
«13. Τα πρόστιμα των παρ. 1, 1Α, 2 και 5 δεν επιβάλλονται για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων για λογαριασμό φυσικού προσώπου που είναι ανήλικο ή από φυσικό πρόσωπο για την εκπλήρωση υποχρεώσεων που ανάγονται σε φορολογικό έτος ή έληγαν εντός φορολογικού έτους στη διάρκεια ή σε μέρος του οποίου το φυσικό πρόσωπο αυτό ήταν ανήλικο. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του γονέα που αφορά εισόδημα των ανήλικων τέκνων που προστίθεται στα εισοδήματά του και φορολογείται στο όνομά του, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), περί εξαρτώμενων μελών.».
Η παρ. 5 εφαρμόζεται για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται από τη δημοσίευση του παρόντος και εφεξής.
Οι εξαιρέσεις από την επιβολή προστίμων για παραβάσεις υποβολής εκπρόθεσμων δηλώσεων αντίστοιχων με την παρ. 13 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας ισχύουν και για πρόστιμα που προβλέπονταν από τις προϊσχύσασες αντίστοιχες διατάξεις του ν. 4987/2022 (Α’ 206), του ν. 4174/2013 (Α’ 170), του ν. 2523/1997 (Α’ 179) ή συναφούς προϊσχύσασας διάταξης νόμου.
Εφόσον οι υποβαλλόμενες δηλώσεις για τον φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με τις παρ. 5 και 6 του παρόντος και την παρ. 13 του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας αφορούν ή συνδέονται με την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας ανηλίκου, για την άσκηση της οποίας προβλέπονταν νομικοί περιορισμοί ή προϋποθέσεις και όροι σχετικοί με τη χρήση διοικητικής άδειας, που καθιστούσαν για το αντίστοιχο έτος αντικειμενικά αδύνατη την άσκηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας από τον ίδιο τον ανήλικο ή τους νόμιμους εκπροσώπους αυτού, και από τις δηλώσεις αυτές, καθώς και από κάθε άλλο στοιχείο που έχει στη διάθεσή της η φορολογική διοίκηση δεν προκύπτει η απόκτηση εσόδων από επιχειρηματική δραστηριότητα από τον ανήλικο, δεν εφαρμόζεται, για το κατά περίπτωση φορολογικό έτος, το άρθρο 31 του ν. 3986/2011 (Α’ 152), περί επιβολής τέλους επιτηδεύματος. Σε περίπτωση που έχει ήδη επιβληθεί τέλος επιτηδεύματος για την εν λόγω δραστηριότητα του ανηλίκου, υποβάλλεται εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση για τη διαγραφή του.
Για τις υποβαλλόμενες για τα φορολογικά έτη 2023 και 2024 δηλώσεις για τον φόρο εισοδήματος της παρ. 8 και υπό την προϋπόθεση ότι ισχύουν οι όροι της παρ. 8, εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
ΖΑΚΥΝΘΟΣ 08/04/2026
Τα προβληματικά σημεία του νομοσχέδιου
Για την : Α. Παράγραφος 1Α του άρθρου 53
Η προτεινόμενη νέα παράγραφος 1Α, όπως έχει διατυπωθεί, ενδέχεται να οδηγήσει στην επιβολή προστίμων ακόμη και στις ακόλουθες περιπτώσεις:
• Εκπρόθεσμη υποβολή μηδενικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, για την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση.
• Εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φ.Π.Α. ή άλλης δήλωσης χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
• Δηλώσεις που υποβάλλονται άνευ πραγματικής υποχρέωσης
Η επιβολή προστίμων σε τέτοιες περιπτώσεις αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας και δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας δικαίου, καθώς τα πρόστιμα θα ήταν δυσανάλογα σε σχέση με τη βαρύτητα της παράβασης και την έλλειψη ουσιαστικής φορολογικής επιβάρυνσης.
Για την :Β. Παράγραφος 2 του άρθρου 53
Η προτεινόμενη τροποποίηση της παρ. 2 δεν αποσαφηνίζει επαρκώς το όριο ύψους από το οποίο τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ θα επιβάλλονται. Χρειάζεται να οριστεί ρητά ότι το όριο των 100 ευρώ αποτελεί καθοριστικό κριτήριο διαχωρισμού μεταξύ περιπτώσεων επιβολής και μη επιβολής προστίμων.
Πρόταση της Ένωσης Λογιστών Φοροτεχνικών Ελεύθερων Επαγγελματιών Ζακύνθου (ΕΛΦΕΕΖ).
1. Πρέπει να γίνει αναδιατύπωση της παρ. 1Α
Η ΕΛΦΕΕΖ προτείνει η νέα παράγραφος 1Α να διατυπωθεί ως ακολούθως:
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ.»
2. Πρέπει να γίνει αναδιατύπωση της παρ. 2
Η ΕΛΦΕΕΖ προτείνει η παράγραφος 2 του άρθρου 53 να αναδιατυπωθεί ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.»
Θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο ώστε να μην επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ. Παράλληλα τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ να επιβάλλονται μόνο όταν ο φόρος ή τέλος είναι άνω των €100 Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαία για λόγους αναλογικότητας, ασφάλειας δικαίου και αποφυγής αδικαιολόγητων κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα. Μετά από αυτό θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο 37 και ειδικά η παρ 1Α για την αλλαγή της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός
Θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο 37 και ειδικά η παρ 1Α για την αλλαγή της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ.
