ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 129
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η αποτελεσματική και διαφανής προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που προσδιορίζουν χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα με συγκεκριμένη ιδιότητα, φήμη ή άλλο χαρακτηριστικό που συνδέεται με τη γεωγραφική τους προέλευση.
Άρθρο 130
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:
α) ο καθορισμός των βασικών απαιτήσεων αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης, καταχώρισης και προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα,
β) η ρύθμιση του πλαισίου διεξαγωγής ελέγχων και επαλήθευσης των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, ήτοι συγκεκριμένων ποιοτικών χαρακτηριστικών, φήμης ή άλλων χαρακτηριστικών των ανωτέρω προϊόντων τα οποία μπορούν να αποδοθούν κυρίως στη γεωγραφική τους προέλευση, και
γ) η λήψη των αναγκαίων μέτρων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Οκτωβρίου 2023, σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2017/1001 και (ΕΕ) 2019/1753 (L 27.10.2023) [εφεξής: Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2411].
Άρθρο 131
Πεδίο εφαρμογής
- Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται στα χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, με την επιφύλαξη των παρ. 2 και 3 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Οι διατάξεις του παρόντος Μέρους για την καταχώριση και προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων δεν θίγουν την υποχρέωση των παραγωγών να συμμορφώνονται με την κείμενη εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά στη διάθεση των προϊόντων αυτών στην αγορά, τις απαιτήσεις επισήμανσης των προϊόντων, την ασφάλεια των προϊόντων, την προστασία των καταναλωτών και την εποπτεία της αγοράς.
Άρθρο 132
Ορισμοί
- Για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (Γ.Γ.Β.)»: η δημόσια αρχή, η οποία έχει ως αποστολή την ανάπτυξη του δευτερογενούς τομέα της εγχώριας οικονομίας, μέσα από την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής για τη βιομηχανία, τη στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, την προώθηση της επιχειρηματικότητας και την παραγωγή ποιοτικών και ασφαλών προϊόντων, σύμφωνα με το π.δ. 5/2022 (Α’ 15), περί Οργανισμού του Υπουργείου Ανάπτυξης.
β) «Ανώνυμη Εταιρεία Βιομηχανικής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Εργαστηριακών Δοκιμών, Πιστοποίησης και Ποιότητας (Ε.Β.Ε.Τ.Α.Μ. Α.Ε.)»: η εταιρεία, η οποία είναι επιφορτισμένη με το καθήκον να πιστοποιεί ότι τα προϊόντα που προσδιορίζονται με γεωγραφική ένδειξη συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές προϊόντος.
γ) «Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.)»: το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με την επωνυμία «Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας», αυτοχρηματοδοτούμενος τεχνολογικός φορέας, που εδρεύει στην Αθήνα, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 1733/1987 (Α’ 171), το οποίο ορίζεται ως αρμόδια εθνική αρχή για την εθνική φάση της διαδικασίας για την καταχώριση των γεωγραφικών ενδείξεων.
δ) «Γραφείο»: το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (L 154).
- Κατά τα λοιπά, ισχύουν οι ορισμοί του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ ΣΕ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Άρθρο 133
Ορισμός αρμόδιων αρχών
- Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την εθνική φάση της διαδικασίας για την καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και ως υπεύθυνος για την εθνική φάση των διαδικασιών που αφορούν τροποποιήσεις των προδιαγραφών προϊόντος ή την ακύρωση της καταχώρισης του άρθρου 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Η εταιρεία με την επωνυμία «Ανώνυμη Εταιρεία Βιομηχανικής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Εργαστηριακών Δοκιμών, Πιστοποίησης και Ποιότητας» (Ε.Β.Ε.Τ.Α.Μ. Α.Ε.), ορίζεται ως αρμόδια αρχή ελέγχου, φορέας πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης προϊόντων που εντάσσονται στο παρόν Μέρος, με την επιφύλαξη της δυνατότητας ορισμού επιπρόσθετων φορέων πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης των χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων με γεωγραφικές ενδείξεις, σύμφωνα με το άρθρο 52 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικής Πολιτικής και Μεταρρυθμίσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης ορίζεται ως κεντρική αρχή, η οποία:
α) συντονίζει και παρακολουθεί την εφαρμογή του εθνικού νομοθετικού πλαισίου και του Κανονισμού,
β) εισηγείται στον Υπουργό Ανάπτυξης τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων, και
γ) ενημερώνει και υποστηρίζει τις ομάδες παραγωγών για την ένταξή τους στην προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων.
Η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικής Πολιτικής και Μεταρρυθμίσεων συνεργάζεται με τον Ο.Β.Ι. και τους αρμόδιους φορείς, ιδίως με το Υπουργείο Πολιτισμού, τις τοπικές ή περιφερειακές αρχές και κάθε άλλο φορέα, για την ανάδειξη της τοπικής, επιχειρηματικής και πολιτιστικής διάστασης των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη.
Άρθρο 134
Προϋποθέσεις για την προστασία γεωγραφικής ένδειξης
- Οι απαιτήσεις που πρέπει να πληροί το προϊόν, προκειμένου η ονομασία χειροτεχνικού ή βιομηχανικού προϊόντος να θεωρείται ότι πληροί τα κριτήρια για προστασία ως γεωγραφική ένδειξη, ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, εξαιρούνται από την προστασία ως γεωγραφικές ενδείξεις προϊόντα που είναι αντίθετα με τη δημόσια τάξη.
- Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, δεν καταχωρίζονται ως γεωγραφική ένδειξη οι γενικοί όροι, όπως ορίζονται στο άρθρο 42 του Κανονισμού και τα ομώνυμα όπως ορίζονται στο άρθρο 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Για την υποβολή αίτησης στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας για καταχώριση εμπορικού σήματος, η χρήση του οποίου θα ήταν αντίθετη προς το άρθρο 151, εφαρμόζεται το άρθρο 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 135
Δικαιούχοι για κατάθεση αίτησης καταχώρισης
- Η αίτηση καταχώρισης της γεωγραφικής ένδειξης υποβάλλεται από ομάδα παραγωγών. Η ομάδα παραγωγών υποβάλλει αίτηση καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 136.
- Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, αίτηση καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος δύναται να κατατεθεί και από μεμονωμένο παραγωγό, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Οι εγχώριες τοπικές ή περιφερειακές οντότητες μπορούν να παρέχουν βοήθεια στην ομάδα παραγωγών ή στον μεμονωμένο παραγωγό κατά την προετοιμασία της αίτησης και τη σχετική διαδικασία.
- Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι παρ. 4 και 5 του άρθρου 8 και το άρθρο 45 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 136
Διαδικασία κατάθεσης αίτησης καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος της χώρας – Απαιτούμενα έγγραφα
- Για την καταχώριση γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος της χώρας, ο αιτών του άρθρου 135 υποβάλλει στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας ηλεκτρονικά αίτηση με τη χρήση του ψηφιακού συστήματος (GIportal) που έχει καθιερώσει το Γραφείο, σύμφωνα με το άρθρο 67 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Η αίτηση περιέχει κατ’ ελάχιστον:
α) τις προδιαγραφές του προϊόντος σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411,
β) το ενιαίο έγγραφο σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411,
γ) τα συνοδευτικά έγγραφα σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 και
δ) την απόδειξη καταβολής του τέλους καταχώρισης του άρθρου 138.
- Το ενιαίο έγγραφο της περ. β) της παρ. 2 παράγεται ηλεκτρονικά, μέσω της συμπλήρωσης των αναγκαίων πεδίων στο ψηφιακό σύστημα του Γραφείου, και περιλαμβάνει τις πληροφορίες του άρθρου 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 137
Εξέταση αίτησης καταχώρισης από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
- Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) εξετάζει την αίτηση του άρθρου 136 για να επαληθεύσει ότι πληροί τις κατωτέρω απαιτήσεις:
α) οι αιτούντες έχουν δικαίωμα υποβολής της αίτησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 135,
β) η αίτηση πληροί τις προϋποθέσεις, για να μπορεί η ονομασία ενός βιοτεχνικού ή βιομηχανικού προϊόντος να αποτελέσει γεωγραφική ένδειξη, όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 134,
γ) τα έγγραφα της αίτησης είναι πλήρη και σωστά συμπληρωμένα σύμφωνα με τις περ. α) έως γ) της παρ. 2 του άρθρου 136.
δ) έχει καταβληθεί το τέλος καταχώρισης της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 138.
- Αν ο Ο.Β.Ι. διαπιστώσει ότι η αίτηση είναι ελλιπής ή εσφαλμένη, κοινοποιεί στον αιτούντα τις ελλείψεις ή τους λόγους διόρθωσης, αναφέροντας ότι εάν δεν αποκατασταθούν, η αίτηση απορρίπτεται. Ο αιτών λαμβάνει προθεσμία δύο (2) μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της ειδοποίησης, για να αποκαταστήσει τις εν λόγω ελλείψεις ή τους λόγους διόρθωσης.
- Ο αιτών μπορεί να ανακαλέσει την αίτηση, να διορθώσει την αίτηση σύμφωνα με τους λόγους διόρθωσης που του κοινοποιήθηκαν, και εάν είναι απαραίτητο, να συμπληρώσει την αίτηση ως προς τις ελλείψεις που του κοινοποιήθηκαν. Σε περίπτωση τροποποίησης των προδιαγραφών ή του ενιαίου εγγράφου, ο αιτών υποβάλλει την ενοποιημένη και τροποποιημένη έκδοση των εν λόγω εγγράφων, κατά περίπτωση.
- Εάν εντός της προθεσμίας της παρ. 2 ο αιτών δεν απαντήσει στον Ο.Β.Ι., η αίτηση θεωρείται ότι έχει ανακληθεί. Εάν τα ελαττώματα ή οι λόγοι διόρθωσης που αναφέρονται στην απάντηση, δεν έχουν αποκατασταθεί δεόντως, η αίτηση απορρίπτεται.
- Εάν, μετά την εξέταση της αίτησης, ο Ο.Β.Ι. διαπιστώσει ότι η αίτηση δεν πληροί τις απαιτήσεις των άρθρων 134 και 135 ή δεν παρέχει τις πληροφορίες των περ. α) έως γ) της παρ. 2 του άρθρου 136, απορρίπτει την αίτηση. Διαφορετικά, προχωρά στην εθνική διαδικασία ενστάσεων του άρθρο 139.
- Η απόρριψη της αίτησης καταχώρισης πραγματοποιείται με πράξη του Γενικού Διευθυντή του Ο.Β.Ι. και κοινοποιείται στον αιτούντα.
