Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Άρθρο 102

Δημιουργία Μητρώου Πιστοποιημένων Ελεγκτών Κοινωφελών Περιουσιών

1. Δημιουργείται και λειτουργεί Μητρώο Πιστοποιημένων Ελεγκτών Κοινωφελών Περιουσιών (εφεξής: Μητρώο), το οποίο τηρείται ηλεκτρονικά στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με σκοπό τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης και διαχείρισης των κοινωφελών περιουσιών μέσω ελέγχων. Σκοπός της λειτουργίας του Μητρώου είναι η καταγραφή και η πιστοποίηση ελεγκτών, με κατάλληλα προσόντα και εμπειρία, ώστε να αποτελεί αξιόπιστη βάση για την ανάθεση σε αυτούς διαχειριστικών ελέγχων. Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας είναι αρμόδια για την τήρηση, την επικαιροποίηση και τον έλεγχο των εγγραφών των μελών στο Μητρώο, καθώς και τη διενέργεια ελέγχων στις κοινωφελείς περιουσίες.
2. Στο Μητρώο εγγράφονται ορκωτοί ελεγκτές λογιστές ή ελεγκτικές εταιρείες που έχουν λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος και είναι μέλη του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (Σ.Ο.Ε.Λ.), καθώς και λογιστές φοροτεχνικοί α΄ τάξης, με ιδιαίτερη επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία σε αντικείμενα συναφή με τον σκοπό και την αποστολή του, προερχόμενοι από τον ιδιωτικό τομέα. Για την εγγραφή στο Μητρώο υποβάλλονται η ηλεκτρονική αίτηση και τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τις απαιτούμενες για την εγγραφή προϋποθέσεις. Η ηλεκτρονική αίτηση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75).
3. Δεν εγγράφονται στο Μητρώο τα πρόσωπα:

α) κατά των οποίων έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για οποιοδήποτε κακούργημα,

β) κατά των οποίων έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για τα εγκλήματα της κλοπής, υπεξαίρεσης, απάτης, εκβίασης, πλαστογραφίας, πλαστογραφίας πιστοποιητικών, απιστίας δικηγόρου, απιστίας, απιστίας κατά του νομικού προσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, δωροδοκίας, καταπίεσης, παράνομης βεβαίωσης ή είσπραξης δικαιωμάτων του Δημοσίου, παράβασης καθήκοντος, συκοφαντικής δυσφήμησης, ψευδούς βεβαίωσης, υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης, ψευδούς καταμήνυσης, υπεξαγωγής εγγράφων, για οποιοδήποτε έγκλημα σχετικά με την υπηρεσία, καθώς και για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και της γενετήσιας αξιοπρέπειας ή οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, παραβίασης της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, λαθρεμπορίας και τυχερών παιχνιδιών,

γ) που έχουν καταδικαστεί σε οποιαδήποτε ποινή για κακούργημα ή για κάποιο από τα εγκλήματα της περ. β),

δ) κατά των οποίων έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη για πειθαρχικό παράπτωμα που δύναται να επισύρει την πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης,

ε) στα οποία έχει επιβληθεί τελεσίδικα οποιαδήποτε πειθαρχική ποινή ανώτερη του προστίμου αποδοχών τεσσάρων (4) μηνών για οποιαδήποτε πειθαρχικό παράπτωμα, μέχρι τη διαγραφή της ποινής, και

στ) που τελούν σε αργία ή διαθεσιμότητα ή έχουν τεθεί σε αναστολή άσκησης καθηκόντων.