Θα πρέπει να τροποποιηθεί το άρθρο ώστε να μην επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ. Παράλληλα τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ να επιβάλλονται μόνο όταν ο φόρος ή τέλος είναι άνω των €100
Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαία για λόγους αναλογικότητας, ασφάλειας δικαίου και αποφυγής αδικαιολόγητων κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα.
Σχόλια επί του Άρθρου 37 – Τροποποίηση διατάξεων ΚΦΔ για τα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων
Το Περιφερειακό Τμήμα Θράκης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου, καταθέτει τις κάτωθι παρατηρήσεις επί του άρθρου 37.
Πρωταρχικός μας στόχος είναι ο εξορθολογισμός των κυρώσεων, η ελάφρυνση των επιχειρήσεων, αλλά και η αναγνώριση της δυσανάλογης επαγγελματικής ευθύνης που καλούνται να επωμιστούν οι λογιστές-φοροτεχνικοί. Ο κλάδος μας, λειτουργώντας ως ο βασικός πυλώνας του φορολογικού μηχανισμού, βρίσκεται αντιμέτωπος με εξοντωτικά πρόστιμα για τυπικές παραλείψεις, οι οποίες συχνά οφείλονται στον καταιγισμό νομοθετικών αλλαγών και στον τεράστιο όγκο ψηφιακών υποχρεώσεων.
1. Πλήρης Απαλλαγή Προστίμων σε Μηδενικές/Πιστωτικές Δηλώσεις
Θεωρούμε απαραίτητη τη θεσμοθέτηση της μη επιβολής προστίμου (μηδενικό πρόστιμο) για όλες τις εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων. Η επιβολή προστίμου 100€ σε δηλώσεις χωρίς φορολογητέα ύλη στερείται εισπρακτικής λογικής και επιβαρύνει άσκοπα τη συμμόρφωση.
2. Εξορθολογισμός Προστίμων (250€/500€)
Τα ισχύοντα πρόστιμα των 250€ (απλογραφικά) και 500€ (διπλογραφικά) αποτελούν κατάλοιπο της μνημονιακής περιόδου και είναι προφανώς δυσανάλογα προς την παράβαση της εκπρόθεσμης υποβολής, ειδικά όταν αυτή δεν συνεπάγεται απώλεια εσόδων για το Δημόσιο. Ζητούμε τη δραστική μείωση αυτών των ποσών, ώστε να εναρμονιστούν με τη σημερινή οικονομική πραγματικότητα.
3. Προστασία Μηδενικών Δηλώσεων ΦΜΥ
Πρέπει να προστεθεί ρητή διάταξη που να εξαιρεί από κάθε πρόστιμο τις εκπρόθεσμες αρχικές μηδενικές δηλώσεις Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών (ΦΜΥ). Η ασάφεια της τρέχουσας διατύπωσης ανατρέπει την ευνοϊκή αντιμετώπιση που είχε υιοθετήσει η Διοίκηση (ΠΟΛ. 1072/2015, Α. 1099/2019), δημιουργώντας αδικαιολόγητη σύγχυση.
4. Μηδενικές Δηλώσεις από Επιχειρηματική Δραστηριότητα
Προτείνουμε να αποσαφηνιστεί ότι δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής μηδενικών δηλώσεων για αμοιβές κάτω των 300€ (όπου δεν προκύπτει παρακράτηση). Η εφαρμογή της ΑΑΔΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να μην αποδέχεται τέτοιες δηλώσεις ούτε προαιρετικά, αποφεύγοντας τον κίνδυνο μελλοντικών προστίμων από λάθος χειρισμό.
5. Επέκταση του Ορίου των 100€ σε Λοιπούς Φόρους/Τέλη
Ζητούμε την επέκταση της διάταξης που ισχύει για το Φόρο Εισοδήματος (μη επιβολή προστίμου για φόρο προς καταβολή έως 100€) και σε όλους τους υπόλοιπους φόρους και τέλη που περιλαμβάνονται στον ΚΦΔ. Η ενιαία αντιμετώπιση των φορολογουμένων αποτελεί βασική αρχή δικαίου.
Για το Π.Τ. Θράκης του Ο.Ε.Ε.
Προβληματικά σημεία
Α. Παράγραφος 1Α του άρθρου 53
Η προτεινόμενη νέα παράγραφος 1Α, όπως έχει διατυπωθεί, ενδέχεται να οδηγήσει στην επιβολή προστίμων ακόμη και στις ακόλουθες περιπτώσεις:
•Εκπρόθεσμη υποβολή μηδενικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, για την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση.
•Εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φ.Π.Α. ή άλλης δήλωσης χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
•Δηλώσεις που υποβάλλονται άνευ πραγματικής υποχρέωσης
Η επιβολή προστίμων σε τέτοιες περιπτώσεις αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας και δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας δικαίου, καθώς τα πρόστιμα θα ήταν δυσανάλογα σε σχέση με τη βαρύτητα της παράβασης και την έλλειψη ουσιαστικής φορολογικής επιβάρυνσης.
