Στον ν. 4389/2016 (Α’ 94) προστίθεται άρθρο 127Α, ως εξής:
«Άρθρο 127Α
Συμβούλιο Διοίκησης Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων
- Το Σ.Δ. είναι επταμελές και αποτελείται από:
α) τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
β) δύο (2) μέλη τα οποία ορίζονται από τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με γνώσεις και εμπειρία σε ζητήματα συναφή προς τις αρμοδιότητες της Ε.Μ.Α.Λ.Π., με τον αναπληρωτή τους,
γ) τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Λιμενικής Πολιτικής της Γενικής Γραμματείας Ναυτιλίας και Λιμένων, με τον αναπληρωτή του,
δ) έναν (1) εκπρόσωπο των εργαζομένων στα λιμάνια, ο οποίος υποδεικνύεται από την αντιπροσωπευτικότερη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων στα λιμάνια, με τον αναπληρωτή του,
ε) έναν (1) εκπρόσωπο των εργαζομένων στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο οποίος υποδεικνύεται από την αντιπροσωπευτικότερη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση, με τον αναπληρωτή του και
στ) έναν (1) εκπρόσωπο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής (Λ.Σ.-ΕΛ. ΑΚΤ.), ο οποίος ορίζεται από τον οικείο Αρχηγό, με τον αναπληρωτή του, ως μέλη.
- Στις συνεδριάσεις του Σ.Δ. της Ε.Μ.Α.Λ.Π. δύναται να συμμετάσχουν, χωρίς δικαίωμα ψήφου, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου του, ανάλογα με την ημερήσια διάταξη:
α) ένας (1) εκπρόσωπος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το Διοικητικό της Συμβούλιο,
β) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το Διοικητικό της Συμβούλιο, με τον αναπληρωτή του,
γ) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από τη Διοικητική της Επιτροπή, με τον αναπληρωτή του,
δ) ένας (1) εκπρόσωπος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας.
- Ο Πρόεδρος του Σ.Δ. μπορεί, κατά την κρίση του, να καλεί στις συνεδριάσεις εκπροσώπους άλλων συνδικαλιστικών οργανώσεων εργαζομένων, καθώς και κάθε υπηρεσιακό παράγοντα ή εκπρόσωπο οποιουδήποτε επιστημονικού ή τοπικού φορέα, καθώς και εκπροσώπους των λιμένων αρμοδιότητας της Ε.Μ.Α.Λ.Π., σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 14 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45).
- Το Σ.Δ. αποτελεί το ανώτατο διοικητικό όργανο της Ε.Μ.Α.Λ.Π., διαμορφώνει τη στρατηγική της και ασκεί, με την επιφύλαξη της κείμενης νομοθεσίας και του Κανονισμού Λειτουργίας της Ε.Μ.Α.Λ.Π., τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) αποφασίζει τη λήψη μέτρων σχετικά με ζητήματα που έχουν εισαχθεί προς συζήτηση από τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. και εξασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία της,
β) εγκρίνει το ετήσιο Σχέδιο Δράσης της Ε.Μ.Α.Λ.Π.,
γ) διατυπώνει προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, απλή γνώμη, για την κατάρτιση και τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της Ε.Μ.Α.Λ.Π., και
δ) αποφασίζει την επιβολή κυρώσεων σχετικά με παραβάσεις που διαπιστώνονται κατόπιν διενέργειας ελέγχων σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/352 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 2017, για τη θέσπιση πλαισίου όσον αφορά την παροχή λιμενικών υπηρεσιών και κοινών κανόνων για τη χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένων (L 57).
