Άρθρο 33
Διοικητικές κυρώσεις για την παράβαση των όρων και προϋποθέσεων πώλησης, προσφοράς και διάθεσης προϊόντων καπνού και αλκοόλ – Τροποποίηση παρ. 3, 4 και προσθήκη παρ. 4β στο άρθρο 6 του ν. 3730/2008
- Στο άρθρο 6 του ν. 3730/2008 (Α’ 262), περί διοικητικών κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 3, αα) προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο, αβ) στο τέλος του πέμπτου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις «και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται προσωρινά η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα εκατόν ογδόντα (180) ημερών», β) στην παρ. 4, βα) στο πρώτο εδάφιο, μετά από τις λέξεις «προϊόντα καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους» προστίθενται οι λέξεις «και μέσω αυτόματου πωλητή», ββ) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, βγ) στο τέλος του τέταρτου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις «και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών», γ) προστίθεται παρ. 4β, και το άρθρο 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 6
Διοικητικές κυρώσεις – Εξουσιοδοτική διάταξη
- Η παράβαση των διατάξεων για την απαγόρευση του καπνίσματος από τους δημόσιους λειτουργούς και τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α` 143), στους χώρους όπου είναι εγκατεστημένες οι υπηρεσίες τους, αποτελεί πειθαρχικό παράπτωμα και τιμωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν την πειθαρχική ευθύνη τους.
1α. Στις περιπτώσεις εμπορίας, πώλησης και τοποθέτησης προϊόντων καπνού κατά παράβαση των περ. β), δ) και ε) της παρ. 1 και των παρ. 4 και 6 του άρθρου 2, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.
- Σε όσους καπνίζουν ή καταναλώνουν προϊόντα καπνού κατά παράβαση του άρθρου 3 επιβάλλεται πρόστιμο πενήντα (50) έως πεντακόσια (500) ευρώ. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου.
- Σε κάθε υπεύθυνο διαχείρισης και λειτουργίας των χώρων της παρ. 1 του άρθρου 3, που ανέχεται την παραβίαση της διατάξεων του άρθρου 3, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου. Στην τέταρτη υποτροπή ανακαλείται προσωρινά η άδεια λειτουργίας του καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος, με απόφαση της αρχής, η οποία τη χορήγησε, για χρονικό διάστημα δέκα (10) ημερών. Εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται προσωρινά η λειτουργία του με σφράγισή του, για το ίδιο χρονικό διάστημα. Στην πέμπτη υποτροπή ανακαλείται οριστικά η άδεια λειτουργίας, με απόφαση της αρχής, η οποία τη χορήγησε και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται προσωρινά η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα εκατόν ογδόντα (180) ημερών.
- Σε όσους πωλούν, προσφέρουν ή διαθέτουν με οποιονδήποτε τρόπο προϊόντα καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους και μέσω αυτόματου πωλητή επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Με απόφαση της αρχής, που εξέδωσε την άδεια λειτουργίας της επιχείρησης, εκτός του διοικητικού προστίμου, ανακαλείται προσωρινά η άδεια αυτής, για χρονικό διάστημα από πέντε (5) έως δέκα (10) ημερών, το οποίο προσαυξάνεται σε τριάντα (30) ημέρες, σε περίπτωση πρώτης υποτροπής. Εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται προσωρινά η λειτουργία του με σφράγισή του για το ίδιο χρονικό διάστημα. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής, εκτός του διοικητικού προστίμου ανακαλείται οριστικά η άδεια λειτουργίας και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη και για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου.
4α. Σε όσους επιτρέπουν σε ανηλίκους την είσοδο και την παραμονή σε κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ, καθώς και σε όσους υπόχρεους δεν προβούν στην αναγγελία του τρίτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 4, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθεμία από τις παραβάσεις ξεχωριστά. Με απόφαση της αρμόδιας αρχής, εκτός του διοικητικού προστίμου, ανακαλείται προσωρινά η άδεια λειτουργίας της επιχείρησης για χρονικό διάστημα πέντε (5) ημερών, το οποίο σε περίπτωση πρώτης υποτροπής, προσαυξάνεται σε είκοσι (20) ημέρες. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής, εκτός του διοικητικού προστίμου, η άδεια λειτουργίας ανακαλείται οριστικά. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου. Σε όσους απασχολούν ανηλίκους κατά παράβαση της παρ. 2 του άρθρου 4 επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 3 του άρθρου 67 του ν. 3850/2010 (Α` 84) και της υπ’ αρ. 80016/31.8.2022 απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Β` 4629).
4β. Η αλλαγή στη νομική μορφή ή στο πρόσωπο του φορέα της επιχείρησης ή η διακοπή της επιχείρησης, από τον χρόνο πλήρωσης των προϋποθέσεων επιβολής των κυρώσεων των παρ. 3, 4 και 4α, μέχρι την εκτέλεσή τους δεν κωλύει την εφαρμογή τους, εφόσον στον ίδιο χώρο δραστηριοποιείται επιχείρηση με ίδιο ή παραπλήσιο αντικείμενο εργασιών και σε αυτήν συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση, στον έλεγχο ή στο κεφάλαιο ένα ή περισσότερα από τα αρχικά μέλη του φορέα ή συνδεόμενα με αυτούς πρόσωπα.
Ως συνδεόμενα πρόσωπα θεωρούνται οι σύζυγοι, οι γονείς, τα παιδιά και οι συνδεόμενοι υπάλληλοι με σχέση εξαρτημένης εργασίας με τον φορέα της επιχείρησης για την οποία συντρέχουν οι προϋποθέσεις επιβολής της κύρωσης.
- Σε όσους παραβιάζουν τις διατάξεις του παρόντος σχετικά με τη διαφήμιση προϊόντων καπνού επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου. Πέραν των ανωτέρω, κυρώσεις που προβλέπονται από άλλους νόμους διατηρούνται.
5α. Τα ελεγκτικά όργανα υποχρεούνται να κοινοποιούν αμέσως ηλεκτρονικά το φύλλο κάθε βεβαιωμένης παράβασης που προβλέπεται από το παρόν προς τον οικείο Δήμο, τον αρμόδιο Φορέα Διοίκησης και Εκμετάλλευσης Λιμένα, την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), τον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) και τον Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.), για τη διεξαγωγή αντίστοιχων ελέγχων αρμοδιότητάς τους και την εφαρμογή των σχετικών κυρώσεων.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη και άλλων συναρμόδιων Υπουργών, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Διοικητή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, καθορίζονται η διαδικασία ελέγχου, συντονισμού των μικτών κλιμακίου ελέγχου, πιστοποίησης και κοινοποίησης των παραβάσεων και επιβολής των πιο πάνω προστίμων, τα κριτήρια επιμέτρησης του ύψους του προστίμου, όπως ο αριθμός των υποτροπών, η διαδικασία είσπραξης των προστίμων και κάθε άλλο σχετικό θέμα.».
Άρθρο 34
Παρακολούθηση της Κοινής Ευρωπαϊκής Πύλης Εισόδου (EU – CEG) – Τροποποίηση παρ. 2 και 3 άρθρου 17Α ν. 4419/2016
(άρθρο 19 Οδηγίας 2014/40/ΕΕ)
Στο άρθρο 17Α του ν. 4419/2016 (Α’ 174), περί παρακολούθησης της Κοινής Ευρωπαϊκής Πύλης Εισόδου (EU – CEG), επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) στο τέταρτο εδάφιο, οι λέξεις «το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ.», αβ) στο πέμπτο εδάφιο, οι λέξεις «το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ.», β) στην παρ. 3, στο τελευταίο εδάφιο, οι λέξεις «το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ.» και το άρθρο 17Α διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 17Α
Παρακολούθηση της Κοινής Ευρωπαϊκής Πύλης Εισόδου (EU – CEG)
(άρθρο 19 Οδηγίας 2014/40/ΕΕ)
- Αρμόδιο για την παρακολούθηση της Κοινής Ευρωπαϊκής Πύλης Εισόδου (EU – CEG) και τον έλεγχο των κοινοποιούμενων σε αυτή προϊόντων καπνού, που κυκλοφορούν ή πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην ελληνική αγορά, ορίζεται το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.). Η αρμοδιότητα του ανωτέρω Τμήματος εκτείνεται σε όλα τα προϊόντα της παρ. 2 του άρθρου 1. Για τον σκοπό αυτόν, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων έχει τη δυνατότητα πρόσβασης στην Κοινή Ευρωπαϊκή Πύλη Εισόδου EU – CEG. Ειδικότερα, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων του Ε.Ο.Δ.Υ. είναι αρμόδιο για:
α) Την αποδοχή και τήρηση αρχείου των κοινοποιήσεων από τους κατασκευαστές και εισαγωγείς των προϊόντων της παρ. 2 του άρθρου 1,
β) τη διαρκή παρακολούθηση των αναρτήσεων που γίνονται στην Κοινή Ευρωπαϊκή Πύλη Εισόδου (EU – CEG) ως προς τη συμμόρφωσή τους προς τον παρόντα, καθώς και
γ) την εξέταση υποθέσεων ενδεχόμενων παραβάσεων του παρόντος νόμου, κατόπιν αιτήματος της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας ή κατόπιν καταγγελίας ή αυτεπαγγέλτως.
- Στις περιπτώσεις των νέων προϊόντων καπνού του άρθρου 17 και των ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών επαναπλήρωσης του άρθρου 18, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων, εντός έξι (6) μηνών από την κοινοποίηση του προϊόντος στην πύλη EU – CEG και πριν από την κυκλοφορία του στην αγορά, ελέγχει τη συμμόρφωσή του με τις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου. Αν διαπιστωθεί μη συμμόρφωση, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων ζητεί από τον ελεγχόμενο κατασκευαστή ή εισαγωγέα την υποβολή συμπληρωματικών πληροφοριών ή διευκρινίσεων σχετικά με τα υπό εξέταση προϊόντα, τάσσοντας σε αυτόν αποκλειστική προθεσμία ενός (1) μήνα από την ημερομηνία ενημέρωσής του. Το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων ελέγχει τις συμπληρωματικές πληροφορίες ή διευκρινίσεις εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών από την υποβολή τους. Αν οι συμπληρωματικές πληροφορίες ή διευκρινίσεις κριθούν ικανοποιητικές, το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ. εκδίδει απόφαση με την οποία επιτρέπει την κυκλοφορία του/των υπό εξέταση προϊόντος / προϊόντων. Αν ο ελεγχόμενος κατασκευαστής ή εισαγωγέας δεν ανταποκριθεί εντός της ταχθείσας αποκλειστικής προθεσμίας ή αν προκύψει εκ των υποβληθεισών πληροφοριών και διευκρινίσεων παράβαση του παρόντος νόμου, το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ. εκδίδει απόφαση απαγόρευσης της κυκλοφορίας των υπό εξέταση προϊόντων. Μετά από την παρέλευση της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, τα νέα προϊόντα κυκλοφορούν ελεύθερα στην ελληνική αγορά, τηρουμένων των λοιπών διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας, χωρίς περαιτέρω διατυπώσεις. Ειδικά αν, πριν από τη συμπλήρωση του εξαμήνου, ζητηθούν οι συμπληρωματικές πληροφορίες και διευκρινίσεις του δεύτερου εδαφίου, η κυκλοφορία του υπό εξέταση προϊόντος απαγορεύεται έως την έκδοση της απόφασης του τετάρτου εδαφίου.