Β. Παράγραφος 2 του άρθρου 53
Η προτεινόμενη τροποποίηση της παρ. 2 δεν αποσαφηνίζει επαρκώς το όριο ύψους από το οποίο τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ θα επιβάλλονται. Χρειάζεται να οριστεί ρητά ότι το όριο των 100 ευρώ αποτελεί καθοριστικό κριτήριο διαχωρισμού μεταξύ περιπτώσεων επιβολής και μη επιβολής προστίμων.
Πρόταση της ΕΛΦΕΕ Ρόδου
1. Αναδιατύπωση της παρ. 1Α
Η ΠΟΦΕΕ προτείνει η νέα παράγραφος 1Α να διατυπωθεί ως ακολούθως:
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ.»
2. Αναδιατύπωση της παρ. 2
Η ΕΛΦΕΕ Ρόδου προτείνει η παράγραφος 2 του άρθρου 53 να αναδιατυπωθεί ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.»
Για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις (π.χ. ΦΜΥ, ΦΠΑ κλπ) καθώς και για δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει φόρος εως 100 € να μην υπάρχει πρόστιμο. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν μπορεί να υπάρχει σκοπιμότητα στην μη υποβολή μηδενικών δηλώσεων ή δηλώσεων με ποσό πληρωμής μικρότερο από 100 €. Επίσης πρέπει να υπάρχει αναλογικότητα στο ποσό του επιβαλλόμενου προστίμου που να έχει σχέση με τα ακαθάριστα έσοδα της κάθε επιχείρησης (δηλαδή το πρόστιμο να είναι αναλογικό σε σχέση π.χ. με τα ακαθάριστα έσοδα της προηγούμενης χρήσης από αυτή που αφορά το πρόστιμο). Δεν είναι σωστό π.χ. να επιβάλλεται πρόστιμο 500 € σε μια επιχείρηση με ακαθάριστα έσοδα 100 χιλ.ευρώ και να επιβάλλεται το ίδιο πρόστιμο σε επιχείρηση με ακαθάριστα έσοδα 10 (ή περισσότερα) εκατομμύρια ευρώ.
Επισημαίνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37, ως προς την προσθήκη της παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, χρήζει σαφέστερης νομοτεχνικής διατύπωσης, προς διασφάλιση της αναλογικότητας των κυρώσεων και της ασφάλειας δικαίου.
Ειδικότερα, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ρητώς ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ, καθώς και να αποσαφηνιστεί ότι τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ επιβάλλονται μόνο όταν το προς καταβολή ποσό υπερβαίνει το ανωτέρω όριο.
Η προτεινόμενη αυτή βελτίωση κρίνεται αναγκαία, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες και η επιβολή κυρώσεων σε παραβάσεις τυπικού χαρακτήρα χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Προβληματικά σημεία
Α. Παράγραφος 1Α του άρθρου 53
Η προτεινόμενη νέα παράγραφος 1Α, όπως έχει διατυπωθεί, ενδέχεται να οδηγήσει στην επιβολή προστίμων ακόμη και στις ακόλουθες περιπτώσεις:
• Εκπρόθεσμη υποβολή μηδενικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, για την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση.
• Εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φ.Π.Α. ή άλλης δήλωσης χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
• Δηλώσεις που υποβάλλονται άνευ πραγματικής υποχρέωσης
Η επιβολή προστίμων σε τέτοιες περιπτώσεις αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας και δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας δικαίου, καθώς τα πρόστιμα θα ήταν δυσανάλογα σε σχέση με τη βαρύτητα της παράβασης και την έλλειψη ουσιαστικής φορολογικής επιβάρυνσης.
Β. Παράγραφος 2 του άρθρου 53
Η προτεινόμενη τροποποίηση της παρ. 2 δεν αποσαφηνίζει επαρκώς το όριο ύψους από το οποίο τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ θα επιβάλλονται. Χρειάζεται να οριστεί ρητά ότι το όριο των 100 ευρώ αποτελεί καθοριστικό κριτήριο διαχωρισμού μεταξύ περιπτώσεων επιβολής και μη επιβολής προστίμων.
Πρόταση της ΠΟΦΕΕ
1. Αναδιατύπωση της παρ. 1Α
Η ΠΟΦΕΕ προτείνει η νέα παράγραφος 1Α να διατυπωθεί ως ακολούθως:
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ.»
2. Αναδιατύπωση της παρ. 2
Η ΠΟΦΕΕ προτείνει η παράγραφος 2 του άρθρου 53 να αναδιατυπωθεί ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.»
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΠΟΦΕΕ), στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 37, ως προς την προσθήκη παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 του ΚΦΔ, χρειάζεται σαφέστερη και δικαιότερη διατύπωση.
Ειδικότερα, η διατύπωση της νέας παρ. 1Α ενδέχεται να οδηγήσει στην επιβολή προστίμων ακόμη και σε περιπτώσεις εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων ή δηλώσεων χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση, γεγονός που αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας και δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας δικαίου.
Για τον λόγο αυτό, η ΠΟΦΕΕ προτείνει να προβλεφθεί ρητά ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, όταν ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των 100 ευρώ.
Παράλληλα, ως προς την παρ. 2 του άρθρου 53, προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ επιβάλλονται μόνο όταν από τη δήλωση προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των 100 ευρώ.