- Τα μέλη του Σ.Δ. της Ε.Μ.Α.Λ.Π., τακτικά και αναπληρωματικά, πριν από την έκδοση της πράξης διορισμού τους, γνωστοποιούν στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής την παροχή υπηρεσίας, συμβουλής, εργασίας ή έργου, που έχουν αναλάβει με εντολή ή με οποιαδήποτε έννομη σχέση τα τελευταία τρία (3) χρόνια πριν από την έναρξη της θητείας τους. Αν από τις πιο πάνω γνωστοποιήσεις προκύπτει προηγούμενη ή υφιστάμενη σχέση του μέλους με επιχείρηση που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την άσκηση των καθηκόντων τους, δεν επιτρέπεται ο διορισμός τους. Αντίστοιχη υποχρέωση γνωστοποίησης έχουν όλα τα μέλη του Σ.Δ. προς τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Αν από τις πιο πάνω γνωστοποιήσεις προκύπτει σχέση του μέλους με επιχείρηση που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την άσκηση των καθηκόντων του, εκπίπτει από τη θέση του, με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από εισήγηση του Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π.».
Ως προς τη συμμετοχή των φορέων στη διακυβέρνηση της Μονάδας, η πρόβλεψη ανάλογα με το θέμα της ημερήσιας διάταξης για απλή συμμετοχή εκπροσώπου φορέα (όπως του Σ.Ε.Ε.Ν.) στις συνεδριάσεις του επταμελούς Δ.Σ., χωρίς δικαίωμα ψήφου, κρίνεται μη επαρκής. Για να αποτυπώνονται θεσμικά οι θέσεις των φορέων, η συμμετοχή αυτή ανάλογα με το θέμα της ημερήσιας διάταξης θα πρέπει να συνοδεύεται από δικαίωμα ψήφου.
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ) σας υποβάλλει τις προτάσεις της επί του Σχεδίου Νόμου με τίτλο «Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων και άλλες διατάξεις».
Κύριος στόχος των προτάσεών μας είναι να διασφαλιστεί ότι, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας των ακτοπλοϊκών μεταφορών και των λιμενικών εγκαταστάσεων μέσω της σύστασης της Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων (Ε.Μ.Α.Λ.Π.), θα προστατευτούν αποτελεσματικά τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, ώστε να αποκλειστεί κάθε είδους περιστατικό άνισης μεταχείρισης σε βάρος τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της προσθήκης ρητών και σαφών προβλέψεων στις αρμοδιότητες της Ε.Μ.Α.Λ.Π.
Οι προτάσεις μας βασίζονται στο πλαίσιο που διαμορφώνουν:
α) Το Σύνταγμα της χώρας, όπου στο άρθρο 21, παρ. 6 αναφέρεται ότι «Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας».
β) Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία η χώρα μας κύρωσε με τον ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88 Α΄/11.04.2012), αναλαμβάνοντας την υποχρέωση εφαρμογής της σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, και ο ν. 4488/2017, ο οποίος στο Μέρος Δ’ περιλαμβάνει τις κατευθυντήριες- οργανωτικές διατάξεις για την εφαρμογή της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υποχρέωση των διοικητικών οργάνων και αρχών να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους (άρθρο 62) και να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού (άρθρο 63). Πιο συγκεκριμένα:
i) στην παρ. 1 του άρθρου 9 αναφέρεται ότι «1. Προκειμένου να είναι σε θέση τα άτομα με αναπηρίες να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πτυχές της ζωής, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, τα μέσα μεταφοράς, την πληροφορία και τις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών και συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας, θα ισχύουν, μεταξύ άλλων, για: α. τα κτίρια, τους δρόμους, τις μεταφορές και λοιπές εσωτερικές και υπαίθριες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων, των κατοικιών, των ιατρικών εγκαταστάσεων και των εργασιακών χώρων, β. τις πληροφορίες, τις επικοινωνίες και λοιπές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. […]»,
ii) στο σημείο γ) του άρθρου 19 αναφέρεται ότι: «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη στην παρούσα Σύμβαση αναγνωρίζουν το ίσο δικαίωμα όλων των ατόμων με αναπηρίες να ζουν στην κοινωνία, με επιλογές ίσες με τους άλλους ανθρώπους και λαμβάνουν αποτελεσματικά και κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να διευκολύνουν την πλήρη απόλαυση αυτού του δικαιώματος από τα άτομα με αναπηρίες και την πλήρη ένταξη και συμμετοχή τους στην κοινωνία, συμπεριλαμβανόμενης και της διασφάλισης ότι: […] γ. Οι κοινοτικές υπηρεσίες και εγκαταστάσεις για τον πληθυσμό είναι διαθέσιμες, σε ίση βάση, στα άτομα με αναπηρίες και ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους».
