ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΡΟΥΣ Ε΄

Άρθρο 544

Σκοπός

Ο σκοπός του Μέρους Ε΄ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνίσταται στη θέσπιση ενός σαφούς, ενιαίου, λειτουργικού και συνεκτικού θεσμικού πλαισίου, το οποίο περιλαμβάνει σαφείς διαδικασίες και κατάλληλα εργαλεία διαχείρισης και αξιοποίησης της δημοτικής και περιφερειακής περιουσίας.

Άρθρο 545

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Ε΄ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελούν:

α) η αποτύπωση των βασικών αρχών, που διέπουν τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων των δήμων και των περιφερειών,

β) οι ρυθμίσεις για την απόκτηση ή μίσθωση ακινήτων για την εκπλήρωση των σκοπών τους,

γ) οι διατάξεις διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων ειδικού σκοπού, όπως είναι η σχολική περιουσία, και κοινόχρηστων χώρων, στο πλαίσιο των ειδικότερων αρμοδιοτήτων των δήμων, και

δ) η διαδικασία των δημοπρασιών των δήμων και περιφερειών για τις περιπτώσεις εκμίσθωσης και εκποίησης κινητών και ακινήτων, καθώς και μίσθωσης ή αγοράς ακινήτων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Άρθρο 546

Γενικές υποχρεώσεις – Προστασία περιουσίας

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν να διατηρούν, να προστατεύουν, να διαχειρίζονται και να αξιοποιούν την κάθε είδους περιουσία τους με τρόπο επιμελή και αποδοτικό.
2. Ακίνητα και κινητά πράγματα, αξίες και οτιδήποτε άλλο ανήκει στην περιουσία των δήμων και των περιφερειών καταγράφονται υποχρεωτικά στα βιβλία τους.
3. Η απόκτηση και η διάθεση περιουσιακών στοιχείων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπονται, εφόσον τηρηθούν οι διατάξεις του παρόντος Κώδικα για την εκπλήρωση των σκοπών τους και την άσκηση των κατά νόμο αρμοδιοτήτων τους.
4. Οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν να καταρτίζουν πρόγραμμα διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας τους, σύμφωνα με το άρθρο 547.
5. Η ακίνητη περιουσία των δήμων και των περιφερειών προστατεύεται, σύμφωνα με τις διατάξεις περί προστασίας της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου. Επί διοικητικής αποβολής αποφαίνεται το οικείο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο. Το σχετικό πρωτόκολλο εκδίδει ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης αντίστοιχα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Άρθρο 547

Πρόγραμμα διαχείρισης και αξιοποίησης περιουσίας δήμων και περιφερειών

Η συζήτηση και η ψήφιση του προγράμματος διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας των δήμων και των περιφερειών πραγματοποιούνται κατά το πρώτο έτος της δημοτικής ή περιφερειακής περιόδου αντίστοιχα σύμφωνα με το σχέδιο της οικείας δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής και τις τυχόν εναλλακτικές προτάσεις προγράμματος διαχείρισης και αξιοποίησης που συντάσσονται και κατατίθενται από τους επικεφαλής των παρατάξεων. Οι τυχόν εναλλακτικές προτάσεις συνοδεύονται από εισήγηση των αρμοδίων υπηρεσιών. Κατά τη σύνταξη των προτάσεων από τις ενδιαφερόμενες παρατάξεις, οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου ή της περιφέρειας παρέχουν κάθε σχετικό στοιχείο. Η πρόταση που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του συμβουλίου συνιστά και το εγκεκριμένο πρόγραμμα. Αν καμία πρόταση δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του συμβουλίου, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται μεταξύ των δύο πρώτων σε ψήφους προτάσεων και θεωρείται εγκεκριμένη η πρόταση που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους επί των παρόντων. Το πρόγραμμα δύναται να αναθεωρείται με την ίδια διαδικασία.

Άρθρο 548

Δωρεά ακινήτων

1. Δωρεές ακινήτων των δήμων και περιφερειών για την εκπλήρωση σπουδαίου κοινωφελούς σκοπού που συνδέεται με την προαγωγή των τοπικών συμφερόντων και την εξυπηρέτηση των κατοίκων της περιοχής, επιτρέπονται ύστερα από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του αριθμού των μελών του.

Στην περίπτωση δωρεάς δημοτικού ακινήτου, η απόφαση του πρώτου εδαφίου λαμβάνεται ύστερα από γνώμη του συμβουλίου ή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας κατά περίπτωση. Ο τελευταίος συμμετέχει στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου και έχει δικαίωμα ψήφου κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης.

2. Αν η χρήση των ακινήτων, που έχουν δωρηθεί, μεταβληθεί ή ο σκοπός της δωρεάς δεν εκπληρωθεί μέσα στην προθεσμία που έχει οριστεί, η σύμβαση της δωρεάς λύεται, και η κυριότητα των ακινήτων επανέρχεται αυτοδικαίως στον δήμο ή την περιφέρεια. Οι αποφάσεις της παρ. 1 καταχωρούνται στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία.

Άρθρο 549

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτων

Η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα. Η παραχώρηση ανακαλείται με όμοια απόφαση, εφόσον οι λόγοι ή οι προϋποθέσεις που την είχαν υπαγορεύσει έχουν εκλείψει, καθώς και σε περίπτωση παράβασης των όρων της παραχώρησης από τον παραχωρησιούχο φορέα.

Η παραχώρηση γίνεται για ορισμένο χρόνο:

α) στα νομικά πρόσωπα του οικείου δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, σε άλλους δήμους ή περιφέρειες, στο Δημόσιο και σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου εν γένει, καθώς και σε οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας για την εξυπηρέτηση του σκοπού τους, καθώς και για την αντιμετώπιση έκτακτης και επείγουσας ανάγκης,

β) σε άλλα νομικά πρόσωπα, αθλητικούς ή πολιτιστικούς συλλόγους που ασκούν αποκλειστικά και μόνο δραστηριότητα η οποία είναι κοινωφελής ή προάγει τα τοπικά συμφέροντα,

γ) σε φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας του ν. 4430/2016 (Α΄205) που έχουν την έδρα τους ή ασκούν τη δραστηριότητά τους στον οικείο δήμο ή περιφέρεια, για την ενίσχυση της τοπικής και κοινωνικής ωφέλειας, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 4430/2016.

Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του συμβουλίου. Η διάρκεια της παραχώρησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη. Μετά τη λήξη της πενταετίας, επιτρέπεται η απευθείας εκμίσθωση του ιδίου ακινήτου στον παραχωρησιούχο φορέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Οικονομίας, κατόπιν αίτησής του, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 554, περί εκμίσθωσης ακινήτων.

Άρθρο 550

Εκποίηση ακινήτων

1. Η εκποίηση δημοτικών ή περιφερειακών ακινήτων επιτρέπεται, κατόπιν δημοπρασίας, μόνο για ωφέλεια του δήμου ή της περιφέρειας, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του.
2. Το προϊόν της εκποίησης διατίθεται αποκλειστικά για την εκπλήρωση του σκοπού, για τον οποίο έγινε η εκποίηση. Τυχόν υπόλοιπο του προϊόντος εκποίησης, διατίθεται για την εκτέλεση έργων, την αποζημίωση δικαιούχων από απαλλοτριώσεις ακινήτων, καθώς και για την κάλυψη λοιπών αναγκών των δήμων και των περιφερειών.
3. Με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, επιτρέπεται η απευθείας και χωρίς δημοπρασία εκποίηση δημοτικών ή περιφερειακών ακινήτων σε άλλους δήμους ή περιφέρειες, στα νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 186, στο Δημόσιο, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και σε οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, για την εκπλήρωση των σκοπών τους. Ομοίως, επιτρέπεται η απευθείας εκποίηση δημοτικών εκτάσεων σε κατηγορίες συνεταιρισμών που καθορίζονται με προεδρικά διατάγματα που δύνανται να εκδίδονται ύστερα από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού. Με τα ίδια διατάγματα δύναται να προσδιορίζονται και οι προϋποθέσεις της απευθείας εκποίησης.
4. Τα έξοδα μεταβίβασης του ακινήτου βαρύνουν τον αγοραστή.
5. Ο πλειοδότης σε δημοπρασία που διενεργήθηκε για την εκποίηση ακινήτου δύναται, έως την κατάρτιση της σχετικής σύμβασης, να υποδείξει εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης ως αγοράστρια, υπό τον όρο, ότι ο ανωτέρω πλειοδότης θα έχει, ήδη, προσυμφωνήσει τη χρηματοδοτική μίσθωση του εν λόγω ακινήτου με την υποδεικνυόμενη από αυτόν εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης.
6. Για ακίνητα των δήμων και των περιφερειών που βρίσκονται στην αλλοδαπή, η εκποίηση γίνεται με απόφαση του οικείου συμβουλίου, η οποία περιλαμβάνει και τους όρους της εκποίησης, τα όργανα και τα πρόσωπα ενώπιον των οποίων θα διενεργηθεί.

Άρθρο 551

Αξιοποίηση ακινήτων με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής

1.Δήμοι και περιφέρειες, με την ιδιότητα της αναθέτουσας αρχής, δύνανται να συνάπτουν σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής του άρθρου 5 του ν. 5006/2022 (Α΄239), περί της έννοιας της κοινωνικής αντιπαροχής, με ιδιώτη ανάδοχο, με σκοπό την ενίσχυση του οικιστικού αποθέματος και τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών, μέσω της αξιοποίησης της ακίνητης ιδιωτικής περιουσίας τους. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται ο ν. 5006/2022.

2. Για την κίνηση της διαδικασίας ένταξης συμβάσεων κοινωνικής αντιπαροχής στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η οποία χορηγείται μετά από τεκμηριωμένη εισήγηση του οικείου δήμου ή της περιφέρειας για την αναγκαιότητα σύναψης σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής. Για τα ίδια ακίνητα, σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας απαιτείται και για τη δημοσίευση προκήρυξης για την επιλογή αναδόχου σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής.

Άρθρο 552

Ανταλλαγή ακινήτων

Η ανταλλαγή ακινήτων των δήμων και των περιφερειών με άλλα ακίνητα, δύναται να γίνει χωρίς δημοπρασία. Στην περίπτωση αυτή, καθώς και στην περίπτωση της επιβάρυνσής τους με εμπράγματα δικαιώματα, ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 550, περί εκποίησης ακινήτων.

Άρθρο 553

Αγορά ακινήτων

1. Η αγορά ακινήτων επιτρέπεται κατόπιν δημοπρασίας, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του.
2. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η απευθείας αγορά ακινήτου εφόσον το οικείο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο κρίνει, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, ότι το ακίνητο αυτό είναι το μοναδικό κατάλληλο για την εκπλήρωση των σκοπών του:

α) με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του όταν έχουν προηγηθεί δύο (2) άγονες δημοπρασίες ή

β) με πλειοψηφία των δυο τρίτων (2/3) του συνολικού αριθμού των μελών του σε κάθε άλλη περίπτωση.

3. Επιτρέπεται η αγορά κτίσματος έτοιμου προς χρήση με τον λειτουργικό του εξοπλισμό, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους όρους διακήρυξης της δημοπρασίας. Για τον σκοπό αυτόν καταρτίζεται προσύμφωνο αγοραπωλησίας ακινήτου, το οποίο προβλέπει την κατάρτιση οριστικής σύμβασης μεταβίβασης και την παράδοση του οικοδομήματος εντός της προβλεπόμενης, από τη διακήρυξη, προθεσμίας και σύμφωνα με τους όρους αυτής.
4. Η εκ μέρους των δήμων και των περιφερειών απευθείας και χωρίς δημοπρασία αγορά ακινήτων που ανήκουν σε επιχειρήσεις στις οποίες αυτοί μετέχουν με αντάλλαγμα τη διάθεση μέρους ή του συνόλου των μετοχών τους σε αυτές, επιτρέπεται με απόφαση του οικείου συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. Εάν υπάρχει απόκλιση αξιών των ανταλλασσόμενων πραγμάτων, η απόφαση αγοράς λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) των μελών του οικείου συμβουλίου.
5. Τα έξοδα μεταβίβασης του ακινήτου βαρύνουν τον αγοραστή.

Άρθρο 554

Εκμίσθωση ακινήτων

1. Η εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και περιφερειών γίνεται με δημοπρασία. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται υποχρεωτικά για μία (1) φορά, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας πλειοδότης. Αν και η δεύτερη δημοπρασία δεν φέρει αποτέλεσμα, η εκμίσθωση δύναται να γίνει με απευθείας συμφωνία, της οποίας τους όρους καθορίζει το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα.
2. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, επιτρέπεται η εκμίσθωση χωρίς δημοπρασία:

α) Για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, αν η ετήσια πρόσοδος του υπό εκμίσθωση ακινήτου δεν υπερβαίνει το ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

β) Αν πρόκειται για την εκμίσθωση ακινήτων στο δημόσιο, σε άλλους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, σε νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 186, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, σε οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, σε συνεταιρισμούς για την ικανοποίηση των αναγκών τους, καθώς και σε Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 (Α΄9) και σε Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας του άρθρου 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄129), εφόσον η πλειοψηφία του συνεταιριστικού τους κεφαλαίου ανήκει σε δήμους και περιφέρειες, σε νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 186, και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου εν γένει. Για την εκμίσθωση σε συνεταιρισμούς εφαρμόζεται αναλογικά το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 550, περί εκποίησης ακινήτων.

γ) Για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τέσσερις (4) μήνες, θεάτρων και κινηματοθεάτρων ή άλλων χώρων, για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς, αθλητικούς πολιτιστικούς και λοιπούς σκοπούς ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος, αφού το συμβούλιο εκτιμήσει την ποιότητα των εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν.

Στην περ. β), η απόφαση του συμβουλίου λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του.