Η νομοτεχνική αυτή βελτίωση είναι αναγκαία, ώστε το σύστημα κυρώσεων να παραμείνει σαφές, αναλογικό και λειτουργικό, αποφεύγοντας την επιβολή αδικαιολόγητων προστίμων σε παραβάσεις καθαρά τυπικού χαρακτήρα.
Προτάσεις ανά παράγραφο
• Παράγραφος 1Α του άρθρου 53: προτείνεται να αλλάξει ώστε να ορίζεται ρητά ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο για εκπρόθεσμη ή μη υποβολή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, Φ.Π.Α. ή άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
• Παράγραφος 2 του άρθρου 53: προτείνεται να αλλάξει ώστε να αποσαφηνίζεται ότι τα πρόστιμα ύψους 250 ευρώ και 500 ευρώ επιβάλλονται μόνο όταν από τη δήλωση προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των 100 ευρώ.
Τελική διατύπωση
Για την παρ. 1Α
«1Α. Το πρόστιμο της παρ. 1 δεν επιβάλλεται στις περιπτώσεις φορολογουμένων που είναι υπόχρεοι σε τήρηση απλογραφικού ή διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, οι οποίοι παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, εφόσον ο κύριος φόρος, τέλος ή εισφορά δεν υπερβαίνει το ποσό των εκατό (100,00) ευρώ.»
Για την παρ. 2
«2. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 και 1Α, σε φορολογούμενους που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α. ή δήλωση οποιουδήποτε άλλου φόρου ή τέλους, από την οποία προκύπτει ποσό φόρου, τέλους ή εισφοράς προς καταβολή άνω των εκατό (100,00) ευρώ, ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο διακοσίων πενήντα (250,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά παράβαση αν είναι υπόχρεοι τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.»
Αθήνα 3 Απριλίου 2026
Προτάσεις επί του άρθρου 37 του Νομοσχεδίου, με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 53 ΚΦΔ
Ι. Ιστορικό ενεργειών της ως άνω Επιτροπής
Η Επιτροπή των Φορέων της Αγοράς στο Υπ. Οικ. στα πλαίσια του έργου της, ως δίαυλου επικοινωνίας ανάμεσα στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και τους κοινωνικούς φορείς για θέματα φορολογικής πολιτικής, έχει επανειλημμένως υποβάλει προτάσεις για την αναμόρφωση των φορολογικών κυρώσεων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Ειδικότερα έγκαιρα είδε και το φλέγον ζήτημα που προκάλεσε εύλογες αντιδράσεις του επιχειρηματικού κόσμου, λόγω της επι το αυστηρότερο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 53 του νέου ΚΦΔ – ν. 5104/2024, σε σχέση με το αντίστοιχο άρθρο 54 του προ ισχύσαντος ΚΦΔ.
Με πνεύμα αποτελεσματικής συνεργασίας με τα στελέχη του Υπ. Οικονομικών που συμμετέχουν στην επιτροπή, και την Διεύθυνση του Γραφείου του κου Υφυπουργού Οικονομικών μελετήθηκαν οι αναγκαίες προτάσεις και με εμπεριστατωμένο υπόμνημα τον Νοέμβριο 2025 (και τον Φεβρουάριο 2026) ετέθησαν υπόψη των κκ Υπουργού και υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ.
Εν κατακλείδι σχετικά με το επίμαχο άρθρο 53 του ΚΦΔ- Ν. 5104/2024, υπογραμμίσαμε την ανάγκη για αναλογικότητα και ασφάλεια δικαίου, να μην επιβάλλονται τα υπέρμετρα και εξοντωτικά πρόστιμα (250 ευρώ /500 ευρώ και μάλιστα αναδρομικά) σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, που ήταν 100 ευρώ ή και μηδέν όταν μια δήλωση παρακρατούμενων φόρων ή ΦΠΑ είναι εκπρόθεσμη αλλά ωστόσο είναι μηδενική ή πιστωτική. Αυτό (100 ευρώ ή μηδέν πρόστιμο) προέβλεπαν για τις ίδιες περιπτώσεις οι προηγούμενοι νόμοι και συγκεκριμένα οι ν. 4174/2013 και ν. 4987/2022 στο άρθρο 54. ∆ηλαδή ίσχυε µια πάγια πρακτική για δηλώσεις που, µε τη φύση τους, δεν επιβαρύνουν τον φορολογούμενο µε φόρο, ούτε ζημιώνεται το κράτος.
ΙΙ. Η ρύθμιση για τα πρόστιμα δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ που κατατέθηκε
Στο φορολογικό νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση προστέθηκε διάταξη σχετικά με τα πρόστιμα.
Με την προσθήκη της παραγράφου 1Α στο άρθρο 53 του ν. 5104/2024 (ΚΦΔ) ορίζεται πλέον ρητά ότι το πρόστιμο της παρ. 1 του ίδιου άρθρου (100,00 ευρώ) επιβάλλεται και στις εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου ή ΦΠΑ από υπόχρεους τήρησης βιβλίων (απλογραφικών/διπλογραφικών), εφόσον από τις δηλώσεις αυτές δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή (μηδενικές/πιστωτικές).