γ) Ο Κανονισμός (ΕΕ) 1177/2010 για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ορίζει ότι αφενός οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα πρέπει να έχουν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες μεταφοράς όπως οι υπόλοιποι επιβάτες και να λαμβάνουν κατάλληλη συνδρομή κατά την επιβίβαση, αποβίβαση και μετακίνηση εντός των πλοίων και των λιμένων, αφετέρου κατά τον σχεδιασμό νέων λιμένων και λιμενικών τερματικών σταθμών, καθώς και σε περιπτώσεις εκτενών εργασιών ανακαίνισης, οι υπεύθυνοι φορείς οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα, ιδίως όσον αφορά την προσβασιμότητα, εφαρμόζοντας την αρχή του «Σχεδιασμού για Όλους».
Στα προαναφερθέντα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη:
• οι προβλέψεις του ν. 4488/2017, ο οποίος στο Μέρος Δ’ περιλαμβάνει τις κατευθυντήριες-οργανωτικές διατάξεις για την εφαρμογή της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υποχρέωση των διοικητικών οργάνων και αρχών να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους (άρθρο 62) και να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού (άρθρο 63),
• οι απαιτήσεις του υφιστάμενου εθνικού θεσμικού πλαισίου για την προσβασιμότητα των κτιριακών (ν.4067/2012 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα) και ψηφιακών υποδομών (ν.4727/2020 – Κεφάλαιο Η΄),
• η Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες 2024-2030 , όπου στη δράση 18 αυτής προβλέπεται «η βελτίωση της προσβασιμότητας στο σύνολο των επιβατηγών πλοίων και λιμένων της χώρας» (Δράση 18) έως το 2030, με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση σχεδίου προσβασιμότητας για τους λιμένες της χώρας έως τον Δεκέμβριο του 2025, με φορέα υλοποίησης το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Ακολουθεί η παράθεση των προτάσεών μας ανά άρθρο:
1. Στο άρθρο 4 «Συμβούλιο Διοίκησης Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων -Προσθήκη άρθρου 127Α στον ν.4389/2016», μετά την περίπτωση δ) της παρ. 2 του άρθρου 127Α, να προστεθεί εδάφιο ε) ως ακολούθως:
«Άρθρο 127Α
Συμβούλιο Διοίκησης Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων
1. Το Σ.Δ. είναι επταμελές και αποτελείται από:
α) τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του, […]
2. Στις συνεδριάσεις του Σ.Δ. της Ε.Μ.Α.Λ.Π. δύναται να συμμετάσχουν, χωρίς δικαίωμα
ψήφου, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου του, ανάλογα με την ημερήσια διάταξη:
α) ένας (1) εκπρόσωπος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το
Διοικητικό της Συμβούλιο,
β) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το
Διοικητικό της Συμβούλιο, με τον αναπληρωτή του,
γ) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από τη Διοικητική της Επιτροπή, με τον αναπληρωτή του,
δ) ένας (1) εκπρόσωπος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας,
ε) ένας (1) εκπρόσωπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) με τον αναπληρωτή του.
3. Ο Πρόεδρος του Σ.Δ. μπορεί, κατά την κρίση του, να καλεί στις συνεδριάσεις εκπροσώπους άλλων συνδικαλιστικών οργανώσεων εργαζομένων, […]».
Αιτιολόγηση: Η πρότασή μας ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 4 «Γενικές Υποχρεώσεις» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, σύμφωνα με την οποία τα κράτη που έχουν κυρώσει τη Σύμβαση, όπως είναι και η χώρα μας, οφείλουν, κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή νομοθεσίας και πολιτικών, να συμβουλεύονται και να εμπλέκουν ενεργά τα άτομα με αναπηρία μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων. Επιπρόσθετα, δεδομένου ότι η συμμετοχή της Ε.Σ.Α.μεΑ. στην Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων θα συμβάλει στην διάχυση της διάστασης της αναπηρίας στη δράση της, η πρότασή μας ευθυγραμμίζεται πλήρως και με τις προβλέψεις της παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 4488/2017, στην οποία αναφέρεται ότι «Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους με στόχο την εξάλειψη, αποκατάσταση και αποτροπή ανισοτήτων μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρίες».