3. Η εκμίσθωση με δημοπρασία ακινήτων με μειωμένο μίσθωμα επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, για χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι πέντε (25) έτη, υπό τον όρο ότι ο μισθωτής αναλαμβάνει το σύνολο ή μέρος της δαπάνης ανακαίνισης ή ανακατασκευής του ακινήτου και προβαίνει σε τυχόν πρόσθετες παροχές, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα ειδικότερα στους όρους διακήρυξης της δημοπρασίας. Με όμοια απόφαση, χωρεί παράταση των υφιστάμενων μισθώσεων για έως είκοσι πέντε (25) έτη υπό τους όρους του πρώτου εδαφίου, ύστερα από συνεκτίμηση της προτεινόμενης επένδυσης για την ανακαίνιση ή ανακατασκευή, την αναπροσαρμογή του μισθώματος και την εξυπηρέτηση του συμφέροντος του εκμισθωτή φορέα.
4. Επιτρέπεται, κατόπιν δημοπρασίας, κατά παρέκκλιση του άρθρου 610 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄164), με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, η μακροχρόνια μίσθωση:

α) ακινήτων για διάρκεια μέχρι ενενήντα εννέα (99) έτη, με σκοπό την ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων, σύμφωνα με την παρ. 17 του άρθρου 6 του ν. 2160/1993 (Α΄118),

β) ακάλυπτων εκτάσεων, για διάρκεια μέχρι πενήντα (50) έτη, με σκοπό την εγκατάσταση και εκμετάλλευση στο μίσθιο επιχειρήσεων αθλητικών δραστηριοτήτων πάσης φύσεως και υποστηρικτικών προς αυτές υπηρεσιών, που προϋποθέτουν ουσιώδεις δαπάνες του μισθωτή,

γ) ακάλυπτων εκτάσεων, για διάρκεια μέχρι πενήντα (50) έτη, με σκοπό την ανάπτυξη δραστηριοτήτων της πρωτογενούς παραγωγής, που προϋποθέτουν ουσιώδεις δαπάνες του μισθωτή,

δ) ακάλυπτων εκτάσεων, για διάρκεια μέχρι πενήντα (50) έτη, με σκοπό την ίδρυση ή επέκταση βιοτεχνικών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς και επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Για την παράταση των ανωτέρω συμβάσεων συνεκτιμάται εκ νέου ο αναπτυξιακός χαρακτήρας των μισθώσεων.

Οι ανωτέρω συμβάσεις απαλλάσσονται από κάθε φόρο, τέλος ή δικαίωμα Δημοσίου ή τρίτων. Τα δικαιώματα και οι αμοιβές συμβολαιογράφων, δικηγόρων, δικαστικών επιμελητών για τη σύμβαση και κάθε άλλη προς πραγμάτωση αυτής πράξη περιορίζονται στο δέκα τοις εκατό (10%) αυτών.

Κάθε κτίριο και κάθε άλλη μόνιμη εγκατάσταση που ανεγείρεται επί του μισθίου σύμφωνα με τη σύμβαση, περιέρχεται, μετά τη λύση ή τη λήξη της σύμβασης, στην κυριότητα του εκμισθωτή δήμου ή περιφέρειας, χωρίς υποχρέωση του εκμισθωτή και χωρίς δικαίωμα του μισθωτή να τα αφαιρέσει, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά.

5. Υπεκμίσθωση επιτρέπεται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τον χρόνο λήξης της μίσθωσης. Ο σχετικός όρος συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά στη διακήρυξη και στη σύμβαση. Σε περίπτωση υπεκμίσθωσης, ο αρχικός μισθωτής εξακολουθεί να ευθύνεται εις ολόκληρο έναντι του δήμου ή της περιφέρειας, σύμφωνα με τους όρους της κύριας σύμβασης μίσθωσης. Υπεκμίσθωση δεν επιτρέπεται στις περ. β) και γ) της παρ. 2.
6. Οι παρ. 1 έως 5 δεν εφαρμόζονται στα ακίνητα που εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 5229/2025 (Α΄158), περί κοινωνικής μίσθωσης, ή εντάσσονται σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται ή επιδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους για την επίτευξη σκοπών στέγασης ευάλωτων ομάδων.

Άρθρο 555

Μίσθωση ακινήτων

1. Για ακίνητα που μισθώνουν οι δήμοι και οι περιφέρειες απαιτείται δημοπρασία.
2. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η απευθείας μίσθωση ακινήτου, με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του:

α) Όταν έχουν διενεργηθεί τουλάχιστον δύο (2) άγονες δημοπρασίες.

β) Όταν κριθεί ότι μόνο ένα ακίνητο είναι κατάλληλο για την εκπλήρωση του σκοπού και την κάλυψη των αναγκών του δήμου ή της περιφέρειας. Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση του συμβουλίου λαμβάνεται με πλειοψηφία των δυο τρίτων (2/3) του συνολικού αριθμού των μελών του.

γ) Όταν η ανάγκη μίσθωσης ακινήτου έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα. Η διάρκεια της μίσθωσης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες, με δυνατότητα παράτασής της για ίσο χρονικό διάστημα.

δ) Όταν πρόκειται για την επέκταση ήδη εγκατεστημένης υπηρεσίας σε μη μισθωμένους χώρους του ίδιου ή παρακείμενου ακινήτου, οι οποίοι δεν υπερβαίνουν την επιφάνεια του ήδη μισθωμένου ακινήτου. Η μίσθωση συνάπτεται για χρονική διάρκεια που δεν υπερβαίνει τον χρόνο λήξης της κύριας μίσθωσης

ε) Όταν το προς μίσθωση ακίνητο είναι ιδιοκτησίας του Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δήμων, περιφερειών και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187.

στ) Ειδικά για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην περίπτωση που δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες της δημοπρασίας από τους δήμους έως και δύο (2) μήνες πριν από την έναρξη του σχολικού έτους ή προκύπτουν επείγοντες και απρόβλεπτοι λόγοι κατά τη διάρκεια αυτού που υπαγορεύουν την προσωρινή μεταστέγαση του σχολείου σε άλλο κτήριο. Η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται για δύο (2) έτη με δυνατότητα παράτασης για άλλο ένα έτος, εφόσον εξακολουθούν να υφίστανται οι λόγοι του πρώτου εδαφίου. Αναμίσθωση δεν επιτρέπεται.

Στις περ. β), γ), δ) και στ), απαιτείται ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου συμβουλίου.

3. Η διάρκεια των μισθώσεων είναι έως δώδεκα (12) έτη, με δικαίωμα παράτασης μέχρι δώδεκα (12) έτη ακόμη, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων.
4. Ο δήμος ή η περιφέρεια δύναται να προβεί μονομερώς σε λύση της μίσθωσης πριν από τη λήξη του συμβατικού χρόνου αζημίως, εφόσον η στεγασμένη στο μίσθιο υπηρεσία καταργηθεί ή μεταστεγαστεί σε ιδιόκτητο ή δωρηθέν ακίνητο και η υπολειπόμενη διάρκεια της μίσθωσης έως τη λήξη της δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη. Η απόφαση πρόωρης λύσης της μίσθωσης κοινοποιείται στον εκμισθωτή του ακινήτου και επιφέρει τα αποτελέσματά της τριάντα (30) τουλάχιστον ημέρες μετά την κοινοποίησή της. Από την ημερομηνία αυτή παύει κάθε υποχρέωση για καταβολή μισθωμάτων.
5. Σιωπηρή αναμίσθωση δεν επιτρέπεται. Η συνέχιση της χρήσης ακινήτου, που μισθώθηκε, πέρα από τον χρόνο λήξης της μίσθωσης, θεωρείται ως σιωπηρή παράταση της μίσθωσης. Για τη χρήση αυτή καταβάλλεται μίσθωμα ίσο με αυτό της μίσθωσης που έληξε, το οποίο αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη σύμβαση.
6. Επιτρέπεται η από πλευράς του μισθωτή μονομερής παράταση της μίσθωσης για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου. Η απόφαση αυτή κοινοποιείται στον εκμισθωτή έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από την ημερομηνία λήξης της μίσθωσης, αφού προηγηθεί η διενέργεια δύο (2) τουλάχιστον δημοπρασιών για μίσθωση άλλου ακινήτου, οι οποίες απέβησαν άγονες ή ασύμφορες. Ο σχετικός όρος καθώς και η αναπροσαρμογή του μισθώματος αναγράφονται υποχρεωτικά στην οικεία διακήρυξη και σύμβαση.
7. Επιτρέπεται η μίσθωση κτιρίου από δήμο για τη στέγαση σχολικής μονάδας πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ανεξάρτητα από τη θεσμοθετημένη χρήση της περιοχής, εφόσον μετά από δύο (2) άγονες δημοπρασίες δεν βρέθηκε κατάλληλο κτήριο σε περιοχή όπου επιτρέπεται η ζητούμενη χρήση. Για τη μίσθωση του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται ανάλογα η παρ. 4 του άρθρου 27 του ν. 3130/2003 (Α΄76) και η παρ. 9 του άρθρου 16 του ν. 627/1968 (Α΄266).
8. Δεν απαιτείται δημοπρασία όταν η μίσθωση αφορά ακίνητα εθνικών κληροδοτημάτων, τα οποία εποπτεύονται από το Δημόσιο, καθώς και ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα. Στην περίπτωση αυτή η μίσθωση συνάπτεται με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του. Όταν η μίσθωση υπερβαίνει σε διάρκεια τα πενήντα (50) έτη, δύναται ο μισθωτής να προβαίνει σε εργασίες ανακαίνισης και αποκατάστασης του μισθίου, σύμφωνα με τις λειτουργικές του ανάγκες. Οι σχετικές δαπάνες βαρύνουν τον προϋπολογισμό του δήμου ή της περιφέρειας. Σε περίπτωση μίσθωσης ακινήτων εθνικών κληροδοτημάτων, οι όροι της σχετικής σύμβασης μίσθωσης εγκρίνονται από το εποπτεύον όργανο.

Άρθρο 556

Δικαίωμα εκμετάλλευσης κυλικείων εντός κτηρίων που στεγάζονται υπηρεσίες των δήμων και περιφερειών

Η παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης των κυλικείων, εντός κτηρίων που στεγάζονται υπηρεσίες των δήμων και περιφερειών προς εξυπηρέτηση του προσωπικού αυτών και των συναλλασσομένων με αυτούς, γίνεται με δημοπρασία από τους στεγαζόμενους φορείς, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις δημοπρασιών περί εκμίσθωσης ακινήτων του Κεφαλαίου Η’ του παρόντος Μέρους, περί δημοπρασιών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Άρθρο 557

Εκποίηση κινητών πραγμάτων

1. Η εκποίηση κινητών πραγμάτων και ειδών τεχνικού εξοπλισμού, εξαιρουμένων των οχημάτων, των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται:

α) κατόπιν διενέργειας δημοπρασίας με σχετική απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου. Όταν πρόκειται για πράγματα που έχουν αξία έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, δύναται με αιτιολογημένη απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής να γίνεται πρόχειρη άτυπη δημοπρασία.

β) απευθείας και χωρίς δημοπρασία προς το Δημόσιο, άλλους δήμους και περιφέρειες, νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 186, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, για την κάλυψη των αναγκών τους. Στην περίπτωση αυτή, η σχετική απόφαση του οικείου συμβουλίου λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του.

2. Οι δήμοι, τα νομικά πρόσωπα αυτών που ασκούν αρμοδιότητες αποκομιδής και διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων δύνανται να εκποιούν με διενέργεια δημοπρασίας, τα υλικά ή και την τυχόν παραγόμενη ενέργεια που προέρχονται από τη χωριστή συλλογή, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, την επεξεργασία και ανάκτηση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) και των βιοαποβλήτων μετά από απόφαση του οικείου δημοτικού ή διοικητικού συμβουλίου.
3. Για τον σκοπό της παρ. 2, συντάσσεται έκθεση από την Επιτροπή Εκτίμησης του εκάστοτε φορέα, σχετική με τις ποσότητες και τα χαρακτηριστικά των προς διάθεση υλικών ή και της τυχόν παραγόμενης ενέργειας και τον καθορισμό του ελάχιστου ορίου της πρώτης προσφοράς ανά υλικό. Στην περίπτωση που δεν υφίσταται το κατάλληλο προσωπικό για τη συγκρότηση της Επιτροπής, αυτή συγκροτείται κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου Η΄ του παρόντος Βιβλίου, περί προγραμματικών συμβάσεων.
4. Τα έσοδα από την εκποίηση των υλικών ή και της τυχόν παραγόμενης ενέργειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο οικείο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, που προέρχονται από τη διαδικασία της παρ. 2, διατίθενται αποκλειστικά για την ενίσχυση της χωριστής συλλογής των Αστικών Στερεών Αποβλήτων και των βιοαποβλήτων και εν γένει για δαπάνες της υπηρεσίας καθαριότητας και φωτισμού, για τα νομικά πρόσωπα στα οποία υφίσταται τέτοια υπηρεσία.
5. Επιτρέπεται σε δήμους, η σύναψη σύμβασης με εταιρείες που τηρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, μετά από πλειοδοτικό διαγωνισμό, με βάση το Κεφάλαιο Η του παρόντος Βιβλίου, περί δημοπρασιών, με αντικείμενο την εντός των διοικητικών του ορίων:

α) περισυλλογή εγκαταλελειμμένων οχημάτων, σύμφωνα με το π.δ. 116/2004 (Α΄ 81),

β) συλλογή αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, σύμφωνα με το π.δ. 117/2004 (Α΄ 82).

Άρθρο 558

Δωρεά κινητών πραγμάτων

1. Δωρεές κινητών πραγμάτων των δήμων και περιφερειών, εξαιρουμένων των οχημάτων, επιτρέπονται ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, προς το Δημόσιο, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, δήμους και περιφέρειες, νομικά πρόσωπα αυτών, καθώς και οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, για την εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού ή σκοπού που συνδέεται με την προαγωγή των τοπικών συμφερόντων ή την άμεση εξυπηρέτηση των κατοίκων της περιοχής.
2. Οι δωρεές χρηματικών παροχών δεν επιτρέπονται. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, επιτρέπεται η δωρεά χρημάτων εξ ιδίων πόρων από δήμο ή περιφέρεια προς άλλο δήμο ή περιφέρεια, για την υλοποίηση έργων, μελετών, προμηθειών και υπηρεσιών, για την αντιμετώπιση των συνεπειών από φυσικές καταστροφές, ιδίως πλημμυρών, πυρκαγιών ή σεισμών και εφόσον ο δωρεοδόχος έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας. Χρήματα που δεν αξιοποιούνται για τον ανωτέρω σκοπό, εντός δώδεκα (12) ετών από την εκτέλεση της δωρεάς, όπως προκύπτει από παραστατικά για δαπάνες που εκτελέστηκαν ή από δαπάνες που απορρέουν ή σχετίζονται με υπογραφείσες συμβάσεις ή από δαπάνες που εντάσσονται σε εν εξελίξει δημοπρασίες ή λοιπές διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων έργων, μελετών, προμηθειών και υπηρεσιών, επιστρέφονται στον δωρητή.

Άρθρο 559

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης κινητών πραγμάτων

Επιτρέπεται η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης κινητών πραγμάτων και ειδών τεχνικού εξοπλισμού, εξαιρουμένων των οχημάτων, για ορισμένο χρονικό διάστημα:

α) στο δημόσιο, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, σε άλλους δήμους, περιφέρειες, και σε νομικά πρόσωπα του άρθρου 186, για την εξυπηρέτηση των σκοπών τους, κατόπιν απόφασης του οικείου συμβουλίου,

β) στο δημόσιο, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, σε άλλους δήμους, περιφέρειες και σε νομικά πρόσωπα του άρθρου 186, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, κατόπιν απόφασης του δημάρχου ή περιφερειάρχη, κατά περίπτωση.

γ) σε φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας του ν. 4430/2016 (Α΄205) που έχουν την έδρα τους ή ασκούν τη δραστηριότητά τους εντός του δήμου ή της περιφέρειας κατά περίπτωση, για την επιτέλεση των σκοπών τους, κατόπιν απόφασης του οικείου συμβουλίου.