Άρθρο 138
Τέλη καταχώρισης
- Για κάθε αίτηση κατά την εθνική φάση της διαδικασίας για καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων, εισπράττονται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) τέλη κατάθεσης της αίτησης, τα οποία προορίζονται για την κάλυψη των δαπανών που αφορούν:
α) στην καταχώριση και επεξεργασία των αιτήσεων,
β) στην εξέταση των ενστάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 139,
γ) στην εξέταση των αιτημάτων τροποποίησης των προδιαγραφών, σύμφωνα με το άρθρο 137 και
δ) στην εξέταση των αιτημάτων ακύρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 149.
- Ως ημερομηνία καταβολής των τελών θεωρείται η ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων για κάθε μία από τις περ. α) έως δ) της παρ. 1, στην οποία επισυνάπτεται η σχετική απόδειξη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΕΘΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ
Άρθρο 139
Διαδικασία ενστάσεων
- Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης της αίτησης καταχώρισης σύμφωνα με το άρθρο 137, ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) διεξάγει την εθνική διαδικασία ενστάσεων, η οποία προβλέπει τη δημοσίευση της αίτησης στην ιστοσελίδα του Ο.Β.Ι. και προθεσμία δύο (2) μηνών από την ημερομηνία της δημοσίευσης, εντός της οποίας κάθε πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον και είναι εγκατεστημένο ή διαμένει στην Ελλάδα ή στα κράτη μέλη, από τα οποία προέρχεται το οικείο προϊόν (εθνικός ενιστάμενος), μπορεί να υποβάλει ένσταση κατά της αίτησης, στον Ο.Β.Ι..
- Η δημοσίευση της αίτησης της παρ. 1 περιλαμβάνει:
α) την ονομασία ή τις ονομασίες που πρέπει να προστατευθούν ως γεωγραφική ένδειξη. Σε περίπτωση περισσότερων ονομάτων, αυτά δημοσιεύονται εναλλακτικά, διαχωρισμένα µε κενό ή τυπογραφικό σύμβολο,
β) τον τύπο προϊόντος,
γ) τη γεωγραφική περιοχή,
δ) τον αριθμό φακέλου και την ημερομηνία εισόδου στο σύστημα ψηφιακής κατάθεσης που έχει καθιερώσει το Γραφείο,
ε) το όνομα του αιτούντος και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έχει δηλωθεί για σκοπούς κοινοποίησης,
στ) το όνομα και τη διεύθυνση του εκπροσώπου, σε περίπτωση εκπροσώπησης,
ζ) παραπομπή σε ηλεκτρονικό σύνδεσμο που φιλοξενεί τις προδιαγραφές και παραπομπή σε ηλεκτρονικό σύνδεσμο που φιλοξενεί το ενιαίο έγγραφο.
- Μία ένσταση βασίζεται σε έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω λόγους:
α) η προτεινόμενη γεωγραφική ένδειξη δεν πληροί τις απαιτήσεις της παρ. 1 του άρθρου 134,
β) η καταχώριση της προτεινόμενης γεωγραφικής ένδειξης θα αντέβαινε στα άρθρα 42, 43 ή στην παρ. 2 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411,
γ) η καταχώριση της προτεινόμενης γεωγραφικής ένδειξης θα έβλαπτε την ύπαρξη ταυτόσημης ή παρόμοιας ονομασίας που χρησιμοποιείται στις εμπορικές συναλλαγές ή εμπορικού σήματος ή την ύπαρξη προϊόντων, τα οποία κυκλοφορούν νομίμως στην αγορά επί πέντε (5) τουλάχιστον έτη πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρ. 1.
- Η ένσταση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι. και περιέχει τις ακόλουθες πληροφορίες:
α) τον αριθμό του φακέλου κατά του οποίου στρέφεται η ένσταση,
β) την ονομασία της γεωγραφικής ένδειξης, για την οποία υποβάλλεται η αίτηση και η οποία δημοσιεύεται στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι.,
γ) το ονοματεπώνυμο του αιτούντος τη γεωγραφική ένδειξη κατά της οποίας στρέφεται η ένσταση,
δ) την ημερομηνία δημοσίευσης του ενιαίου εγγράφου και των προδιαγραφών στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι.,
ε) το ονοματεπώνυμο, την ταχυδρομική διεύθυνση, την ηλεκτρονική διεύθυνση και τον τηλεφωνικό αριθμό του εθνικού ενιστάμενου,
στ) εάν ενεργεί μέσω εκπροσώπου ή πληρεξουσίου, το όνομα και τη διεύθυνση του εκπροσώπου ή του πληρεξουσίου, καθώς και τα νομιμοποιητικά έγγραφα ή το πληρεξούσιο έγγραφο,
ζ) τη δήλωση όπου αναφέρεται το έννομο συμφέρον του εθνικού ενιστάμενου,
η) εάν η ένσταση βασίζεται στον λόγο της περ. α) της παρ. 3, αναφορά στις απαιτήσεις που δεν πληρούνται,
θ) εάν η ένσταση βασίζεται σε έναν από τους λόγους της περ. β) της παρ. 3, ισχύουν τα εξής:
θα) εάν βασίζεται σε γενικό όρο, όπως ορίζεται στο άρθρο 42 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, περιλαμβάνεται σχετική αναφορά με τον προσδιορισμό του σχετικού όρου,
θβ) εάν βασίζεται σε πλήρως ή εν μέρει ομώνυμη ονομασία σύμφωνα με το άρθρο 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, περιλαμβάνεται σχετική αναφορά, η οποία προσδιορίζει την ομώνυμη προγενέστερη ονομασία για την οποία έχει υποβληθεί αίτηση ή η οποία προστατεύεται ως γεωγραφική ένδειξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
θγ) εάν εμπίπτει στις περ. α), β) ή γ) της παρ. 3 του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, περιλαμβάνει την ημερομηνία υποβολής του και εάν έχει υποβληθεί αίτηση ή έχει καταχωριστεί,
θδ) στην περίπτωση της περ. δ) της παρ. 3 του άρθρου 43 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, περιέχει αναφορά της σχετικής διεθνούς συμφωνίας,
θε) εάν η ένσταση βασίζεται σε προγενέστερο σήμα ή εμπορική επωνυμία με φήμη ή γνωστή φήμη που δεν έχει καταχωριστεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, αναφέρεται ο αριθμός του προγενέστερου σήματος ή της προγενέστερης εμπορικής επωνυμίας. Ο εθνικός ενιστάμενος περιλαμβάνει τα προϊόντα, τις υπηρεσίες ή τις δραστηριότητες που προστατεύονται από το προγενέστερο σήμα ή την προγενέστερη επωνυμία, στα οποία βασίζεται η ένσταση και για τα οποία έχει φήμη ή είναι ευρέως γνωστό. Η ένσταση συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία που αποδεικνύουν τη γνώση ή τη φήμη των εν λόγω προγενέστερων σημάτων ή εμπορικών ονομασιών,
ι) εάν η ένσταση βασίζεται στον λόγο της περ. γ) της παρ. 3, την ένδειξη της ταυτόσημης ή παρόμοιας ονομασίας που χρησιμοποιείται στις συναλλαγές ή του οικείου σήματος ή των προϊόντων που κυκλοφορούν νόμιμα στην αγορά επί πέντε (5) τουλάχιστον έτη πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης της αίτησης κατά της οποίας στρέφεται η ένσταση,
ια) στην περίπτωση εμπορικού σήματος, τον αριθμό, την ημερομηνία κατάθεσης ή προτεραιότητας του σήματος και τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που αυτό αφορά,
ιβ) την αιτιολογική βάση στην οποία στηρίζεται η ένσταση,
ιγ) την υπογραφή του εθνικού ενιστάμενου ή του εκπροσώπου/πληρεξουσίου του,
ιδ) το αποδεικτικό πληρωμής του τέλους ένστασης,
ιε) Όταν το προγενέστερο δικαίωμα έχει περισσότερους του ενός δικαιούχους, η ένσταση μπορεί να υποβληθεί από μέρος ή από όλους τους δικαιούχους ή τα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.
- Για την υποβολή της ένστασης καταβάλλεται τέλος. Η απόδειξη καταβολής του υποβάλλεται μαζί με το έντυπο της παρ. 4.
- Όταν ο Ο.Β.Ι. κρίνει ότι η ένσταση είναι παραδεκτή, εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της ένστασης, ή εάν υπάρχουν περισσότερες από μία ενστάσεις, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία υποβολής της τελευταίας ένστασης, ενημερώνει τον εθνικό ενιστάμενο για τους λόγους ένστασης και καλεί αυτόν και τον αιτούντα του άρθρου 135, να προβούν σε διαβουλεύσεις, για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών, με σκοπό την επίτευξη φιλικού διακανονισμού. Οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια του εν λόγω χρονικού διαστήματος, ο Ο.Β.Ι. μπορεί, κατόπιν κοινού αιτήματος του εθνικού ενιστάμενου και του αιτούντος, να παρατείνει την εν λόγω προθεσμία έως τρεις (3) μήνες ακόμη. Το αποτέλεσμα των εν λόγω διαβουλεύσεων, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν συμφωνημένων τροποποιήσεων της αίτησης, κοινοποιείται στον Ο.Β.Ι. από τον αιτούντα.
- Εάν επιτευχθεί συμφωνία μετά από διαβουλεύσεις, ο αιτών υποβάλλει έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων, εντός της προθεσμίας της παρ. 6. Ειδικότερα, η έκθεση αυτή περιλαμβάνει:
α) το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων,
β) ένδειξη του κατά πόσο το ενιαίο έγγραφο ή οι προδιαγραφές έχουν τροποποιηθεί, καθώς και περιγραφή των εν λόγω τροποποιήσεων,
γ) σε περίπτωση τροποποιήσεων, την ενοποιημένη και τροποποιημένη έκδοση του ενιαίου εγγράφου ή των προδιαγραφών.
- Κατά τη διάρκεια της εξέτασης των υποβληθεισών τροποποιήσεων, ο Ο.Β.Ι. μπορεί να ζητήσει προαιρετικά από τον αιτούντα, όσες φορές κρίνει απαραίτητο, να διορθώσει τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν εντός προθεσμίας όχι μικρότερης των δέκα (10) ημερών και όχι μεγαλύτερης του ενός (1) μηνός. Εάν ο αιτών δεν ανταποκριθεί στα αιτήματα αυτά, η αίτηση θεωρείται ότι έχει απορριφθεί.
- Εάν ο Ο.Β.Ι. κρίνει ότι οι τροποποιήσεις που έγιναν στην αίτηση κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, σύμφωνα με την παρ. 6, είναι ουσιαστικές και, ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να επηρεάσουν συμφέροντα που δεν ελήφθησαν υπόψη κατά τη διαδικασία ένστασης που διεξήχθη, ο Ο.Β.Ι. δημοσιεύει την τροποποιημένη αίτηση, σύμφωνα με την παρ. 6, εκκινώντας νέα φάση ένστασης σε σχέση με τις τροποποιήσεις που έγιναν.