- Σε περίπτωση εξέτασης υπόθεσης για ενδεχόμενη παράβαση του παρόντος νόμου από προϊόν που ήδη κυκλοφορεί στην αγορά, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων ελέγχει το προϊόν το οποίο αφορά η παράβαση μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα που δεν δύναται να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες από την ημέρα υποβολής του αιτήματος ή της καταγγελίας. Για τον σκοπό αυτόν, δύναται να ζητεί τη συνδρομή των αρμοδίων αρχών εποπτείας της αγοράς του άρθρου 23. Σε περίπτωση που κριθεί αναγκαίο, ιδίως σε περίπτωση που ζητηθεί η συνδρομή των αρχών του άρθρου 23, το χρονικό διάστημα του πρώτου εδαφίου δύναται να παραταθεί για έξι (6) επιπλέον μήνες. Αν κατά την εξέταση της υπόθεσης διαπιστωθεί ασυμφωνία μεταξύ των κοινοποιημένων στοιχείων και της πραγματικής υπόστασης του προϊόντος, ή οποιαδήποτε άλλη παραβίαση των διατάξεων του παρόντος νόμου, το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων ζητεί από τον ελεγχόμενο κατασκευαστή ή εισαγωγέα συμπληρωματικές πληροφορίες ή διευκρινίσεις σχετικά με το/τα υπό εξέταση προϊόν / προϊόντα, τάσσοντας σε αυτόν αποκλειστική προθεσμία ενός (1) μήνα από την ημερομηνία ενημέρωσής του. Αν οι συμπληρωματικές πληροφορίες ή διευκρινίσεις επαληθεύουν την παράβαση του νόμου ή αν ο ελεγχόμενος δεν ανταποκριθεί εντός της ταχθείσας προθεσμίας, το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Υ. εκδίδει απόφαση για την απαγόρευση της κυκλοφορίας του/των υπό εξέταση προϊόντος / προϊόντων ή την ανάκληση αυτής.
- Οι κατασκευαστές και οι εισαγωγείς νέων προϊόντων καπνού, σε περίπτωση εμφάνισης ανεπιθύμητου περιστατικού σε χρήστη των προϊόντων τους, υποχρεούνται να ενημερώνουν αμέσως το Υπουργείο Υγείας. Στην περίπτωση αυτή, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής διαβιβάζει αμελλητί τα σχετικά στοιχεία προς το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, και εφαρμόζεται η διαδικασία της παρ. 3.».
Άρθρο 35
Αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο της τήρησης των υποχρεώσεων του ν. 4419/2016 περί προϊόντων καπνού – Τροποποίηση άρθρου 23 ν. 4419/2016
(άρθρο 26 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ)
Στο άρθρο 23 του ν. 4419/2016 (Α΄ 174), περί αρμοδίων αρχών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 μετά από τις λέξεις «τη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και τα Τελωνεία», διαγράφονται οι λέξεις «της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών», β) οι παρ. 5 και 6 καταργούνται, γ) στην παρ. 7, μετά από τις λέξεις «οι αρχές εποπτείας της αγοράς» οι λέξεις «καθώς και τα όργανα ελέγχου για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 24 παράγραφοι 1 και 2,» διαγράφονται, δ) η παρ. 8 αντικαθίσταται και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 23 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 23
Αρμόδιες αρχές
(Άρθρο 26 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ)
- Αρμόδια Εθνική Αρχή για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που απορρέουν από τις διατάξεις του παρόντος νόμου είναι το Υπουργείο Υγείας (Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας) σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, τη Διεύθυνση Ενεργειακών Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων και τις περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης του Γενικού Χημείου του Κράτους, καθώς και τη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και τα Τελωνεία. Οι αρμόδιες Αρχές μεριμνούν για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, συντονίζουν και ελέγχουν τις δράσεις των οικείων εποπτευόμενων υπηρεσιών.
- Αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς ορίζονται ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Β` βαθμού, οι Υπηρεσίες Εμπορίου των Περιφερειακών Ενοτήτων της Χώρας, τα τελωνεία και οι περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους. Οι αρχές εποπτείας της αγοράς διενεργούν ελέγχους, επιθεωρήσεις, δειγματοληψίες και εκτελούν προγράμματα ελέγχου στην αγορά, όποτε απαιτείται, για την αξιολόγηση της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος νόμου. Οι έλεγχοι, επιθεωρήσεις και δειγματοληψίες στην αγορά και στους χώρους παραγωγής, συσκευασίας, αποθήκευσης και διανομής διενεργούνται κατά περίπτωση και κατά λόγο αρμοδιότητας από τις ανωτέρω αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς είτε μεμονωμένα είτε από μικτά κλιμάκια.
- Το Γενικό Χημείο του Κράτους είναι αρμόδιο για τον εργαστηριακό φυσικοχημικό έλεγχο και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας των προϊόντων που εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος νόμου. Οι έλεγχοι, δειγματοληψίες, εξετάσεις, κατ έφεση εξετάσεις και κάθε άλλο σχετικό θέμα αναφορικά με δείγματα διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της 1100/1987 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών (Β`788, Κωδικοποίηση και μεταγλώττιση των διατάξεων του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών με σύστημα κινητών φύλλων Αντικειμένων) και τις διατάξεις του Ν. 4177/2013 (Α΄ 173) με την επιφύλαξη άλλων ειδικών κατά περίπτωση διατάξεων.
- Για τον έλεγχο της συσκευής των ηλεκτρονικών τσιγάρων, της σχετικής επισήμανσης, της μπαταρίας του μηχανισμού επαναπλήρωσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων που εμπίπτουν στις διατάξεις της υπ αριθμ. Ζ3/2810/14.12.2004 απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δικαιοσύνης, Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β 1885) επιλαμβάνεται η αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, Διεύθυνση Πολιτικής Ποιότητας του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού. Ειδικότερα, για το ηλεκτρολογικό και ηλεκτρικό υλικό που αφορά στο ηλεκτρονικό τσιγάρο (φορτιστής του ηλεκτρονικού τσιγάρου είτε πωλείται ως αναπόσπαστο τεμάχιο της συσκευής είτε αυτοτελώς) επιλαμβάνεται η υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας (Δ/νση Τεχνικής Βιομηχανικής Νομοθεσίας) του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, στην αρμοδιότητα της οποίας εμπίπτουν οι διατάξεις της νομοθεσίας για ηλεκτρολογικό υλικό που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί εντός ορισμένων ορίων τάσεως σύμφωνα με την υπ αριθμ. Οικ. 51157/ΔΤΒΝ 1129/17.5.2016 απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού – Περιβάλλοντος και Ενέργειας (B 1425).
- [Καταργείται].
- [Καταργείται].
- Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, οι αρχές εποπτείας της αγοράς, κατά την εκτέλεση του έργου τους και κατόπιν αιτήματος τους συνεπικουρούνται από τις κατά τόπους αστυνομικές και λοιπές αρχές, οι οποίες υποχρεούνται να ανταποκριθούν.
- Οι αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς αποστέλλουν στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας εξαμηνιαίες εκθέσεις και στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη διενέργεια των ελέγχων και τη διαπίστωση των παραβάσεων.».
Άρθρο 36
Κυρώσεις λόγω παράβασης του ν. 4419/2016 περί προϊόντων καπνού – Τροποποίηση παρ. 1, 2 και 4 άρθρου 24 ν. 4419/2016
(άρθρο 23 Οδηγίας 2014/40/ΕΕ)
Στο άρθρο 24 του ν. 4419/2016 (Α΄ 174), περί κυρώσεων – εξουσιοδοτικής διάταξης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 αα) στο πρώτο εδάφιο, μετά από τις λέξεις «επιβάλλονται πρόστιμα» προστίθενται οι λέξεις «ύψους από διακόσια (200) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ», αβ) προστίθενται νέα εδάφια, δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και πέμπτο, β) στην παρ. 4, βα) μετά από τις λέξεις «του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., προστίθενται οι λέξεις «εξειδικεύονται οι παραβάσεις της παρ. 1,», ββ) μετά από τις λέξεις «διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης των προστίμων, το ύψος τους», προστίθενται οι λέξεις «για κάθε παράβαση εντός των ορίων της παρ. 1, τα κριτήρια επιμέτρησης του ύψους των προστίμων,» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 24 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 24
Κυρώσεις- Εξουσιοδοτική διάταξη
- Σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων του παρόντος νόμου, η οποία προκύπτει κατά τον εργαστηριακό, φυσικοχημικό έλεγχο και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης, συσκευασίας του προϊόντος, που διενεργείται από τις Υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης του Γενικού Χημείου του Κράτους, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, επιβάλλονται πρόστιμα ύψους από διακόσια (200) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά προϊόν και ανά παράβαση, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου της Γενικής Διεύθυνσης Γενικού Χημείου του Κράτους (Γ.Δ.Γ.Χ.Κ.), της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.). Σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο διπλασιάζεται. Ως υποτροπή ορίζεται η εκ νέου τέλεση της ίδιας παράβασης από το ίδιο πρόσωπο εντός πέντε (5) ετών από την κοινοποίηση απόφασης επιβολής προστίμου. Το δικαίωμα προς επιβολή προστίμου παραγράφεται τρία (3) έτη από την ημερομηνία κατά την οποία τα αποτελέσματα της εξέτασης του δείγματος καθίστανται οριστικά. Για την κοινοποίηση της κλήσης σε προηγούμενη ακρόαση και της απόφασης επιβολής προστίμου εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 8 του άρθρου 170 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 5222/2025, Α’ 134). Η διαδικασία επιβολής του προστίμου δεν θίγει την αρμοδιότητα του Τμήματος Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.) να απαγορεύσει ή να ανακαλέσει, με απόφασή του, την κυκλοφορία του προϊόντος που παραβιάζει τον παρόντα νόμο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 17Α. Για τον λόγο αυτό τα αποτελέσματα εξέτασης του δείγματος διαβιβάζονται στο Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων του Ε.Ο.Δ.Υ..
- Σε περίπτωση διαπίστωσης από τελωνειακή αρχή της παράβασης της παρ. 1 του άρθρου 16 του παρόντος, εφαρμόζονται η παρ. 2 του άρθρου 131, η παρ. 2 του άρθρου 159 και τα άρθρα 168 έως 192 περί λαθρεμπορίας του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 5222/2025, Α΄ 134).