1. Η παράγραφος 4(γ) έρχεται σε σύγκρουση με την παράγραφο 2 (ι) του προτεινόμενου άρθρου 127Β, καθώς στην παρ. 4(γ) προβλέπεται ότι το Συμβούλιο Διοίκησης εκφράζει απλή γνώμη για τον Κανονισμό Λειτουργία προς τον Υπουργό, ενώ στην παράγραφο 2(ι) του άρθρου 127Β προβλέπεται ότι εισηγείται για τον Κανονισμό Λειτουργίας ο Διοικητής προς τον Υπουργό.
Η παράγραφος 4(δ) προβλέπει την αρμοδιότητα εφαρμογής του Κανονισμό (ΕΕ) 2017/352 από την προτεινόμενη Υπηρεσία. Επισημαίνεται όμως ότι σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/352 «Η διεκπεραίωση των καταγγελιών διενεργείται κατά τρόπον που αποφεύγει τις συγκρούσεις συμφερόντων και είναι λειτουργικά ανεξάρτητος από κάθε διαχειριστικό φορέα του λιμένα ή πάροχο λιμενικών υπηρεσιών. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον ουσιαστικό λειτουργικό διαχωρισμό μεταξύ της διεκπεραίωσης των καταγγελιών, αφενός, και της κυριότητας και της διαχείρισης των λιμένων, της παροχής λιμενικών υπηρεσιών και της χρήσης των λιμένων, αφετέρου. Η διεκπεραίωση των καταγγελιών είναι αμερόληπτη και διαφανής και σέβεται δεόντως το δικαίωμα στην ελευθερία του επιχειρείν.». Δηλαδή ο ίδιος ο Κανονισμός, ο οποίος είναι δεσμευτικός θέτει περιορισμούς και επιβάλει τον ουσιαστικό λειτουργικό διαχωρισμό μεταξύ του ελεγκτή και των ιδιοτήτων του κυρίου των λιμένων που είναι το ελληνικό δημόσιο, του παρόχου των λιμενικών υπηρεσιών που στις περιπτώσεις των κρατικών λιμένων, αλλά και της παροχής υπηρεσιών πλοήγησης και καβοδεσίας είναι το ελληνικό δημόσιο.
Η προτεινόμενη Υπηρεσία υπάγεται ορθώς απευθείας στον Υπουργό Ναυτιλίας και το ανώτατο όργανο διοίκησής της αποτελείται από το Διοικητή που επιλέγεται από τον Υπουργό, δύο (02) εκπροσώπους του Υπουργού και το Διευθυντή Λιμενικής Πολιτικής που έχει αρμοδιότητες επί των κρατικών λιμένων. Η ιεραρχική υπαγωγή και η οργανωτική διάρθρωση της Υπηρεσίας αφετέρου κρίνονται ως ορθές για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητάς της όσον αφορά τις λοιπές προτεινόμενες αρμοδιότητες της, αφετέρου όμως καθιστούν απαγορευτική την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Κανονισμού (ΕΕ) 352/2017 από την Υπηρεσία αυτή.
Η οργανωσιακή δομή και η μη ιεραρχική υπαγωγή της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων, η οποία είναι ανεξάρτητη αρχή, διασφαλίζουν τη σύμφωνη με τον Κανονισμό (ΕΕ) 352/2017 άσκηση των αρμοδιοτήτων του.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 113Α του ν.4389/2016 , που είχε προστεθεί με το άρθρο 47 Ν.4597/2019 (Α΄35) και εν συνεχεία καταργήθηκε με το άρθρο 50 Ν.4770/2021 (Α΄15) προβλεπόταν ότι «Η Ρ.Α.Λ., πέραν των μέτρων που προβλέπονται στα άρθρα 113 και 114 του ν. 4389/2016, επιβάλλει κυρώσεις για παραβάσεις των διατάξεων του Κανονισμού.