Άρθρο 140
Απόφαση κατά την εθνική φάση
- Όταν ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.), μετά την εξέταση της αίτησης και την αξιολόγηση του αποτελέσματος της διαδικασίας ενστάσεων, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των τυχόν συμφωνημένων τροποποιήσεων της αίτησης, διαπιστώσει ότι πληρούνται οι απαιτήσεις του παρόντος Μέρους, λαμβάνει ευνοϊκή απόφαση χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και διαβιβάζει την αίτηση, μέσω του ψηφιακού συστήματος (GIportal) της παρ. 1 του άρθρου 136, στο Γραφείο. Εάν ο Ο.Β.Ι. διαπιστώσει ότι δεν πληρούνται οι απαιτήσεις του παρόντος Μέρους, απορρίπτει την αίτηση.
- Ο Ο.Β.Ι. δημοσιεύει ηλεκτρονικά στον ιστότοπό του την απόφασή του και τις προδιαγραφές προϊόντος, στις οποίες βασίζεται η ευνοϊκή απόφασή του.
- Η ευνοϊκή ή η αρνητική απόφαση κοινοποιείται αμελλητί στον αιτούντα.
- Η απόφαση επί της αίτησης περιλαμβάνει:
α) την ονομασία ή τις ονομασίες που πρέπει να προστατευθούν ως γεωγραφική ένδειξη. Σε περίπτωση περισσότερων ονοµάτων, αυτά δηµοσιεύονται εναλλακτικά, διαχωρισµένα µε κενό ή τυπογραφικό σύµβολο,
β) τον τύπο προϊόντος,
γ) τη γεωγραφική περιοχή,
δ) τον αριθμό του φακέλου,
ε) το όνομα του αιτούντος,
στ) την ημερομηνία δημοσίευσης της αίτησης στον ιστότοπο του Ο.Β.Ι., καθώς και την ημερομηνία δημοσίευσης της τροποποιημένης αίτησης, όπου εφαρμόζεται,
ζ) την ευνοϊκή ή την αρνητική απόφαση, κατά περίπτωση, και την ημερομηνία έκδοσής της,
η) σε περίπτωση ευνοϊκής απόφασης, την παραπομπή στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο όπου φιλοξενούνται οι προδιαγραφές.
- Κάθε μέρος που έχει έννομο συμφέρον, έχει το δικαίωμα να προσφύγει ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων κατά της απόφασης που λαμβάνεται σύμφωνα με την παρ. 1.
Άρθρο 141
Προσωρινή εθνική προστασία
Η Ελλάδα παρέχει εθνική προστασία σε γεωγραφική ένδειξη σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 142
Συνεργασία στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας εκπροσωπεί την Ελλάδα στο πλαίσιο της συμβουλευτικής επιτροπής που συστήνεται δυνάμει του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών με σκοπό την προώθηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην αίτηση, τη διαδικασία των ενστάσεων, την τροποποίηση των προδιαγραφών του προϊόντος και την ακύρωση της καταχώρισης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Άρθρο 143
Καταχώριση
Η διαδικασία καταχώρισης σε ενωσιακό επίπεδο καλύπτει την ενωσιακή φάση της διαδικασίας καταχώρισης για την αίτηση που υποβάλλεται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, αφού έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση σχετικά με την αίτηση σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 140.
Άρθρο 144
Υποβολή αιτήσεων στο Γραφείο
- Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) υποβάλλει στο Γραφείο αίτηση που περιλαμβάνει:
α) το ενιαίο έγγραφο της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 136,
β) τα συνοδευτικά έγγραφα της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 136,
γ) δήλωση από τον Ο.Β.Ι., με την οποία βεβαιώνεται ότι η αίτηση πληροί τις προϋποθέσεις καταχώρισης βάσει του παρόντος Μέρους, και
δ) παραπομπή στις προδιαγραφές προϊόντος που δημοσιεύονται ηλεκτρονικά σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 139.
- Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά, μέσω ψηφιακού συστήματος.
- Κατόπιν παραλαβής της αίτησης, το Γραφείο τη δημοσιοποιεί στο ενωσιακό μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων για τα χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα («ενωσιακό μητρώο») του άρθρου 37 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411. Οι προδιαγραφές προϊόντος που αναφέρονται στην περ. δ) της παρ. 1 επικαιροποιούνται.
Άρθρο 145
Εξέταση της αίτησης και δημοσίευση για σκοπούς ένστασης
- Αίτηση που υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 144, εξετάζεται από το Γραφείο, και συγκεκριμένα από το Τμήμα Γεωγραφικών Ενδείξεων. Το Γραφείο ελέγχει ότι:
α) δεν υπάρχουν πρόδηλα σφάλματα,
β) οι πληροφορίες που παρέχονται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 144, κατά περίπτωση, είναι πλήρεις, και
γ) το ενιαίο έγγραφο της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 136 είναι ακριβές και τεχνικού χαρακτήρα.
- Η εξέταση που διενεργείται σύμφωνα με την παρ. 1, λαμβάνει υπόψη το αποτέλεσμα της εθνικής φάσης της διαδικασίας καταχώρισης στην Ελλάδα.
- Η εξέταση της παρ. 1 διενεργείται εντός έξι (6) μηνών από την παραλαβή της αίτησης. Αν η περίοδος εξέτασης υπερβεί ή είναι πιθανό να υπερβεί τους έξι (6) μήνες, το Γραφείο ενημερώνει εγγράφως τον αιτούντα του άρθρου 135, σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης.
- Το Γραφείο μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικές πληροφορίες από τον Ο.Β.Ι..
- Όταν το Τμήμα Γεωγραφικών Ενδείξεων ζητεί τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής, ο αιτών ενημερώνεται σχετικά και η προθεσμία της παρ. 3 αναστέλλεται.
- Όταν, βάσει της εξέτασης της παρ. 1, το Γραφείο διαπιστώσει ότι η αίτηση είναι ελλιπής ή εσφαλμένη, αποστέλλει τις παρατηρήσεις του στον Ο.Β.Ι. και στον αιτούντα και ζητεί να συμπληρωθεί ή να διορθωθεί η αίτηση εντός δύο (2) μηνών, από την αποστολή τους σε αυτούς. Το Γραφείο ενημερώνει τον αιτούντα ότι η αίτησή του πρόκειται να απορριφθεί, εάν δεν συμπληρωθεί ή δεν διορθωθεί εμπρόθεσμα. Σε περίπτωση που ο Ο.Β.Ι. δεν συμπληρώσει ή δεν διορθώσει την αίτηση εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, η αίτηση απορρίπτεται δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου 29 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Όταν, βάσει της εξέτασης της παρ. 1, το Γραφείο κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του Κανονισμού, δημοσιεύει, για τους σκοπούς ένστασης, στο ενωσιακό μητρώο, το ενιαίο έγγραφο και την παραπομπή στις προδιαγραφές προϊόντος που δημοσιεύονται ηλεκτρονικά σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 139.
- Το ενιαίο έγγραφο δημοσιεύεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 146
Προσφυγές κατά της απόφασης κατά την εθνική φάση
- Ο Ο.Β.Ι. ενημερώνει, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, το Γραφείο για εθνικές διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες κατά της απόφασης του άρθρου 140, οι οποίες δύναται να επηρεάσουν την καταχώριση γεωγραφικής ένδειξης.
- Το Γραφείο απαλλάσσεται από την υποχρέωση να τηρήσει την προθεσμία για την ολοκλήρωση της εξέτασης της παρ. 3 του άρθρου 145 και ενημερώνει τον αιτούντα σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης, όταν ο Ο.Β.Ι.:
α) ενημερώνει το Γραφείο ότι η απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 140 έχει ακυρωθεί σε εθνικό επίπεδο με άμεσα εφαρμοστέα, αλλά όχι τελεσίδικη διοικητική ή δικαστική απόφαση, ή
β) ζητεί από το Γραφείο να αναστείλει την εξέταση, επειδή έχει κινηθεί εθνική διοικητική ή δικαστική διαδικασία για να αμφισβητηθεί η εγκυρότητα της αίτησης.
- Όταν η διοικητική ή δικαστική απόφαση της περ. α) της παρ. 2 τελεσιδικήσει, ο Ο.Β.Ι. ενημερώνει σχετικά το Γραφείο.
- Η απαλλαγή της παρ. 2 ως προς την τήρηση της προθεσμίας για την ολοκλήρωση της εξέτασης της παρ. 3 του άρθρου 145, ισχύει έως ότου ο Ο.Β.Ι. ενημερώσει το Γραφείο ότι δεν υφίσταται πλέον ο λόγος για την αναστολή της περ. β) της παρ. 2.
Άρθρο 147
Διαδικασία ένστασης σε ενωσιακό επίπεδο
Για τη διαδικασία ένστασης σε ενωσιακό επίπεδο, το παραδεκτό, τους λόγους ένστασης και τη διαδικασία κοινοποίησης παρατηρήσεων εφαρμόζονται τα άρθρα 25, 26 και 27 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ – ΑΚΥΡΩΣΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΝΔΕΙΞΗΣ -ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Άρθρο 148
Τροποποίηση των προδιαγραφών προϊόντος
Ο αιτών στο όνομα του οποίου έχει καταχωριστεί γεωγραφική ένδειξη ή ο παραγωγός που χρησιμοποιεί γεωγραφική ένδειξη σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 139 δύναται να υποβάλει αίτηση για την έγκριση τροποποίησης των προδιαγραφών προϊόντος μιας καταχωρισμένης γεωγραφικής ένδειξης, σύμφωνα με το άρθρο 31 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 149
Ακύρωση της καταχώρισης
- Η καταχώριση γεωγραφικής ένδειξης ακυρώνεται, εφόσον η γεωγραφική ένδειξη είχε καταχωριστεί αντίθετα με την παρ. 1 του άρθρου 42 ή με τις παρ. 1 ή 2 του άρθρου 43 ή την παρ. 2 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Κατά τα λοιπά, ισχύουν τα προβλεπόμενα στο άρθρο 32 του Κανονισμού.
Άρθρο 150
Προσφυγή
- Κάθε ενδιαφερόμενο μέρος της διαδικασίας που προβλέπεται στο παρόν και στον Κανονισμό, το οποίο θίγεται από απόφαση που λαμβάνει το Γραφείο στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, μπορεί να ασκήσει προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης στα τμήματα προσφυγών. Τα κράτη μέλη έχουν επίσης το δικαίωμα να συμμετάσχουν στη διαδικασία προσφυγής.