4. Μέλος του Μητρώου μπορεί να διαγραφεί από αυτό είτε αυτοδίκαια, είτε με αίτησή του, που υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Αίτηση επανεγγραφής μέλους, που διαγράφηκε αυτοβούλως, επιτρέπεται δύο (2) έτη μετά τη διαγραφή του.
5. Για την τήρηση και λειτουργία του Μητρώου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων κατά την έννοια του άρθρου 6 του ν. 4624/2019 (Α΄ 137) ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σκοπός της επεξεργασίας είναι η συγκέντρωση, οργάνωση και διαχείριση των δεδομένων, προκειμένου να διευκολύνεται η λειτουργία του Μητρώου. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των υποψηφίων ή ενταγμένων ελεγκτών περιλαμβάνουν ιδίως: α) στοιχεία ταυτότητας και επικοινωνίας, β) στοιχεία επιστημονικής και επαγγελματικής εμπειρίας, και γ) στοιχεία που συνιστούν λόγο αποκλεισμού κατά την παρ. 3 του παρόντος. Ο χρόνος τήρησης των δεδομένων ορίζεται σε ένα (1) έτος από την ημερομηνία απόρριψης της αίτησης ένταξης του εμπειρογνώμονα στο Μητρώο και σε πέντε (5) έτη από τη διαγραφή του από αυτό. Αποδέκτες των δεδομένων είναι αποκλειστικά ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας Δεδομένων, καθώς και κάθε εξουσιοδοτημένος υπάλληλος της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας στο μέτρο που απαιτείται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του.

Άρθρο 103

Διαχειριστικός έλεγχος

1. Στα κοινωφελή ιδρύματα, στις αυτοτελείς περιουσίες και στις κοινωφελείς περιουσίες του Μέρους ΣΤ΄ της παρούσας Ενότητας διενεργείται κάθε τρία (3) χρόνια τακτικός διαχειριστικός έλεγχος, αποκλειστικά, από πιστοποιημένους ελεγκτές κοινωφελών περιουσιών, οι οποίοι μετά το πέρας του ελέγχου εκδίδουν πιστοποιητικό για τη συμμόρφωση των περιουσιών αυτών, με τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής αναφοράς, καθώς και με τις διατάξεις της παρούσας Ενότητας. Ο έλεγχος εκτείνεται σε κάθε στάδιο της διοίκησης, εκκαθάρισης, διαχείρισης, αξιοποίησης ή εκτέλεσης του σκοπού της κοινωφελούς περιουσίας. Σε περίπτωση μη έκδοσης του πιστοποιητικού συμμόρφωσης, εκδίδεται πόρισμα, για την τήρηση ή μη του νόμου, συστάσεις για την εφαρμογή του, καθώς και διαπίστωση τυχόν προκληθείσας ζημίας.
2. Ο διαχειριστικός έλεγχος για τις κοινωφελείς περιουσίες της παρ. 1, με έσοδα άνω των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ ή με ενεργητικό μεγαλύτερο των οκτώ εκατομμυρίων (8.000.000) ευρώ, ανατίθεται από το όργανο διοίκησης της περιουσίας σε πιστοποιημένο ελεγκτή κοινωφελών περιουσιών με την επαγγελματική ιδιότητα του ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή σε ελεγκτική εταιρεία που έχουν λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος και είναι μέλη του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (Σ.Ο.Ε.Λ.). Για τις κοινωφελείς περιουσίες που δεν υπερβαίνουν τα οικονομικά κριτήρια που ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο, ο έλεγχός τους διενεργείται από πιστοποιημένο ελεγκτή κοινωφελών περιουσιών με την επαγγελματική ιδιότητα του λογιστή – φοροτεχνικού α΄ τάξης.