Με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από εισήγηση της Ρ.Α.Λ., καθορίζεται το σύστημα κυρώσεων του προηγούμενου εδαφίου, τα πρόστιμα που επιβάλλει ανάλογα με την παράβαση, καθώς και η διαδικασία επιβολής, εκτέλεσης και είσπραξης των προστίμων αυτών».
Η ως άνω διάταξη ήταν σύμφωνη με τους όρους λειτουργικού διαχωρισμού μεταξύ ελεγκτή- διεκπεραιωτή καταγγελιών και ελεγχόμενου κυρίου λιμένων ή παρόχου λιμενικών υπηρεσιών, συνεπεία της μη ιεραρχικής υπαγωγής στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής της Ανεξάρτητης Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων.
Προτείνεται η επανεξέταση επαναφοράς της ως άνω καταργηθείσας διάταξης, άλλως να εξεταστεί η άσκηση των αρμοδιοτήτων του Κανονισμού (ΕΕ) 352/2017 από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
2. Η διάταξη της παραγράφου 5 προάγει τη διαφάνεια του θεσμού και τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος. Για την πληρέστερη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος προτείνεται: 1) να αναφερθεί ρητά ότι ο Διοικητής και ο αναπληρωτής του είναι επίσης υπόχρεοι για την υποβολή σχετικής γνωστοποίησης στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, 2) να συμπεριληφθεί η απαγόρευση οιασδήποτε συμμετοχής σε εταιρεία (τίτλοι, μετοχές, μερίδια κλπ) που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την άσκηση των καθηκόντων τους, 3) να προβλεφθεί ότι οι ως άνω απαγορεύσεις και ασυμβίβαστα να ισχύουν τόσο κατά τη θητεία, όσο και για τα επόμενα τρία (3) χρόνια από τη λήξη της θητείας του Διοικητή, του αναπληρωτή του, των τακτικών και αναπληρωματικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης.
Ως εκ τούτου προτείνεται η διαγραφή του τελευταίου εδαφίου «Αντίστοιχη υποχρέωση γνωστοποίησης έχουν όλα τα μέλη του Σ.Δ. προς τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Αν από τις πιο πάνω γνωστοποιήσεις προκύπτει σχέση του μέλους με επιχείρηση που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την άσκηση των καθηκόντων του, εκπίπτει από τη θέση του, με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από εισήγηση του Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π.», καθώς απλά η έκπτωση από τη θέση του Διοικητή ή του μέλους δεν μπορεί να αποκαταστήσει τυχόν ζημία που θα έχει ήδη προκληθεί στο δημόσιο.
Αντιπροτείνεται η αναδιατύπωση του άρθρου, ώστε οι αναφορές και οι αποκλεισμοί να ισχύουν τόσο για την τριετία πριν τη θητεία, όσο και για όλη τη διάρκεια της θητείας αλλά και για την τριετία που ακολουθεί, να είναι γενικοί και να καλύπτουν συνολικά όλες τις ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων ανάμεσα στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, κατά τα πρότυπα του γαλλικού συστήματος, δηλαδή να αφορά σε οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή παροχής συμβουλών προς τις εν λόγω επιχειρήσεις καθώς επίσης και στην απόκτηση μετοχών ή συμμετοχή στο κεφάλαιο των εν λόγω εταιρειών. Επίσης προτείνεται να εξεταστεί από κοινού με το Υπουργείο Δικαιοσύνης η θέσπιση ποινών για την περίπτωση παράβασης των ανωτέρω απαγορεύσεων και ασυμβίβαστων.