Επίσης με την παράγραφο 4 του άρθρου 37 του νομοσχεδίου προβλέπεται ότι πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 53, πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου, για δηλώσεις παρακράτησης φόρου ή δηλώσεις Φ.Π.Α., από τις οποίες δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, τροποποιούνται και τα πρόστιμα, κατά το μέρος που δεν οφείλονται, διαγράφονται ή, εφόσον έχουν εισπραχθεί, συμψηφίζονται με οφειλές και στην περίπτωση που δεν υπάρχουν οφειλές, επιστρέφονται.
Χαιρετίζουμε τη νέα ρύθμιση:
Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζουμε τη ως άνω νέα ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και υλοποιεί ορισμένες από τις προτάσεις της Επιτροπής μας.
Προτάσεις και παρατηρήσεις επί του νομοσχεδίου που δεν λήφθηκαν υπόψη:
Ωστόσο, κάποιες άλλες προτάσεις μας δεν λήφθηκαν υπόψη, γι’ αυτό τον λόγο, στο πλαίσιο της διαβούλευσης, υποβάλλουμε τις ακόλουθες προτάσεις και παρατηρήσεις επί του νομοσχεδίου:
1. Διαδικαστικά πρόστιμα για παραβάσεις μη υποβολής μηδενικών δηλώσεων με προαιρετικό χαρακτήρα
Με την Απόφαση Α.1101/2019 του Διοικητή της ΑΑΔΕ (ΦΕΚ Β’ 948/20-3-2019) σχετικά με τη δήλωση και απόδοση παρακρατούμενου φόρου, η οποία έχει κανονιστική ισχύ και εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα, ορίστηκε ότι οι μηδενικές δηλώσεις, για τις οποίες εκ του νόμου δεν προκύπτει φόρος, τέλος χαρτοσήμου ή ψηφιακό τέλος συναλλαγής προς απόδοση, υποβάλλονται προαιρετικά εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Σε συμφωνία με τα παραπάνω, τόσο το άρθρο 54 του Ν. 4174/2013 όσο και το άρθρο 54 του Ν. 4987/2022 σχετικά με τις διαδικαστικές παραβάσεις υποβολής δηλώσεων προέβλεπαν ρητώς ότι το σχετικό πρόστιμο επιβάλλεται στον φορολογούμενο, «εφόσον υπέχει αντίστοιχη υποχρέωση από τον Κώδικα ή τη φορολογική νομοθεσία». Με βάση την προαναφερθείσα νομοθεσία, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ακύρωσε με δεκάδες αποφάσεις της διαδικαστικά πρόστιμα που επιβλήθηκαν για τέτοιες δηλώσεις
Σε αντίθεση με τις παραπάνω διατάξεις του Ν. 4174/2013 και του Ν. 4987/2022, το άρθρο 53 του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 5104/2024) παρέλειψε την υποχρεωτικότητα της υποβολής δηλώσεων ως προϋπόθεση της επιβολής διαδικαστικού προστίμου για την μη υποβολή ή την εκπρόθεσμη υποβολή τους.
Αυτό έχει ως συνέπεια, το πρόστιμο των 100 ευρώ να καταλαμβάνει και την υποβολή δηλώσεων τις οποίες ρητώς η νομοθεσία χαρακτηρίζει ως προαιρετικές.
Η εν λόγω παράλειψη, η οποία υπήρχε και στην αρχική μορφή του άρθρου 53 του Ν. 5104/2024, διατηρείται με την προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση.
Ωστόσο, σε περίπτωση επιβολής προστίμου με βάση το άρθρο 53 του Ν. 5104/2024 για παραβάσεις μη υποβολής μηδενικών δηλώσεων παρακρατούμενου φόρου, οι φορολογούμενοι μπορούν να επικαλεστούν τις συνταγματικές αρχές της νομιμότητας του φόρου και της αναλογικότητας και αναμένεται ότι θα δικαιωθούν είτε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών είτε στα διοικητικά δικαστήρια.
Ενόψει των ανωτέρω, προτείνουμε την προσθήκη ενός τελευταίου εδαφίου στην παρ. 1 του άρθρου 53 ΚΦΔ ως εξής:
«Δεν συνιστά παράβαση του πρώτου εδαφίου η παράλειψη υποβολής δηλώσεων, για τις οποίες οι φορολογούμενοι δεν υπέχουν αντίστοιχη υποχρέωση από τον Κώδικα ή τη φορολογική νομοθεσία που αναφέρεται στο πεδίο εφαρμογής του».
2. Τροποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 53 ΚΦΔ
Επι πλέον η Επιτροπή στις έγγραφες προτάσεις, έχει συμπεριλάβει και το γνωστό θέμα της επέκτασης της ισχύουσας διάταξης (παρ. 7 του άρθρου 53 του ΚΦΔ), ώστε η λύση που έδωσε η κυβέρνηση από το 2023 με το όριο των 100 ευρώ στο φόρο εισοδήματος να ισχύει και για όλες τις δηλώσεις εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης και για όλους τους φόρους, τέλη κλπ, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΚΦΔ
Συγκεκριμένα: Με την παρ. 7 του άρθρου 53 του N. 5104/2013 προβλέπονται ορισμένες περιπτώσεις απαλλαγής από το πρόστιμο για την εκπρόθεσμη υποβολή αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων.