3. Για κάθε νεοσυσταθέν κοινωφελές ίδρυμα και αυτοτελή περιουσία, ο τακτικός διαχειριστικός έλεγχος διενεργείται ετησίως για τα πρώτα τρία (3) χρόνια από την ίδρυσή τους.
4. Το πιστοποιητικό συμμόρφωσης της παρ. 1 αναρτάται εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από το πέρας του οικονομικού έτους ελέγχου, στην οικεία μερίδα της κοινωφελούς περιουσίας στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π. και κοινοποιείται στην εποπτεύουσα αρχή.
5. Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να ζητά τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου οποιασδήποτε περιουσίας που υπάγεται στις διατάξεις του παρόντος νόμου, από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας ή σε περίπτωση μη ανάρτησης του πιστοποιητικού συμμόρφωσης στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π..
6. Σε περίπτωση μη έκδοσης πιστοποιητικού συμμόρφωσης και έκδοσης πορίσματος ελέγχου του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1, με το οποίο επισημαίνονται ατασθαλίες στη διαχείριση ή παράβαση του νόμου, αυτό υποβάλλεται από τον ελεγκτή στην εποπτεύουσα αρχή, η οποία το διαβιβάζει στη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για τη διενέργεια εξ υπαρχής ελέγχου και για την έκδοση πράξης καταλογισμού.
7. Σε περίπτωση που από τον έλεγχο διαπιστωθούν ελλείμματα ή ζημία, κατά την έννοια των άρθρων 102 έως 107 του ν. 4270/2014 (Α΄143), εφαρμόζονται οι διατάξεις για τους δημοσίους υπολόγους. Κάθε ζημία ή έλλειμμα που προκλήθηκε από τη διαχείριση και διάθεση της περιουσίας κατά παράβαση των όρων του οργανισμού, της ιδρυτικής πράξης ή του νόμου, καταλογίζεται με τόκους υπερημερίας, αν συντρέχει δόλος ή βαριά αμέλεια, με αιτιολογημένη απόφαση της εποπτεύουσας αρχής, η οποία κοινοποιείται στον ή στους υπόχρεους.
8. Η πράξη καταλογισμού προσβάλλεται με έφεση στο Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130). Τα ποσά που καταλογίζονται βεβαιώνονται και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190) και περιέρχονται στην κοινωφελή περιουσία με επιμέλεια της Α.Α.Δ.Ε..
9. Η εποπτεύουσα αρχή επιβάλλει τις διοικητικές κυρώσεις της παρ. 2 του άρθρου 105 σε βάρος Πιστοποιημένου Ελεγκτή Κοινωφελών Περιουσιών, εφόσον αυτός παρέλειψε να ελέγξει ουσιώδη στοιχεία για την έκδοση του πορίσματος ή για την εφαρμογή του νόμου από τους διαχειριστές ή δολίως απέκρυψε τα ανωτέρω στοιχεία. Στην περίπτωση αυτή, η εποπτεύουσα αρχή ενημερώνει αμελλητί το οικείο Μητρώο για την αυτοδίκαιη διαγραφή του ελεγκτή.
10. Η αμοιβή του Πιστοποιημένου Ελεγκτή Κοινωφελών Περιουσιών για τη διενέργεια του ελέγχου καταβάλλεται από το όργανο διαχείρισης της κοινωφελούς περιουσίας και βαρύνει το ενεργητικό της.