- Αν το ηλεκτρολογικό υλικό του ηλεκτρονικού τσιγάρου δεν συμμορφώνεται με την υπό στοιχεία Οικ. 51157/ΔΤΒΝ 1129/17.5.2016 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2014/35/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2014 για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διαθεσιμότητα στην αγορά ηλεκτρολογικού υλικού που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί εντός ορισμένων ορίων τάσης» (Β’ 1425), όπως εκάστοτε ισχύει, εφαρμόζονται τα άρθρα 21 έως 26 του ν. 4801/2021 (Α’ 83), περί καθορισμού, κλιμάκωσης και διαδικασίας επιβολής κυρώσεων κατά τους ελέγχους στο πλαίσιο της εποπτείας της αγοράς στο πεδίο της ασφάλειας και συμμόρφωσης βιομηχανικών προϊόντων αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. εξειδικεύονται οι παραβάσεις της παρ. 1, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι σχετικά με τη διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης των προστίμων, το ύψος τους για κάθε παράβαση εντός των ορίων της παρ. 1, τα κριτήρια επιμέτρησης του ύψους των προστίμων, οι όροι, οι προϋποθέσεις, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα σχετικό με την επιβολή των εν λόγω κυρώσεων.».
Άρθρο 37
Απαγόρευση δωρεάν διανομής ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης – Ανάρτηση στους χώρους πώλησης ένδειξης για απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους – Τροποποίηση παρ. 2 και 3 και προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 28 ν. 5216/2025
Στο άρθρο 28 του ν. 5216/2025 (Α’ 118), περί των όρων και προϋποθέσεων πώλησης και διάθεσης ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2 μετά από τις λέξεις «περ. β) έως η) της παρ. 1» προστίθενται οι λέξεις «και της παρ. 4», β) στην παρ. 3 μετά από τις λέξεις «πώλησης της περ. ε) της παρ. 1,» προστίθενται οι λέξεις «καθώς και η απαγόρευση της παρ. 4», γ) προστίθεται παρ. 5, και το άρθρο 28 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 28
Όροι και προϋποθέσεις πώλησης και διάθεσης ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης
- Τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό και τα προϊόντα νικοτίνης τοποθετούνται προς πώληση σε προθήκες οι οποίες βρίσκονται εντός του καταστήματος και στις οποίες παρέχεται πρόσβαση με τη μεσολάβηση προσωπικού του καταστήματος.
Εξαιρούνται τα καταστήματα αφορολόγητων ειδών, τα περίπτερα και τα καταστήματα που πωλούν αποκλειστικά τα προϊόντα του πρώτου εδαφίου.
- Για τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό ισχύουν οι απαγορεύσεις των περ. β) έως η) της παρ. 1 και της παρ. 4 του άρθρου 2 και της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3730/2008 (Α΄ 262).
- Για τα προϊόντα νικοτίνης ισχύουν οι απαγορεύσεις των περ. β), δ), ζ), η) και η απαγόρευση πώλησης της περ. ε) της παρ. 1, καθώς και η απαγόρευση της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 3730/2008.
- Ως προς τα σακουλάκια νικοτίνης της περ. β) του άρθρου 26: α) κάθε σακουλάκι δεν μπορεί να περιέχει περισσότερο από δεκαέξι (16) mg νικοτίνης, β) κάθε μονάδα συσκευασίας πρέπει να είναι ανθεκτική στο άνοιγμα από παιδιά, ακολουθώντας το διεθνές πρότυπο ISO 8317.
- Στους χώρους πώλησης προϊόντων νικοτίνης και θερμαινόμενων προϊόντων νικοτίνης χωρίς καπνό αναρτάται σε εμφανές σημείο ένδειξη σχετικά με την απαγόρευση πώλησής τους σε ανηλίκους.».
Άρθρο 38
Αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο εφαρμογής των όρων και προϋποθέσεων πώλησης, προσφοράς και διάθεσης ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης – Τροποποίηση παρ. 1, 3 και 4 άρθρου 32 ν. 5216/2025
Στο άρθρο 32 του ν. 5216/2025 (Α΄ 118), περί αρμοδίων αρχών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 μετά από τις λέξεις «τη βεβαίωση των παραβάσεων και την επιβολή κυρώσεων είναι» προστίθενται οι λέξεις «οι περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους,», β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 μετά από τις λέξεις «τον εργαστηριακό και τον φυσικοχημικό έλεγχο» προστίθενται οι λέξεις «και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας», και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 32 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 32
Αρμόδιες αρχές
- Αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο της εφαρμογής των άρθρων 28, 29 και 30, τη βεβαίωση των παραβάσεων και την επιβολή κυρώσεων είναι οι περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους, οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης β` βαθμού, η Ελληνική Αστυνομία, η Δημοτική Αστυνομία και οι Λιμενικές Αρχές στην περιοχή ευθύνης τους. Όργανα ελέγχου αποτελούν τα αρμόδια υγειονομικά όργανα των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης β` βαθμού, οι ιατροί και οδοντίατροι Δημόσιας Υγείας του κλάδου Ε.Σ.Υ. και οι επόπτες δημόσιας υγείας της κεντρικής υπηρεσίας του Υπουργείου Υγείας, το προσωπικό της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, της Ελληνικής Αστυνομίας, της Δημοτικής Αστυνομίας και των Λιμενικών Αρχών. Οι έλεγχοι διενεργούνται κατά περίπτωση και κατά λόγο αρμοδιότητας από τις ανωτέρω αρχές είτε μεμονωμένα είτε από μικτά κλιμάκια.
- Αρμόδια αρχή για τον έλεγχο εφαρμογής του άρθρου 27 ορίζεται ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας.
- Αρμόδιες για τον έλεγχο εφαρμογής του άρθρου 31 είναι οι τελωνειακές αρχές, οι οποίες, σε περίπτωση που διαπιστώνουν παράβαση, εφαρμόζουν την παρ. 2 του άρθρου 131, την παρ. 2 του άρθρου 159 και τα άρθρα 168 έως 192 περί λαθρεμπορίας του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 5222/2025, Α΄ 134).
- Το Γενικό Χημείο του Κράτους είναι αρμόδιο για τον εργαστηριακό και τον φυσικοχημικό έλεγχο και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας των προϊόντων που εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου. Οι έλεγχοι, εξετάσεις, κατ` έφεση εξετάσεις και κάθε άλλο σχετικό θέμα αναφορικά με δείγματα διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών και τις διατάξεις του ν. 4177/2013 (Α` 173), περί των κανόνων ρύθμισης της αγοράς προϊόντων και της παροχής υπηρεσιών, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων.».
Άρθρο 39
Κυρώσεις για την παράβαση των όρων και προϋποθέσεων πώλησης, προσφοράς και διάθεσης ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης – Τροποποίηση παρ. 1, 2 και 3 άρθρου 33 ν. 5216/2025
Στο άρθρο 33 του ν. 5216/2025 (Α΄ 118), περί κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 μετά από τις λέξεις «κατά παράβαση των άρθρων», ο αριθμός «28» διαγράφεται, β) προστίθεται νέα παρ. 1α, γ) στην παρ. 2, γα) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, ββ) στο τέλος του τρίτου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις «και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση διακόπτεται η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών», γ) στην παρ. 3, γα) στο πρώτο εδάφιο, i. μετά από τις λέξεις «τον εργαστηριακό και φυσικοχημικό έλεγχο», προστίθενται οι λέξεις «και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας», ii. μετά από τις λέξεις «επιβάλλεται πρόστιμο» προστίθενται οι λέξεις «από διακόσια (200) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ», γβ) προστίθενται νέα εδάφια, δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και πέμπτο, και το άρθρο 33 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 33
Κυρώσεις
- Σε όσους πωλούν, προσφέρουν ή διαθέτουν ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό και προϊόντα νικοτίνης σε ανηλίκους ή μέσω αυτόματου πωλητή κατά παράβαση των άρθρων 29 και 30 επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.
1α. Σε περίπτωση παράβασης της παρ. 1 του άρθρου 28 επιβάλλονται τα πρόστιμα που προβλέπονται στην παρ. 1α του άρθρου 6 του ν. 3730/2008 (Α’ 262). Σε περίπτωση παράβασης της παρ. 2 του άρθρου 28 επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1α, 2, 3 και 5 του άρθρου 6 και της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3730/2008. Σε περίπτωση παράβασης της παρ. 3 του άρθρου 28 επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1α και 5 του άρθρου 6 του ν. 3730/2008. Σε περίπτωση παράβασης της παρ. 4 του άρθρου 28 επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.
- Σε περίπτωση παράβασης του άρθρου 29, με απόφαση της αρχής που χορήγησε την άδεια λειτουργίας, εκτός του διοικητικού προστίμου της παρ. 1, ανακαλείται προσωρινά η άδεια λειτουργίας της επιχείρησης για χρονικό διάστημα από πέντε (5) έως δέκα (10) ημέρες, το οποίο προσαυξάνεται σε τριάντα (30) ημέρες, σε περίπτωση πρώτης υποτροπής. Εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση, διακόπτεται προσωρινά η λειτουργία του με σφράγισή του για το ίδιο χρονικό διάστημα. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής, εκτός του διοικητικού προστίμου ανακαλείται οριστικά η άδεια λειτουργίας και, εφόσον πρόκειται για κατάστημα που υπόκειται σε γνωστοποίηση διακόπτεται η λειτουργία του με σφράγισή του, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη και για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου.
- Αν κατά τον εργαστηριακό και φυσικοχημικό έλεγχο και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας της παρ. 4 του άρθρου 32 που διενεργείται από τις Υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης του Γενικού Χημείου του Κράτους της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, διαπιστωθεί παράβαση του παρόντος νόμου καθώς και των κατ` εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενων υπουργικών αποφάσεων, επιβάλλεται πρόστιμο από διακόσια (200) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά προϊόν και ανά παράβαση από την αρμόδια Υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης του Γενικού Χημείου του Κράτους. Σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο διπλασιάζεται. Ως υποτροπή ορίζεται η εκ νέου τέλεση της ίδιας παράβασης από το ίδιο πρόσωπο εντός πενταετίας από την κοινοποίηση απόφασης επιβολής προστίμου. Το δικαίωμα προς επιβολή προστίμου παραγράφεται τρία (3) έτη από την ημερομηνία κατά την οποία τα αποτελέσματα της εξέτασης του δείγματος καθίστανται οριστικά. Για την κοινοποίηση της κλήσης σε προηγούμενη ακρόαση και της απόφασης επιβολής προστίμου εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 170 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 5222/2025, Α΄134). Η διαδικασία επιβολής του προστίμου δεν θίγει την αρμοδιότητα του Τμήματος Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας να απαγορεύσει ή να ανακαλέσει, με απόφασή του, την κυκλοφορία του προϊόντος που παραβιάζει τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 27. Για τον λόγο αυτόν τα αποτελέσματα εξέτασης του δείγματος διαβιβάζονται στο Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου Καπνικών και Μη Καπνικών Προϊόντων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας.».