Συμβούλιο – Συμμετοχή
Ως προς τη συμμετοχή των φορέων στη διακυβέρνηση της Μονάδας, η πρόβλεψη ανάλογα με το θέμα της ημερήσιας διάταξης για απλή συμμετοχή εκπροσώπου φορέα (όπως του Σ.Ε.Ε.Ν.) στις συνεδριάσεις του επταμελούς Δ.Σ., χωρίς δικαίωμα ψήφου, κρίνεται μη επαρκής. Για να αποτυπώνονται θεσμικά οι θέσεις των φορέων, η συμμετοχή αυτή ανάλογα με το θέμα της ημερήσιας διάταξης θα πρέπει να συνοδεύεται από δικαίωμα ψήφου.
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ) σας υποβάλλει τις προτάσεις της επί του Σχεδίου Νόμου με τίτλο «Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων και άλλες διατάξεις».
Κύριος στόχος των προτάσεών μας είναι να διασφαλιστεί ότι, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας των ακτοπλοϊκών μεταφορών και των λιμενικών εγκαταστάσεων μέσω της σύστασης της Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων (Ε.Μ.Α.Λ.Π.), θα προστατευτούν αποτελεσματικά τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, ώστε να αποκλειστεί κάθε είδους περιστατικό άνισης μεταχείρισης σε βάρος τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της προσθήκης ρητών και σαφών προβλέψεων στις αρμοδιότητες της Ε.Μ.Α.Λ.Π.
Οι προτάσεις μας βασίζονται στο πλαίσιο που διαμορφώνουν:
α) Το Σύνταγμα της χώρας, όπου στο άρθρο 21, παρ. 6 αναφέρεται ότι «Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας».
β) Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία η χώρα μας κύρωσε με τον ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88 Α΄/11.04.2012), αναλαμβάνοντας την υποχρέωση εφαρμογής της σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, και ο ν. 4488/2017, ο οποίος στο Μέρος Δ’ περιλαμβάνει τις κατευθυντήριες- οργανωτικές διατάξεις για την εφαρμογή της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υποχρέωση των διοικητικών οργάνων και αρχών να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους (άρθρο 62) και να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού (άρθρο 63). Πιο συγκεκριμένα:
i) στην παρ. 1 του άρθρου 9 αναφέρεται ότι «1. Προκειμένου να είναι σε θέση τα άτομα με αναπηρίες να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πτυχές της ζωής, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, τα μέσα μεταφοράς, την πληροφορία και τις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών και συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας, θα ισχύουν, μεταξύ άλλων, για: α. τα κτίρια, τους δρόμους, τις μεταφορές και λοιπές εσωτερικές και υπαίθριες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων, των κατοικιών, των ιατρικών εγκαταστάσεων και των εργασιακών χώρων, β. τις πληροφορίες, τις επικοινωνίες και λοιπές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. […]»,
ii) στο σημείο γ) του άρθρου 19 αναφέρεται ότι: «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη στην παρούσα Σύμβαση αναγνωρίζουν το ίσο δικαίωμα όλων των ατόμων με αναπηρίες να ζουν στην κοινωνία, με επιλογές ίσες με τους άλλους ανθρώπους και λαμβάνουν αποτελεσματικά και κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να διευκολύνουν την πλήρη απόλαυση αυτού του δικαιώματος από τα άτομα με αναπηρίες και την πλήρη ένταξη και συμμετοχή τους στην κοινωνία, συμπεριλαμβανόμενης και της διασφάλισης ότι: […] γ. Οι κοινοτικές υπηρεσίες και εγκαταστάσεις για τον πληθυσμό είναι διαθέσιμες, σε ίση βάση, στα άτομα με αναπηρίες και ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους».
γ) Ο Κανονισμός (ΕΕ) 1177/2010 για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ορίζει ότι αφενός οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα πρέπει να έχουν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες μεταφοράς όπως οι υπόλοιποι επιβάτες και να λαμβάνουν κατάλληλη συνδρομή κατά την επιβίβαση, αποβίβαση και μετακίνηση εντός των πλοίων και των λιμένων, αφετέρου κατά τον σχεδιασμό νέων λιμένων και λιμενικών τερματικών σταθμών, καθώς και σε περιπτώσεις εκτενών εργασιών ανακαίνισης, οι υπεύθυνοι φορείς οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα, ιδίως όσον αφορά την προσβασιμότητα, εφαρμόζοντας την αρχή του «Σχεδιασμού για Όλους».