- Η προσφυγή έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Απόφαση του Γραφείου που δεν έχει προσβληθεί, τίθεται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι παρ. 4 έως 8 του άρθρου 33 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ
Άρθρο 151
Προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων
- Οι γεωγραφικές ενδείξεις που καταχωρίζονται στο ενωσιακό μητρώο του άρθρου 37 του Κανονισμού, προστατεύονται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 40 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Κατά τα λοιπά, ισχύουν όσα ορίζονται στις παρ. 2 έως 7 του άρθρου 40 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 152
Επιτρεπόμενες ενδείξεις – Σήμανση
Το αρκτικόλεξο «ΠΓΕ» που αντιστοιχεί στην ένδειξη «προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη» μπορεί να αναγράφεται στην επισήμανση προϊόντων που προσδιορίζονται με γεωγραφική ένδειξη χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΕΛΕΓΧΟΙ – ΕΠΙΒΟΛΗ ΚΥΡΩΣΕΩΝ
Άρθρο 153
Διαδικασία ελέγχου
- Ο φορέας πιστοποίησης της συμμόρφωσης της παρ. 2 του άρθρου 133 είναι υπεύθυνος για τη διενέργεια ελέγχων και επαλήθευσης α) σχετικά με τη συμμόρφωση ενός προϊόντος που προσδιορίζεται με γεωγραφική ένδειξη με τις αντίστοιχες προδιαγραφές προϊόντος και β) για την παρακολούθηση της χρήσης των γεωγραφικών ενδείξεων στην αγορά, μεταξύ άλλων, στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
- Η επαλήθευση της συμμόρφωσης του προϊόντος με τις αντίστοιχες προδιαγραφές προϊόντος του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 πραγματοποιείται, μέσω ελέγχων που διενεργούνται πριν και αφού το προϊόν διατεθεί στην αγορά, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 ή την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 52 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Ο φορέας πιστοποίησης της συμμόρφωσης μπορεί να αναθέτει τα καθήκοντα ελέγχου που αναφέρονται στο άρθρο 55 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, σε οργανισμούς πιστοποίησης προϊόντων ή φυσικά πρόσωπα, τα οποία υπέχουν τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο άρθρο 56 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Η παρακολούθηση της χρήσης των γεωγραφικών ενδείξεων στην αγορά γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 54 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
- Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται τα άρθρα 57 έως 59 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Άρθρο 154
Κόστος πιστοποίησης και ελέγχων
- Το κόστος της πιστοποίησης και των διενεργούμενων ελέγχων βαρύνει την επιχείρηση στην οποία διενεργείται ο έλεγχος.
- Ο φορέας πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης των προϊόντων με τις αντίστοιχες προδιαγραφές προϊόντος του άρθρου 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, αναρτά στην ιστοσελίδα του, κατάλογο με τα τέλη πιστοποίησης και επαλήθευσης, με διακριτή αναφορά στο κόστος για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Άρθρο 155
Διοικητικές κυρώσεις για την παραβίαση συμμόρφωσης
Εφόσον κατά τη διενέργεια των ελέγχων του παρόντος Μέρους ή κατόπιν τεκμηριωμένων καταγγελιών, διαπιστώνονται παρατυπίες ή παραβάσεις της κείμενης νομοθεσίας που αφορούν στις καταχωρισμένες γεωγραφικές ενδείξεις για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 158.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ ΓΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ – ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΕ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΔΕΙΞΗ
Άρθρο 156
Προστασία δεδομένων
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και η αρμόδια αρχή της παρ. 2 του άρθρου 133 θεωρούνται υπεύθυνοι επεξεργασίας, κατά την έννοια της περ. α) του άρθρου 3 του ν. 4624/2019 (A΄ 137) και της περ. 7 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, L 119), σε σχέση με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο των διαδικασιών, για τις οποίες είναι αρμόδιοι σύμφωνα με το παρόν Μέρος.
Άρθρο 157
Συμβούλιο ανάδειξης και προώθησης χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων προστατευόμενων με γεωγραφική ένδειξη
- Στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) συστήνεται επταμελές Συμβούλιο ανάδειξης και προώθησης χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων προστατευόμενων με γεωγραφική ένδειξη (εφεξής: Συμβούλιο).
- Το Συμβούλιο γνωμοδοτεί στον Υπουργό Ανάπτυξης, ιδίως:
α) για ζητήματα που αφορούν στην προστασία, την ανάδειξη και την προώθηση των ελληνικών προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη, την εγγύηση ποιότητας και την ανάπτυξη αριστείας και καινοτομίας,
β) για ζητήματα προστασίας από γεωγραφικές ενδείξεις τρίτων χωρών και την έγκαιρη λήψη ικανών μέτρων,
γ) με τεκμηριωμένες προτάσεις για νέα προϊόντα που δύνανται να ενταχθούν σε καθεστώς προστασίας γεωγραφικής ένδειξης.
- Κριτήρια για την επιλογή των μελών του Συμβουλίου είναι το κύρος, η ευρεία επιστημονική κατάρτιση, η εμπειρία και οι ειδικές γνώσεις τους σε θέματα επιχειρηματικότητας, γεωγραφικών ενδείξεων και δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, προστασίας και ανάδειξης των παραδοσιακών τεχνικών κατασκευής τοπικών χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων, νέων τεχνολογιών και αλλαγής του παραγωγικού προτύπου, καθώς και ενδυνάμωσης της συμμετοχής των επιχειρήσεων στις αλυσίδες αξίας των προϊόντων και τη διεθνοποίησή τους.
- Το Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης. Με όμοια απόφαση, εξειδικεύονται οι αρμοδιότητες και ο τρόπος λειτουργίας του Συμβουλίου. Η θητεία των μελών του Συμβουλίου είναι τριετής και μπορεί να ανανεώνεται μία (1) φορά με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Γ’
Άρθρο 158
Εξουσιοδοτικές διατάξεις Μέρους Γ’
- Με απόφαση της Ανώνυμης Εταιρείας Βιομηχανικής Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Εργαστηριακών Δοκιμών, Πιστοποίησης και Ποιότητας (Ε.Β.Ε.Τ.Α.Μ. Α.Ε.), κατά την εφαρμογή του Κανονισμού, δύναται να ορίζονται επιπρόσθετοι φορείς πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης των χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων με γεωγραφικές ενδείξεις και να καθορίζονται οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντά τους, κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 133.
- Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Β.Ι. καθορίζεται το ύψος των τελών ανά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 138.
- Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Β.Ι. δύναται να καθορίζονται οι λεπτομέρειες που αφορούν στην εθνική διαδικασία ενστάσεων του άρθρου 139.
- Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζονται οι κατηγορίες διοικητικών κυρώσεων, τα κριτήρια, η διαδικασία επιβολής, ο τρόπος κλιμάκωσης των διοικητικών κυρώσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα, για την εφαρμογή του άρθρου 155.
Παρατηρήσεις και προτάσεις του κλάδου της υφαντικής για το πλαίσιο προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων χειροτεχνικών προϊόντων
Εκπροσωπώντας περισσότερους από 100 ενεργούς και υπό έναρξη σχετικής δραστηριότητας, υφαντές και υφάντριες από όλη την Ελλάδα – ένα ευρύ φάσμα του κλάδου: παραδοσιακής και σύγχρονής υφαντικής, αποφοιτοι των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ΚΕΔΙΒΙΜ με πιστοποίηση ΕΣΥΔ, αποφοίτους του πρώην ΕΟΜΜΕΧ, και επαγγελματίες με σπουδές υφαντικής σε πανεπιστήμια του εξωτερικού – βρισκόμαστε στη διαδικασία σύστασης Συλλογικού Φορέα Εκπροσώπησης του Χειροτεχνικού κλάδου μας.
Με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση για τη θέσπιση πλαισίου προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων, επιθυμούμε να καταθέσουμε ορισμένες παρατηρήσεις και προτάσεις που αφορούν ειδικά τον κλάδο της υφαντικής.
Η θέσπιση πλαισίου για την προστασία γεωγραφικών ενδείξεων αποτελεί σημαντική θεσμική εξέλιξη και εναρμονίζεται με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2411, ο οποίος εισάγει ενιαίο σύστημα προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων για μη αγροτικά προϊόντα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υφαντική αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους και ιστορικότερους κλάδους της ελληνικής χειροτεχνίας, με βαθιές ρίζες στην τοπική παραγωγή, την πολιτιστική κληρονομιά και την σύγχρονη δημιουργική οικονομία.
Ωστόσο, ο κλάδος αντιμετωπίζει σήμερα μια σειρά από σοβαρές διαρθρωτικές προκλήσεις που δυσχεραίνουν τόσο τη διατήρηση της τεχνικής γνώσης όσο και τη δυνατότητα ανάπτυξης γεωγραφικών ενδείξεων.
-Πρώτον, δεν υφίσταται επίσημο επαγγελματικό περίγραμμα για την ειδικότητα «Υφαντής / Υφάντρια» στο Εθνικό Σύστημα Επαγγελματικών Προσόντων. Η απουσία θεσμικής αναγνώρισης του επαγγέλματος δυσκολεύει την πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων, καθώς και την επαγγελματική ένταξη νέων δημιουργών στον κλάδο. Ενώ δεν καθιστά ορατές στην Κεντρική Διοίκηση τις ιδιαιτερότητες του Κλάδου μας που συχνά συγχέονται με αυτές του Κλωστοϋφαντουργού με αποτέλεσμα μη κατάλληλα στοχευμένη χάραξη πολιτικών ή δημιουργία αθέμιτων εμποδίων για εμάς.
– Δεύτερον, παρατηρείται έντονη έλλειψη νέων υφαντών και υφαντριών. Η μεταφορά τεχνικής γνώσης κινδυνεύει να διακοπεί, καθώς ο αριθμός των ενεργών παραγωγών μειώνεται συνεχώς και δεν υπάρχουν επαρκείς δομές εκπαίδευσης ή μαθητείας που να υποστηρίζουν την ανανέωση του κλάδου.
– Τρίτον, σημαντικό πρόβλημα αποτελεί η αποδυνάμωση των αλυσίδων αξίας της υφαντικής παραγωγής. Σήμερα υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα ελληνικών πρώτων υλών, όπως φυσικά νήματα ελληνικής παραγωγής (μαλλί και βαμβάκι), γεγονός που δυσχεραίνει τη συνέχιση της παραγωγής παραδοσιακών υφαντών και αυξάνει την εξάρτηση από εισαγόμενα υλικά.
– Τέταρτον, τα μικρά Εργαστήρια και οι μεμονωμένοι Δημιουργοί συχνά δεν διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους που απαιτούνται για τη συμμετοχή σε συστήματα πιστοποίησης, την ανάπτυξη προϊόντων ή την προώθηση της παραγωγής τους και δεν έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και πόρους ενίσχυσης.