Με βάση την αρχή της αναλογικότητας και με γνώμονα τη νομοτεχνική απλοποίηση της διάταξης, η Επιτροπή μας υποβάλλει την πρόταση τροποποίησης της εν λόγω διάταξης, προκειμένου όλες οι περιπτώσεις να υποβάλλονται σε ενιαία αντιμετώπιση.
Συγκεκριμένα, προτείνεται να επεκταθούν οι ισχύουσες απαλλακτικές διατάξεις για τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 για όλες τις δηλώσεις εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης και για όλους τους φόρους, τέλη κλπ, του ΚΦΔ με εφαρμογή του κανόνα «μη επιβολής προστίμου όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, ή όταν το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ».
Επίσης για αποκατάσταση και αποφυγή προστριβών με τον έλεγχο που θεωρεί ότι δεν ισχύει η διάταξη της περίπτωσης α΄ της παρ. 7, όπου τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 δεν επιβάλλονται, σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης Φ.Π.Α. ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα, προτείνεται η εν λόγω διάταξη να εφαρμόζεται και όταν η εκπρόθεσμη υποβολή γίνεται μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης παροχής πληροφοριών του άρθρου 14 του ΚΦΔ και έως και τη δέκατη (10η) ημέρα από την κοινοποίηση προσωρινού προσδιορισμού του φόρου σύμφωνα με την περ. 1δ της παρ. 1 του άρθρου 22 του παρόντος ΚΦΔ.
3. Εξορθολογισμός των υψηλών προστίμων για διαδικαστικές παραβάσεις
Με την εισαγωγή του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 4174/2013) καταβλήθηκε προσπάθεια εξορθολογισμού του ύψους των προστίμων, με βάση την αρχή της αναλογικότητας της κύρωσης προς τη διαπραχθείσα παράβαση, προκειμένου να διασφαλίζεται η εισπραξιμότητα των προστίμων, χωρίς να οδηγούνται οι επιχειρήσεις στη διακοπή των εργασιών τους.
Στο πλαίσιο αυτό, για διαδικαστικές παραβάσεις επιβάλλονταν πάγια πρόστιμα και για ουσιαστικές (βαρύτερες) παραβάσεις πρόστιμα που τελούσαν σε συνάρτηση προς τον διαφυγόντα φόρο.
Κατ αυτό τον τρόπο, αποφεύγονταν τα εξοντωτικά πρόστιμα για διαδικαστικές παραβάσεις.
Με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 5104/2013) εισήχθησαν πρόστιμα που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το παραπάνω σύστημα, καθώς αφορούν διαδικαστικές παραβάσεις και υπολογίζονται ως ποσοστό επί των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης.
Αυτό έχει ως συνέπεια να επιβάλλονται τα εν λόγω πρόστιμα ανεξαρτήτως του αν απεκρύβη φορολογητέα ύλη και να ανέρχονται σε δυσθεώρητα ύψη για τα οικονομικά δεδομένα της επιχείρησης.
Τέτοιου είδους πρόστιμα είναι τα πρόστιμα του άρθρου 57 παρ. 2 ΚΦΔ για την παράβαση της μη τήρησης, μη ενημέρωση ή μη διαφύλαξη των λογιστικών αρχείων καθώς και των φορολογικών μνημών και των αρχείων των ΦΗΜ και τα πρόστιμα του άρθρου 58 ΚΦΔ για παραβάσεις σχετικές με την ηλεκτρονική διαβίβαση στοιχείων.
Γίνεται αντιληπτό ότι οι εν λόγω κυρώσεις έχουν εισαχθεί, προκειμένου να υποστηρίξουν συγκεκριμένες πολιτικές της Φορολογικής Διοίκησης, ιδίως για τη διασύνδεση των φορολογικών μηχανισμών και την πλατφόρμα MyDATA.
Ωστόσο, τα σχετικά πρόστιμα είναι δυσβάστακτα και, ανάλογα με τις περιστάσεις, μπορούν να οδηγήσουν την επιχείρηση σε κλείσιμο.
Παράλληλα, δημιουργούν αίσθημα αδικίας, καθόσον δεν συνδέονται με ουσιαστική απόκρυψη φορολογητέας ύλη, αλλά με διαδικαστική παράβαση.
Επομένως, είναι δυσανάλογα προς τη βαρύτητα των σχετικών παραβάσεων και υπερακοντίζουν το σκοπό της φορολογικής συμμόρφωσης, ο οποίος θα μπορούσε να επιτευχθεί και με ηπιότερα μέσα ή με ελαφρύτερα πρόστιμα.
Υπό αυτή την έννοια, τα εν λόγω πρόστιμα παραβιάζουν τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της φορολόγηση με βάση τη φοροδοτική ικανότητα.
Ενόψει των ανωτέρω, προτείνεται ο εξορθολογισμός των προστίμων αυτών, ο οποίος μπορεί να λάβει τη μορφή της μείωσης των προστίμων ή/και της εξάρτησης της επιβολής τους από το πραγματικό γεγονός της φοροδιαφυγής.
4. Παρατηρήσεις στο άρθρο 36 του νομοσχεδίου σχετικά με τις Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις
Η εισαγωγή του θεσμού των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων με το προτεινόμενο νέο άρθρο 9Α του Ν. 5104/2024 δημιουργεί έντονους προβληματισμούς. Η παρούσα Επιτροπή των Φο-ρέων της Αγοράς, δεν θα μπορούσε να αρνηθεί καταρχήν την προτεινόμενη διάταξη, αναζητώντας τα θετικά σημεία.