Άρθρο 40
Νομοτεχνική βελτίωση -Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 34 ν. 5216/2025
Στην παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 5216/2025 (Α’ 118), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, μετά από τις λέξεις «τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται», οι λέξεις «στην παρ. 2» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στην παρ. 4», και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξειδικεύονται τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Μέρους και ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για την κυκλοφορία των προϊόντων αυτών στην ελληνική αγορά, ιδίως τα ανώτατα όρια περιεκτικότητάς τους σε νικοτίνη, τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται στην παρ. 4 του άρθρου 28, οι χώροι πώλησής τους, τα θέματα επισήμανσης και συσκευασίας τους και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος Μέρους.».
Άρθρο 41
Απαγόρευση λιανικής πώλησης, διακίνησης, διάθεσης προς το καταναλωτικό κοινό καθώς και αγοράς και χρήσης από τους καταναλωτές του ξηρού άνθους, που προέρχεται από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3%, είτε σε επεξεργασμένη είτε σε ακατέργαστη μορφή, εντός ελληνικής επικράτειας – Τροποποίηση παρ. 3 και προσθήκη παρ. 3Α στο άρθρο 1 ν. 4139/2013
- Στην παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί ορισμού ναρκωτικών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο το ποσοστό «0,2%», αντικαθίσταται από το ποσοστό «0,3%», β) στο δεύτερο εδάφιο μετά από τις λέξεις «με εξαίρεση τις παιδικές τροφές» προστίθενται οι λέξεις «και τα προϊόντα καπνού ή άτμισης», β) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των Υπουργών Υγείας, Δικαιοσύνης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων», γ) στο τέταρτο εδάφιο οι λέξεις «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης», δ) στο πέμπτο εδάφιο το ποσοστό «0,2%», αντικαθίσταται από το ποσοστό «0,3%», και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Στις παραπάνω ουσίες δεν περιλαμβάνονται τα ακατέργαστα συγκομιζόμενα προϊόντα που προκύπτουν από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3%. Επίσης, με εξαίρεση τις παιδικές τροφές και τα προϊόντα καπνού ή άτμισης, δεν περιλαμβάνονται τα τρόφιμα με την έννοια του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 178/2002, τα καλλυντικά και τα διατροφικά συμπληρώματα που περιέχουν τετραϋδροκανναβινόλη (THC), και τα οποία ορίζονται με τις αποφάσεις των επόμενων εδαφίων.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας, Δικαιοσύνης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναπροσαρμόζεται το ανωτέρω όριο, ορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις καλλιέργειας των ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L, οι έλεγχοι τήρησης των όρων και προϋποθέσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται τα τρόφιμα που μπορούν να περιέχουν τετραϋδροκανναβινόλη (ΤΗC) και τα ανώτατα επιτρεπτά όρια περιεκτικότητας αυτών, οι έλεγχοι των τροφίμων για την τήρηση των ορίων περιεκτικότητας και κάθε σχετικό θέμα.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης καθορίζονται τα καλλυντικά και διατροφικά συμπληρώματα που μπορούν να περιέχουν τετραϋδροκαναβινόλη (ΤΗC) και τα ανώτατα επιτρεπτά όρια περιεκτικότητας αυτών, οι έλεγχοι των καλλυντικών και διατροφικών συμπληρωμάτων για την τήρηση των ορίων περιεκτικότητας και κάθε σχετικό θέμα.
Αν, κατά τον έλεγχο της συγκομιδής εγκεκριμένου καλλιεργητή βιομηχανικής κάνναβης διαπιστώνεται ότι η περιεκτικότητα της καλλιέργειας και των ακατέργαστων προϊόντων της σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) υπερβαίνει το όριο του 0,3%, αλλά δεν επεκτείνεται πέραν του ορίου του 0,6%, ο προϊστάμενος της Αρχής που διεξήγαγε τον έλεγχο, ενημερώνει τον κατά τόπο αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών και η καλλιέργεια καταστρέφεται με έξοδα του καλλιεργητή, παρουσία των ελεγκτικών αρχών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι οποίες δύνανται να καλέσουν και την Ελληνική Αστυνομία. Στην περίπτωση υπέρβασης του 0,6% σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC), επιπλέον όσων ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο, ασκείται αυτεπάγγελτα ποινική δίωξη σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.».
- Μετά την παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 4139/2013, προστίθεται παρ. 3Α ως εξής:
«3Α. Δεν συνιστά ακατέργαστο συγκομιζόμενο προϊόν κατά την έννοια του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 το ξηρό άνθος που προέρχεται από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3% και το οποίο προορίζεται για σκοπούς λιανικής πώλησης, διακίνησης και διάθεσης στο καταναλωτικό κοινό. Απαγορεύεται καθολικά η λιανική πώληση, διακίνηση, διάθεση προς το καταναλωτικό κοινό και η αγορά και η χρήση από τους καταναλωτές του ξηρού άνθους που προέρχεται από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3%, είτε σε επεξεργασμένη είτε σε ακατέργαστη μορφή, εντός ελληνικής επικράτειας. Η απαγόρευση δεν καταλαμβάνει την εισαγωγή, αποθήκευση, χονδρική διάθεση και διακίνηση ξηρού άνθους που προορίζεται αποκλειστικά για βιομηχανική μεταποίηση, όπως παραγωγή καλλυντικών, τροφίμων ή συμπληρωμάτων διατροφής της παρ. 3.».
Άρθρο 42
Δυνατότητα τροποποίησης της άδειας παραγωγής τελικών παραγόμενων προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης αποκλειστικά για εξαγωγή- Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 2ΙΕ ν. 4139/2013
Στην παρ. 3 του άρθρου 2ΙΕ του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί κυκλοφορίας τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης στην Ελλάδα, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) μετά από τις λέξεις «της ειδικής έγκρισης κυκλοφορίας ή» προστίθενται οι λέξεις «της άδειας παραγωγής τελικών παραγόμενων προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης αποκλειστικά για εξαγωγή ή», β) μετά από τις λέξεις «υπέρ του Ε.Ο.Φ. ποσού», οι λέξεις «δύο χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (2.500) ευρώ, το οποίο προσαυξάνεται κατά διακόσια πενήντα (250) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πεντακοσίων ευρώ (500) ευρώ για κάθε φάκελο, το οποίο προσαυξάνεται κατά πενήντα (50) ευρώ», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Οποιαδήποτε αίτηση μεταβολής ή τροποποίησης της ειδικής έγκρισης κυκλοφορίας ή της άδειας παραγωγής τελικών παραγόμενων προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης αποκλειστικά για εξαγωγή ή ανανέωσης αυτών υποβάλλεται για αξιολόγηση στην Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Τελικών Προϊόντων Φαρμακευτικής Κάνναβης του Ε.Ο.Φ. και συνοδεύεται από ανταποδοτικό τέλος υπέρ του Ε.Ο.Φ. ποσού πεντακοσίων ευρώ (500) ευρώ για κάθε φάκελο, το οποίο προσαυξάνεται κατά πενήντα (50) ευρώ, ανά επιπλέον μορφή ή ανά διαφορετική περιεκτικότητα, προϊόντος φαρμακευτικής κάνναβης, και εγκρίνεται με απόφαση του Προέδρου του Ε.Ο.Φ..».
Άρθρο 43
Παράβολο υπέρ του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων για τροποποίηση της ειδικής έγκρισης κυκλοφορίας τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης ή της άδειας παραγωγής τελικών παραγόμενων προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης αποκλειστικά για εξαγωγή – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 2ΙΣΤ ν. 4139/2013
Στην παρ. 2 του άρθρου 2ΙΣΤ του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, μετά από το στοιχείο «1β» προστίθενται οι λέξεις «και 3», και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας, η οποία εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Προέδρου του Ε.Ο.Φ., δύναται να αναπροσαρμόζεται το ανταποδοτικό τέλος υπέρ του Ε.Ο.Φ. που προβλέπεται στην περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 2ΙΑ και στις παρ. 1β και 3 του άρθρου 2ΙΕ.».
Άρθρο 44
Ορισμός προϊόντων κάνναβης – Τροποποίηση παρ. 1Α άρθρου 2Α ν. 4139/2013
Στην παρ. 1Α του άρθρου 2Α του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί έγκρισης εγκατάστασης και λειτουργίας μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης, προστίθεται περ. δ), και η περ. 1Α διαμορφώνεται ως εξής:
«1Α. Για τους σκοπούς των άρθρων 2Α έως 2ΙΖ, χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) Τελικό προϊόν φαρμακευτικής κάνναβης: Προϊόν που περιέχει, είτε ως μόνο ενεργό συστατικό (δραστική ουσία), για τις ενδείξεις που καθορίζονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ουσία των ποικιλιών κάνναβης του είδους «Cannabis sativa L», περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) > 0,2% είτε ως μόνα ενεργά συστατικά (δραστικές ουσίες), για τις ενδείξεις που καθορίζονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ουσία των ποικιλιών κάνναβης του είδους «Cannabis Sativa L», περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) >0,2% και έναν ή περισσότερους μεταβολίτες του φυτού «Cannabis sativa L».
β) Δραστική ουσία (Ενεργό συστατικό) τελικού προϊόντος φαρμακευτικής κάνναβης: Ουσία των ποικιλιών κάνναβης του είδους «Cannabis sativa L» περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) > 0,2%, η οποία, όταν χρησιμοποιείται στην παραγωγή του εν λόγω προϊόντος, καθίσταται ενεργό συστατικό ή η παραπάνω ουσία σε συνδυασμό με έναν ή περισσότερους μεταβολίτες του φυτού «Cannabis sativa L» οι οποίες, όταν χρησιμοποιούνται στην παραγωγή του εν λόγω προϊόντος, καθίστανται ενεργά συστατικά, σε συνδυασμό με τις εκάστοτε καθοριζόμενες και εγκρινόμενες ενδείξεις, της κείμενης νομοθεσίας.
γ) Περιεκτικότητα του τελικού προϊόντος φαρμακευτικής κάνναβης: Η περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και, εφόσον υπάρχουν και τεκμηριώνονται, του ή των μεταβολιτών του φυτού «Cannabis sativa L».
δ) Προϊόντα κάνναβης: Τα επιτρεπόμενα προϊόντα κάνναβης, τα οποία δύνανται να διατεθούν στο καταναλωτικό κοινό λιανικώς, κατά τα οριζόμενα στην περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 1, περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3% τα οποία προκύπτουν από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3% ή προϊόντα που εμπεριέχουν κανναβιδιόλη (CBD).».