Με βάση τα παραπάνω, προτείνουμε τα ακόλουθα μέτρα για τη στήριξη και ανάπτυξη του Κλάδου της Υφαντικής στο πλαίσιο του νέου θεσμικού συστήματος:
1. Θεσμική αναγνώριση του επαγγέλματος του υφαντή / υφάντριας:
Δημιουργία επίσημου επαγγελματικού περιγράμματος και συστήματος πιστοποίησης γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων μέσω του ΕΟΠΠΕΠ, καθώς και πρόβλεψη μηχανισμών αναγνώρισης άτυπης και μη τυπικής μάθησης ώστε να μπορούν να πιστοποιούνται και τεχνήτες με εμπειρική ή παραδοσιακή κατάρτιση.
2. Χρηματοδοτική υποστήριξη για την κατάθεση αιτήσεων πιστοποίησης γεωγραφικής ένδειξης:
Δημιουργία ειδικού προγράμματος χρηματοδότησης με τη μορφή voucher που θα καλύπτει το σύνολο του κόστους σύνταξης και κατάθεσης φακέλων γεωγραφικής ένδειξης, πιστοποίησης και τεχνικής υποστήριξης, ιδιαίτερα για μικρά εργαστήρια και συλλογικούς φορείς παραγωγών. Το κόστος αυτό, στην παρούσα φάση, καίτοι συζητείται το σχετικό προσχέδιο Νόμου, δεν είναι οριστικά καθορισμένο, αλλά τα έως τώρα στοιχεία δεν το καθιστούν αμελητέο.
3. Ενίσχυση της εκπαίδευσης, της μεταφοράς τεχνικής γνώσης και της διαφύλαξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς:
Δημιουργία νέων σχολών υφαντικής, προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων μαθητείας (apprenticeship), όπως και εργαστηρίων / επιδείξεων, εκπαιδευτικών και συμμετοχικών δράσεων μετάδοσης της υφαντικής τέχνης, ιδίως όταν αυτές υλοποιούνται από συλλογικούς φορείς, τοπικές κοινότητες, συνεταιριστικά σχήματα και φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Τέτοιες δράσεις συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαγενεακή μετάδοση της υφαντικής γνώσης, ενισχύουν τη σύνδεσή της με την τοπική παραγωγή και ανάπτυξη και παράλληλα αυξάνουν την ορατότητα και την κατανόηση της υφαντικής τέχνης και των προϊόντων της στο ευρύτερο κοινό.
4. Ενίσχυση των αλυσίδων αξίας της ελληνικής υφαντικής:
Ανάπτυξη πολιτικών που θα στηρίζουν την παραγωγή και επεξεργασία ελληνικών πρώτων υλών, ιδίως φυσικών νημάτων, ώστε να ενισχυθεί η αυτάρκεια του κλάδου και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της παραγωγής παραδοσιακών υφαντών. Προστασία/Υποστήριξη υφιστάμενων ελληνικών επιχειρήσεων του κλάδου των πρώτων υλών που συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα βιωσιμότητας.
5. Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στον κλάδο της υφαντικής:
Απλούστευση της αδειοδότησης Μικρών Εργαστηρίων και Οικοτεχνικών Μονάδων, σαφέστερος διαχωρισμός μας από τον Κλάδο της Βιοτεχνίας που λειτουργεί δυνάμει μηχανοκίνητου εξοπλισμού έχοντας υψηλότερη όχληση, ώστε να ενταχθεί στον οικιστικό ιστό το ‘Εργαστήριο Υφαντικής’. Πρόβλεψη μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών και φορολογικών κινήτρων, δυνατότητα μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για πιστοποιημένα χειροποίητα προϊόντα και δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων για νέες και υφιστάμενες επιχειρήσεις χειροτεχνίας.
6. Δημιουργία παράλληλου Εθνικού Σήματος για τη Χειροποίητη υφαντική παραγωγή:
Καθιέρωση σήματος όπως «Handwoven in Greece» για την πιστοποίηση αυθεντικών χειροποίητων υφαντών που παράγονται στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας του κλάδου και στη σαφή διάκριση των ελληνικών προϊόντων από εισαγόμενα ή βιομηχανικά προϊόντα. Κάτι τέτοιο ενισχύει τη δύναμη του καταναλωτή σε πιο συνειδητή επιλογή ενώ προσθέτει και στο τουριστικό προϊόν της Χώρας.
7. Προβολή και διεθνής εξωστρέφεια της ελληνικής χειροτεχνίας:
Δημιουργία εθνικών εκθέσεων χειροτεχνίας και διεθνών διοργανώσεων (π.χ. Craft Biennale), ή Εβδομάδων Χειροτεχνίας, καθώς και προγραμμάτων που θα χρηματοδοτούν τη συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών και επιχειρήσεων σε διεθνείς εμπορικές και κλαδικές εκθέσεις στο εξωτερικό.
Δεδομένης της προθεσμίας εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 στις 2 Δεκεμβρίου 2026, είναι κρίσιμο τα παραπάνω μέτρα – και ιδίως οι προτάσεις 1 και 2 – να δρομολογηθούν και να ολοκληρωθούν άμεσα, ώστε ο κλάδος της υφαντικής να μπορέσει να συμμετάσχει έγκαιρα στο νέο ευρωπαϊκό σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων και να μην χαθεί η πρώτη περίοδος εφαρμογής του.
Η επανεκκίνηση του Κλάδου της Υφαντικής μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά τόσο στη διαφύλαξη της τεχνικής γνώσης όσο και στην ανάπτυξη της σύγχρονης δημιουργικής οικονομίας της χώρας. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο όμως, είναι απαραίτητο το νέο σύστημα προστασίας να συνοδευτεί από ολοκληρωμένες πολιτικές στήριξης της παραγωγής, της εκπαίδευσης, της επιχειρηματικότητας και της διεθνούς προβολής του Ελληνικού Χειροποίητου Υφαντού.
Λέγομαι Ελένη Γούστη-Σταμπόγλη και είμαι μέλος της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ The Pokari Project (https://thepokariproject.gr) που εδρεύει στο Ζαγόρι Ηπείρου. Δραστηριοποιούμαστε στην αποκατάσταση της αλυσίδας αξίας του μαλλιού στην Ελλάδα: στόχος μας είναι να αυξήσουμε την παραγωγή εγχώριου μάλλινου νήματος από αυτόχθονες φυλές προβάτων. Η θέσπιση προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων για μη αγροτικά προϊόντα σε επίπεδο ΕΕ θα στηρίξει σημαντικά την αναγνωρισιμότητα και προώθηση των προϊόντων μας.
Η παραγωγή μάλλινου νήματος, με βαθιές ρίζες στην τοπική παραγωγή, την πολιτιστική κληρονομιά και την σύγχρονη δημιουργική οικονομία κινδυνεύει από την κρίση που μαστίζει την ελληνική κτηνοτροφία αλλά και από την εξαφάνιση μικρομεσαίων μονάδων επεξεργασίας: πλυντήρια, λαναριστήρια, κλωστήρια.
Οι μικρές επιχειρήσεις που προσπαθούν να δραστηριοποιηθούν στην καθετοποιημένη παραγωγή μάλλινου νήματος έχουν ανάγκη ειδικού προγράμματος χρηματοδότησης που θα καλύπτει το σύνολο του κόστους σύνταξης και κατάθεσης φακέλων γεωγραφικής ένδειξης, πιστοποίησης και τεχνικής υποστήριξης, ιδιαίτερα για μικρά εργαστήρια και συλλογικούς φορείς παραγωγών. Απαιτείται επίσης η ανάπτυξη πολιτικών που θα στηρίζουν την παραγωγή και επεξεργασία ελληνικών πρώτων υλών, ιδίως φυσικών νημάτων όπως το μαλλί, ώστε να ενισχυθεί η αυτάρκεια του κλάδου και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συναφούς κλάδου της παραγωγής παραδοσιακών υφαντών.
Το Μέρος Γ΄ του σχεδίου νόμου αποτελεί σημαντική πρωτοβουλία για την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα. Η θέσπιση του σχετικού πλαισίου μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάδειξη της ελληνικής χειροτεχνικής παραγωγής, στην προστασία της τοπικής παραγωγικής γνώσης και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Για την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων, είναι σκόπιμο το θεσμικό πλαίσιο να συνοδευτεί από συμπληρωματικούς μηχανισμούς τεχνικής υποστήριξης. Ειδικότερα, με βάση την εμπειρία από μελέτες και δράσεις για την ανάπτυξη του τομέα της χειροτεχνίας στην Ελλάδα, προτείνονται οι ακόλουθες τεχνικές βελτιώσεις:
1. Ενίσχυση της διαδικασίας προετοιμασίας φακέλων γεωγραφικών ενδείξεων (άρθρα 133-137)
Η επιτυχής αξιοποίηση του συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων προϋποθέτει την ύπαρξη ώριμων φακέλων και οργανωμένων ομάδων παραγωγών. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας θα μπορούσε να ενισχυθεί η λειτουργία μηχανισμών ενημέρωσης, τεχνικής καθοδήγησης και προ-ωρίμανσης υποψηφίων φακέλων γεωγραφικών ενδείξεων, σε συνεργασία με θεσμικούς φορείς τεκμηρίωσης και στήριξης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, επιμελητήρια και ερευνητικούς οργανισμούς.
Προτεινόμενη προσθήκη στην παρ. 3 του άρθρου 133:
«Η αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας δύναται να αναπτύσσει δράσεις ενημέρωσης, τεχνικής καθοδήγησης και υποστήριξης για την προετοιμασία αιτήσεων καταχώρισης γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, σε συνεργασία με επιμελητήρια, ερευνητικούς φορείς και οργανισμούς τεκμηρίωσης και στήριξης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.»
Η πρόβλεψη αυτή μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη ώριμων φακέλων καταχώρισης και στη διευκόλυνση της συμμετοχής μικρών παραγωγών στο νέο σύστημα.
2. Ανάπτυξη υποστηρικτικών εργαλείων εφαρμογής (άρθρα 135–137)
Δεδομένου ότι το σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά προϊόντα εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι χρήσιμο να προβλεφθεί η ανάπτυξη πρακτικών εργαλείων εφαρμογής που θα διευκολύνουν τους παραγωγούς.
Προτεινόμενη συμπλήρωση στο άρθρο 137:
«Η αρμόδια υπηρεσία δύναται να εκδίδει οδηγούς εφαρμογής, πρότυπα τεκμηρίωσης και κατευθυντήριες οδηγίες για την κατάρτιση των φακέλων καταχώρισης γεωγραφικών ενδείξεων, με σκοπό τη διευκόλυνση των ομάδων παραγωγών και τη διασφάλιση της ποιότητας των αιτήσεων.»
Η ρύθμιση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο πρακτικής υποστήριξης των παραγωγών και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας.