Όπως αν παρέχει μια επιπλέον δυνατότητα στον φορολογούμενο για απάντηση στα ερωτήματά του και αν προωθεί τη νομική ασφάλεια και εναρμονίζει τη φορολογική διαδικασία στην Ελλάδα με
πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία σε άλλες έννομες τάξεις (Tax Rulings).
Ωστόσο κάνοντας μια σύντομη ιστορική διαδρομή βλέπουμε πως ενώ ο νομοθέτης από το έτος 2012 είχε θεσπίσει ειδική διάταξη (ν. 4072/2012, παρ. 10 του άρθρου 321) για τη δημοσιοποίηση των διοικητικών λύσεων και ατομικών απαντήσεων, αφού προηγουμένως απαλειφθούν τα στοιχεία των φορολογουμένων, επί της ουσίας ποτέ δεν εφαρμόστηκε στην πράξη.
Επίσης είναι γνωστό ότι παρότι υποβάλλονται εδώ και χρόνια ερωτήματα για πολλά φορολογικά ζητήματα προς τις αρμόδιες υπηρεσίες που αφορούν σε διάφορα ακανθώδη φορολογικά θέματα, ελάχιστα ή και καθόλου απαντώνται, ενώ πολλές αποφάσεις ή εγκύκλιοι, γεννούν νέα ερωτήματα, που όταν υποβάλλονται γραπτώς στη φορολογική Διοίκηση, επίσης δεν απαντώνται.
Εν όψει των παραπάνω χωρίς να διεκδικούμε το αλάνθαστο, σημειώνουμε τα Θετικά αλλά και τα αρνητικά σημεία:
Θετικά Σημεία
• Ενίσχυση ασφάλειας δικαίου και προβλεψιμότητας για τους φορολογούμενους:
(εισάγει για πρώτη φορά έναν θεσμικά κατοχυρωμένο μηχανισμό που παρέχει
επίσημη, δεσμευτική απάντηση σε φορολογικά ζητήματα).
• Εναρμόνιση με διεθνείς πρακτικές:
Ο θεσμός προσεγγίζει τα ευρωπαϊκά και OECD standards (advance/binding
rulings), τα οποία εφαρμόζονται σε πολλά φορολογικά συστήματα.
• Δυνατότητα προληπτικής φορολογικής ασφάλειας:
Για όσους έχουν τη δυνατότητα να τον χρησιμοποιήσουν, ο μηχανισμός μπορεί
να μειώσει τη μελλοντική αμφισβήτηση και τις διοικητικές διαφορές.
• Πιθανή μείωση μελλοντικών διαφορών και αμφισβητήσεων με τη Διοίκηση.
Αρνητικά Σημεία
• Η Διοίκηση έχει ιστορικά αδυναμία να απαντά ακόμη και σε απλά ερωτήματα –
δημιουργείται αμφιβολία για την αποτελεσματικότητα ενός πιο σύνθετου
μηχανισμού.
• Οι ως άνω παλαιότερες διατάξεις για δημοσίευση λύσεων δεν εφαρμόστηκαν
ποτέ στην πράξη.
• Με το υψηλό παράβολο 5.000 έως 50.000 ευρώ, ο θεσμός γίνεται προσβάσιμος
μόνο σε μεγάλες επιχειρήσεις και οδηγεί προδήλως αποκλεισμό των μικρών και
μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στο άρθρο 39 του νομοσχεδίου, δεν προβλέπονται
μειώσεις ή και απαλλαγές για μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις από την
καταβολή του παραβόλου
• Κίνδυνος να εκληφθούν οι ΦΔΑ ως υποκατάσταση Φορολογικών Συμβούλων από
επαγγελματίες του κλάδου όπως λογιστές – φοροτεχνικοί, φορολογικοί
σύμβουλοι, δικηγόροι κ.λπ..
• Ασαφές ποιος θα ελέγχει ή θα ανατρέπει λανθασμένες δεσμευτικές απαντήσεις
που ενδέχεται να ζημιώσουν το Δημόσιο.
• Έλλειψη διαφάνειας: δεν είναι σαφές αν θα υπάρχουν δημοσιευμένες/ανώνυμες
αποφάσεις για ίση πληροφόρηση όλων.
• Πιθανή απόσπαση πόρων της Α.Α.Δ.Ε. από τα καθημερινά, χρόνια προβλήματα
που παραμένουν άλυτα.
• Κατά πόσο οι απαντήσεις θα παράγονται μόνο εσωτερικά από την Α.Α.Δ.Ε. με
επαρκές επιστημονικό προσωπικό και ποιότητα και δεν θα γίνεται ανάθεση σε
εξωτερικές οντότητες σχετικών με το αντικείμενο συμβούλων.
• Η αγορά έχει ανάγκη κυρίως απλοποίηση και καθαρές οδηγίες, όχι νέες
διαδικασίες με κόστος.
Συνοπτικό Συμπέρασμα
• Θεσμικά αποτελεί βήμα προς τα εμπρός, αλλά με σημαντικούς κινδύνους
περιορισμένης πρόσβασης, ανεπαρκούς εφαρμογής και πιθανών συνεπειών για τη
διαφάνεια και την προστασία του Δημοσίου.