Άρθρο 45
Επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης ως αποκλειστικά σημεία εμπορίας, πώλησης και διάθεσης προϊόντων κάνναβης
- Επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης αποτελούν οι επιχειρήσεις, νομίμως αδειοδοτημένες σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 46, περί διαδικασίας αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης και εγγεγραμμένες στο μητρώο του άρθρου 47, περί σύστασης μητρώου επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης και εποπτείας αυτών, οι οποίες έχουν ως δραστηριότητα την εμπορία, πώληση και διάθεση προϊόντων κάνναβης προς το καταναλωτικό κοινό λιανικώς, κατά τα οριζόμενα στην περ. δ) της παρ. 1Α του άρθρου 2Α του ν. 4139/2013 (Α’ 74) περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3% τα οποία προκύπτουν από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) μέχρι 0,3% ή/και προϊόντα που εμπεριέχουν κανναβιδιόλη (CBD).
- Οι επιχειρήσεις της παρ. 1 υποχρεούνται να λειτουργούν σε ειδικά διαμορφωμένο ανεξάρτητο κατάστημα, το οποίο πρέπει να είναι σύμφωνο προς την πολεοδομική νομοθεσία και να τηρούν ελάχιστη απόσταση ακτίνας πεντακοσίων (500) μέτρων από προσχολικές και σχολικές εγκαταστάσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
- Οι επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης δύνανται να πωλούν τις πιστοποιημένες και γνωστοποιημένες στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.) ιατροτεχνολογικές συσκευές άτμισης προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης, όπως αυτές ορίζονται στην υπό στοιχεία Δ3(γ) 40642/2.8.2024 απόφαση του Υπουργού Υγείας «Όροι και προϋπόθέσεις για την παραγωγή, κυκλοφορία και εξαγωγή τελικών προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης» (Β’ 4581) και να παρέχουν ενημέρωση για τον τρόπο λειτουργίας των πιστοποιημένων και γνωστοποιημένων στον Ε.Ο.Φ. ιατροτεχνολογικών συσκευών άτμισης προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης.
Άρθρο 46
Διαδικασία αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης
- Ο νόμιμος εκπρόσωπος ή διαχειριστής ή ιδιοκτήτης της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης υποβάλλει αίτηση στην κατά τόπο αρμόδια Περιφέρεια, που υπάγεται για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας της επιχείρησής του, προσκομίζοντας τα ακόλουθα δικαιολογητικά έγγραφα: α) ισχύον καταστατικό της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης από το οποίο προκύπτει ρητά ο σκοπός της, ο οποίος συνίσταται στην εμπορία και διάθεση προϊόντων κάνναβης, β) πιστοποιητικό εκπροσώπησης της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης που έχει εκδοθεί έως τρεις (3) μήνες πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, γ) πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας του αιτούντος φυσικού ή νομικού προσώπου που έχει εκδοθεί έως τρεις (3) μήνες πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, δ) πιστοποιητικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας του αιτούντος φυσικού ή νομικού προσώπου που έχει εκδοθεί έως έναν (1) μήνα πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, ε) αντίγραφο δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή ισχύοντος διαβατηρίου του ιδίου, εάν πρόκειται για ατομική επιχείρηση, και των προσώπων που συμμετέχουν στη διοίκηση της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης, εάν πρόκειται για εμπορική ή προσωπική εταιρεία, στ) αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης του ιδίου, αν πρόκειται για ατομική επιχείρηση, και των προσώπων που συμμετέχουν στη διοίκηση της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης, αν πρόκειται για εμπορική ή προσωική εταιρεία , που έχει εκδοθεί έως έναν (1) μήνα πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, ζ) υπεύθυνη δήλωση νομίμως υπογεγραμμένη από τον νόμιμο εκπρόσωπο ή διαχειριστή ή ιδιοκτήτη της επιχείρησης, από την οποία προκύπτει ρητά ότι τα προϊόντα που διατίθενται από την επιχείρηση εμπορίου προϊόντων κάνναβης δεν περιέχουν χημικώς ανάλογα μόρια των ουσιών Δ9 – τετραϋδροκανναβινόλη (Δ9-THC) και κανναβιδιόλη (CBD) με ψυχοτρόπο δράση, κατά τα οριζόμενα στην υπό στοιχεία Δ3γ/οικ.11626/11.3.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης «Υπαγωγή δραστικών ουσιών στις διατάξεις του Κώδικα Νόμων για τα Ναρκωτικά (Κ.Ν.Ν.) (ν. 3459/2006, A΄ 103), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4139/2013 «Νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις» (Α΄ 74)» (Β΄1403).
- Η αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας χορηγεί στην αιτούσα επιχείρηση εμπορίας προϊόντων κάνναβης εντός εξήντα (60) εργασίμων ημερών, την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας, εφόσον πληρούνται οι όροι και προϋποθέσεις του άρθρου 40 για την αδειοδότηση της λειτουργίας της. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας, τεκμαίρεται σιωπηρή άρνηση.
- Πριν από τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας, η αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας δύναται, κατά τη διακριτική της ευχέρεια, να διενεργήσει έλεγχο στις επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης για την εξακρίβωση των προϋποθέσεων λειτουργίας τους, το περιεχόμενο της υπεύθυνης δήλωσης και των δικαιολογητικών εγγράφων και της καταλληλότητας της επιχείρησης. Αν κατά τον έλεγχο διαπιστωθούν παρεκκλίσεις από τα οριζόμενα στα άρθρα 45, περί επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης ως αποκλειστικών σημείων εμπορίας, πώλησης και διάθεσης προϊόντων κάνναβης, και του παρόντος, μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες ενημερώνεται η αιτούσα επιχείρηση εμπορίου προϊόντων κάνναβης εγγράφως ή ηλεκτρονικά για τις διαπιστώσεις αυτές και εκκινεί προθεσμία είκοσι (20) ημερών για τη συμμόρφωσή της σύμφωνα με τα άρθρα 41 έως 49. Εφόσον η αιτούσα επιχείρηση εμπορίου προϊόντων κάνναβης δεν συμμορφωθεί εντός είκοσι (20) ημερών, δεν χορηγείται η άδεια λειτουργίας της.
- Η αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας και τα αρμόδια κλιμάκια ελέγχου του άρθρου 48 δύνανται να διενεργούν, οποτεδήποτε και κατά τη διακριτική τους ευχέρεια, ελέγχους στις επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης για την εξακρίβωση της τήρησης των προϋποθέσεων άδειας και λειτουργίας τους.
Άρθρο 47
Σύσταση μητρώου επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης και εποπτεία αυτών
- Συστήνεται και λειτουργεί στο Υπουργείο Υγείας, ως Υπεύθυνο Επεξεργασίας, Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης της περ. δ) της παρ. 1Α του άρθρου 2Α του ν. 4139/2013 (Α΄74), το οποίο είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.) και το οποίο υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ως εκτελούσα την επεξεργασία για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας. Στο Μητρώο εγγράφονται υποχρεωτικά τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν και διαθέτουν προϊόντα κάνναβης και καταγράφονται όλα τα σημεία λιανικής πώλησης και διάθεσης αυτών. Φυσικά και νομικά πρόσωπα τα οποία δεν έχουν εγγραφεί στο Μητρώο απαγορεύεται να πωλούν και να διαθέτουν τα ανωτέρω προϊόντα. Σε περίπτωση πώλησης ή διάθεσης των προϊόντων αυτών από φυσικά και νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγγραφεί στο Μητρώο, ανακαλείται η χορηγηθείσα άδεια πώλησης.
- Για την εγγραφή στο Μητρώο, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα του άρθρου 41, περί επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης ως αποκλειστικών σημείων εμπορίας, πώλησης και διάθεσης προϊόντων κάνναβης, απαιτείται να πληρούν σωρευτικά τις προϋποθέσεις του ως άνω άρθρου και του άρθρου46, περί διαδικασίας αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης, και υποβάλλουν στο Μητρώο τα ακόλουθα δικαιολογητικά έγγραφα, προκειμένου να εγγραφούν σε αυτό: α) Το ισχύον καταστατικό τους, β) πιστοποιητικό εκπροσώπησης που να έχει εκδοθεί έως τρεις (3) μήνες πριν από την ημερομηνία αίτησης για εγγραφή στο Μητρώο Επιχειρήσεων Εμπορίας Προϊόντων Κάνναβης, γ) πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας, το οποίο έχει εκδοθεί έως τρεις (3) μήνες πριν από την ημερομηνία αίτησης για εγγραφή στο Μητρώο, δ) πιστοποιητικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης που να έχει εκδοθεί έως έναν (1) μήνα πριν από την ημερομηνία αίτησης για εγγραφή στο Μητρώο Επιχειρήσεων Εμπορίας Προϊόντων Κάνναβης, ε) αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης του φυσικού προσώπου, εφόσον πρόκειται για ατομική επιχείρηση, και των προσώπων που συμμετέχουν στη διοίκηση της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης, εφόσον πρόκειται για νομικό πρόσωπο, που να έχει εκδοθεί έως έναν (1) μήνα πριν από την ημερομηνία αίτησης για εγγραφή στο Μητρώο Επιχειρήσεων Εμπορίου Προϊόντων Κάνναβης, και στ) άδεια λειτουργίας της επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης, της αρμόδιας περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 46.
- Η πρόσβαση των φυσικών και νομικών προσώπων της παρ. 1 στο Μητρώο, πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησής τους, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4727/2020 (Α’ 184), περί των τρόπων αυθεντικοποίησης για χρήση υπηρεσιών μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης, με τη χρήση των κωδικών – διαπιστευτηρίων (taxisnet) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης του φυσικού προσώπου ή της επιχείρησης/νομικού προσώπου.
- Αποδέκτες των δεδομένων που έχουν καταχωριστεί στο Μητρώο είναι οι αρμόδιες αρχές εποπτείας της συμμόρφωσης των πωλητών των προϊόντων του άρθρου 45 με τον ν. 4139/2013 και τον παρόντα.
- Υπεύθυνος επεξεργασίας για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που καταχωρίζονται στο Μητρώο ορίζεται το Υπουργείο Υγείας. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι αυτοτελώς υπεύθυνος επεξεργασίας για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τελείται για την αυθεντικοποίηση των χρηστών στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.).
- Για λόγους διαφάνειας και ενημέρωσης της κοινής γνώμης, επιτρέπεται η δημοσιοποίηση στοιχείων του Μητρώου της παρ. 1 μέσω του διαδικτυακού τόπου του Υπουργείου Υγείας.
- Ο Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου Υγείας, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, παρακολουθεί τη συμμόρφωση της σύστασης και λειτουργίας του Μητρώου της παρ. 1 προς τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων και κάθε άλλης ρύθμισης για την προστασία του ατόμου έναντι της επεξεργασίας δεδομένων του προσωπικού χαρακτήρα.