3. Ρόλος του Συμβουλίου στην ανάδειξη προϊόντων με γεωγραφική ταυτότητα (άρθρο 157)
Η λειτουργία του προβλεπόμενου Συμβουλίου μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό και την προτεραιοποίηση προϊόντων με ισχυρή γεωγραφική και πολιτιστική ταυτότητα, καθώς και στη διαμόρφωση στρατηγικής για την προώθηση των ελληνικών χειροτεχνικών προϊόντων που μπορούν να ενταχθούν στο νέο ευρωπαϊκό σύστημα.
Προτεινόμενη συμπλήρωση στο άρθρο 157:
«Το Συμβούλιο δύναται να διατυπώνει προτάσεις προς τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας για την ανάδειξη προϊόντων με ισχυρή γεωγραφική και πολιτιστική ταυτότητα, καθώς και για την προώθηση δράσεων ενημέρωσης και τεχνικής υποστήριξης των παραγωγικών κοινοτήτων που δύνανται να αξιοποιήσουν το σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων.»
Η πρόβλεψη αυτή μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό προϊόντων με προοπτική ένταξης στο σύστημα και στη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής για την προώθηση των σχετικών καταχωρίσεων.
4. Πρόταση ενσωμάτωσης διάταξης βάσει του άρθρου 70 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411
Ειδικότερα εξαιτίας της μέχρι σήμερα καθυστέρησης εισαγωγής του παρόντος νόμου και του κινδύνου παρέλευσης της προθεσμίας της 2ας Δεκεμβρίου 2026, οπότε και τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να κοινοποιήσουν τυχόν υφιστάμενα εθνικά δικαιώματα και να παράσχουν όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες (όνομα, αντίστοιχη προδιαγραφή προϊόντος, ενιαίο έγγραφο κ.λπ.), προτείνεται η ενσωμάτωση της παρακάτω διάταξης (ή αντίστοιχη αυτής).
Άρθρο [……]
Μεταβατική Προστασία γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά ή βιομηχανικά προϊόντα με εθνική προστασία
(άρθρο 70 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411).
α) Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 70 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 α) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και β) στο Γραφείο (EUIPO), μέσω του ενδεδειγμένου ψηφιακού συστήματος ή στην ειδική υπηρεσιακή ηλεκτρονική θυρίδα του (GI Portal), οι υφιστάμενες ονομασίες που η χώρα επιθυμεί να καταχωρίσει και να προστατεύσει βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, καθώς και οι αντίστοιχες αιτήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 70 παράγραφος 4 του εν λόγω κανονισμού.
β) Ο σχετικός κατάλογος με τις υφιστάμενες ονομασίες καταρτίζεται από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, σύμφωνα με το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί, με αποδεδειγμένη ενημέρωση των ενδιαφερομένων μερών με ηλεκτρονική αλληλογραφία.
Ο ΟΒΙ διενεργεί τις σχετικές κοινοποιήσεις στο σύστημα GI Portal και υποβοηθάει τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΠΜΜΜΕ) στις σχετικές διαδικασίες σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
5. Πρόταση ενσωμάτωσης διάταξης αναφορικά με την διευκόλυνση επιστροφής πόρων και χρηματοδότησης των Ομάδων Παραγωγών
Η προτεινόμενη διάταξη είναι σύμφωνη με το σημείο 29 του Προοιμίου και του άρθρου 30 παρ. 6 του Εκτελεστικού Κανονισμού 2025/1956 «για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα», και θα αποτελέσει κίνητρο για τις ομάδες Ελλήνων παραγωγών να ενταχθούν στο καθεστώς προστασίας και να καλύψουν το κόστος για τα τέλη, την πιστοποίηση των επιχειρήσεων, της σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών κ.ά. απαιτούμενων ενεργειών.
Άρθρο [……]
Επιστροφή πόρων -χρηματοδότηση
α) Για την διευκόλυνση των Ομάδων Παραγωγών και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τις ανάγκες των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΠΜΜΜΕ) στη προσβασιμότητα και προσιτότητα του συστήματος προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων σε χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, το Υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας αξιοποιούν κάθε δυνατότητα που τους παρέχεται τόσο από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές και το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) όσο και από εθνικούς πόρους και σχεδιάζουν εθνικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένου ενδεχομένως και ενός συστήματος επιστροφής χρημάτων/ τελών, για διαδικασίες που σχετίζονται με τον παρόντα νόμο.
β) Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης δύναται να εξειδικεύονται οι λεπτομέρειες επιστροφής χρημάτων στους παραγωγούς και προβλέπονται οι τρόποι πληρωμής τους.
Τέλος, επισημαίνεται ιδιαίτερα η επιτακτική ανάγκη για την άρτια προετοιμασία των ορισμένων αρμόδιων ελληνικών αρχών αναφορικά με τη διαχείριση ζητημάτων που άπτονται ονομασιών γεωγραφικών ενδείξεων προϊόντων γειτονικών χωρών. Οι εν λόγω ονομασίες δύνανται να προκαλέσουν σύγχυση με τις γεωγραφικές ενδείξεις παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων, καθιστώντας αναγκαία την άμεση και ορθή υποβολή των προβλεπόμενων διοικητικών διαδικασιών (ενστάσεις, αιτήσεις ακυρότητας, κ.λπ.). Σημειώνεται, ότι τα ζητήματα αυτά είναι αναμενόμενα, δεδομένης της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας, των ευρύτερων γεωπολιτικών συνθηκών και της αλληλεπίδρασης των πολιτισμών.
Τίτλος παρέμβασης:
Επέκταση της Γεωγραφικής Ένδειξης μέσω της Πανελλήνιας Ένωσης Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης
Η Πανελλήνια Ένωση Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης είναι ο καταθέτης της Γεωγραφικής Ένδειξης για τα «Κεραμικά Αττικής & Αίγινας», συνοδευόμενη από πλήρη Τεχνική Μελέτη και Φάκελο Τεκμηρίωσης, που αποδεικνύουν την ποιότητα, την τεχνοτροπία και τη μοναδικότητα των προϊόντων της περιοχής.
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, προτείνουμε η Γεωγραφική Ένδειξη να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει και άλλα παραδοσιακά προϊόντα, όπως σαπούνια, σφουγγάρια, αγάλματα και εικόνες. Η ένταξη των προϊόντων αυτών θα γίνεται αποκλειστικά μέσω της Ένωσης, ώστε όλα τα μέλη που επιθυμούν πιστοποίηση να ακολουθούν ενιαίες διαδικασίες, να τηρούν πρότυπα ποιότητας και τεκμηρίωσης, και να υποστηρίζονται πλήρως από την Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η αξιοπιστία της Γεωγραφικής Ένδειξης και η οργανωμένη ένταξη νέων προϊόντων, προς όφελος όλων των μελών και της παραγωγικής κοινότητας.
Σύμφωνα με το άρθρο 157, ζητείται η θεσμική υποστήριξη στον τομέα της χειροτεχνικής επιχειρηματικότητας, ώστε να διευκολύνονται τα μικρά εργαστήρια και να ενισχύεται η βιωσιμότητα του κλάδου. Η διαδικασία ένταξης πρέπει να είναι απλή, διαφανής και χωρίς πρόσθετα κόστη, με τη στήριξη του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ) και του Υπουργείου Ανάπτυξης, ενώ προτείνεται η δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων για φακέλους και πιστοποιήσεις.
Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει ότι η προστασία παραδοσιακών προϊόντων συνοδεύεται από κρατική ή περιφερειακή στήριξη, επιδοτούμενα προγράμματα πιστοποίησης, εκπαίδευση τεχνιτών, φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα, και οργανωμένη διεθνή προβολή των πιστοποιημένων προϊόντων. Η Ελλάδα μπορεί να υιοθετήσει αντίστοιχο μοντέλο, εξασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα και την αναγνωρισιμότητα των ελληνικών παραδοσιακών προϊόντων.
Με αυτήν την προσέγγιση, η επέκταση της Γεωγραφικής Ένδειξης θα συμβάλει στη διαφύλαξη της παράδοσης, στην ενίσχυση της παραγωγικής κοινότητας, και στην αξιοπιστία και διεθνή παρουσία των προϊόντων της περιοχής. Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι τα μέλη της Ένωσης θα έχουν πλήρη υποστήριξη και καθοδήγηση σε όλα τα στάδια της πιστοποίησης και της προβολής.
Με εκτίμηση,
Σταυρόπουλος Ευάγγελος
Πρόεδρος
Πανελλήνια Ένωση Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης
Τίτλος παρέμβασης:
Επέκταση της Γεωγραφικής Ένδειξης μέσω της Πανελλήνιας Ένωσης Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης
Η Πανελλήνια Ένωση Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης είναι ο καταθέτης της Γεωγραφικής Ένδειξης για τα «Κεραμικά Αττικής & Αίγινας», συνοδευόμενη από πλήρη Τεχνική Μελέτη και Φάκελο Τεκμηρίωσης, που αποδεικνύουν την ποιότητα, την τεχνοτροπία και τη μοναδικότητα των προϊόντων της περιοχής.
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, προτείνουμε η Γεωγραφική Ένδειξη να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει και άλλα παραδοσιακά προϊόντα, όπως σαπούνια, σφουγγάρια, αγάλματα και εικόνες. Η ένταξη των προϊόντων αυτών θα γίνεται αποκλειστικά μέσω της Ένωσης, ώστε όλα τα μέλη που επιθυμούν πιστοποίηση να ακολουθούν ενιαίες διαδικασίες, να τηρούν πρότυπα ποιότητας και τεκμηρίωσης, και να υποστηρίζονται πλήρως από την Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η αξιοπιστία της Γεωγραφικής Ένδειξης και η οργανωμένη ένταξη νέων προϊόντων, προς όφελος όλων των μελών και της παραγωγικής κοινότητας.
Σύμφωνα με το άρθρο 157, ζητείται η θεσμική υποστήριξη στον τομέα της χειροτεχνικής επιχειρηματικότητας, ώστε να διευκολύνονται τα μικρά εργαστήρια και να ενισχύεται η βιωσιμότητα του κλάδου. Η διαδικασία ένταξης πρέπει να είναι απλή, διαφανής και χωρίς πρόσθετα κόστη, με τη στήριξη του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ) και του Υπουργείου Ανάπτυξης, ενώ προτείνεται η δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων για φακέλους και πιστοποιήσεις.
Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει ότι η προστασία παραδοσιακών προϊόντων συνοδεύεται από κρατική ή περιφερειακή στήριξη, επιδοτούμενα προγράμματα πιστοποίησης, εκπαίδευση τεχνιτών, φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα, και οργανωμένη διεθνή προβολή των πιστοποιημένων προϊόντων. Η Ελλάδα μπορεί να υιοθετήσει αντίστοιχο μοντέλο, εξασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα και την αναγνωρισιμότητα των ελληνικών παραδοσιακών προϊόντων.