Άρθρο 104

Βιβλία – Στοιχεία

Για κάθε κοινωφελή περιουσία τηρούνται από τους διαχειριστές της ειδικά βιβλία και στοιχεία, στα οποία εμφανίζονται τα περιουσιακά της στοιχεία και η οικονομική της κατάσταση εν γένει, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Τα βιβλία και στοιχεία υπόκεινται στον έλεγχο των πιστοποιημένων ελεγκτών και της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ

Άρθρο 105

Πειθαρχικές παραβάσεις και διοικητικές κυρώσεις

1. Δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και του Φορέα, οι οποίοι συμμετέχουν λόγω της υπηρεσίας τους στην εξακρίβωση, στη διαχείριση ή στην εκκαθάριση των περιουσιών του παρόντος νόμου, καθώς και όσοι ασκούν προσωρινή διοίκηση, υπάγονται για τα ζητήματα αυτά στην πειθαρχική εξουσία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του Μέρους Ε΄ του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α΄ 26).
2. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης κατά το λόγο της αρμοδιότητάς του, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 26, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) ευρώ έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ σε:

α) διοικητές ιδρυμάτων ή αυτοτελών περιουσιών, καθώς και σε εκτελεστές διαθηκών, που διέπονται από την παρούσα Ενότητα, οι οποίοι αα) δεν παρέχουν τα στοιχεία της διαχείρισής τους που προβλέπονται από τον νόμο ή αβ) δεν υποβάλλουν απολογισμό και ισολογισμό εντός των προθεσμιών των άρθρων 54 και 76, αντίστοιχα, ή αγ) αρνούνται να υποβληθούν σε έλεγχο ή εξέταση, που διατάσσεται από την εποπτεύουσα αρχή ή αδ) δεν παρέχουν πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση των κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών ή αε) δεν τηρούν τα απαραίτητα βιβλία ή αστ) δε συμμορφώνονται με τον παρόντα, τους οργανισμούς και τις ιδρυτικές πράξεις,ή αζ) οι εκτελεστές διαθηκών δεν υποβάλουν λογοδοσία, σύμφωνα με το άρθρο 77,

β) πιστωτικά ιδρύματα, όργανα των οποίων δεν παρέχουν τις ζητούμενες από την εποπτεύουσα αρχή ή τον Φορέα πληροφορίες ή αρνούνται να συμμορφωθούν σε αίτημά τους που προβλέπεται από την παρούσα Ενότητα,

γ) συμβολαιογράφους, δικαστικούς γραμματείς και προξένους, καθώς και σε υπαλλήλους του Φορέα, οι οποίοι δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα,

δ) πιστοποιημένους ελεγκτές κοινωφελών περιουσιών, οι οποίοι άσκησαν πλημμελώς τα καθήκοντά τους κατά τη διενέργεια διαχειριστικού ελέγχου.

3. Τα πρόστιμα της παρ. 2 επιβάλλονται μετά από κλήση του υπόχρεου να παράσχει εγγράφως εξηγήσεις εντός δεκαπέντε (15) ημερών. Για όργανα ή υπαλλήλους του Δημοσίου ή του Φορέα ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και για διοικητές ιδρυμάτων, η επίδοση της κλήσης γίνεται στην υπηρεσία τους ή την έδρα του νομικού προσώπου, για δε τους λοιπούς στον τόπο κατοικίας τους.

Τα πρόστιμα επιβάλλονται από την εποπτεύουσα αρχή, βεβαιώνονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και εισπράττονται ως δημόσιο έσοδο σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190).

4. Το πρόστιμο επιβάλλεται ανεξάρτητα από την υποχρέωση των προσώπων της παρ. 1 για επανόρθωση της ζημίας, που προξένησαν και ανεξάρτητα από ενδεχόμενη ποινική ευθύνη τους.

Άρθρο 106

Ποινικές κυρώσεις

1. Όσοι με πρόθεση διακατέχουν ή παρακρατούν περιουσίες, που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, καθώς και οι θεματοφύλακες και οι οφειλέτες, που αποδίδουν τα οφειλόμενα αντικείμενα στους αντιδίκους του Δημοσίου ή των δικαιούχων, παρά τις διατάξεις της ιδρυτικής πράξης και του παρόντος νόμου, με σκοπό να προσπορίσουν στον εαυτό τους ή σε άλλον παράνομο όφελος ή να βλάψουν το κράτος ή κάποιον άλλο, τιμωρούνται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται με άλλη ποινική διάταξη.
2. Τα άρθρα 235 έως και 263Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α΄ 95) εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών, που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται για το αξιόποινο και την ποινική αντιμετώπιση των εγκλημάτων αυτών, προς υπαλλήλους, κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 13 του Ποινικού Κώδικα.
3. Κακουργήματα που τελούνται από τα παραπάνω πρόσωπα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, εκδικάζονται από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, σύμφωνα με το άρθρο 111 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α΄ 96).
4. Διοικητές ιδρυμάτων, διαχειριστές αυτοτελών περιουσιών και εκτελεστές διαθηκών, καθώς και υπάλληλοι του φορέα, οι οποίοι εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντα της θέσης τους ή να ενεργούν πράξεις διαχείρισης, παρά την αντικατάσταση ή παύση τους, τιμωρούνται σύμφωνα με το άρθρο 259 του Ποινικού Κώδικα, εξομοιούμενοι προς υπαλλήλους, κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 13 του Ποινικού Κώδικα, περί παράβασης καθήκοντος, ανεξάρτητα από άλλη αστική ευθύνη τους για αποκατάσταση της ζημίας που προκάλεσαν.