Άρθρο 48
Έλεγχος παραβάσεων των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης
- Για την τήρηση των άρθρων 45 έως και 47, πραγματοποιούνται επιτόπιοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις διάθεσης και πώλησης προϊόντων, είτε λιανικού, είτε χονδρικού εμπορίου, από στελέχη του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.), με τη συνδρομή, εφόσον παρίσταται σχετική ανάγκη, της Ελληνικής Αστυνομίας. Οι έλεγχοι δύνανται να διενεργούνται και από μικτά κλιμάκια ελέγχου, συγκροτούμενα από Επιθεωρητές – Ελεγκτές της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, στελέχη του Ε.Ο.Φ. και της Ελληνικής Αστυνομίας.
- Κατά τους επιτόπιους ελέγχους τα κλιμάκια ελέγχου προβαίνουν και σε έλεγχο εξακρίβωσης της σύνθεσης των προϊόντων ως προς την περιεκτικότητα τετραϋδροκανναβινόλης (THC), καθώς και ως προς την ύπαρξη χημικώς ανάλογων μορίων των ουσιών Δ9 – τετραϋδροκανναβινόλη (Δ9-THC) και κανναβιδιόλη (CBD) τα οποία έχουν ψυχοτρόπo δράση, κατά τα οριζόμενα στην υπό στοιχεία Δ3γ/οικ.11626/11.3.2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης «Υπαγωγή δραστικών ουσιών στις διατάξεις του Κώδικα Νόμων για τα Ναρκωτικά (Κ.Ν.Ν.) (ν. 3459/2006, A΄ 103), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4139/2013 «Νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις» (Α΄ 74)» (Β΄1403).
Άρθρο 49
Κυρώσεις για παραβάσεις των όρων άδειας και λειτουργίας επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης
- Σε περίπτωση παραβίασης των όρων άδειας και λειτουργίας σύμφωνα με τα άρθρα 40 και 41 από τις επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης επιβάλλεται πρόστιμο ύψους εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ και ανάκληση της άδειας λειτουργίας τους για έξι (6) μήνες.
- Η καθ΄ οιονδήποτε τρόπο διάθεση, διακίνηση, προμήθεια, πώληση και αγορά πάσης φύσεως προϊόντων κάνναβης από επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης, εκτός των προϊόντων που ορίζονται στην παρ. 3Α του άρθρου 1 του ν. 4139/2013 (Α΄74), τιμωρείται με χρηματική ποινή εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ και με ποινή φυλάκισης έως πέντε (5) έτη. Αν οποιαδήποτε πράξη του παρόντος άρθρου τιμωρείται βαρύτερα κατά τον ν. 4139/2013, εφαρμόζεται ο τελευταίος.
Αξιότιμοι εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας,
Θα ήθελα να εκφράσω την αντίθεσή μου σε οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού ή κατάργησης των προϊόντων CBD στην Ελλάδα.
Η CBD αποτελεί νόμιμο προϊόν σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χρησιμοποιείται ευρέως από πολίτες ως συμπλήρωμα ευεξίας χωρίς ψυχοδραστικές επιδράσεις και χωρίς να προκαλεί εξάρτηση. Η ύπαρξη σαφούς και σταθερού νομικού πλαισίου προστατεύει τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις που λειτουργούν υπεύθυνα και νόμιμα.
Η ενδεχόμενη απαγόρευση δεν θα εξαλείψει τη χρήση των προϊόντων αυτών· αντίθετα, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος μεταφοράς της ζήτησης σε ανεξέλεγκτες και παράνομες αγορές, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα στη δημόσια υγεία αντί να τα περιορίσει.
Παράλληλα, ο κλάδος της νόμιμης κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC έχει δημιουργήσει θέσεις εργασίας, στηρίζει μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας νέας δυναμικής αγοράς στη χώρα μας.
Για τους λόγους αυτούς, θεωρώ σημαντικό να διατηρηθεί η νόμιμη διάθεση των προϊόντων CBD με σαφείς κανόνες ποιότητας και ελέγχου, σε εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Σας καλώ να λάβετε υπόψη τις κοινωνικές, οικονομικές και πρακτικές συνέπειες μιας πιθανής απαγόρευσης.
Ως ιδιοκτήτης επιχείρησης μεταπώλησης βιομηχανικής κάνναβης η βασική μας θέση είναι ότι η Πολιτεία δικαιούται και οφείλει να ρυθμίσει αυστηρά την αγορά των προϊόντων κάνναβης, να προστατεύσει τους ανηλίκους, να απαιτήσει ιχνηλασιμότητα και ελέγχους και να απομακρύνει από την αγορά προϊόντα αμφίβολης νομιμότητας ή σύνθεσης. Ωστόσο, το αναρτημένο σχέδιο, στη σημερινή του μορφή, δημιουργεί δυσανάλογη επιβάρυνση στις νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις και οδηγεί πρακτικά σε υπέρμετρο περιορισμό μιας αγοράς που μπορεί να λειτουργήσει υπό σαφείς και ελέγξιμους κανόνες.
Κεντρική Ζητούμε να προωθηθεί ένα μοντέλο ελεγχόμενης νόμιμης
θέση λιανικής και όχι ένα μοντέλο σχεδόν πλήρους στραγγαλισμού
της αγοράς. Με απλά λόγια: άδεια ναι, μητρώο ναι, εργαστηριακοί έλεγχοι ναι, προστασία ανηλίκων ναι, αλλά όχι καθολική απαγόρευση του ξηρού άνθους THC έως 0,3%, όχι υποχρεωτικά νέο ανεξάρτητο κατάστημα για κάθε ήδη λειτουργούσα επιχείρηση και όχι ενιαίες κυρώσεις εξαιρετικά υψηλού ύψους χωρίς κλιμάκωση και διάκριση βαρύτητας.
Προτεινόμενες βελτιώσεις
1. Διατήρηση της αδειοδότησης και του μητρώου, αλλά χωρίς καθολική απαγόρευση της λιανικής του ξηρού άνθους THC έως 0,3%
Το προτεινόμενο πλαίσιο μπορεί να παραμείνει αυστηρό, αρκεί να μην καταλήγει σε πλήρη εξάλειψη της νόμιμης λιανικής διάθεσης του ξηρού άνθους με περιεκτικότητα THC έως 0,3%. Η ορθότερη λύση είναι η διάθεση τέτοιων προϊόντων αποκλειστικά από αδειοδοτημένες επιχειρήσεις, με υποχρεωτικές εργαστηριακές αναλύσεις, τήρηση παραστατικών προέλευσης, σαφή επισήμανση, ηλικιακό έλεγχο και δυνατότητα άμεσου ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές. Με τον τρόπο αυτό εξυπηρετείται ο έλεγχος της αγοράς χωρίς να καταργείται πλήρως η νόμιμη δραστηριότητα.
2. Αντί της απόλυτης απαίτησης για ανεξάρτητο κατάστημα, να επιτρέπεται και διακριτός, σαφώς οριοθετημένος χώρος μέσα σε ήδη νόμιμο κατάστημα
Η υποχρέωση λειτουργίας μόνο σε ειδικά διαμορφωμένο ανεξάρτητο κατάστημα δημιουργεί δυσανάλογο βάρος στις υφιστάμενες επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν νόμιμα και έχουν αναπτύξει υποδομές, προσωπικό και πελατολόγιο. Μια πιο ισορροπημένη λύση είναι να επιτρέπεται είτε ανεξάρτητο κατάστημα είτε διακριτός, οριοθετημένος και ελεγχόμενος χώρος μέσα σε υφιστάμενη επιχείρηση, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι κανόνες σήμανσης, ελέγχου, αποθήκευσης και μη πρόσβασης ανηλίκων.
3. Ρητή μεταβατική περίοδος τουλάχιστον δώδεκα μηνών για τις ήδη λειτουργούσες επιχειρήσεις
Σελίδα 1
Υπόμνημα διαβούλευσης – προϊόντα κάνναβης
Εφόσον εισάγεται νέο καθεστώς αδειοδότησης, ειδικών χώρων, μητρώου και ελέγχων, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί εύλογη μεταβατική περίοδος για όσες επιχειρήσεις λειτουργούν ήδη νομίμως. Χωρίς μεταβατικό στάδιο, η συμμόρφωση θα καταστεί πρακτικά ανέφικτη για πολλές επιχειρήσεις, όχι επειδή δεν επιθυμούν να συμμορφωθούν, αλλά επειδή οι απαιτούμενες οργανωτικές, νομικές και λειτουργικές αλλαγές δεν μπορούν να ολοκληρωθούν άμεσα.
4. Κατάργηση της σιωπηρής άρνησης και αντικατάστασή της από αιτιολογημένη ρητή πράξη της Διοίκησης
Η πρόβλεψη ότι η άπρακτη παρέλευση προθεσμίας οδηγεί σε σιωπηρή άρνηση δεν ενισχύει την ασφάλεια δικαίου. Αντίθετα, δημιουργεί αβεβαιότητα στις επιχειρήσεις και ενδεχομένως αυξάνει τη διοικητική και δικαστική διαφορά. Η καταλληλότερη λύση είναι η Περιφέρεια να υποχρεούται σε ρητή, ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, είτε θετική είτε απορριπτική, με δυνατότητα θεραπείας τυπικών ελλείψεων και σαφή προθεσμία συμμόρφωσης.
5. Αναλογικές και κλιμακωτές κυρώσεις, καθώς και νομοτεχνική διόρθωση των παραπομπών
Η πρόβλεψη ενιαίας κύρωσης εξαιρετικά υψηλού ύψους για κάθε παράβαση δεν διαφοροποιεί επαρκώς μεταξύ τυπικών ελλείψεων, ελαφρών παραβάσεων και ουσιωδών παραβάσεων που συνδέονται με πραγματικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία ή με παράνομη κυκλοφορία προϊόντων. Προτείνεται κλιμακωτό σύστημα κυρώσεων, με προειδοποίηση και εύλογη προθεσμία συμμόρφωσης στις ελαφρές παραβάσεις, αυστηρότερα πρόστιμα στις σοβαρές και βαρύτερες συνέπειες μόνο σε περιπτώσεις υποτροπής ή ουσιώδους παρανομίας. Παράλληλα, πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου, είναι χρήσιμο να αποσαφηνιστούν οι παραπομπές και οι ορισμοί ώστε να μην παραμένουν αμφισημίες ή λανθασμένες παραπομπές μέσα στο κείμενο.
Συμπέρασμα
Συνολικά, η βέλτιστη λύση για την αγορά, την ασφάλεια δικαίου και την προστασία του καταναλωτή είναι η διατήρηση ενός αυστηρού αλλά εφαρμόσιμου πλαισίου. Ζητούμε, συνεπώς, το τελικό νομοθετικό κείμενο να κινηθεί προς την κατεύθυνση της ελεγχόμενης νόμιμης λιανικής, με αδειοδότηση, μητρώο, υποχρεωτικούς ελέγχους, προστασία ανηλίκων, μεταβατικό στάδιο και αναλογικές κυρώσεις, χωρίς να αποκλείει αδικαιολόγητα τη νόμιμη επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ειλικρινά, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάθε φορά η λύση είναι η απαγόρευση.