Άρθρο 560

Εκμίσθωση κινητών πραγμάτων

H εκμίσθωση κινητών πραγμάτων των δήμων και περιφερειών, εξαιρουμένων των οχημάτων, γίνεται με δημοπρασία. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση της οικείας δημοτικής η περιφερειακής επιτροπής η εκμίσθωση δύναται να γίνει με απευθείας συμφωνία, εάν η δημοπρασία δεν φέρει αποτέλεσμα ή για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τρεις (3) μήνες.

Άρθρο 561

Καταστροφή κινητών πραγμάτων

Αντικείμενα που δεν έχουν καμία αξία καταστρέφονται με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη επιτροπής, η οποία αποτελείται από τρεις (3) συμβούλους που ορίζονται από το συμβούλιο και από τους οποίους ο ένας προέρχεται από τη μειοψηφία. Αν κατά την κρίση του συμβουλίου για τη διατύπωση της γνώμης της επιτροπής απαιτούνται τεχνικές γνώσεις, τις οποίες δεν διαθέτει, η επιτροπή συγκροτείται από δύο (2) συμβούλους και έναν (1) τεχνικό υπάλληλο του δήμου ή της περιφέρειας.

Άρθρο 562

Οχήματα

1. Η δωρεά κατά κυριότητα οχημάτων ή πλωτών μέσων από δήμο ή περιφέρεια, επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου,

α) σε άλλο δήμο ή περιφέρεια για την εξυπηρέτηση του σκοπού τους και την κάλυψη των αναγκών τους,

β) στις υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας, των Σωφρονιστικών Καταστημάτων, του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής και του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίες βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων τους, για την κάλυψη των λειτουργικών και επιχειρησιακών αναγκών τους.

2. Η δωρεάν παραχώρηση χρήσης οχημάτων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται:

α) με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου στα νομικά πρόσωπα αυτών ή σε άλλους δήμους και περιφέρειες για την εξυπηρέτηση των σκοπών τους και για ορισμένο χρονικό διάστημα.

β) με απόφαση του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, σε άλλους δήμους και περιφέρειες, στο Δημόσιο και σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Άρθρο 563

Χρηματοδοτική μίσθωση

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να συμβάλλονται στο πλαίσιο συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης που έχουν ως αντικείμενο πράγματα κινητά ή ακίνητα, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
2. Όταν αντικείμενο της χρηματοδοτικής μίσθωσης είναι ακίνητο τρίτου: α) η επιλογή του κατάλληλου ακινήτου γίνεται με ανάλογη εφαρμογή των προβλέψεων περί αγοράς ακινήτων του άρθρου 553, περί αγοράς ακινήτων, β) η σύναψη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης γίνεται με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων περί δανείων του παρόντος Βιβλίου.
3. Όταν αντικείμενο της χρηματοδοτικής μίσθωσης είναι κινητά πράγματα, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί προμηθειών του Μέρους ΣΤ΄ του παρόντος Βιβλίου.
4. Η δυνατότητα σύναψης χρηματοδοτικής μίσθωσης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1665/1986 (Α΄194), δεν καταλαμβάνει τους δήμους και τις περιφέρειες.

Άρθρο 564

Επιτροπές αξιολόγησης περιουσιακών στοιχείων

1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, κατόπιν απόφασης του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, συστήνονται επιτροπές αξιολόγησης των περιουσιακών στοιχείων των δήμων και περιφερειών. Οι επιτροπές αποτελούνται από:

α) ένα (1) μέλος του συμβουλίου, ως πρόεδρο,

β) έναν (1) μηχανικό του οικείου δήμου ή περιφέρειας και

γ) έναν (1) υπάλληλο της οικονομικής υπηρεσίας.

Για την υποβοήθηση του έργου τους, στις επιτροπές δύνανται να συμμετέχουν και αιρετοί, υπάλληλοι ή ειδικοί επιστήμονες, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Έργο των επιτροπών είναι η σύνταξη έκθεσης για την εκτίμηση της αξίας και της καταλληλότητας των ακινήτων και κινητών κατά περίπτωση. Στις περιπτώσεις αγοράς ή μίσθωσης ακινήτων, αντί του υπαλλήλου της οικονομικής υπηρεσίας, δύναται να ορίζεται δεύτερο μέλος του συμβουλίου. Στην περίπτωση διάθεσης μετοχών από δήμο ή περιφέρεια, αντί του υπαλλήλου της οικονομικής υπηρεσίας, ορίζεται υποχρεωτικά ένας (1) ορκωτός λογιστής – εκτιμητής.

2. Στις περιπτώσεις απευθείας εκποίησης, αγοράς, ανταλλαγής, μίσθωσης, εκμίσθωσης ακινήτων, καθώς και απευθείας εκποίησης ή εκμίσθωσης κινητών, το τίμημα ή το μίσθωμα καθορίζεται από τις επιτροπές της παρ. 1.
3. Στις περιπτώσεις δημοπρασίας για εκποίηση ή εκμίσθωση ακινήτων καθώς και δημοπρασίας για εκποίηση ή εκμίσθωση κινητών πραγμάτων, η τιμή εκκίνησης ορίζεται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, ύστερα από εισήγηση της επιτροπής της παρ. 1.
4. Για την εκποίηση ακινήτων, η επιτροπή αξιολόγησης συντάσσει έκθεση στην οποία αναφέρονται ιδίως:

α) ο δήμος όπου βρίσκεται το ακίνητο,

β) ο οικισμός, η θέση, τυχόν τοπωνυμία όπου κείται το ακίνητο,

γ) η οδός και ο αριθμός, καθώς και η υφιστάμενη χρήση του ακινήτου, στην περίπτωση των αστικών ακινήτων,

δ) το εμβαδόν και οι διαστάσεις του,

ε) η πραγματική αξία κατά στρέμμα ή τετραγωνικό μέτρο και συνολικά,

στ) η αξία κτισμάτων ή φυτειών που τυχόν υπάρχουν στο ακίνητο και

ζ) η ωριαία παροχή ύδατος και η αξία του εάν στο ακίνητο αναβλύζει νερό που δύναται να χρησιμοποιηθεί για ύδρευση ή άρδευση ή ως κινητήρια δύναμη.

Προκειμένου περί μη οικοδομήσιμων εκτάσεων η επιτροπή συντάσσει πλήρες τοπογραφικό διάγραμμα, προκειμένου δε περί οικοδομημένης έκτασης ή αστικού ακινήτου συντάσσονται πλέον των ανωτέρω και σχέδια κατόψεων όλων των ορόφων, όπου φαίνονται η συνολική οικοδομημένη επιφάνεια και ο όγκος των κτισμάτων.

5. Με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, οι επιτροπές αξιολόγησης δύνανται να συσταθούν και ανά περιφερειακή ενότητα.
6. Για την κατάρτιση σύμβασης μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτων ή σύστασης επ’ αυτών εμπραγμάτων δικαιωμάτων, εφόσον συμβάλλεται δήμος ή περιφέρεια, απαιτείται εκτίμηση της αγοραίας αξίας, η οποία γίνεται από πιστοποιημένους εκτιμητές, στην περίπτωση που η αξία αυτή υπερβαίνει το χρηματικό όριο που καθορίζεται κάθε φορά από τις ισχύουσες διατάξεις. Απόκλιση από την έκθεση των εκτιμητών αιτιολογείται ειδικά.

Άρθρο 565

Μεταγραφή συμβάσεων

Το πλήρες κείμενο των συμβάσεων, με τις οποίες γίνεται εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και των περιφερειών για χρονική διάρκεια μεγαλύτερη από εννέα (9) έτη, μεταγράφεται – καταχωρείται ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία.

Άρθρο 566

Συγκυριότητα

1. Ο τρόπος με τον οποίο ασκούνται η διαχείριση και η εκμετάλλευση ακινήτων που ανήκουν εξ αδιαιρέτου σε περισσότερους δήμους ή περιφέρειες, καθορίζεται με ομόφωνη απόφαση όλων των ενδιαφερόμενων φορέων. Σε περίπτωση διαφωνίας, επικρατεί η πλειοψηφία που υπολογίζεται, σύμφωνα με το μέγεθος του εξ αδιαιρέτου ποσοστού.
2. Οι δημοπρασίες για την εκποίηση ή την εκμίσθωση των ακινήτων αυτών γίνονται στην έδρα του δήμου ή της περιφέρειας όπου βρίσκονται τα ακίνητα ολόκληρα ή κατά το μεγαλύτερο τμήμα τους. Στη δημοπρασία παρίστανται όλοι οι συγκύριοι φορείς, εκπροσωπούμενοι από τους οικείους δημάρχους ή περιφερειάρχες κατά περίπτωση ή τους νόμιμους αναπληρωτές τους. Με απόφαση των συμβουλίων τους, δύναται να ανατεθεί σε έναν από τους συγκύριους δήμους ή περιφέρειες η διενέργεια της δημοπρασίας από αρμόδιο όργανό του. Και στις δύο περιπτώσεις, η κατακύρωση της δημοπρασίας εγκρίνεται από τα οικεία συμβούλια των φορέων που έχουν συγκυριότητα.
3. Αν συγκύριοι κινητών πραγμάτων είναι περισσότεροι δήμοι ή περιφέρειες για τη διαχείριση, την εκμετάλλευση και την εκποίησή τους εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 1 και 2.

Άρθρο 567

Παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων σε δήμους και περιφέρειες

1. Περιουσιακά στοιχεία οποιασδήποτε φύσης που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και σε δημόσια νομικά πρόσωπα επιτρέπεται να παραχωρηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στους δήμους και στις περιφέρειες και να παραχωρηθούν μόνον κατά χρήση και άνευ ανταλλάγματος στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) που λειτουργούν με τη μορφή συνδέσμου, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 598, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.
2. Περιουσιακά στοιχεία οποιασδήποτε φύσης που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και σε δημόσια νομικά πρόσωπα επιτρέπεται να παραχωρηθούν μόνο κατά χρήση και άνευ ανταλλάγματος στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και στους Φο.Δ.Σ.Α. που λειτουργούν με τη μορφή επιχείρησης δήμων και περιφερειών σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 598, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΔΗΜΩΝ

Άρθρο 568

Ακίνητη περιουσία σε περίπτωση προσάρτησης δημοτικής κοινότητας σε δήμο

1. Εάν δημοτική κοινότητα αποσπάται από έναν δήμο και προσαρτάται σε άλλο όμορο δήμο σύμφωνα με το άρθρο 10, περί προσάρτησης δημοτικής κοινότητας, η ακίνητη περιουσία ρυθμίζεται, ως ακολούθως:

α) τα ακίνητα της δημοτικής κοινότητας που είχαν περιέλθει στον δήμο από όπου αυτή αποσπάται, περιέρχονται στον δήμο, όπου προσαρτάται,

β) τα ακίνητα που βρίσκονται στην περιφέρεια της δημοτικής κοινότητας και ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του δήμου, από όπου αυτή αποσπάται, περιέρχονται στην κυριότητα του δήμου, όπου προσαρτάται,

γ) τα ακίνητα της περιφέρειας της δημοτικής κοινότητας, που είναι προορισμένα για την εκπλήρωση δημοτικού σκοπού, περιέρχονται στην κυριότητα του δήμου, όπου προσαρτάται μαζί με τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται επάνω σε αυτά,

δ) τα κοινόχρηστα ακίνητα που βρίσκονται στην περιφέρεια της δημοτικής κοινότητας περιέρχονται στον δήμο, όπου αυτή προσαρτάται.

2. Τα δικαιώματα για αποκλειστική χρήση ακινήτων, που προϋπήρχαν υπέρ των κατοίκων της δημοτικής κοινότητας, διατηρούνται.
3. Ο δήμος, σε περίπτωση προσάρτησης δημοτικής κοινότητας, οφείλει να καταβάλει το μέρος που αναλογεί στη δημοτική κοινότητα που προσαρτήθηκε από τις οφειλές, που προέκυψαν αποκλειστικά από την εκτέλεση έργων κοινής ωφέλειας, τα οποία εξυπηρετούν και τη δημοτική κοινότητα. Η υποχρέωση αυτή υφίσταται έναντι του δήμου από όπου αποσπάστηκε η δημοτική κοινότητα, και η σχετική δαπάνη εγγράφεται στον προϋπολογισμό του δήμου προσάρτησης. Η κατανομή της οφειλής γίνεται ανάλογα με την ωφέλεια που προέκυψε για τη δημοτική κοινότητα από τα έργα, αφού ληφθεί υπόψη και ο πληθυσμός, με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.

Άρθρο 569

Διάθεση βοσκοτόπων

Βοσκότοποι που ανήκουν στο κράτος διατίθενται για εκμετάλλευση στους δήμους στη διοικητική περιφέρεια των οποίων βρίσκονται, κατά προτεραιότητα, αποκλειστικά και μόνο για την ικανοποίηση κτηνοτροφικών αναγκών, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

Άρθρο 570

Διάθεση αποκαλυπτόμενων καλλιεργητικών εκτάσεων

1. Επιτρέπεται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, να παραχωρηθεί, χωρίς δημοπρασία και χρονικό περιορισμό, σε γεωργούς δημότες κατοίκους για αυτοκαλλιέργεια, η χρήση:

α) των καλλιεργήσιμων δημοτικών εκτάσεων, που αποκαλύπτονται ύστερα από αποστράγγιση ή αποξήρανση, που έγινε με δαπάνες του δήμου,

β) των εκτάσεων που προσκτάται ο δήμος και

γ) των εκτάσεων που αποκαλύπτονται με την αποξήρανση εθνικών τελμάτων, ελών και λιμνών, που παραχωρούνται από το δημόσιο στους δήμους.

Αν οι παραπάνω εκτάσεις βρίσκονται εξ ολοκλήρου σε μία δημοτική κοινότητα, η ανωτέρω απόφαση λαμβάνεται ύστερα από γνώμη του οικείου συμβουλίου ή εκπροσώπου της δημοτικής κοινότητας. Ο πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας ή ο εκπρόσωπος αυτής μετέχει με δικαίωμα ψήφου στη λήψη της απόφασης.

2. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου καθορίζονται:

α) οι εκτάσεις που θα παραχωρηθούν,

β) οι δικαιούχοι σύμφωνα με γενικά κριτήρια, όπως η παντελής έλλειψη ή η ανεπάρκεια κλήρου, ο αριθμός των μελών της οικογένειας και το ύψος του ετήσιου εισοδήματος,

γ) το ετήσιο δικαίωμα χρήσης, που πρέπει να καταβάλλεται, ανάλογα με τις κατηγορίες των εκτάσεων και το οποίο δεν μπορεί να ορίζεται κατώτερο από το ένα δέκατο (1/10) της τρέχουσας μισθωτικής αξίας τους, για κάθε χρόνο.

3. Η παραχώρηση ανακαλείται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αν δεν καλλιεργείται η έκταση από αυτόν προς τον οποίο έγινε η παραχώρηση ή από τους κληρονόμους του εξ αδιαθέτου, για δυο (2), τουλάχιστον, έτη ή αν οι προϋποθέσεις της παραχώρησης έχουν εκλείψει. Με όμοια απόφαση, δύναται να ανακληθεί η παραχώρηση, αν άλλαξε ο γεωργικός χαρακτήρας της έκτασης ή η έκταση βρίσκεται σε περιοχή που έχει διαμορφωθεί τουριστικά.
4. Για να δημιουργηθούν συνεχόμενες εκτάσεις, που η χρήση τους θα παραχωρηθεί κατά τις παρ. 1 και 2, επιτρέπεται η αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας ιδιωτικών γαιών, που βρίσκονται μέσα στην περιοχή των δημοτικών εκτάσεων, που αποξηραίνονται. Εφόσον συναινούν τα ενδιαφερόμενα μέρη, δύναται να γίνει και ανταλλαγή των ανωτέρω ιδιωτικών γαιών με διαθέσιμες δημοτικές εκτάσεις ίσης αξίας, σύμφωνα με το άρθρο 552, περί ανταλλαγής ακινήτων.

Η αποζημίωση των ιδιοκτητών μειώνεται κατά ποσοστό ανάλογο με τις δαπάνες που έχουν γίνει για τη βελτίωση ολόκληρης της έκτασης.

Άρθρο 571

Εκμίσθωση καλλιεργήσιμης γης

1. Η καλλιεργήσιμη γη του δήμου, που περιλαμβάνεται στη δημοτική περιφέρεια, αφού βεβαιωθεί ως προς τη θέση, τα όρια και την έκταση, εκμισθώνεται ολόκληρη ή σε τμήματα, με δημοπρασία, που γίνεται ύστερα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, ανάμεσα σε δημότες κατοίκους του δήμου που έχει την κυριότητα της γης, εφόσον στην απόφαση βεβαιώνεται ότι η έκταση δεν είναι απαραίτητη για τις ανάγκες της τοπικής κτηνοτροφίας. Με απόφαση της δημοτικής επιτροπής ορίζονται το κατώτατο όριο του μισθώματος και οι λοιποί όροι της δημοπρασίας, και δύναται να απαγορευθεί να συμμετάσχουν στη δημοπρασία ιδιοκτήτες καλλιεργήσιμων εκτάσεων ορισμένου αριθμού στρεμμάτων.

Αν η καλλιεργήσιμη έκταση βρίσκεται εξ ολοκλήρου στην περιφέρεια δημοτικής κοινότητας, η δημοπρασία γίνεται ανάμεσα σε δημότες κατοίκους της και σε περίπτωση που δεν φέρει αποτέλεσμα, επαναλαμβάνεται ανάμεσα σε δημότες κατοίκους του δήμου.

2. Αν η δημοπρασία της παρ. 1 δεν φέρει αποτέλεσμα, επαναλαμβάνεται ανάμεσα σε όλους τους δημότες, ανεξάρτητα από την έκταση της καλλιεργήσιμης ιδιοκτησίας τους. Αν και στην περίπτωση αυτή, η δημοπρασία δεν φέρει αποτέλεσμα, επαναλαμβάνεται και δύναται να συμμετάσχει σε αυτήν οποιοσδήποτε.
3. Οι δήμοι δύνανται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου τους, να εκμισθώνουν με δημοπρασία, για χρονικό διάστημα έως τριάντα (30) ετών, δημοτικές εκτάσεις που επιδέχονται καλλιέργεια και δενδροκομία και δεν υπάγονται στη ρύθμιση της παρ. 1, ώστε οι εκτάσεις αυτές να αξιοποιηθούν. Με απόφαση της δημοτικής επιτροπής ορίζονται το κατώτατο όριο του μισθώματος και οι λοιποί όροι της δημοπρασίας.

Άρθρο 572

Εκμετάλλευση δημοτικών δασών

1. Η διαχείριση, η καλλιέργεια και η εκμετάλλευση των δημοτικών δασών και των δασικών γενικά εκτάσεων γίνονται σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία. Η εκμίσθωση της εκμετάλλευσης γίνεται με δημοπρασία.
2. Οι δήμοι που έχουν στην ιδιοκτησία τους δάση δύνανται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, να εκμισθώνουν απευθείας και χωρίς δημοπρασία για χρονικό διάστημα έως τριών (3) ετών την εκμετάλλευση του δάσους σε δασικούς συνεταιρισμούς εργασίας, των οποίων τα δύο τρίτα (2/3) των μελών είναι δημότες ή κάτοικοι του δήμου και τα λοιπά μέλη κάτοικοι της οικείας περιφερειακής ενότητας. Απαγορεύεται στον μισθωτή συνεταιρισμό, να παραχωρήσει, με οποιαδήποτε μορφή, το δικαίωμα εκμετάλλευσης. Στην περίπτωση αυτή, η σχετική σύμβαση, καθώς και η παραχώρηση θεωρούνται αυτοδικαίως άκυρες. Στους παραβάτες επιβάλλεται χρηματική ποινή που είναι ίση τουλάχιστον με το δεκαπλάσιο της αξίας του ανταλλάγματος.

Άρθρο 573

Εκμετάλλευση δημοτικών λατομείων

Η εκμίσθωση λατομείων που ανήκουν στην κυριότητα των δήμων, πραγματοποιείται ύστερα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με απευθείας σύμβαση ή με πλειοδοτική δημοπρασία, σύμφωνα με τα άρθρα 54 και 65 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5), περί εκμίσθωσης δημοτικών λατομείων και εξουσιοδοτικών διατάξεων, αντίστοιχα.

Άρθρο 574

Στεγαστική αποκατάσταση δημοτών

1. Η απευθείας εκποίηση δημοτικών οικοπέδων σε οικονομικά αδύνατους δημότες που στερούνται πρώτης κατοικίας, κατά προτίμηση εκείνους που κατοικούν στον δήμο, επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. Με άλλη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου καθορίζονται οι κατηγορίες των δικαιούχων, σύμφωνα με κριτήρια, όπως το ύψος του ετήσιου εισοδήματος, ο αριθμός των ανήλικων τέκνων, η κατάσταση της υγείας των μελών της οικογένειας και οι καταστροφές από θεομηνίες. Η επιλογή των δικαιούχων και η παραχώρηση των οικοπέδων γίνονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Αν οι δικαιούχοι που πληρούν τις ίδιες προϋποθέσεις είναι περισσότεροι, γίνεται δημόσια κλήρωση μεταξύ αυτών.
2. Το τίμημα των οικοπέδων, που εκποιούνται με αυτόν τον τρόπο, καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου στο ένα τέταρτο (1/4) τουλάχιστον της τρέχουσας αξίας τους, καταβάλλεται σε οκτώ (8) ετήσιες δόσεις και διατίθεται για να εκτελεστούν έργα, κατά προτίμηση μέσα στον παραχωρούμενο χώρο. Εφόσον εκείνοι στους οποίους παραχωρούνται τα οικόπεδα δεν ανεγείρουν οικοδομή μέσα σε οκτώ (8) χρόνια από την παραχώρηση, εκπίπτουν αυτοδικαίως από τα δικαιώματά τους, εκτός αν ζητήσουν παράταση της προθεσμίας με αίτησή τους, που περιέχει επαρκή αιτιολογία και υποβάλλεται κατά το το τελευταίο έτος της προθεσμίας. Η προθεσμία δεν μπορεί πάντως να παραταθεί περισσότερο από τέσσερα (4) έτη ακόμη. Το συμβόλαιο για τη μεταβίβαση της κυριότητας συντάσσεται, αφού τηρηθούν οι όροι και προϋποθέσεις του παρόντος.
3. Επιτρέπεται να παραχωρηθεί από τον δήμο δικαίωμα εγγραφής υποθήκης, ώστε να λάβει στεγαστικό δάνειο εκείνος υπέρ του οποίου έγινε η εκποίηση.

Άρθρο 575

Δωρεάν παραχώρηση κυριότητας δημοτικών ακινήτων

1. Επιτρέπεται να παραχωρούνται δωρεάν, κατά πλήρη κυριότητα, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του, δημοτικά ακίνητα σε αθίγγανους και ομογενείς που εγκαθίστανται στην Ελλάδα και οι οποίοι έχουν ενταχθεί σε κρατικά προγράμματα στεγαστικής αποκατάστασης ή σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται, καθ’ οιονδήποτε τρόπο. Πέραν των προϋποθέσεων των ανωτέρω προγραμμάτων, με όμοια απόφαση δύνανται να τίθενται περαιτέρω προϋποθέσεις και ειδικότερα κριτήρια παραχώρησης.
2. Με όμοια απόφαση, επιτρέπεται η κατά κυριότητα παραχώρηση δημοτικού ακινήτου στο Δημόσιο, για την υλοποίηση προγραμμάτων στεγαστικής αποκατάστασης πληγέντων από φυσικές καταστροφές.
3. Η παραχώρηση των παρ. 1 και 2 συντελείται υπό τη διαλυτική αίρεση, ότι επί μία εικοσαετία, το παραχωρούμενο ακίνητο δεν θα πωληθεί ή δεν θα εκμισθωθεί από τον δικαιούχο της στεγαστικής αποκατάστασης, με εξαίρεση τη γονική παροχή. Για τις ανωτέρω παραχωρήσεις, η σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου αποτελεί τίτλο για την εγγραφή στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία.

Άρθρο 576

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης δημοτικών ακινήτων

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, επιτρέπεται η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης υφιστάμενων ακινήτων του δήμου, για στέγαση φυσικών προσώπων λόγω οικονομικής αδυναμίας ή για άλλους λόγους που συνδέονται με την εξυπηρέτηση των αναγκών κοινωνικής πολιτικής και αναβάθμισης της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας. Η παραχώρηση του πρώτου εδαφίου γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. Με την ίδια απόφαση, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι της παραχώρησης, η διάρκεια καθώς και η τυχόν κάλυψη των λειτουργικών δαπανών από τον δήμο σε περίπτωση οικονομικής αδυναμίας του παραχωρησιούχου.

Άρθρο 577

Παραχώρηση χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης πεζοδρομίων, πλατειών, οδών και εν γένει κοινόχρηστων χώρων και του υπεδάφους αυτών. Ως κοινόχρηστος χώρος για την εφαρμογή του παρόντος νοούνται και η επιφάνεια χώρων με τις προσόψεις των ισογείων των οικοδομών και των εγκεκριμένων οικοδομικών γραμμών, οι στοές, οι αποτμήσεις γωνιών οικοδομικών τετραγώνων και το υπέδαφος των ανωτέρω χώρων, εφόσον οι χώροι αυτοί αποτελούν προεκτάσεις πεζοδρομίων και έχουν τεθεί σε κοινή χρήση.
2. Τα τμήματα κοινόχρηστων χώρων, των οποίων επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες αυτή συντελείται, καθορίζονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, του άρθρου 318, περί δημοτικών κανονιστικών πράξεων τοπικού ενδιαφέροντος.
3. Η αρμοδιότητα έκδοσης άδειας χρήσης δημοτικών κοινόχρηστων χώρων ή χώρων που έχουν παραχωρηθεί στους δήμους προς εκμετάλλευση, ανήκει αποκλειστικά στους δήμους. Η άδεια χορηγείται με απόφαση δημάρχου και σε αυτήν αναγράφονται η τοποθεσία, η έκταση του παραχωρούμενου κοινόχρηστου χώρου, το είδος και η διάρκεια χρήσης καθώς και το ακριβές ποσό του καταβαλλόμενου τέλους. Η διάρκειά της δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα (1) ημερολογιακό έτος. Η άδεια δύναται να ανανεώνεται με αίτηση του ενδιαφερόμενου, χωρίς να απαιτείται εκ νέου η γνώμη της αστυνομικής αρχής, εφαρμοζομένης της παρ. 2 του άρθρου 399, περί διαδικασίας είσπραξης του τέλους χρήσης κοινοχρήστων χώρων εφόσον απαιτείται. Στην άδεια χρήσης κοινόχρηστου χώρου με σκοπό το υπαίθριο στάσιμο εμπόριο γίνεται επιπλέον και μνεία κάθε υπόδειξης που τυχόν εξυπηρετεί αισθητικώς ή τουριστικώς την πόλη. Η εν λόγω άδεια χρήσης κοινοποιείται και στις λοιπές αρμόδιες για τον έλεγχο αρχές, προκειμένου να ελεγχθεί η άνευ άδειας χρήση ή η καθ’ υπέρβαση της χορηγηθείσας άδειας χρήσης εγκατάσταση των πάσης φύσεως μικροπωλητών. Η άδεια αυτή δύναται να χορηγείται και μετά από διενέργεια δημοπρασίας σύμφωνα με τους όρους και τη διαδικασία του πρώτου εδαφίου της παρ. 9.
4. Η άδεια χρήσης κοινόχρηστων χώρων εκδίδεται κατόπιν υποβολής αίτησης προς τον δήμο. Στην αίτηση αναγράφονται:

α) το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του αιτούντος,

β) το είδος και η διεύθυνση της ασκούμενης επιχείρησης,

γ) η θέση, η έκταση και το είδος του αιτούμενου προς χρήση χώρου, καθώς και

δ) η αιτούμενη χρονική διάρκεια για την παραχώρηση.

Εφόσον έχει εκδοθεί ανάλογη προηγούμενη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η αίτηση συνοδεύεται από εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης των όρων της άδειας χρήσης ίσης προς το διακόσια τοις εκατό (200%) του αναλογούντος τέλους, η οποία δύναται να εκπέσει ύστερα από διαπίστωση κατ’ ελάχιστον δύο (2) φορές της παραβίασης των όρων που προβλέπονται. Η προσκόμιση εγγυητικής επιστολής δεν είναι αναγκαία, αν το τέλος του παραχωρούμενου χώρου είναι μικρότερο των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ. Το ύψος και ο τύπος της εγγυητικής επιστολής καθορίζονται με την ανωτέρω απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και δεν επιτρέπεται να είναι μεγαλύτερο από το διακόσια τοις εκατό (200%) του αναλογούντος τέλους.

5. Κατόπιν της υποβολής της ανωτέρω αίτησης, η αρμόδια υπηρεσία διενεργεί αυτοψία και εκδίδει έκθεση που καθορίζει την ακριβή θέση και έκταση του χώρου που δίνεται προς χρήση, σύμφωνα με τους όρους της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου περί παραχωρούμενων χώρων. Με την έκδοση της ανωτέρω έκθεσης, η οποία διαβιβάζεται στην αρμόδια για έκδοση της άδειας υπηρεσία και κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο, επιτρέπεται προσωρινά η χρήση του χώρου, σύμφωνα με τους όρους της έκθεσης, για το χρονικό διάστημα έως την έκδοση της άδειας.
6. Προκειμένου να χορηγηθεί η άδεια χρήσης, η αστυνομική αρχή, μέσα σε πέντε (5) ημέρες από την παραλαβή του σχετικού ερωτήματος του δήμου, γνωματεύει αν υφίστανται λόγοι ασφάλειας της κυκλοφορίας πεζών ή τροχοφόρων που επιβάλλουν τη μη χορήγηση της αιτουμένης αδείας οπότε αυτή δεν χορηγείται. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, η άδεια χορηγείται και χωρίς τη γνωμάτευση της αστυνομικής αρχής.
7. Η χορηγηθείσα άδεια καταχωρείται στο πληροφοριακό σύστημα με την ονομασία «Μητρώο Καταχώρισης Αδειών Χρήσης Κοινόχρηστων Χώρων», σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 5188/2025 (Α’ 49). Μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «mystreet» για έλεγχο της αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων, οι πολίτες οι οποίοι διαπιστώνουν αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων, δύνανται να υποβάλλουν καταγγελία σύμφωνα με την παρ. 1 του ανωτέρω άρθρου 20 του ν. 5188/2025.
8. Η χρήση των πλατειών διατίθεται σε όσους εκμεταλλεύονται καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που έχουν πρόσοψη σε αυτές σύμφωνα με όσα ορίζονται ειδικότερα στην απόφαση του δήμου. Επιτρέπεται η παραχώρηση της χρήσης συνεχόμενου κοινόχρηστου χώρου, εφόσον δεν θίγονται δικαιώματα άλλου που δικαιούται τη χρήση αυτού. Εάν όμως οι έχοντες δικαίωμα χρήσης του ανωτέρω κοινόχρηστου χώρου είναι περισσότεροι του ενός, η χρήση του παραχωρείται ανάλογα με τις προσόψεις των καταστημάτων αυτών ή ανάλογα με άλλα κριτήρια, όπως τοπικά, τουριστικά και κυκλοφοριακά. Δεν επιτρέπεται ο παραχωρούμενος προς χρήση κοινόχρηστος χώρος να επεκτείνεται μπροστά από παρακείμενο κατάστημα ή κατοικία, παρά μόνο με την έγγραφη συγκατάθεση αυτών που χρησιμοποιούν ή κατέχουν τα ακίνητα αυτά. Σε κάθε εκμεταλλευτή καταστήματος που έχει προβολή σε πλατείες, ο κοινόχρηστος χώρος που παραχωρείται είναι ανάλογος της πρόσοψης του καταστήματος και ορίζεται στο εβδομήντα τοις εκατό (70%) της προβολής του αντίστοιχου χώρου του επί της πλατείας. Το υπόλοιπο τριάντα τοις εκατό (30%) του χώρου διατίθεται στους ίδιους εκμεταλλευτές εφόσον δεν παρεμποδίζεται με τον τρόπο αυτό ουσιωδώς η ελεύθερη χρήση του κοινόχρηστου χώρου. Εάν κάποιος από τους δικαιούχους δεν χρησιμοποιεί τον κοινόχρηστο χώρο που του αναλογεί, η χρήση του χώρου δύναται να παραχωρηθεί από τον δήμο σε εκμεταλλευτές συνεχόμενων καταστημάτων, ανάλογα με την πρόσοψή τους.
9. Η παραχώρηση της χρήσης κοινόχρηστων χώρων, οι οποίοι δεν βρίσκονται μπροστά από καταστήματα ή στην προβολή αυτών, επιτρέπεται εφόσον δεν αναιρείται εξ ολοκλήρου η ιδιότητα του κοινόχρηστου χώρου και μόνον κατόπιν διενέργειας δημοπρασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις που αφορούν στους όρους διενέργειας δημοπρασιών για την εκμίσθωση δημοτικών ακινήτων του παρόντος Βιβλίου. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου δύναται να προβλέπεται ποιοι από τους ανωτέρω χώρους παραχωρούνται και χωρίς διενέργεια δημοπρασίας για πρόσκαιρη χρήση που δεν υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες και αφορά αποκλειστικά τη διεξαγωγή εκδηλώσεων κοινωνικής αλληλεγγύης ή δράσεων τουριστικής, πολιτιστικής, καλλιτεχνικής ή δημόσιας εμπορικής προβολής. Με όμοια απόφαση ορίζονται οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία για την παραχώρηση της χρήσης των εν λόγω κοινόχρηστων χώρων, καθώς και το ύψος του τέλους, το οποίο εξαρτάται και από τον κοινωφελή ή μη χαρακτήρα της εκδήλωσης.
10. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος δεν εμπίπτουν:

α) οι εταιρείες που εκτελούν εργασίες εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των υπογείων δικτύων διανομής και παροχετεύσεων φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των μετρητικών και των ρυθμιστικών διατάξεων φυσικού αερίου, καθώς και οι εταιρείες παραγωγής και διανομής θερμικής ενέργειας για την εγκατάσταση υπογείων δικτύων διανομής θερμότητας, για τις οποίες εφαρμόζονται οι σχετικές προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 2364/1995 (Α΄ 252), και

β) οι κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 (Α΄289), περί της εκτάσεως εφαρμογής.

Άρθρο 578

Σχολική περιουσία

1. Η κινητή και ακίνητη περιουσία των δημοσίων σχολείων πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μετά των κτηριακών εγκαταστάσεων, οικοπέδων και εν γένει υποδομών τους, αποτελεί περιουσία των δήμων στη διοικητική περιφέρεια της οποίας αυτά βρίσκονται. Σχολικά κτήρια και εν γένει σχολικές υποδομές που ανεγείρονται από λοιπούς φορείς, πλην δήμων, μετά την αποπεράτωσή τους μεταβιβάζονται στον οικείο δήμο με πρωτόκολλο παράδοσης – παραλαβής και ύστερα από απόφαση του αρμοδίου οργάνου του φορέα κατασκευής τους, η οποία αποτελεί τίτλο κυριότητας αυτών και εγγράφεται ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία.
2. Στην ακίνητη περιουσία της παρ. 1 δεν περιλαμβάνονται τα ακίνητα με εγκατεστημένη χρήση πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μετά των κτηριακών εγκαταστάσεών τους και εν γένει υποδομών, που στεγάζουν τις περιφερειακές υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της παρ. 2 του άρθρου 1 του π.δ. 161/2000 (Α΄ 145), τα οποία περιήλθαν με οποιοδήποτε τρόπο στην κυριότητα των περιφερειών.
3. Οι δήμοι καταγράφουν και προστατεύουν την κινητή και ακίνητη σχολική περιουσία, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις που εφαρμόζονται για τη λοιπή δημοτική περιουσία, καθώς και τις ειδικότερες διατάξεις που εφαρμόζονται για τη σχολική περιουσία.
4. Η σχολική περιουσία των δημόσιων σχολείων πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος Μέρους και του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 (Α΄110), περί σχολικής περιουσίας και λειτουργίας σχολείων.

Άρθρο 579

Αξιοποίηση σχολικών χώρων, υποδομών και λοιπών εγκαταστάσεων

1. Τα σχολικά κτήρια, υποδομές και εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη στέγαση δημόσιων σχολείων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργούν στην περιοχή του δήμου. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται:

α) Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και, ειδικά κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, μετά το πέρας του ωρολογίου διδακτικού προγράμματος και τη λήξη του ολοήμερου σχολείου, με απόφαση δημάρχου η διάθεση διδακτηρίου της σχολικής μονάδας για άλλες χρήσεις κοινής ωφέλειας ή για την οργάνωση και πραγματοποίηση εκδηλώσεων κοινού ενδιαφέροντος.

Με κανονιστική απόφαση του δήμου του άρθρου 318, περί δημοτικών κανονιστικών πράξεων τοπικού ενδιαφέροντος η οποία εκδίδεται στην αρχή του σχολικού έτους, δύναται να καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις αναφορικά με τις δράσεις που δύνανται να λαμβάνουν χώρα στα παραχωρούμενα σχολικά ακίνητα της διοικητικής του αρμοδιότητας, καθώς και κάθε θέμα που άπτεται της διαδικασίας παραχώρησής τους. Οι δράσεις του προηγούμενου εδαφίου δύνανται να περιλαμβάνουν εκδηλώσεις πολιτιστικού, κοινωνικού, αθλητικού ή επιστημονικού ενδιαφέροντος και σε κάθε περίπτωση συνάδουν με τη φύση, τον χαρακτήρα και τη λειτουργία των σχολικών χώρων.

β) Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, μετά το πέρας του ωρολογίου διδακτικού προγράμματος και τη λήξη του ολοήμερου σχολείου, με απόφαση του σχολικού συμβουλίου, η οποία γνωστοποιείται στον οικείο δήμο, να διοργανώνονται και να υλοποιούνται από τη σχολική μονάδα, με ή χωρίς συνεργασία με τρίτους φορείς, εκδηλώσεις, προγράμματα και συνέδρια που απευθύνονται στην εκπαιδευτική κοινότητα. Οι εκδηλώσεις, τα προγράμματα και τα συνέδρια διοργανώνονται, ύστερα από εισήγηση του διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Σε κάθε περίπτωση, μετά τη χρήση το διδακτήριο παραδίδεται καθ’ όλα έτοιμο για τη λειτουργία της σχολικής μονάδας. Δαπάνες για την αποκατάσταση τυχόν φθορών και ζημιών, όπως και επιπλέον δαπάνες φωτισμού, θέρμανσης και ύδρευσης, βαρύνουν τον χρήστη.

Τα έσοδα που εισπράττονται από τις εκδηλώσεις των περ. α) και β) διατίθενται για τις ανάγκες των σχολικών μονάδων του δήμου και κατά προτεραιότητα για τις ανάγκες της οικείας σχολικής μονάδας.

2. Η παρ. 1 δεν θίγει τη λειτουργία των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (Κ.Δ.Α.Π.) που στεγάζονται σε δημόσια σχολικά κτήρια και λειτουργούν μετά το πέρας του ωρολόγιου διδακτικού προγράμματος και μετά τη λήξη του ολοήμερου σχολείου, ούτε την εφαρμογή των άρθρων 10, περί όρων και διαδικασίας ίδρυσης των Ε.Σ.Κ. και των ΕΠΑ.Σ και μαθητείας του Ο.Α.Ε.Δ., ήδη Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, 23, περί όρων και διαδικασιών ίδρυσης των Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (Σ.Α.Ε.Κ.) και 36, περί φοίτησης στο μεταλυκειακό έτος του ν. 4763/2020 (Α΄ 254) και κάθε άλλης ειδικότερης διάταξης.
3. Η συστέγαση δημόσιων σχολείων στο ίδιο διδακτήριο, η αποκλειστική χρήση ορισμένων χώρων του διδακτηρίου από κάθε σχολείο, η κοινή χρήση των υπόλοιπων χώρων και οι ώρες λειτουργίας του κάθε συστεγαζόμενου σχολείου καθορίζονται με απόφαση του δημάρχου κατά την έναρξη κάθε διδακτικού έτους, ύστερα από γνώμη του συλλόγου διδασκόντων του συστεγαζόμενου σχολείου.
4. Σχολικά κτήρια, οι υποδομές και οι εγκαταστάσεις τους που δεν χρησιμοποιούνται για στέγαση δημόσιων σχολείων και έχει παύσει η λειτουργία τους είναι δυνατόν να διατίθενται κατά χρήση με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, για άλλες χρήσεις, εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος σοβαρών φθορών και ζημιών και υπό τον όρο η χρήση αυτή να μην αποκλείει την τυχόν επαναλειτουργία τους. Κατά τη διάρκεια της παραχώρησης, ο χρήστης βαρύνεται με τις δαπάνες αποκατάστασης για τυχόν φθορές και ζημίες στο παραχωρούμενο ακίνητο, καθώς και για τις δαπάνες φωτισμού, θέρμανσης και ύδρευσης. Ενδεχόμενα έσοδα από την εκμετάλλευση των ακινήτων του πρώτου εδαφίου που δεν χρησιμοποιούνται, διατίθενται από τον δήμο για τις ανάγκες επισκευής και συντήρησης του ακινήτου, τις αντίστοιχες ανάγκες των λειτουργούντων σχολικών του μονάδων ή για τη χρηματοδότηση πολιτιστικών εκδηλώσεων, οι οποίες συνάδουν με τη φύση και τον χαρακτήρα της εκπαίδευσης.

Άρθρο 580

Εκμετάλλευση κυλικείων δημόσιων σχολείων

Η διάθεση και εκμετάλλευση κυλικείων δημοσίων σχολείων γίνεται με δημοπρασία. Τα θέματα λειτουργίας καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις της δημοπρασίας καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 598, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.

Άρθρο 581

Ίδρυση και λειτουργία νεκροταφείων

1. Η ίδρυση και συντήρηση νεκροταφείων ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δήμων.
2. Η διοίκηση και διαχείριση όλων των λειτουργούντων νεκροταφείων ανήκει στην αρμοδιότητα των δήμων. Με κανονιστική απόφαση του δήμου ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την εύρυθμη λειτουργία του νεκροταφείου και των δικαιωμάτων ταφής, βάσει της κείμενης νομοθεσίας, της προστασίας της δημόσιας υγείας και των αρχών της ισότητας, του σεβασμού και της αξιοπρέπειας.
3. Η παραχώρηση ιδιαιτέρου δικαιώματος ταφής εκ μέρους του δήμου αποτελεί διοικητικής φύσεως παραχώρηση άδειας χρήσης δημοτικού πράγματος. Οι σχετικές πράξεις συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις. Ο χώρος επί του οποίου παραχωρείται δικαίωμα χρήσης, δεν αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του προσώπου προς το οποίο γίνεται η παραχώρηση και απαγορεύεται η μεταβίβασή του σε τρίτους, είτε ειδικούς είτε καθολικούς διαδόχους του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄

ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ

Άρθρο 582

Δικαίωμα εκμετάλλευσης περιπτέρου

1. Η αρμοδιότητα χορήγησης του δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρων εντός κοινόχρηστων χώρων, των οποίων την κυριότητα ή τη διαχείριση έχουν οι δήμοι, ανήκει αποκλειστικά σε αυτούς.
2. Οι θέσεις των περιπτέρων καθορίζονται και αποτυπώνονται σε σχετικά τοπογραφικά διαγράμματα αρμόζουσας κλίμακας, στα οποία απεικονίζονται ευκρινώς και με βάση την τέχνη και την επιστήμη, το κουβούκλιο του περιπτέρου, ο περιβάλλον χώρος του και ο ευρύτερος κοινόχρηστος, περιβάλλων χώρος. Για τον καθορισμό και την αποτύπωση των στοιχείων του πρώτου εδαφίου εκδίδεται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, μετά από γνώμη της οικείας δημοτικής κοινότητας και εισήγηση της δημοτικής επιτροπής. Για την έκδοση της απόφασης του δευτέρου εδαφίου απαιτείται γνώμη της οικείας αστυνομικής αρχής, η οποία εξετάζει την καταλληλότητα του χώρου από πλευράς ασφάλειας της κυκλοφορίας πεζών και των οχημάτων. Σε περίπτωση αρνητικής γνώμης, δεν επιτρέπεται ο καθορισμός θέσεων περιπτέρων. Η γνώμη παρέχεται εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του ερωτήματος του δήμου και παρερχομένης άπρακτης αυτής, τεκμαίρεται η θετική γνώμη αυτής ως προς την καταλληλότητα του χώρου από πλευράς ασφάλειας.
3. Για τον καθορισμό των θέσεων περιπτέρων λαμβάνονται υπόψη οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις που αφορούν στην προστασία του φυσικού, πολιτιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος, των δασικών περιοχών, των αρχαιολογικών και ιστορικών τόπων, της δημόσιας κυκλοφορίας, την αισθητική και λειτουργική φυσιογνωμία του αστικού περιβάλλοντος, καθώς και την εν γένει προστασία της κοινής χρήσης. Με τοπικές κανονιστικές αποφάσεις του άρθρου 318, περί δημοτικών κανονιστικών πράξεων τοπικού ενδιαφέροντος, καθορίζονται οι προδιαγραφές κατασκευής και τοποθέτησης των κουβουκλίων, ανάλογα με τις τοπικές ιδιαιτερότητες.
4. Με την απόφαση της παρ. 2 καθορίζεται ο χρόνος παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης των θέσεων των περιπτέρων, ο οποίος σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη.
5. Σε κάθε περίπτωση παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης κοινόχρηστου χώρου, πέραν αυτού που καταλαμβάνει η κατασκευή του περιπτέρου, εφαρμόζεται το άρθρο 577, περί παραχώρησης χρήσης κοινόχρηστων χώρων.
6. Σε κάθε περίπτωση παραβίασης των όρων της παραχώρησης, καθώς και σε περίπτωση μη λειτουργίας του περιπτέρου για μακρό χρονικό διάστημα, χωρεί ανάκληση της παραχώρησης, κατόπιν απόφασης του δημοτικού συμβουλίου.

Άρθρο 583

Παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημόσια κλήρωση

1. Επί του συνόλου των περιπτέρων, ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) κατ’ ελάχιστο, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριάντα πέντε τοις εκατό (35%), παραχωρείται κατόπιν δημόσιας κλήρωσης με την καταβολή τέλους, σύμφωνα με τα άρθρα 397 έως 400 του Κεφαλαίου Ε΄ του Μέρους Β’ του παρόντος Βιβλίου, περί τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων, βάσει του ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος και εφόσον δεν υφίστανται βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον δήμο:

α) σε άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) και

β) σε πολύτεκνους.

2. Για την παραχώρηση του δικαιώματος αυτού, υποβάλλονται αιτήσεις από τους δικαιούχους, κατόπιν σχετικής προκήρυξης, στην οποία ορίζονται ιδίως οι θέσεις, το ύψος του ετήσιου τέλους και τα δικαιολογητικά. Επιπλέον των λοιπών δικαιολογητικών, απαιτούνται:

α) για τα άτομα με αναπηρία η προσκόμιση πιστοποιητικού, από το οποίο προκύπτουν η πάθηση και το ποσοστό αναπηρίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και

β) για τους πολύτεκνους πιστοποιητικό της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, που πιστοποιεί την πολυτεκνική ιδιότητα. Οι ανωτέρω προϋποθέσεις ελέγχονται άπαξ κατά τον χρόνο χορήγησης του δικαιώματος.

3. Οι θέσεις παραχωρούνται στους δικαιούχους με δημόσια κλήρωση, στην οποία δύναται να παρίστανται εκπρόσωποι των ενώσεών τους. Ειδικές διατάξεις περί απαλλαγής των προσώπων της παρ. 1 από την καταβολή τέλους ή ανταλλάγματος δεν ισχύουν.
4. Τον δικαιούχο δύναται να αναπληρώνει ο σύζυγος ή η σύζυγος και τα ενήλικα τέκνα, τα στοιχεία των οποίων αναγράφονται στην πράξη παραχώρησης.

Άρθρο 584

Παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημοπρασία

1. Η παραχώρηση του δικαιώματος εκμετάλλευσης των λοιπών θέσεων της παρ. 1 του άρθρου 583, περί παραχώρησης δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημόσια κλήρωση, γίνεται με δημοπρασία, σύμφωνα με το άρθρο 554, περί εκμίσθωσης ακινήτων, καθώς και το Κεφάλαιο Η’ του παρόντος μέρους, περί δημοπρασιών, αποκλειομένης της δυνατότητας απευθείας παραχώρησης αυτών. Η διακήρυξη, πέραν των οριζομένων στις ανωτέρω διατάξεις, υποχρεωτικά περιλαμβάνει και τους εξής όρους:

α) απαγορεύεται η περαιτέρω παραχώρηση του δικαιώματος σε τρίτους, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 585, περί διαδοχής και εκμίσθωσης δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου,

β) για τη σύναψη της σύμβασης παραχώρησης απαιτείται η κατάθεση εγγύησης υπέρ του οικείου δήμου για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης των όρων της σύμβασης που αφορούν στη χωροθέτηση της κατασκευής του περιπτέρου. Το ποσό της εγγύησης επιστρέφεται άτοκα, όταν διαπιστωθεί από τον δήμο η τήρηση των ανωτέρω όρων και σε κάθε περίπτωση εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) μηνός από την ημερομηνία γνωστοποίησης σε αυτόν της ολοκλήρωσης της κατασκευής του περιπτέρου. Το ύψος της εγγύησης ορίζεται σε ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%) του κόστους κατεδάφισης της κατασκευής του περιπτέρου και επαναφοράς των πραγμάτων στην πρότερη κατάσταση της κατασκευής του. Στη σχετική διακήρυξη καθορίζονται από τη δημοτική επιτροπή το ποσο της ανωτέρω εγγύησης, ο τρόπος καταβολής αυτής και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.

2. Για τον καθορισμό της τιμής εκκίνησης του καταβλητέου μισθώματος, λαμβάνεται υπόψη κάθε στοιχείο προσδιοριστικό της αξίας της θέσης του περιπτέρου και ιδίως τα κυκλοφοριακά δεδομένα, η εμπορικότητα των οδών και η δυνατότητα περαιτέρω παραχώρησης του περιβάλλοντος κοινόχρηστου χώρου για την ανάπτυξη της οικονομικής του δραστηριότητας.

Άρθρο 585

Διαδοχή – Εκμίσθωση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου

1. Σύζυγος ή ενήλικα τέκνα που καθίστανται κληρονόμοι των δικαιούχων κατά το διάστημα της παραχώρησης υπεισέρχονται αυτοδίκαια στο ανωτέρω δικαίωμα, εφόσον δηλώσουν την επιθυμία τους στην αρμόδια αρχή. Σε περίπτωση περισσοτέρων του ενός διαδόχων κατά τα ανωτέρω, προσκομίζεται και υπεύθυνη δήλωση με την οποία δηλώνεται η βούληση των λοιπών να παραχωρηθεί το δικαίωμα στον αιτούντα.
2. Εκμίσθωση του δικαιώματος εκμετάλλευσης σε τρίτους, επιτρέπεται για χρόνο που δεν υπερβαίνει τον χρόνο λήξης της αρχικής παραχώρησης. Αντίγραφο του μισθωτηρίου προσκομίζεται εντός τριάντα (30) ημερών στον οικείο δήμο, ο οποίος εκδίδει πράξη με την οποία διαπιστώνεται η ανωτέρω παραχώρηση.
3. Σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου, οι κληρονόμοι αυτού ή ο μισθωτής υποχρεούνται να αναγγείλουν εντός ενός (1) μηνός τον θάνατο στον οικείο δήμο. Στην περίπτωση αυτή, καθώς και σε περίπτωση παραίτησης του δικαιούχου από το δικαίωμα, οι συμβάσεις μίσθωσης που δεν έχουν λήξει, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι τη λήξη τους. Εάν δεν υπάρχουν διάδοχοι, η μίσθωση συνεχίζεται μέχρι τη λήξη της, κατόπιν αιτήματος του μισθωτή. Στην περίπτωση αυτή, το μίσθωμα καθώς και το τέλος του περιβάλλοντος χώρου της περιόδου αυτής καταβάλλονται απευθείας στον δήμο. Υπεκμίσθωση δεν επιτρέπεται.

Άρθρο 586

Μετατόπιση περιπτέρου

1. Η μετατόπιση περιπτέρου γίνεται με πρωτοβουλία του δήμου για λόγους ασφάλειας, κυκλοφορίας, εκτέλεσης δημοσίων, δημοτικών ή άλλων εργασιών κοινής ωφέλειας. Μετατόπιση επιτρέπεται και κατόπιν αίτησης του δικαιούχου, με αιτιολογημένη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Η μετατόπιση γίνεται κατά το δυνατόν πλησιέστερα της παλαιάς θέσης λαμβανομένης υπ’ όψιν και της αποδοτικότητας της νέας, καθώς και των γειτνιαζόντων περιπτέρων.
2. Η μετατόπιση γίνεται είτε σε θέση που έχει κενωθεί είτε σε νέα θέση και συντελείται με τις προϋποθέσεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 582, περί του δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου.
3. Σε περίπτωση μετατόπισης περιπτέρου κατόπιν αίτησης του δικαιούχου η δαπάνη βαρύνει αυτόν. Σε περίπτωση αυτεπάγγελτης μετατόπισης, η σχετική δαπάνη, η αποκατάσταση λειτουργίας περιπτέρου, καθώς και οι τυχόν φθορές που οφείλονται στη μετατόπιση βαρύνουν αυτόν επ’ ωφελεία του οποίου γίνεται η μετατόπιση. Σε περίπτωση προσωρινής μετατόπισης, το περίπτερο επαναφέρεται στην αρχική του θέση μόλις εκλείψουν οι λόγοι που επέβαλαν τη μετατόπιση. Η δαπάνη προσωρινής μετατόπισης του περιπτέρου, η επαναφορά του και οι τυχόν φθορές βαρύνουν αυτόν επ’ ωφελεία του οποίου γίνεται η μετατόπιση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄

ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΕΣ

Άρθρο 587

Όργανα δημοπρασιών

1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, για τις δημοπρασίες εκποίησης και εκμίσθωσης ακινήτων και κινητών πραγμάτων δήμων και περιφερειών, καθώς και αγοράς και μίσθωσης ακινήτων από τους δήμους και τις περιφέρειες, εφαρμόζονται τα άρθρα 587 έως 597.
2. Η δημοτική ή η περιφερειακή επιτροπή είναι το αρμόδιο όργανο για την κατάρτιση των όρων, τη σύνταξη των διακηρύξεων, την εκδίκαση των ενστάσεων και την κατακύρωση των δημοπρασιών.
3. Η δημοπρασία διεξάγεται από τριμελή επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, αποτελούμενη από τουλάχιστον έναν (1) σύμβουλο, ως πρόεδρο. Στην επιτροπή δύναται να συμμετέχουν και ειδικοί επιστήμονες ή υπάλληλοι του οικείου δήμου ή της περιφέρειας.

Άρθρο 588

Τόπος διεξαγωγής δημοπρασιών

1. Η δημοπρασία διεξάγεται στο κατάστημα του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα.
2. Εφόσον το ακίνητο προς εκποίηση ή εκμίσθωση δεν βρίσκεται στον δήμο ή στην περιφέρεια στους οποίους ανήκει, η δημοπρασία δύναται, έπειτα από απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, να διεξάγεται στο κατάστημα του δήμου ή της περιφέρειας όπου βρίσκεται και ενώπιον της επιτροπής διενέργειας του δήμου ή της περιφέρειας όπου ανήκει το ακίνητο.

Άρθρο 589

Όροι διακήρυξης πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Οι όροι για την εκμίσθωση και εκποίηση ακινήτων και κινητών πραγμάτων καθορίζονται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή και περιλαμβάνονται στην οικεία διακήρυξη.
2. Η διακήρυξη περιλαμβάνει υποχρεωτικά:

α) τον ακριβή χρόνο και τον τόπο της διενέργειας της δημοπρασίας,

β) το είδος, τη θέση και κάθε άλλο προσδιοριστικό στοιχείο του υπό εκμίσθωση ή εκποίηση ακινήτου και, στην περίπτωση κινητού, το είδος και λεπτομερή περιγραφή αυτού,

γ) την τιμή εκκίνησης του καταβλητέου μισθώματος ή τιμήματος,

δ) όρο ότι ο τελευταίος πλειοδότης που θα αναδειχθεί υποχρεούται να παρουσιάσει εγγυητή, ο οποίος θα υπογράψει τα πρακτικά της δημοπρασίας, καθιστάμενος υπεύθυνος εις ολόκληρον με τον πλειοδότη για την εκπλήρωση των όρων της σύμβασης,

ε) όρο ότι ο τελευταίος πλειοδότης δεν αποκτά δικαίωμα αποζημίωσης από τη μη έγκριση των πρακτικών της δημοπρασίας,

στ) την υποχρέωση κατάθεσης από τον τελευταίο πλειοδότη, μετά από την υπογραφή της σύμβασης, εγγυητικής επιστολής καλής και έγκαιρης εκτέλεσης των όρων της διακήρυξης και της σύμβασης, ποσού ίσου προς το δέκα τοις εκατό (10%) επί του επιτευχθέντος μισθώματος ή τιμήματος. Στις περιπτώσεις εκμίσθωσης, ο υπολογισμός γίνεται, προκειμένου για χρονική διάρκεια μικρότερη του έτους, για ολόκληρο τον χρόνο της μίσθωσης, προκειμένου δε για χρονική διάρκεια μεγαλύτερη του έτους, για ένα (1) έτος. Η εγγυητική επιστολή καταπίπτει υπέρ του δήμου ή της περιφέρειας, σε κάθε περίπτωση παράβασης των όρων της σύμβασης.

ζ) όρο ότι οι δαπάνες δημοσίευσης βαρύνουν τον εκάστοτε τελικό πλειοδότη,

η) οποιονδήποτε άλλο όρο που σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση τείνει στην καλύτερη εξασφάλιση των συμφερόντων του δήμου ή της περιφέρειας.

3. Στις περιπτώσεις εκμίσθωσης, η διακήρυξη, πλέον των οριζομένων στην παρ. 2, περιλαμβάνει:

α) τις σταδιακές αναπροσαρμογές του μισθώματος, τον τόπο και χρόνο της καταβολής του,

β) τη διάρκεια της μίσθωσης και τη δυνατότητα τυχόν παράτασης,

γ) την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής αναγνωρισμένου πιστωτικού ιδρύματος για τη συμμετοχή στη δημοπρασία σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) του ορίου προσφοράς. Ο υπολογισμός γίνεται, προκειμένου για χρονική διάρκεια μικρότερη του έτους, για ολόκληρο τον χρόνο της μίσθωσης, προκειμένου δε για χρονική διάρκεια μεγαλύτερη του έτους, για ένα (1) έτος,

δ) όρο ότι, μετά την κατακύρωση, ο τελευταίος πλειοδότης υποχρεούται να προσέλθει για την υπογραφή του μισθωτηρίου εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν έγγραφης πρόσκλησης,

ε) όρο ότι ο μισθωτής υποχρεούται να διατηρεί την κατοχή του μίσθιου, τις δουλείες υπέρ του μίσθιου, τα όρια του μίσθιου και γενικά να διατηρεί το μίσθιο σε καλή κατάσταση,

στ) όρο ότι ο εκμισθωτής δεν ευθύνεται έναντι του μισθωτού για την πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το μίσθιο, για την οποία τεκμαίρεται ότι ο μισθωτής έχει λάβει γνώση, ούτε για την ύπαρξη δουλείας επί του ακινήτου,

ζ) όρο ότι απαγορεύεται απολύτως η σιωπηρή αναμίσθωση,

η) όρο ότι ο μισθωτής υποχρεούται μετά τη λήξη της μίσθωσης να παραδώσει το μίσθιο αμέσως, διαφορετικά υπόκειται σε έξωση κατά τη νόμιμη διαδικασία.

4. Στις περιπτώσεις εκποίησης, η διακήρυξη, πλέον των οριζομένων στην παρ. 2, περιλαμβάνει ότι:

α) ουδείς γίνεται δεκτός στη δημοπρασία εάν δεν προσκομίσει για τη συμμετοχή στη δημοπρασία, ως εγγύηση, γραμμάτιο σύστασης παρακαταθήκης του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ή εγγυητική επιστολή αναγνωρισμένης τράπεζας, ή βεβαίωση του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για την παρακατάθεση από τον ενδιαφερόμενο να λάβει μέρος στη δημοπρασία ομολογιών Δημοσίου, τράπεζας ή οργανισμού κοινής ωφέλειας, αναγνωρισμένων με εγγυοδοσία, ποσού ίσου προς το ένα δέκατο (1/10) της τιμής εκκίνησης που ορίζεται στη διακήρυξη,

β) ο τελευταίος πλειοδότης υποχρεούται να καταβάλει ολόκληρο το τίμημα στο ταμείο του δήμου ή της περιφέρειας εντός δέκα (10) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης περί κατακύρωσης της δημοπρασίας και πριν από τη σύνταξη και υπογραφή του συμβολαίου ή εφόσον πρόκειται για κινητό πριν από την παράδοσή του,

γ) ο πωλητής δεν ευθύνεται έναντι του αγοραστή για νομικά ή πραγματικά ελαττώματα του πράγματος ή για τα υφιστάμενα σε αυτό βάρη και δουλείες.

Άρθρο 590

Δημοσίευση διακήρυξης πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η διακήρυξη δημοσιεύεται με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες προ της διενέργειας της δημοπρασίας στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 134, περί δημοσίευσης αποφάσεων δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου. Στην περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 588, περί τόπου διεξαγωγής δημοπρασιών, γίνεται επιπλέον δημοσίευση της διακήρυξης στην ιστοσελίδα του δήμου και της περιφέρειας αντίστοιχα, όπου βρίσκεται το ακίνητο.
2. Περίληψη της διακήρυξης δημοσιεύεται υποχρεωτικά με απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, σε εφημερίδα σύμφωνα με το άρθρο 134, δέκα (10) πλήρεις ημέρες πριν από τη διενέργεια της δημοπρασίας.
3. Σε περίπτωση επανάληψης της δημοπρασίας, με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη, αντίστοιχα, δημοσιεύεται περίληψη της διακήρυξης, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2, πέντε (5) πλήρεις ημέρες πριν από τη διενέργεια της δημοπρασίας.
4. Οι δαπάνες δημοσίευσης βαρύνουν τον εκάστοτε τελικό πλειοδότη.

Άρθρο 591

Διενέργεια πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία είναι φανερή και προφορική και διεξάγεται κατά την ορισθείσα ημέρα και ώρα. Η δημοπρασία δύναται να συνεχίζεται και πέραν της ώρας που ορίζεται στη διακήρυξη, εφόσον εξακολουθούν αδιάκοπα οι προσφορές. Η επιτροπή που διεξάγει τη δημοπρασία αποφασίζει για τη συνέχισή της και πέραν της οριζομένης ώρας, η δε απόφαση αυτή καταχωρείται στα πρακτικά.
2. Οι προσφορές των πλειοδοτών αναγράφονται στα πρακτικά κατά σειρά εκφώνησης μαζί με το ονοματεπώνυμο του πλειοδότη. Κάθε προσφορά είναι δεσμευτική για τον εκάστοτε πλειοδότη, η δέσμευση δε αυτή μεταφέρεται διαδοχικά από τον πρώτο στους επόμενους και επιβαρύνει οριστικά τον τελευταίο πλειοδότη.
3. Αν κάποιος πλειοδοτεί για λογαριασμό άλλου, οφείλει να το δηλώσει προς την επιτροπή διενέργειας πριν από την έναρξη της διαδικασίας της δημοπρασίας, παρουσιάζοντας σχετικό νόμιμο πληρεξούσιο έγγραφο, διαφορετικά θεωρείται ότι μετέχει για δικό του λογαριασμό.
4. Η απόφαση της επιτροπής διενέργειας για τον αποκλεισμό ενδιαφερομένου να λάβει μέρος στη δημοπρασία, επειδή δεν εκπληρώνει τους όρους της διακήρυξης, αναγράφεται στα πρακτικά.
5. Μετά τη λήξη της δημοπρασίας τα πρακτικά υπογράφονται από την επιτροπή διενέργειας, από τον τελευταίο πλειοδότη και τον εγγυητή του.
6. Ένσταση κατά της νομιμότητας της διενέργειας του διαγωνισμού ή της συμμετοχής κάποιου σε αυτόν, υποβάλλεται από τους συμμετέχοντες εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) ημερών από την ημερομηνία διενέργειάς του. Η επιτροπή διενέργειας υποβάλλει εντός τεσσάρων (4) ημερών την ένσταση με αιτιολογημένη γνωμοδότησή της στη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, προκειμένου αυτή να αποφανθεί τελικά για την αποδοχή ή την απόρριψή της. Εφόσον η ένσταση στρέφεται κατά συμμετέχοντος στον διαγωνισμό, η επιτροπή διενέργειας την κοινοποιεί υποχρεωτικά στον καθ’ ου, ο οποίος έχει δικαίωμα να υποβάλει εγγράφως τις απόψεις του, εντός προθεσμίας δύο (2) ημερών από την κοινοποίηση.
7. Η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, μετά από την εκδίκαση τυχόν ενστάσεων, αποφασίζει για την κατακύρωση ή μη της δημοπρασίας, εντός δέκα (10) ημερών από τη διενέργειά της. Κατακύρωση χωρεί εφόσον κριθεί συμφέρουσα η προσφορά του πλειοδότη.

Άρθρο 592

Επανάληψη πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη υποχρεωτικά μία φορά και με τους ίδιους όρους, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας πλειοδότης. Με απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, επιτρέπεται η μείωση της τιμής εκκίνησης του μισθώματος ή τιμήματος.
2. Με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, επιτρέπεται η επανάληψη της δημοπρασίας με τους ίδιους όρους:

α) εφόσον δεν κατακυρωθεί το αποτέλεσμά της λόγω ασυμφόρου του επιτευχθέντος αποτελέσματος,

β) εάν η περί κατακύρωσης απόφαση ακυρωθεί για λόγους νομιμότητας,

γ) εάν ο τελευταίος πλειοδότης και ο εγγυητής του αρνούνται να υπογράψουν τα πρακτικά, καθώς και όταν ο τελευταίος πλειοδότης δεν προσέλθει εντός των προθεσμιών που τίθενται για την υπογραφή της σύμβασης ή την καταβολή του τιμήματος. Στην περίπτωση αυτή, η εγγύηση συμμετοχής καταπίπτει υπέρ του οικείου δήμου ή περιφέρειας, αντίστοιχα, και η δημοπρασία επαναλαμβάνεται σε βάρος του τελευταίου πλειοδότη και του εγγυητή του. Ως τιμή εκκίνησης ορίζεται το ποσό που κατακυρώθηκε επ’ ονόματι του τελευταίου πλειοδότη με τη δυνατότητα μείωσής του έπειτα από απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, αντίστοιχα, μέχρι δέκα τοις εκατό (10%).

3. Στην περ. γ) της παρ. 2, αντί για την επανάληψη της δημοπρασίας, επιτρέπεται, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου συμβουλίου, για λόγους δημοσίου συμφέροντας και ιδίως όταν η αξία του ακινήτου είναι μικρή, να καλείται ο δεύτερος κατά σειρά πλειοδότης για την υπογραφή της σύμβασης, εάν θέλει, με την τιμή της προσφοράς του. Σε περίπτωση άρνησής του, παραμένουν αναλλοίωτα τα δικαιώματα του δήμου ή της περιφέρειας κατά του τελευταίου πλειοδότη.

Άρθρο 593

Όροι διακήρυξης μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Οι όροι για τη μίσθωση και αγορά ακινήτων καθορίζονται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή και περιλαμβάνονται στην οικεία διακήρυξη.
2. Η διακήρυξη περιλαμβάνει υποχρεωτικά:

α) την υποχρέωση υποβολής προσφορών των ενδιαφερόμενων εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη δημοσίευση,

β) τον ακριβή τρόπο και τη διεύθυνση υποβολής των προσφορών,

γ) το είδος, τις προδιαγραφές και κάθε άλλο προσδιοριστικό στοιχείο του ζητούμενου ακινήτου,

δ) το ανώτατο ποσό μισθώματος ή τιμήματος ειδικά και μόνον για τις περ. α) και γ) της παρ. 2 του άρθρου 596 και της παρ. 3 του ιδίου άρθρου,

ε) την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής αναγνωρισμένου πιστωτικού ιδρύματος για τη συμμετοχή στη δημοπρασία, καθώς και τις προϋποθέσεις κατάπτωσης της εγγυητικής επιστολής υπέρ του δήμου ή της περιφέρειας,

στ) όρο ότι ο τελευταίος μειοδότης που θα αναδειχθεί υποχρεούται να παρουσιάσει εγγυητή, ο οποίος θα υπογράψει τα πρακτικά της δημοπρασίας, καθιστάμενος υπεύθυνος εις ολόκληρον με τον μειοδότη για την εκπλήρωση των όρων της σύμβασης,

ζ) ότι οι δαπάνες δημοσίευσης βαρύνουν τον εκάστοτε τελικό μειοδότη και

η) οποιονδήποτε άλλο όρο που σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση τείνει στην καλύτερη εξασφάλιση των συμφερόντων του δήμου ή της περιφέρειας.

3. Στις περιπτώσεις μίσθωσης, η διακήρυξη περιλαμβάνει επιπλέον:

α) τη διάρκεια της μίσθωσης,

β) τη δυνατότητα μονομερούς παράτασης εκ μέρους του μισθωτή, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 555,

γ) τη δυνατότητα μονομερούς λύσης της σύμβασης εκ μέρους του μισθωτή, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 555.

Άρθρο 594

Δημοσίευση διακήρυξης μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η διακήρυξη δημοσιεύεται με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 133, περί δημοσίευσης αποφάσεων δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου. Στην περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 588, περί τόπου διεξαγωγής δημοπρασιών, γίνεται επιπλέον δημοσίευση της διακήρυξης στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα, όπου βρίσκεται το ακίνητο.
2. Περίληψη της διακήρυξης δημοσιεύεται υποχρεωτικά με απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, σε εφημερίδα σύμφωνα με το άρθρο 134, περί δημοσίευσης αποφάσεων των δήμων και των περιφερειών σε εφημερίδα.
3. Σε περίπτωση επανάληψης της δημοπρασίας, με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, δημοσιεύεται περίληψη της διακήρυξης, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2.
4. Οι δαπάνες δημοσίευσης βαρύνουν τον εκάστοτε τελικό μειοδότη,

Άρθρο 595

Διενέργεια μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη δημοσίευση της διακήρυξης, οι προσφορές ενδιαφέροντος αποστέλλονται στην επιτροπή του άρθρου 564, περί επιτροπών αξιολόγησης περιουσιακών στοιχείων, η οποία μετά από επιτόπια έρευνα κρίνει την καταλληλότητα των προσφερομένων ακινήτων καθώς και εάν αυτά πληρούν τους όρους της οικείας διακήρυξης. Η επιτροπή συντάσσει σχετική έκθεση εντός δέκα (10) ημερών από τη λήψη των προσφορών. Οι λόγοι αποκλεισμού ακινήτου αιτιολογούνται επαρκώς στην έκθεση. Η έκθεση αυτή, η οποία περιλαμβάνει και τις προσφορές ενδιαφέροντος, αποστέλλεται στη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, η οποία μεριμνά άμεσα για την κοινοποίηση της έκθεσης επί αποδείξει σε όλους, όσους εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Ενστάσεις κατά της έκθεσης καταλληλόλητας υποβάλλονται στη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή εντός αποκλειστικής προθεσμίας σαράντα οκτώ (48) ωρών από την κοινοποίηση της έκθεσης.
2. Μετά την εκδίκαση ενστάσεων, με απόφαση του δημάρχου ή περιφερειάρχη, ορίζονται ο τόπος, η ημέρα και η ώρα διεξαγωγής της δημοπρασίας. Η απόφαση κοινοποιείται επί αποδείξει στους ενδιαφερόμενους, των οποίων τα ακίνητα κρίθηκαν κατάλληλα, προκειμένου να συμμετάσχουν στη δημοπρασία.
3. Η δημοπρασία είναι φανερή και προφορική. Η δημοπρασία δύναται να συνεχίζεται και πέραν της ώρας που ορίζεται στη διακήρυξη, εφόσον εξακολουθούν αδιάκοπα οι προσφορές. Η επιτροπή που διεξάγει τη δημοπρασία αποφασίζει για τη συνέχισή της και πέραν της οριζομένης ώρας, η δε απόφαση αυτή καταχωρείται στα πρακτικά.
4. Οι προσφορές αναγράφονται στα πρακτικά κατά σειρά εκφώνησης μαζί με το ονοματεπώνυμο του μειοδότη. Κάθε προσφορά είναι δεσμευτική για τον εκάστοτε μειοδότη, η δέσμευση δε αυτή μεταφέρεται διαδοχικά από τον πρώτο στους επόμενους και επιβαρύνει οριστικά τον τελευταίο μειοδότη.
5. Αν κάποιος μειοδοτεί για λογαριασμό άλλου, οφείλει να το δηλώσει προς την επιτροπή διενέργειας πριν από την έναρξη της διαδικασίας της δημοπρασίας, παρουσιάζοντας σχετικό νόμιμο πληρεξούσιο έγγραφο, διαφορετικά θεωρείται ότι μετέχει για δικό του λογαριασμό.
6. Η απόφαση της επιτροπής με την οποίο αποκλείεται να λάβει μέρος στη δημοπρασία κάποιος ενδιαφερόμενος επειδή δεν πληροί τους όρους της διακήρυξης, αναγράφεται στα πρακτικά.
7. Μετά τη λήξη της δημοπρασίας τα πρακτικά υπογράφονται από την οικεία επιτροπή και από τον τελευταίο μειοδότη με τον εγγυητή του.
8. Ένσταση κατά της νομιμότητας της διενέργειας του διαγωνισμού ή της συμμετοχής κάποιου σε αυτόν, υποβάλλεται από τους συμμετέχοντες εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) ημερών από την ημερομηνία διενέργειάς του. Η επιτροπή διενέργειας υποβάλλει εντός τεσσάρων (4) ημερών την ένσταση με αιτιολογημένη γνωμοδότησή της στη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, προκειμένου αυτή να αποφανθεί τελικά για την αποδοχή ή την απόρριψή της. Εφόσον η ένσταση στρέφεται κατά συμμετέχοντος στο διαγωνισμό, η επιτροπή διενέργειας την κοινοποιεί υποχρεωτικά στον καθ’ ου, ο οποίος έχει δικαίωμα να υποβάλει εγγράφως τις απόψεις του, εντός προθεσμίας δύο (2) ημερών από την κοινοποίηση.
9. Η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, μετά την εκδίκαση τυχόν ενστάσεων, αποφασίζει για την κατακύρωση ή μη της δημοπρασίας, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη διενέργειά της.

Άρθρο 596

Επανάληψη μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη υποχρεωτικά για μία φορά και με τους ίδιους όρους, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας μειοδότης.
2. Με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, επιτρέπεται η επανάληψη της δημοπρασίας με τους ίδιους όρους:

α) εφόσον δεν κατακυρωθεί το αποτέλεσμά της λόγω ασυμφόρου του επιτευχθέντος αποτελέσματος,

β) εάν η περί κατακύρωσης απόφαση ακυρωθεί,

γ) εάν ο τελευταίος μειοδότης και ο εγγυητής του αρνούνται να υπογράψουν τα πρακτικά, καθώς και όταν ο τελευταίος μειοδότης δεν προσέλθει εντός των προθεσμιών που τίθενται για την υπογραφή της σύμβασης. Στην περίπτωση αυτή, η εγγύηση συμμετοχής καταπίπτει υπέρ του οικείου δήμου ή περιφέρειας και η δημοπρασία επαναλαμβάνεται σε βάρος του τελευταίου μειοδότη και του εγγυητή του.

3. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται υποχρεωτικά εφόσον, πριν κοινοποιηθεί η έγκριση στον τελευταίο μειοδότη, επιδοθεί με δικαστικό επιμελητή στη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή νέα προσφορά από πρόσωπο δικαιούμενο να συμμετάσχει στη δημοπρασία και υπό την προϋπόθεση ότι η νέα αυτή προσφορά είναι τουλάχιστον κατά δέκα τοις εκατό (10%) μικρότερη εκείνης η οποία έχει επιτευχθεί κατά τη δημοπρασία. Η επαναληπτική δημοπρασία διεξάγεται μόνον με τη συμμετοχή όσων τα ακίνητα έχουν κριθεί κατάλληλα κατά την πρώτη δημοπρασία.
4. Στις περ. α) και γ) της παρ. 2, ορίζεται ως ανώτατο όριο το μίσθωμα ή τίμημα που επετεύχθη κατά την πρώτη δημοπρασία. Στην περίπτωση της παρ. 3, ορίζεται ως ανώτατο όριο το ποσό της νέας προσφοράς.

Άρθρο 597

Ηλεκτρονικές δημοπρασίες

Οι πλειοδοτικές δημοπρασίες για την εκποίηση και την εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και περιφερειών διενεργούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημοπρασιών. Έως την έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 5 του άρθρου 598, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων και τη θέση σε λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του παρόντος, οι δημοπρασίες διενεργούνται σύμφωνα με το παρόν Μέρος του Κώδικα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄

ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Ε΄

Άρθρο 598

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, δύναται να καθορίζονται πρόσθετες ειδικές προϋποθέσεις, καθώς και θέματα τεχνικού χαρακτήρα για την εφαρμογή των προβλέψεων του άρθρου 563, περί χρηματοδοτικής μίσθωσης.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού περιουσιακά στοιχεία οποιασδήποτε φύσεως που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και σε δημόσια νομικά πρόσωπα επιτρέπεται να παραχωρηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στους δήμους και στις περιφέρειες και να παραχωρηθούν μόνον κατά χρήση και άνευ ανταλλάγματος στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) που λειτουργούν με τη μορφή συνδέσμου, ύστερα από απόφαση του αρμοδίου οργάνου που διοικεί τους φορείς, οι οποίοι προβαίνουν στην ανωτέρω παραχώρηση των περιουσιακών τους στοιχείων. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για την παραχώρηση, καθώς και οι συνέπειες που επιφέρει η μη τήρησή τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, περιουσιακά στοιχεία οποιασδήποτε φύσεως που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και σε δημόσια νομικά πρόσωπα επιτρέπεται να παραχωρηθούν μόνο κατά χρήση και άνευ ανταλλάγματος στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και στους Φο.Δ.Σ.Α. που λειτουργούν με τη μορφή επιχείρησης δήμου ή περιφέρειας, ύστερα από απόφαση του συλλογικού οργάνου που διοικεί τους φορείς, οι οποίοι προβαίνουν στην ανωτέρω παραχώρηση των περιουσιακών τους στοιχείων. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για την παραχώρηση, καθώς και οι συνέπειες που επιφέρει η μη τήρησή τους.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθορίζονται τα θέματα λειτουργίας των κυλικείων δημόσιων σχολείων καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις της δημοπρασίας αυτών σύμφωνα με το άρθρο 580, περί εκμετάλλευσης κυλικείων δημόσιων σχολείων.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύναται να καθορίζονται οι τεχνικές λεπτομέρειες που αφορούν στις λειτουργίες της ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημοπρασιών, η έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας αυτής, ο προγραμματισμός ένταξης των δημοπρασιών στην πλατφόρμα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά στη λειτουργία του συστήματος και την εφαρμογή του άρθρου 597, περί ηλεκτρονικών δημοπρασιών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Ε΄

Άρθρο 599

Ολοκλήρωση μεταβίβασης και μεταγραφής σχολικής περιουσίας δήμων

1. Ως απόφαση του Νομάρχη της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 (Α’ 110) νοείται εφεξής απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.
2. Ως νεοπροσλαμβανόμενο σχολικό κτήριο της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 νοείται κάθε σχολικό κτίριο το οποίο αποπερατώθηκε από την έναρξη ισχύος του ν. 1894/1990 και έπειτα. Όπου στην παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 αναφέρεται ο νομάρχης νοείται ο οικείος περιφερειάρχης.
3. Όπου στην παρ. 16 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 αναφέρεται ο νομάρχης νοείται ο Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.
4. Αποφάσεις της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990, οι οποίες αφορούν μεταβίβαση ακινήτων στους δήμους, εγγράφονται ατελώς στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών, που τηρούνται στα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία. Για τους σκοπούς της μεταβίβασης της κυριότητας των ακινήτων του παρόντος στους δήμους, τα κατά τόπους αρμόδια Κτηματολογικά Γραφεία χορηγούν στους δήμους ατελώς πιστοποιητικά, αντίγραφα, διαγράμματα και αποσπάσματα από τα κτηματολογικά φύλλα, από τα διαγράμματα και γενικώς από κάθε τηρούμενο σε αυτά αρχείο για κάθε σύστημα δημοσιότητας.
5. Η έκδοση των αποφάσεων της παρ. 4 δεν κωλύεται από τυχόν ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών στον χώρο ή απουσία οικοδομικής άδειας κατά την ανέγερσή τους, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 89 του ν. 4495/2017 (A’ 167), περί απαγόρευσης υπαγωγής. Για την έκδοση των αποφάσεων του πρώτου εδαφίου, συντάσσεται με μέριμνα του ενδιαφερόμενου δήμου, έκθεση καταγραφής των μεταβιβαζόμενων ακινήτων συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

α) τοπογραφικό διάγραμμα του κάθε ακινήτου, το οποίο επιπλέον των όσων ορίζονται με τις ισχύουσες διατάξεις των προδιαγραφών, είναι εξαρτημένο από το κρατικό σύστημα συντεταγμένων, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της παρ. 1 του άρθρου 39 του ν. 4495/2017, περί ελέγχου και προστασίας του δομημένου περιβάλλοντος και άλλων διατάξεων.

β) τεχνική έκθεση που περιλαμβάνει τα κάτωθι στοιχεία:

βα) στοιχεία ακινήτου-οικοπέδου, θέση του ακινήτου, περιφέρεια, δήμο, χρήση χώρου πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οικοδομικό τετράγωνο, οδούς που περικλείουν το οικόπεδο, εμβαδόν οικοπέδου σε τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.),

ββ) στοιχεία κτηρίου ή κτηρίων, συνολικό εμβαδόν κτηρίου/κτηρίων σε τ.μ., καταγραφή χώρου κτηρίου/κτηρίων, εμβαδόν χώρων ανά όροφο κτηρίου, χρήσεις χώρων ανά όροφο κτηρίου και φωτογραφίες κτηρίου/κτηρίων.

6. Μετά την ολοκλήρωσή της μεταγραφής, οι δήμοι οφείλουν να προβούν σε σύνταξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου σύμφωνα με τον ν. 4495/2017. Η σύνταξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου για ακίνητα του άρθρου 5 του ν. 1894/1990, τα οποία έχουν ήδη μεταγραφεί κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, είναι δυνατή εφόσον υποβληθούν τα δικαιολογητικά των περ. α) και β) της παρ. 5.
7. Εάν η σύνταξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου της παρ. 6 δεν ολοκληρωθεί εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, κάθε δήμος υποχρεούται να υποβάλει την έκθεση καταγραφής της παρ. 5, συνοδευόμενη από τα δικαιολογητικά των περ. α) και β) της ίδιας παραγράφου, εφόσον υφίστανται, στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), με κοινοποίηση στο Υπουργείο Εσωτερικών. Για την υποβολή της έκθεσης καταγραφής του πρώτου εδαφίου λαμβάνεται απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, με την οποία εξουσιοδοτείται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου «Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας» (Τ.Ε.Ε.) για την ολοκλήρωση των διαδικασιών της παρ. 8.
8. Μετά από την πάροδο της προθεσμίας της παρ. 7:

α) η έκδοση, όπου απαιτείται, των δικαιολογητικών των περ. α) και β) της παρ. 5,

β) η μέριμνα για την έκδοση των αποφάσεων της παρ. 4 και η μεταγραφή τους στα κτηματολογικά βιβλία ή στα βιβλία του Συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών,

γ) η αίτηση υπαγωγής στις διατάξεις του ν. 4495/2017 για αναστολή κυρώσεων σύμφωνα με την περ. ζ) της παρ. 1 του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί ειδικών περιπτώσεων αυθαιρέτων και παράτασης υποβολής δικαιολογητικών, καθώς και

δ) η σύνταξη της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου της παρ. 6,

ανατίθενται στο Τ.Ε.Ε.. Για την ανάθεση των εργασιών του πρώτου εδαφίου συνάπτεται προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών, του Τ.Ε.Ε. και της Κ.Ε.Δ.Ε., η διάρκεια της οποίας δεν δύναται να υπερβεί την προθεσμία της παρ. 3 του άρθρου 43 του ν. 5270/2026 (Α’9), περί παρατάσεων πολεοδομικών προθεσμιών. Για την υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης της παρούσας:

α) Το Τ.Ε.Ε. δημιουργεί ειδικό μητρώο μηχανικών μελών του, στους οποίους ανατίθεται η σύνταξη της ηλεκτρονικής ταυτότητας κάθε κτιρίου,

β) οι δήμοι της παρ. 7 οφείλουν να προσκομίζουν κάθε αναγκαίο, διαθέσιμο στοιχείο στο Τ.Ε.Ε..

Άρθρο 600

Διατήρηση διατάξεων που προβλέπουν παραχώρηση ακινήτου

Ειδικές διατάξεις που προβλέπουν την παραχώρηση, εκ μέρους του Δημοσίου ή άλλων νομικών προσώπων, ακινήτων στους δήμους, στις περιφέρειες, στα ιδρύματα και στα άλλα νομικά πρόσωπα των δήμων και των περιφερειών, διατηρούν την ισχύ τους.

Άρθρο 601

Ασφάλιση περιουσιακών στοιχείων

Οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα δύνανται να ασφαλίζουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, καθώς και την αστική τους ευθύνη εκ των δραστηριοτήτων που συντελούν στην εκπλήρωση των σκοπών τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Ε΄

Άρθρο 602

Εφαρμοστέο δίκαιο συμβάσεων

Συμβάσεις εκμίσθωσης ακινήτων και κινητών των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων, καθώς και συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων τρίτων που έχουν συναφθεί πριν από τη δημοσίευση του παρόντος, δεν θίγονται και διέπονται από τις προβλέψεις της οικείας διακήρυξης ή σύμβασης μέχρι τη λήξη τους. Τα ανωτέρω ισχύουν και για δημοπρασίες των συμβάσεων του πρώτου εδαφίου, εφόσον το αποτέλεσμα έχει κατακυρωθεί από το αρμόδιο όργανο πριν από τη δημοσίευση του παρόντος.

Άρθρο 603

Άδειες περιπτέρων

1. Υφιστάμενες άδειες εκμετάλλευσης περιπτέρων που εκδόθηκαν εφ’ όρου ζωής των δικαιούχων πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 4093/2012 (Α΄ 222), δεν θίγονται. Οι δικαιούχοι υπόκεινται σε καταβολή τέλους, τόσο για τον κοινόχρηστο χώρο που καταλαμβάνει η κατασκευή του περιπτέρου όσο και για τυχόν χρήση πέραν αυτού, σύμφωνα με τα άρθρα 397 έως 400. Μεταβίβαση των αδειών του πρώτου εδαφίου επιτρέπεται άπαξ:

α) στον σύζυγο του αποθανόντος δικαιούχου ή

β) σε ενήλικα τέκνα του δικαιούχου εφόσον ανήκουν στην κατηγορία των ατόμων με αναπηρία, με ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω και για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δεκατρία (13) έτη. Εκμίσθωση του δικαιώματος εκμετάλλευσης σε τρίτους, επιτρέπεται για χρόνο που δεν υπερβαίνει τα δεκατρία (13) έτη. Παράταση της μίσθωσης χωρεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 56 του ν. 4483/2017 (Α΄ 107).

2. Υφιστάμενα δικαιώματα εκμετάλλευσης περιπτέρων που χορηγήθηκαν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4093/2012 (Α΄ 222) έως την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα, δεν θίγονται. Ως προς τη διαδοχή και την εκμίσθωση του δικαιώματος εκμετάλλευσης εφαρμόζεται το άρθρο 585, περί διαδοχής και εκμίσθωσης δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου.
3. Σε υφιστάμενες, κατά τη δημοσίευση του παρόντος άδειες κατά ιδανικά μερίδια, εφόσον παύσει να υφίσταται δικαιούχος μεριδίου, κατόπιν αίτησης των λοιπών, παραχωρείται σε αυτούς το ανωτέρω απομένον μερίδιο.