Με αυτήν την προσέγγιση, η επέκταση της Γεωγραφικής Ένδειξης θα συμβάλει στη διαφύλαξη της παράδοσης, στην ενίσχυση της παραγωγικής κοινότητας, και στην αξιοπιστία και διεθνή παρουσία των προϊόντων της περιοχής. Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι τα μέλη της Ένωσης θα έχουν πλήρη υποστήριξη και καθοδήγηση σε όλα τα στάδια της πιστοποίησης και της προβολής.
Με εκτίμηση,
Σταυρόπουλος Ευάγγελος
Πρόεδρος
Πανελλήνια Ένωση Βιοτεχνών Λαϊκής Τέχνης
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ
ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ
ΠΡΟΣ: Το Υπουργείο Ανάπτυξης / Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11.03.2026
ΥΠΟΒΑΛΛΩΝ ΦΟΡΕΑΣ: HELLASCERT
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Ένωσή μας, ενεργώντας ως θεσμικός συνομιλητής και εκπροσωπώντας [Συμπληρώστε τον κλάδο/μέλη], υποβάλλει τις κάτωθι αναλυτικές και τεκμηριωμένες θέσεις σχετικά με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου. Οι προτεινόμενες διατάξεις, ως έχουν, εισάγουν ένα σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης το οποίο εγείρει σοβαρότατες ενστάσεις ως προς τη συμβατότητά του με το Ενωσιακό και Εθνικό Δίκαιο.
Ειδικότερα, διαπιστώνεται ότι οι ρυθμίσεις των άρθρων 133, 153, 154 και 158 πλήττουν καίρια:
Τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής προνομιακής θέσης.
Τον ελεύθερο και θεμιτό ανταγωνισμό στην αγορά υπηρεσιών πιστοποίησης.
Το πλαίσιο περί κρατικών ενισχύσεων (Άρθρο 107 ΣΛΕΕ).
Την ορθή λειτουργία του συστήματος διαπίστευσης (Κανονισμός 765/2008).
Τις αρχές της αναλογικότητας και της θεσμικής διαφάνειας.
ΙΙ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑ ΑΡΘΡΟ
Άρθρο 133 – Ορισμός αρμόδιων αρχών
Προβλήματα & Τεχνική Τεκμηρίωση:
Η ονομαστική και αποκλειστική αναφορά της εταιρείας «ΕΒΕΤΑΜ Α.Ε.» ως αρμόδιας αρχής ελέγχου και πιστοποίησης συνιστά ευθεία παρέμβαση στη λειτουργία της αγοράς.
Δημιουργεί νομοθετικά κατοχυρωμένο μονοπώλιο, αποκλείοντας αδικαιολόγητα όλους τους λοιπούς διαπιστευμένους φορείς.
Δεν εδράζεται σε καμία διαφανή ή διαγωνιστική διαδικασία επιλογής.
Αντίκειται στον Κανονισμό 765/2008, ο οποίος ορίζει ότι οι φορείς κρίνονται βάσει αντικειμενικών τεχνικών κριτηρίων και όχι μέσω ονομαστικής ανάθεσης.
Προτεινόμενη Αναθεώρηση Παραγράφου 2:
ΔΙΑΓΡΑΦΕΤΑΙ: Η ονομαστική αναφορά στην εταιρεία Ε.Β.Ε.ΤΑ.Μ. Α.Ε.
ΠΡΟΣΤΙΘΕΤΑΙ: «Ως αρμόδιες αρχές ελέγχου, πιστοποίησης και επαλήθευσης της συμμόρφωσης προϊόντων που εντάσσονται στο παρόν Μέρος, ορίζονται φορείς πιστοποίησης οι οποίοι:
α) είναι διαπιστευμένοι από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17065,
β) διαθέτουν αποδεδειγμένη τεχνική επάρκεια στο αντικείμενο,
γ) εγγράφονται σε «Μητρώο Εγκεκριμένων Φορέων Πιστοποίησης Γεωγραφικών Ενδείξεων», το οποίο τηρείται από το Υπουργείο Ανάπτυξης κατόπιν ανοικτής πρόσκλησης.»
Άρθρο 153 – Διαδικασία Ελέγχου
Ζητήματα Μονοπωλιακής Λειτουργίας & Σύγκρουσης Ρόλων:
Η απόδοση όλων των κρίσιμων ρόλων (έλεγχος, επαλήθευση, παρακολούθηση αγοράς) αποκλειστικά στον ίδιο φορέα οδηγεί σε πλήρη σύγκρουση συμφερόντων. Ένας οικονομικός φορέας που ασκεί εμπορική δραστηριότητα (πιστοποίηση) δεν δύναται να κατέχει ταυτόχρονα ρυθμιστικές και ελεγκτικές αρμοδιότητες επί των ανταγωνιστών του.
Προτεινόμενη Αναθεώρηση:
Παράγραφος 1: «Κάθε φορέας πιστοποίησης που έχει ενταχθεί στο Μητρώο του άρθρου 133 παρ. 2 δύναται να διενεργεί ελέγχους και επαληθεύσεις συμμόρφωσης, υπό την εποπτεία της αρμόδιας αρχής του Υπουργείου Ανάπτυξης.»
Παράγραφος 3: «Οι εγκεκριμένοι φορείς πιστοποίησης δύνανται να χρησιμοποιούν υπεργολάβους σύμφωνα με το πρότυπο ISO/IEC 17065 και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι το ΕΣΥΔ έχει αξιολογήσει την επάρκειά τους.»
Άρθρο 154 – Κόστος Πιστοποίησης
Κίνδυνοι Τιμολόγησης:
Η πρόβλεψη μονοπωλιακού τιμοκαταλόγου στερεί από τις επιχειρήσεις (ιδίως τις ΜμΕ) τη δυνατότητα επιλογής οικονομικότερης λύσης μέσω του ανταγωνισμού, οδηγώντας σε διοικητικά προστατευμένες τιμές χωρίς έλεγχο αγοράς.
Προτεινόμενη Αναθεώρηση Παραγράφου 2:
«Κάθε διαπιστευμένος και εγκεκριμένος φορέας πιστοποίησης αναρτά στην ιστοσελίδα του τα τέλη πιστοποίησης. Η τιμολόγηση πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια κόστους και υπόκειται σε εποπτεία από το Υπουργείο Ανάπτυξης για την αποφυγή στρεβλώσεων.»
Άρθρο 158 – Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Θεσμική Εκτροπή:
Το άρθρο επιτρέπει σε έναν οικονομικό φορέα (ΕΒΕΤΑΜ) να ορίζει άλλους φορείς και να καθορίζει το πλαίσιο ελέγχου. Αυτό συνιστά απαράδεκτη εκχώρηση δημόσιας/ρυθμιστικής εξουσίας σε ιδιώτη.
Προτεινόμενη Αναθεώρηση:
ΔΙΑΓΡΑΦΕΤΑΙ: Η δυνατότητα της ΕΒΕΤΑΜ Α.Ε. να ορίζει επιπρόσθετους φορείς.
ΠΡΟΣΤΙΘΕΤΑΙ: «Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης εγγράφονται στο Μητρώο οι φορείς που πληρούν τα κριτήρια διαπίστευσης. Το ΕΣΥΔ παραμένει ο αποκλειστικά αρμόδιος φορέας για την αξιολόγηση της τεχνικής επάρκειας.»
ΙΙΙ. ΝΟΜΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΟ ΙΣΧΥΟΝ ΔΙΚΑΙΟ
Η προωθούμενη νομοθετική πρωτοβουλία, ως προς τα επίμαχα άρθρα, έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με μια σειρά από κανόνες υπέρτερης τυπικής ισχύος, δημιουργώντας ένα περιβάλλον νομικής ανασφάλειας. Συγκεκριμένα:
Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου περί Κρατικών Ενισχύσεων: Η ονομαστική ανάθεση αρμοδιοτήτων στην ΕΒΕΤΑΜ Α.Ε. δύναται να στοιχειοθετήσει παράβαση του Άρθρου 107 της ΣΛΕΕ, καθώς παρέχει ένα επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα σε έναν συγκεκριμένο φορέα, παρακωλύοντας τον ελεύθερο ανταγωνισμό εντός της εσωτερικής αγοράς.
Σύγκρουση με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαπίστευσης: Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 765/2008, η διαπίστευση αποτελεί τη μοναδική οδό τεχνικής αξιολόγησης. Η απόδοση ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων σε έναν οικονομικό φορέα που δραστηριοποιείται στην ίδια αγορά αναιρεί την αντικειμενικότητα του συστήματος.
Προσβολή Συνταγματικά Κατοχυρωμένων Δικαιωμάτων: Οι διατάξεις πλήττουν τον πυρήνα των Άρθρων 4 και 5 του Συντάγματος, καθώς παραβιάζουν την αρχή της ισότητας των πολιτών/επιχειρήσεων και την οικονομική ελευθερία, εμποδίζοντας την ελεύθερη πρόσβαση διαπιστευμένων φορέων σε ένα πεδίο επαγγελματικής δραστηριότητας.
Πλημμελής Τήρηση των Αρχών Καλής Νομοθέτησης: Η απουσία εμπεριστατωμένης μελέτης επιπτώσεων και η εισαγωγή φωτογραφικών διατάξεων έρχεται σε αντίθεση με τον Ν. 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος), ο οποίος επιβάλλει διαφάνεια και αντικειμενικότητα κατά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία.
Παραβίαση Διεθνών Προτύπων Ποιότητας: Η δημιουργούμενη σύγκρουση συμφερόντων αντιτίθεται στις ρητές απαιτήσεις του προτύπου ISO/IEC 17065, το οποίο επιβάλλει την πλήρη αμεροληψία των φορέων πιστοποίησης. Η ταύτιση ρυθμιστή και ελεγχόμενου στο ίδιο πρόσωπο καθιστά το σύστημα τεχνικά και δεοντολογικά διάτρητο.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Ένωσή μας ζητά την άμεση αναθεώρηση των ανωτέρω διατάξεων, ώστε το νέο σύστημα να είναι ανοικτό, ανταγωνιστικό και συμβατό με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η διαπίστευση από το ΕΣΥΔ πρέπει να αποτελεί το μοναδικό και επαρκές κριτήριο για την είσοδο οποιουδήποτε φορέα στην αγορά πιστοποίησης των Γεωγραφικών Ενδείξεων.
Με εκτίμηση,
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ενωσης
Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 150 του υπό διαβούλευση σ/ν που αφορά στην προσφυγή, πρέπει να προστεθεί η φράση: που αναφέρονται στο άρθρο 36 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, ώστε να είναι σαφές ποια είναι τα τμήματα προσφυγών που θα εξετάζουν την προσφυγή κατά απόφασης του Γραφείου.