Μιλάμε για προϊόντα που μέχρι τώρα λειτουργούν νόμιμα, με κάποιον έλεγχο, και που αρκετός κόσμος τα χρησιμοποιεί για να νιώσει καλύτερα στην καθημερινότητά του — είτε για χαλάρωση, είτε για άγχος, είτε για ύπνο. Αντί να βελτιώσουμε το πλαίσιο και την ενημέρωση, πάμε να τα διαγράψουμε όλα μονοκοντυλιά;
Και το θέμα δεν είναι μόνο προσωπικό. Είναι και επαγγελματικό. Υπάρχουν άνθρωποι που άνοιξαν επιχειρήσεις, επένδυσαν χρήματα, δούλεψαν με βάση τη νομιμότητα. Τι θα γίνουν όλοι αυτοί από τη μια μέρα στην άλλη; Ποιος αναλαμβάνει αυτή την ευθύνη;
Και μέσα σε όλα, υπάρχει και ο τουρισμός. Ζούμε σε μια χώρα που βασίζεται σε αυτόν. Όταν ένας επισκέπτης βλέπει συνεχείς απαγορεύσεις αντί για εξέλιξη και σωστή διαχείριση, σίγουρα επηρεάζεται η εικόνα που σχηματίζει. Ο κόσμος σήμερα θέλει επιλογές και μια πιο σύγχρονη προσέγγιση — όχι πισωγυρίσματα.
Στο τέλος της ημέρας, αν κάτι απαγορευτεί, δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται. Απλώς φεύγει από τον έλεγχο. Και αυτό είναι πολύ πιο επικίνδυνο.
Ίσως αντί να απαγορεύουμε, να αρχίσουμε επιτέλους να διαχειριζόμαστε σωστά.
Αντί να συζητάμε για απαγορεύσεις, ίσως θα έπρεπε να συζητάμε για ευθύνη.
Η πραγματικότητα είναι ότι ο κόσμος δεν σταματά να αναζητά λύσεις για το άγχος, την πίεση και την καθημερινότητα είτε του αρέσει σε κάποιους είτε όχι. Το θέμα είναι αν αυτές οι επιλογές θα υπάρχουν με διαφάνεια και έλεγχο ή στο περιθώριο, χωρίς κανόνες.
Τα νόμιμα κανναβινοειδή, σωστά ρυθμισμένα, δίνουν μια πιο ασφαλή διέξοδο σε σχέση με άλλες, πιο βαριές ή ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Αν τα αποσύρεις, δεν εξαφανίζεις την ανάγκη απλώς την αφήνεις ακάλυπτη.
Παράλληλα, υπάρχει και ένα θέμα δικαιοσύνης. Όταν το κράτος επιτρέπει κάτι, δημιουργεί επιχειρήσεις, επενδύσεις και θέσεις εργασίας γύρω από αυτό. Δεν μπορεί ξαφνικά να αλλάζει κατεύθυνση χωρίς να υπολογίζει το κόστος για αυτούς τους ανθρώπους.
Και κάτι ακόμα: η σύγχρονη εικόνα μιας χώρας δεν χτίζεται μόνο με τοπία και ήλιο, αλλά και με το πώς διαχειρίζεται τέτοια ζητήματα. Οι επισκέπτες βλέπουν, συγκρίνουν και επιλέγουν. Η σταθερότητα και η λογική πολιτική παίζουν ρόλο, ακόμα κι αν δεν το παραδεχόμαστε πάντα.
Ίσως, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι τι θα απαγορεύσουμε αλλά πώς θα εξελιχθούμε.
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες του Υπουργείου Υγείας,
Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να εκφράσω την έντονη ανησυχία μου σχετικά με το ενδεχόμενο περιορισμού ή κατάργησης της νόμιμης κυκλοφορίας προϊόντων CBD στην Ελλάδα.
Η κανναβιδιόλη (CBD) αποτελεί μια ουσία που δεν έχει ψυχοδραστική δράση, δεν προκαλεί εξάρτηση και χρησιμοποιείται ευρέως σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προϊόν ευεξίας και υποστήριξης της καθημερινότητας χιλιάδων πολιτών. Πολλοί άνθρωποι την επιλέγουν για τη διαχείριση του άγχους, του ύπνου και της γενικότερης ποιότητας ζωής τους, πάντα στο πλαίσιο της νόμιμης χρήσης.
Η πιθανή κατάργηση ή αυστηροποίηση της διάθεσης της CBD θα επηρεάσει αρνητικά:
– μικρές ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται νόμιμα στον κλάδο
– εργαζόμενους που απασχολούνται σε αυτές
– καταναλωτές που ήδη χρησιμοποιούν τα προϊόντα υπεύθυνα
– την ανάπτυξη ενός ανερχόμενου και δυναμικού τομέα της αγοράς
Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος ενίσχυσης της παράνομης αγοράς, γεγονός που δεν εξυπηρετεί ούτε τη δημόσια υγεία ούτε την οικονομία της χώρας.
Αντί για περιορισμούς, θεωρώ ότι μια σαφής και σύγχρονη ρυθμιστική πολιτική, βασισμένη στα ευρωπαϊκά πρότυπα και στην επιστημονική τεκμηρίωση, μπορεί να διασφαλίσει τόσο την προστασία των πολιτών όσο και τη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου.
Σας καλώ να εξετάσετε προσεκτικά τις επιπτώσεις μιας τέτοιας απόφασης και να στηρίξετε τη διατήρηση της νόμιμης κυκλοφορίας των προϊόντων CBD στην Ελλάδα, προς όφελος της κοινωνίας, της οικονομίας και της δημόσιας υγείας.
Ως επαγγελματίας στον χώρο λιανικής πώλησης προϊόντων κάνναβης και συναφών ειδών, θα ήθελα να καταθέσω την άποψή μου στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
Στο κατάστημά μου εφαρμόζεται ήδη αυστηρός έλεγχος ταυτοποίησης ηλικίας, με πλήρη αποκλεισμό ανηλίκων από την αγορά προϊόντων. Πιστεύω ότι η ουσιαστική προστασία των ανηλίκων μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την καθολική εφαρμογή και τον έλεγχο αυτής της πρακτικής σε όλη την αγορά.
Η πλήρης απαγόρευση συγκεκριμένων κατηγοριών προϊόντων δεν αποτελεί αναλογικό μέτρο και ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα, όπως η μεταφορά της ζήτησης σε μη ελεγχόμενα κανάλια διάθεσης, όπου δεν υπάρχει κανένας έλεγχος ηλικίας ή ποιότητας.
Επιπλέον, μια τέτοια προσέγγιση θα επηρεάσει αρνητικά μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα, θα περιορίσει τα φορολογικά έσοδα του κράτους και θα μειώσει την ελκυστικότητα της χώρας σε τουρίστες που είναι εξοικειωμένοι με αντίστοιχα προϊόντα σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να υπάρξει σαφές, τεκμηριωμένο και λειτουργικό πλαίσιο που να διαχωρίζει τις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων και να θέτει αντικειμενικά κριτήρια ασφάλειας, ποιότητας και σύνθεσης. Η οριζόντια απαγόρευση δεν επιτρέπει αυτή τη διάκριση και δεν συμβάλλει αποτελεσματικά στην προστασία του καταναλωτή.
Αντίθετα, μια σύγχρονη και ισορροπημένη ρύθμιση θα μπορούσε να περιλαμβάνει:
Υποχρεωτικό και αυστηρό έλεγχο ηλικίας (18+) σε όλα τα σημεία πώλησης
Αδειοδότηση και τακτικούς ελέγχους των επιχειρήσεων
Καθορισμό σαφών προδιαγραφών και πιστοποίησης για τα προϊόντα που διατίθενται
Διαβάθμιση των προϊόντων με βάση τη σύσταση και τα χαρακτηριστικά τους, ώστε να εφαρμόζονται αντίστοιχοι κανόνες διάθεσης
Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η δημόσια υγεία και η προστασία των ανηλίκων, ενώ παράλληλα διατηρείται μια ελεγχόμενη και νόμιμη αγορά, προς όφελος τόσο της οικονομίας όσο και του καταναλωτή.
Σας καλώ να εξετάσετε λύσεις που ρυθμίζουν και βελτιώνουν την αγορά, αντί να οδηγούν στην κατάργησή της.
Η απαγόρευση των νόμιμων κανναβινοειδών δεν είναι λύση — είναι ένα βήμα πίσω.
Αντί να εξετάζουμε ψύχραιμα τα δεδομένα, επιλέγεται ξανά η οδός της απαγόρευσης, αγνοώντας το τι πραγματικά προσφέρουν αυτά τα προϊόντα σε χιλιάδες ανθρώπους. Μιλάμε για ουσίες που χρησιμοποιούνται νόμιμα, με έλεγχο, και που έχουν βοηθήσει σημαντικά στην ανακούφιση από άγχος, αϋπνία, χρόνιο πόνο και άλλες καταστάσεις της καθημερινότητας.
Σε κοινωνικό επίπεδο, τέτοιες απαγορεύσεις δεν εξαφανίζουν τη χρήση — απλώς τη μεταφέρουν στο σκοτάδι. Δημιουργούν παράνομες αγορές, αφαιρούν τον έλεγχο ποιότητας και εκθέτουν τους πολίτες σε μεγαλύτερους κινδύνους. Είναι αποδεδειγμένο ότι η ενημέρωση και η ρύθμιση προστατεύουν πολύ περισσότερο από την καταστολή.
Παράλληλα, δεν μπορούμε να αγνοούμε και τις επιπτώσεις στην οικονομία και τον τουρισμό. Σε μια χώρα που βασίζεται τόσο πολύ στους επισκέπτες, τέτοιες αποφάσεις στέλνουν ένα μήνυμα οπισθοδρόμησης και ασυνέπειας. Επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα κινδυνεύουν να κλείσουν από τη μια μέρα στην άλλη, εργαζόμενοι να χάσουν τη δουλειά τους, και ολόκληροι κλάδοι να δεχτούν πλήγμα. Ο σύγχρονος ταξιδιώτης επιλέγει προορισμούς που δείχνουν πρόοδο, όχι περιορισμό χωρίς τεκμηρίωση.
Αντί να στερούμε επιλογές από τον κόσμο, ας επενδύσουμε σε σωστή ενημέρωση, υπεύθυνη χρήση και επιστημονική προσέγγιση. Η κοινωνία προχωρά μπροστά με γνώση — όχι με φόβο.
Το ζητούμενο δεν είναι να απαγορεύσουμε, αλλά να κατανοήσουμε.