Στα προαναφερθέντα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη:
• οι προβλέψεις του ν. 4488/2017, ο οποίος στο Μέρος Δ’ περιλαμβάνει τις κατευθυντήριες-οργανωτικές διατάξεις για την εφαρμογή της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υποχρέωση των διοικητικών οργάνων και αρχών να εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους (άρθρο 62) και να τηρούν τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού (άρθρο 63),
• οι απαιτήσεις του υφιστάμενου εθνικού θεσμικού πλαισίου για την προσβασιμότητα των κτιριακών (ν.4067/2012 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα) και ψηφιακών υποδομών (ν.4727/2020 – Κεφάλαιο Η΄),
• η Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες 2024-2030 , όπου στη δράση 18 αυτής προβλέπεται «η βελτίωση της προσβασιμότητας στο σύνολο των επιβατηγών πλοίων και λιμένων της χώρας» (Δράση 18) έως το 2030, με πρώτο ορόσημο την ολοκλήρωση σχεδίου προσβασιμότητας για τους λιμένες της χώρας έως τον Δεκέμβριο του 2025, με φορέα υλοποίησης το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Ακολουθεί η παράθεση των προτάσεών μας ανά άρθρο:
1. Στο άρθρο 4 «Συμβούλιο Διοίκησης Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων -Προσθήκη άρθρου 127Α στον ν.4389/2016», μετά την περίπτωση δ) της παρ. 2 του άρθρου 127Α, να προστεθεί εδάφιο ε) ως ακολούθως:
«Άρθρο 127Α
Συμβούλιο Διοίκησης Εποπτικής Μονάδας Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων
1. Το Σ.Δ. είναι επταμελές και αποτελείται από:
α) τον Διοικητή της Ε.Μ.Α.Λ.Π. ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του, […]
2. Στις συνεδριάσεις του Σ.Δ. της Ε.Μ.Α.Λ.Π. δύναται να συμμετάσχουν, χωρίς δικαίωμα
ψήφου, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου του, ανάλογα με την ημερήσια διάταξη:
α) ένας (1) εκπρόσωπος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το
Διοικητικό της Συμβούλιο,
β) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από το
Διοικητικό της Συμβούλιο, με τον αναπληρωτή του,
γ) ένας (1) εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, ο οποίος ορίζεται από τη Διοικητική της Επιτροπή, με τον αναπληρωτή του,
δ) ένας (1) εκπρόσωπος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας,
ε) ένας (1) εκπρόσωπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) με τον αναπληρωτή του.
3. Ο Πρόεδρος του Σ.Δ. μπορεί, κατά την κρίση του, να καλεί στις συνεδριάσεις εκπροσώπους άλλων συνδικαλιστικών οργανώσεων εργαζομένων, […]».
Αιτιολόγηση: Η πρότασή μας ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 4 «Γενικές Υποχρεώσεις» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, σύμφωνα με την οποία τα κράτη που έχουν κυρώσει τη Σύμβαση, όπως είναι και η χώρα μας, οφείλουν, κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή νομοθεσίας και πολιτικών, να συμβουλεύονται και να εμπλέκουν ενεργά τα άτομα με αναπηρία μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων. Επιπρόσθετα, δεδομένου ότι η συμμετοχή της Ε.Σ.Α.μεΑ. στην Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων θα συμβάλει στην διάχυση της διάστασης της αναπηρίας στη δράση της, η πρότασή μας ευθυγραμμίζεται πλήρως και με τις προβλέψεις της παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 4488/2017, στην οποία αναφέρεται ότι «Τα διοικητικά όργανα και οι αρχές εντάσσουν τη διάσταση της αναπηρίας σε κάθε δημόσια πολιτική, διοικητική διαδικασία, δράση, μέτρο και πρόγραμμα της αρμοδιότητάς τους με στόχο την εξάλειψη, αποκατάσταση και αποτροπή ανισοτήτων μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρίες».