Στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί αναγκαστικής εκτέλεσης, προστίθεται άρθρο 47Α ως εξής:
«Άρθρο 47Α
Άρση κατάσχεσης που έχει επιβληθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων σε ακίνητο εν όψει μεταβίβασής του
- Η Φορολογική Διοίκηση, μετά από αίτηση του οφειλέτη, εκδίδει απόφαση άρσης κατάσχεσης που έχει επιβάλει σε ακίνητό του για βεβαιωμένες οφειλές στη Φορολογική Διοίκηση, ενόψει μεταβίβασής του από επαχθή αιτία με τίμημα, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι όροι:
α) πληρούνται κατά τον χρόνο αποδέσμευσης, οι όροι χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής κατά το άρθρο 12 του Κώδικα,
β) το τίμημα της μεταβίβασης δεν δύναται να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιορισθεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Όταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής αξίας αυτού, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Σε περίπτωση που η κατάσχεση έχει επιβληθεί πέραν της πενταετίας πριν από την υποβολή της αίτησης της παρ. 1, ο οφειλέτης προσκομίζει έκθεση εκτίμησης της εμπορικής αξίας του υπό μεταβίβαση ακινήτου από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή,
γ) από το τίμημα της μεταβίβασης, παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στη Φορολογική Διοίκηση, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό του συνόλου του τρέχοντος υπολοίπου της επιβληθείσας κατάσχεσης. Το ποσοστό παρακράτησης του προηγούμενου εδαφίου προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%). Εφόσον το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση της παρούσας περίπτωσης είναι μεγαλύτερο του ποσού παρακράτησης της περ. α), για την άρση της κατάσχεσης παρακρατείται και αποδίδεται το μεγαλύτερο αυτό ποσό. Σε περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης, που προκύπτει από την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων, υπερβαίνει το τίμημα, όπως αυτό καθορίστηκε με την περ. β) της παρ. 1, παρακρατείται και αποδίδεται το σύνολο του τιμήματος και η κατάσχεση αίρεται για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο.
δ) κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης, δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του προς μεταβίβαση ακινήτου.
- Εάν το σύνολο των βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, δεν απαιτείται η πλήρωση του όρου της περ. γ) της παρ. 1.
- Με την πλήρωση των ανωτέρω όρων η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει άμεσα απόφαση άρσης κατάσχεσης.
- Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) καθορίζονται η διαδικασία, το έντυπο της απόφασης άρσης κατάσχεσης και η διάρκεια ισχύος αυτής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Με όμοια απόφαση καθορίζονται τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος».
Θέμα: Σχόλιο επί του άρθρου 18 του νέου σχεδίου νόμου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Επικρατείας με τίτλο: «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» – Τροποποίηση της προϋπόθεσης περί μη ύπαρξης βαρών
Αξιότιμοι Κυρίες και Κύριοι,
Με το παρόν σχόλιο θα ήθελα να συμβάλω εποικοδομητικά στη διαβούλευση επί του νέου σχεδίου νόμου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Επικρατείας με τίτλο: «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» και συγκεκριμένα επί του άρθρου 18, το οποίο εισάγει μια εξαιρετικά θετική ρύθμιση για την αποδέσμευση κατασχεμένων ακινήτων. Η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης για τη μεταβίβαση του ακινήτου, με ταυτόχρονη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την επίλυση χρόνιων προβλημάτων.
Ωστόσο, θα ήθελα να εστιάσω στην προϋπόθεση που αναφέρει: «Δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών κατά την αποδέσμευση».
Η συγκεκριμένη διατύπωση, στην απόλυτη μορφή της, κινδυνεύει να ακυρώσει στην πράξη την εφαρμογή της ρύθμισης για ένα μεγάλο αριθμό οφειλετών. Είναι κοινή διαπίστωση ότι πολλοί πολίτες και επιχειρήσεις που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ, έχουν ταυτόχρονα και οφειλές προς ασφαλιστικούς φορείς (ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ). Κατά συνέπεια, η ύπαρξη βαρών υπέρ του ΕΦΚΑ θα καθιστά αδύνατη την αξιοποίηση αυτής της ευεργετικής διάταξης, παρόλο που και οι δύο αποτελούν απαιτήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Για τον λόγο αυτό, προτείνω την τροποποίηση της εν λόγω προϋπόθεσης ως εξής:
**«Δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών, πλην του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), ΚΕΑΟ, κατά την αποδέσμευση.»**
Αιτιολόγηση της πρότασης:
Ευθυγράμμιση με την πραγματικότητα: Η τροποποίηση αναγνωρίζει τη συχνή συνύπαρξη φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, καθιστώντας τη ρύθμιση προσβάσιμη σε περισσότερους πολίτες που πραγματικά τη χρειάζονται.
Ενίσχυση του σκοπού του νόμου: Ο σκοπός του νόμου είναι η διευκόλυνση των μεταβιβάσεων και η είσπραξη εσόδων για το Δημόσιο. Ο αποκλεισμός οφειλετών λόγω βαρών του ΕΦΚΑ περιορίζει δραστικά το πεδίο εφαρμογής και την αποτελεσματικότητα της διάταξης.
Διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου: Δεδομένου ότι και ο ΕΦΚΑ αποτελεί δημόσιο φορέα, θα μπορούσε να προβλεφθεί ένας μηχανισμός συνεννόησης μεταξύ ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ για την ταυτόχρονη ικανοποίηση μέρους και των ασφαλιστικών οφειλών από το τίμημα της μεταβίβασης, διασφαλίζοντας συνολικά τα συμφέροντα του Δημοσίου.
Η υιοθέτηση αυτής της τροποποίησης θα μετατρέψει τη ρύθμιση από μια θεωρητική δυνατότητα σε ένα ουσιαστικό εργαλείο για την επίλυση ενός σημαντικού κοινωνικού και οικονομικού προβλήματος.
Με εκτίμηση,
Ζηνοβία Προκοπίδου
Δικηγόρος
ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 47Α §1Γ υπό δ) σχετικά με μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου:
«δ)κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης, δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του προς μεταβίβαση ακινήτου.»
Το 99,99/100 των κατασχεμένων από το Δημόσιο ακινήτων έχουν βάρη υπερ άλλων δανειστών, οπότε Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΑΥΤΗ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΗΣΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΝ ΔΙΑΤΑΞΗ ΑΝΕΦΑΡΜΟΣΤΗ, ΓΙ ΑΥΤΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΑΛΕΙΦΘΕΊ ΑΥΤΗ Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