Στο άρθρο 148 που αφορά στην τροποποίηση των προδιαγραφών προϊόντος δίνεται η δυνατότητα και στον παραγωγό που χρησιμοποιεί γεωγραφική ένδειξη σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 139 του υπό διαβούλευση σ/ν να υποβάλει αίτηση για την τροποποίηση των εν λόγω προδιαγραφών. Ωστόσο, η τελευταία αυτή διάταξη απαριθμεί το περιεχόμενο της δημοσίευσης αίτησης καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης προϊόντος και δεν εστιάζει στο ποιος παραγωγός έχει το δικαίωμα χρήσης μιας γεωγραφικής ένδειξης.Το άρθρο 47 παρ. 1 του Καν. (ΕΕ) 2023/2411 αναφέρεται στο σχετικό δικαίωμα χρήσης από παραγωγό και το άρθρο 31 του ως άνω Κανονισμού προβλέπει και τη δυνατότητα αυτού να ζητήσει την τροποποίηση των προδιαγραφών προϊόντος για τη συγκεκριμένη καταχωρισμένη γεωγραφική ένδειξη. Συνεπώς, πρέπει να αντικατασταθεί η αναφορά στην παρ. 2 του άρθρου 139 του υπό διαβούλευση σ/ν με την παρ. 1 του άρθρου 47 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.
Στο άρθρο 134 παρ. 2 αναφέρεται η αντίθεση στη δημόσια τάξη ως λόγος απαγόρευσης προστασίας ενός προϊόντος ως γεωγραφικής ένδειξης. Ο λόγος αυτός είναι απόλυτος και αναφέρεται ρητά στην παράγραφο 2 του άρθρου 6 του Καν. (ΕΕ) 2023/2411. Συνεπώς, δεν είναι αντιληπτό γιατί προστίθεται στην ως άνω διάταξη της παρ.2 του άρθρου 134 του υπό διαβούλευση σ/ν η φράση: Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, εξαιρούνται ……………..
Στο άρθρο 134 παρ. 3 αναφέρεται η μη καταχωρησιμότητα των γενικών όρων και των ομωνύμων ως γεωγραφικών ενδείξεων, σύμφωνα με τα ισχύοντα στα άρθρα 42 και 43 του Καν. (ΕΕ) 2023/2411. Επίσης, δεν είναι αντιληπτό τι εξυπηρετεί η προσθήκη στην ως άνω διάταξη της παρ.3 του άρθρου 134 του υπό διαβούλευση σ/ν η φράση: Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, δεν καταχωρίζονται ως ……………..
Η παρ. 9 του άρθρου 139 αναφέρεται στην τυχόν δημοσίευση της τροποποιημένης αίτησης σύμφωνα με την παρ. 6, ενώ το ορθό θα ήταν σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 139 του υπό διαβούλευση σ/ν.
Η περ.θε) της παρ. 4 του άρθρου 139 αναφέρεται λανθασμένα σε ένσταση που βασίζεται σε προγενέστερο σήμα ή εμπορική επωνυμία με φήμη ή γνωστή φήμη που δεν έχει καταχωριστεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/241. Η τελευταία, όμως, αυτή διάταξη του ως άνω Κανονισμού αναφέρεται σε εμπορικό σήμα που χαίρει φήμης ή παγκοίνως γνωστού εμπορικού σήματος. Οι εν λόγω όροι έχουν ερμηνευθεί από τη νομολογία των δικαστηρίων της ΕΕ και πρέπει να μεταφερθούν αυτούσιοι κι όχι διαφοροποιημένοι στο υπό διαβούλευση σ/ν.
Στο άρθρο 131 παρ. 1 προτείνεται η απαλοιφή της επιφύλαξης στην παρ. 3 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411, καθώς το περιεχόμενο της ως άνω παραγράφου εμπεριέχεται στο λεκτικό της παραγράφου 2 του υπό διαβούλευση σ/ν.
Ένταξη των προϊόντων γιαννιώτικης αργυροτεχνίας στο καθεστώς Περιορισμένης Γεωγραφικής Ένδειξης
Η θέσπιση πλαισίου για την προστασία γεωγραφικών ενδείξεων χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων οφείλει να εναρμονίζεται με το νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ιδίως με τον Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2411, ο οποίος εισάγει ενιαίο σύστημα προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων για μη αγροτικά προϊόντα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η γιαννιώτικη αργυροτεχνία πληροί πλήρως τα ουσιαστικά και τυπικά κριτήρια ένταξης στο καθεστώς Περιορισμένης Γεωγραφικής Ένδειξης. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2411, ένα προϊόν δύναται να προστατευθεί ως γεωγραφική ένδειξη εφόσον προέρχεται από συγκεκριμένο τόπο, περιοχή ή χώρα, διαθέτει ποιότητα, φήμη ή άλλα χαρακτηριστικά που αποδίδονται ουσιαστικά στη γεωγραφική του προέλευση και τουλάχιστον ένα στάδιο παραγωγής λαμβάνει χώρα εντός της οριοθετημένης περιοχής. Η αργυροτεχνία των Ιωάννινα διαθέτει ιστορικά τεκμηριωμένη φήμη ήδη από τον 18ο–19ο αιώνα, παρουσιάζει αναγνωρίσιμη τεχνοτροπία (συρματερή, ανάγλυφη και σκαλιστή διακόσμηση), συνδέεται άμεσα με το τοπικό σύστημα μαθητείας και εργαστηριακής παραγωγής και συγκροτεί ζώσα παραγωγική κοινότητα. Η περίπτωση αυτή συνιστά υπόδειγμα εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.Το σωματείο Ασημουργών και Μεταλλοτεχνιτών «Η γιαννιώτικη τέχνη» προτείνει να προβλεφθεί ρητά στο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο ότι τα προϊόντα αργυροτεχνίας μπορούν να ενταχθούν στο καθεστώς Περιορισμένης Γεωγραφικής Ένδειξης και να καθοριστεί ειδικός φάκελος προδιαγραφών για τη «Γιαννιώτικη Αργυροτεχνία», με τεχνικές παραγωγής, μορφολογικά χαρακτηριστικά, γεωγραφική οριοθέτηση, σύστημα ιχνηλασιμότητας, αλλά και να διασφαλιστεί η προστασία της ονομασίας από παραπλανητική ή αποσπασματική χρήση. Η μη ρητή αναφορά εγκυμονεί τον κίνδυνο αποκλεισμού ενός ιστορικού κλάδου από το νέο σύστημα προστασίας. Η αποτελεσματικότητα θεσμοθέτησης και κατοχύρωσης της γεωγραφικής ένδειξης προϋποθέτει την ύπαρξη πιστοποιημένων επαγγελματιών. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η επικαιροποίηση επαγγελματικού περιγράμματος αργυροτεχνίτη, η πιστοποίηση γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων μέσω του ΕΟΠΠΕΠ και των αντίστοιχων προβλεπόμενων εξετάσεων και η πρόβλεψη συστήματος αναγνώρισης άτυπης και μη τυπικής μάθησης, ώστε να πιστοποιούνται και οι τεχνίτες που φέρουν εμπειρική – παραδοσιακή κατάρτιση. Η σύνδεση γεωγραφικής ένδειξης και πιστοποιημένων επαγγελματικών προσόντων ενισχύει την αξιοπιστία του θεσμού, διασφαλίζει ποιοτικά πρότυπα, αποτρέπει την υποβάθμιση της τεχνικής γνώσης και δημιουργεί συνθήκες βιωσιμότητας και ανανέωσης του κλάδου.
Η επιτυχία του εγχειρήματος δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στις οικονομικές δυνατότητες των μικρών εργαστηρίων. Σε χώρες όπως η Ιταλία, η προστασία παραδοσιακών χειροτεχνικών προϊόντων συνοδεύεται από κρατική ή περιφερειακή συγχρηματοδότηση φακέλων γεωγραφικής ένδειξης, επιδοτούμενα σχήματα πιστοποίησης, προγράμματα ενίσχυσης τεχνικής κατάρτισης, φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα για μικρά εργαστήρια και οργανωμένη διεθνή προβολή των πιστοποιημένων προϊόντων.Η Ελλάδα οφείλει να υιοθετήσει αντίστοιχο μοντέλο στήριξης, ιδίως για κλάδους υψηλής πολιτιστικής και ιστορικής αξίας, όπως η γιαννιώτικη αργυροτεχνία. Συνεπώς, προτείνεται η δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου για την κάλυψη κόστους φακέλου και πιστοποίησης, πρόβλεψη επιδοτούμενων προγραμμάτων κατάρτισης και μαθητείας, ενίσχυση επενδύσεων εκσυγχρονισμού μικρών εργαστηρίων και σύνδεση της γεωγραφικής ένδειξης με δράσεις εξωστρέφειας και branding. Χωρίς οικονομική υποστήριξη, ο θεσμός κινδυνεύει να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που αποτελούν τον πυρήνα του κλάδου. Η γιαννιώτικη αργυροτεχνία δεν αποτελεί απλώς παραγωγική δραστηριότητα, αλλά φορέα τεχνικής γνώσης και πολιτιστικής μνήμης. Η λειτουργία του Μουσείο Αργυροτεχνίας έχει τεκμηριώσει την ιστορικότητα και τη συνέχεια της τέχνης αυτής, αναδεικνύοντας τη σημασία της ως στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ένταξη στο καθεστώς γεωγραφικής ένδειξης πρέπει να ιδωθεί ως εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, ως μηχανισμός διαφύλαξης τεχνογνωσίας, ως μέσον ενίσχυσης της τοπικής παραγωγικής κοινότητας και ως πλαίσιο διεθνούς προβολής. Ως εκ τούτου, θεωρούμε πως η γιαννιώτικη αργυροτεχνία πληροί απολύτως τα κριτήρια του ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου για γεωγραφική ένδειξη χειροτεχνικών προϊόντων. Στο πλαίσιο της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης προτείνεται η ρητή ένταξη της αργυροτεχνίας στο καθεστώς Περιορισμένης Γεωγραφικής Ένδειξης, η διαμόρφωση ειδικών τεχνικών προδιαγραφών για τη «Γιαννιώτικη Αργυροτεχνία», η θεσμική σύνδεση του συστήματος γεωγραφικής ένδειξης με πιστοποίηση επαγγελματικών προσόντων μέσω ΕΟΠΠΕΠ και η πρόβλεψη μέτρων οικονομικής και τεχνικής στήριξης των μικρών εργαστηρίων. Η παρούσα μεταρρύθμιση αποτελεί ιστορική ευκαιρία για την ολοκληρωμένη προστασία και διεθνή αναγνώριση ενός από τους σημαντικότερους κλάδους της ελληνικής χειροτεχνίας.