• Η επιτυχία του θεσμού προϋποθέτει ενίσχυση της Α.Α.Δ.Ε., σαφή κανόνες
δημοσιότητας και πραγματική μέριμνα για τις ανάγκες των ΜμΕ.
Τι λέει η διεθνής εμπειρία / θεωρητική σκέψη (νομική κοινότητα)
Παρά το ότι τα φορολογικά binding rulings δεν υπήρχαν θεσμικά στην ελληνική νομοθεσία — και γενικά λειτουργούσαν απλώς ως γραπτές απαντήσεις που δεν ήταν νομικά δεσμευτικές — θεωρητικοί κύκλοι και νομικές αναλύσεις έχουν δείξει στο παρελθόν ότι το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο δεν έχει παράδοση σε ένα πλήρως δεσμευτικό σύστημα φορολογικών αποφάσεων (σε αντίθεση με άλλες χώρες), κάτι που συχνά δημιουργούσε αβεβαιότητα για φορολογούμενους και
επαγγελματίες.
Οποιαδήποτε τυχόν επιβολή προστίμου -και μάλιστα με αναδρομική ισχύ- πρέπει να σέβεται την αρχή της αναλογικότητας, άλλως καθίσταται άδικη και τιμωριτική.
Δεν υπάρχει αναλογικότητα σε μια δήλωση ΦΠΑ-ΦΜΥ μηδενική ή με ποσά κάτω των 100 ευρώ να επιβάλεται πρόστιμο των 100 ευρω.
Στις μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις παντός τύπου να μην επιβάλετε προστιμο. Να μηδενιστουν τα προστιμα για τις εκπροθεσμες μηδενικες και πιστωτικες δηλώσεις του προηγουμένου διαστήματος
Προτείνεται η πλήρης απαλλαγή (μηδενικό πρόστιμο) για την εκπρόθεσμη υποβολή αρχικών δηλώσεων (Φόρου Εισοδήματος, ΦΜΥ, ΦΠΑ κ.λπ.) όταν αυτές είναι μηδενικές ή πιστωτικές κα., καθώς και για εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα (Ενδοκοινοτικών Συναλλαγών, ιδιωτικών συμφωνητικών κ.λ.π.).Το πρόστιμο των 100 ευρώ παραμένει δυσανάλογο, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υφίσταται καμία απώλεια εσόδων για το Δημόσιο ούτε πρόθεση φοροδιαφυγής.»
Πρέπει επιτέλους να δοθεί λύσει στο παράλογο θέμα των προστίμων για εκπροθεσμη δήλωση ψηφιακού τέλους συναλλαγής όταν η αρχική δήλωση είναι ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΗ,οπου το προστιμο για διπλογραφικά είναι 500€ κ 250€ για απλογραφικά την 1η φορά κ την 2η φορά θεωρείται ΥΠΟΤΡΟΠΗ!!!! κ ειναι διπλασιο ΕΝΏ ΤΗΝ 3Η Κ ΥΣΤΕΡΑ 4πλασιο.Δεν νοείται να υπάρχει πρόστιμο για τροποποιητική δήλωση όταν η αρχική είναι εμπρόθεσμη κ μάλιστα τα ποσά που προκυπτουν είναι αμελητέα μπροστά το πρόστιμο,ενώ επίσης δεν νοείται η επόμενη τροποποιητική να θεωρείται υποτροπή!
Πρέπει και για τη δήλωση του ψηφιακού τέλους να ισχύει ότι κ για τις δηλώσεις φπα κ παρακρατούμενων φόρων,όπου οι τροποποιητικές δηλώσεις όταν οι αρχικές είναι εμπρόθεσμες δεν έχουν ΠΡΟΣΤΙΜΟ.
Σχετικά με το Άρθρο 37 του σχεδίου νόμου που αφορά τροποποίηση του Άρθρου 53 Ν.5104/24:
Μη επιβολή προστίμων σε εκπρόθεσμες αρχικές αλλά και τροποποιητικές δηλώσεις όλων των φορολογιών είτε μηδενικές είτε πιστωτικές είτε χρεωστικές μέχρι του ποσού των 30 ευρώ.
Είναι άδικο και μη αναλογικό π.χ. σε αρχική τριμηνιαία δήλωση τέλους περιβάλλοντος (σακούλας) με ποσό φόρου 1€ να επιβάλλεται το πρόστιμο των 500€ σε διπλογραφικά, ή σε εκπρόθεσμη τροποποιητική μηνιαία δήλωση τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση (φόρος διαμονής) με ποσό φόρου 10€ να επιβάλλεται το πρόστιμο των 500€ σε διπλογραφικά.
Η προστιμολαγνεία πρέπει να σταματήσει.
Τροποποίησης Άρθρου 37 – Επιβολή Προστίμων σε Δηλώσεις ΦΠΑ και Παρακρατούμενου Φόρου
Προτείνεται να μην επιβάλλονται αυτοτελη πρόστιμα για Δηλώσεις με οφειλή έως 100 ευρώ όπως ισχυει και για τις δηλωσεις φόρου εισοδηματος ,επομένως να καθίσταται δυνατή η εκπρόθεσμη υποβολή των δηλώσεων με μόνη επιβάρυνση τη προσαύξηση του εκπροθέσμου και όχι αυτοτελες πρόστιμο.