Είναι απλά τα πράγματα! Διακόπτοντας τα νόμιμα προϊόντα θα στραφούν προφανώς στο παράνομο γιατί απλά αυτό δεν τελειώνει ποτέ και το ξέρουν όλοι! Συμφωνώ επίσης ότι δικαίως θα πρέπει να καταργηθούν από μίνι μάρκετ και περίπτερα, το θεωρώ προκλητικό οντως να πηγαίνει το παιδάκι για σοκολάτα και τσίχλες και να βλέπει την κάνναβη. Μόνο μαγαζιά αλυσίδες του είδους κα μαγαζιά ατμισματος που μπορούν να τα πουλάνε πάντα με γνώμονα την ηλικία! Να είναι υπεύθυνοι και να τα δίνουν σε άτομα άνω των 18 ετών.
Κύριε υπουργέ
Μετά από τόσες αναλύσεις είναι ξεκάθαρη ότι πρέπει να γίνει ρύθμιση του νόμου κ όχι απαγόρευση.
Μας οδηγείτε 50 χρόνια πίσω.
Τι να πω. Αντί να έχουμε κάποια ρύθμιση κλείνει όλος ο κλάδος αν ψιφιστεί ως έχει. Ευχαριστούμε πολύ δεν αξίζει έτσι να παραμείνει κανείς στον κλάδο!!!
📌 ΓΕΝΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ
Η παρούσα πρόταση συμβάλλει θετικά στη βελτίωση της πρόσβασης σε φαρμακευτική καινοτομία και στον εκσυγχρονισμό του συστήματος υγείας.
Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι το ισχύον πλαίσιο για τα προϊόντα κάνναβης παραμένει αποσπασματικό και περιορισμένο, χωρίς να αξιοποιεί:
τις οικονομικές δυνατότητες του κλάδου
τις διεθνείς εξελίξεις
και τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού
Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η εισαγωγή ολοκληρωμένου ρυθμιστικού πλαισίου για την κάνναβη, το οποίο να καλύπτει παραγωγή, διάθεση και κατανάλωση.
📜 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑ ΘΕΜΑ / ΑΡΘΡΟ
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 1 — Ρύθμιση προϊόντων κάνναβης (γενική διάταξη)
Προτείνεται η δημιουργία ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου για την κάνναβη, αντί αποσπασματικών αναφορών.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η μερική ρύθμιση:
δεν περιορίζει την παράνομη αγορά
δεν διασφαλίζει ποιότητα προϊόντων
δεν δημιουργεί φορολογικά έσοδα
👉 Αντίθετα, απαιτείται ολοκληρωμένο σύστημα με:
αδειοδοτημένη παραγωγή
ελεγχόμενη διάθεση
σαφείς κανόνες κατανάλωσης
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 2 — Παραγωγή & Αγροτική Ανάπτυξη
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω κλίματος.
Προτείνεται:
θέσπιση αδειών καλλιέργειας πολλαπλών επιπέδων (μικροί, μεσαίοι, μεγάλοι παραγωγοί)
προτεραιότητα σε Έλληνες καλλιεργητές και αγροτικές περιοχές
δυνατότητα εξαγωγών σε ευρωπαϊκές αγορές
👉 Αυτό μπορεί να συμβάλει:
στην ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας
στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 3 — Λιανική Πώληση
Προτείνεται η εισαγωγή αδειοδοτημένων σημείων λιανικής πώλησης.
Βασικές αρχές:
αυστηρή αδειοδότηση
γεωγραφικοί περιορισμοί
έλεγχος ηλικίας
👉 Στόχος:
αντικατάσταση της παράνομης αγοράς
προστασία καταναλωτή
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 4 — Χώροι Ελεγχόμενης Κατανάλωσης
Λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό τουρισμό, προτείνεται η δημιουργία:
👉 ειδικών χώρων κατανάλωσης (licensed lounges)
Με χαρακτηριστικά:
ελεγχόμενη πρόσβαση
υγειονομικά πρότυπα
αποφυγή δημόσιας χρήσης
👉 Αυτό:
αποτρέπει ανεξέλεγκτη χρήση σε δημόσιους χώρους
δημιουργεί τουριστικό προϊόν υψηλής αξίας
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 5 — Τουριστική Διάσταση
Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς στην Ευρώπη.
Προτείνεται:
δυνατότητα πρόσβασης των επισκεπτών σε νόμιμα προϊόντα
κατανάλωση μόνο σε ελεγχόμενους χώρους
👉 Με αυτόν τον τρόπο:
αποφεύγονται φαινόμενα ανεξέλεγκτης χρήσης
ενισχύεται το τουριστικό προϊόν
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 6 — Φορολογικό Πλαίσιο
Προτείνεται:
μέτρια φορολόγηση (ώστε να μην ενισχύεται η παράνομη αγορά)
ειδικά κίνητρα για μικρούς παραγωγούς
👉 Διεθνώς έχει αποδειχθεί ότι:
υπερβολική φορολόγηση → ενίσχυση black market
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 7 — Ποιότητα & Ασφάλεια
Απαραίτητη η θέσπιση:
υποχρεωτικών εργαστηριακών ελέγχων
ιχνηλασιμότητας προϊόντων
ελέγχου περιεκτικότητας
👉 Αυτό προστατεύει:
καταναλωτές
δημόσια υγεία
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 8 — Ρυθμιστική Αρχή
Προτείνεται η δημιουργία:
👉 Εθνικής Αρχής Ρύθμισης Κάνναβης
Αρμοδιότητες:
αδειοδότηση
έλεγχος αγοράς
εποπτεία παραγωγής
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 9 — Δημόσια Υγεία
Μέρος των εσόδων να κατευθύνεται σε:
ενημέρωση πολιτών
πρόληψη
επιστημονική έρευνα
🔹 ΣΧΟΛΙΟ 10 — Στρατηγική Ανάπτυξης
Η υιοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου μπορεί να καταστήσει την Ελλάδα:
👉 περιφερειακό κόμβο (hub) στην Ευρώπη
Με:
παραγωγή
τουρισμό
καινοτομία
🧠 ΤΕΛΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ
Η ρύθμιση της κάνναβης δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δημόσιας υγείας, αλλά και:
οικονομικής ανάπτυξης
αγροτικής πολιτικής
τουριστικής στρατηγικής
👉 Προτείνεται η εξέταση ενός ολοκληρωμένου μοντέλου που θα συνδυάζει:
έλεγχο
ασφάλεια
βιώσιμη ανάπτυξη
Το μέλλον φαντάζει εφιαλτικό , δουλειές,ελπίδες,όνειρα,ΔΑΝΕΙΑ στήθηκαν σε αυτή την δουλειά καί τώρα ο Μεσαίωνας αγκαλιά με τον ωχαδερφισμό σκοτεινιάζουν τις ζωές μας .
Σε περίπτωση που αυτό το αίσχος προταθεί καί ψηφισθεί θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι γιά αγώνα , νομικό καί άλλους , είναι απαραίτητη η δημιουργία συνδέσμου ή κάτι τέτοιο , που θα μάς ενώσει καί θα καθοδηγήσει στην υπέρ όλων μάχη .
Οι μεγάλοι καί παλιοί ανάμεσα μας , άς ασχοληθούν με αυτό το θέμα , συνάδελφοι είμαστε καί όχι αντίπαλοι .
Η προτεινόμενη απαγόρευση των ανθων βιομηχανικής κάνναβης CBD είναι ένα ακραίο μέτρο που δεν βασίζεται στην αρχή της αναλογικότητας.Προκειται για προϊόντα που κυκλοφορούν νόμιμα σε πολλές χώρες της ΕΕ,με περιεκτικότητα TCH εντός των επιτρεπόμενων ορίων.Η Ελλάδα δεν πρέπει να επιλέγει την οριζόντια απαγόρευση αντί για σωστή ρύθμιση και έλεγχο.
Σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 36 της Συνθήκης για την λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν επιτρέπονται αδικαιολογητοι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία νόμιμων προϊόντων μεταξύ κρατών-μελων.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην υπόθεση C-663/18 kanavape, έχει ήδη επισημάνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει γενική απαγόρευση προϊόντων CBD, χωρίς αποδεδειγμένο κίνδυνο για την δημόσια υγεία.
Ζητείται η απόσυρση της διάταξης και η αντικατάσταση της με πλαίσιο ελέγχου, πιστοποίησης και νόμιμη λειτουργία της αγοράς.
Η καθολική απαγόρευση του ξηρού ανθού κάνναβης χαμηλής THC (≤0,3%) δεν αντιμετωπίζει τον πραγματικό κίνδυνο, που σχετίζεται κυρίως με συνθετικά και ανεξέλεγκτα προϊόντα. Αντίθετα, απομακρύνει τους καταναλωτές από τα νόμιμα και ελεγχόμενα καταστήματα, ενισχύοντας την παραοικονομία.
Η ευρωπαϊκή πρακτική βασίζεται σε αυστηρή ρύθμιση και όχι σε οριζόντιες απαγορεύσεις.
Ζητείται ένα σαφές και αυστηρό πλαίσιο ελέγχου, με εργαστηριακές αναλύσεις, ιχνηλασιμότητα και διάθεση μόνο μέσω αδειοδοτημένων σημείων πώλησης ενηλίκων.
Η προστασία της δημόσιας υγείας επιτυγχάνεται με έλεγχο και όχι με απαγόρευση.
Θέμα: Κρίσιμες επισημάνσεις επί του Άρθρου 41 – Ανάγκη άμεσης αναθεώρησης για την αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά και υπονόμευσης της δημόσιας υγείας
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Η προτεινόμενη ρύθμιση του Άρθρου 41, που εισάγει την καθολική απαγόρευση της λιανικής διάθεσης του ξηρού ανθού κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) έως 0,3%, εγείρει σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας, αποτελεσματικότητας και συνοχής του ίδιου του νομοθετικού πλαισίου.
Καταρχάς, η συγκεκριμένη πρόβλεψη φαίνεται να αντιμετωπίζει οριζόντια και αδιαφοροποίητα προϊόντα τα οποία, τόσο βάσει της ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας όσο και της ευρωπαϊκής πρακτικής, δεν κατατάσσονται στις ελεγχόμενες ναρκωτικές ουσίες όταν η περιεκτικότητα σε THC παραμένει εντός των επιτρεπόμενων ορίων. Η επιλογή της καθολικής απαγόρευσης, χωρίς διαβάθμιση κινδύνου, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη συμβατότητά της με την αρχή της αναλογικότητας.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η έμμεση αλλά ουσιαστική μετατροπή μιας ευρείας κατηγορίας προϊόντων ευεξίας σε αντικείμενο αποκλειστικά φαρμακευτικής διαχείρισης. Η εξίσωση της ελεγχόμενης πρόσβασης ενηλίκων σε προϊόντα χαμηλής THC με τη θεραπευτική χρήση υπό ιατρική ένδειξη οδηγεί σε υπέρμετρη ρύθμιση, η οποία δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα κινδύνου.
Τα διαθέσιμα στοιχεία από ευρωπαϊκούς οργανισμούς και εθνικούς φορείς καταδεικνύουν ότι τα σοβαρότερα περιστατικά οξείας τοξικότητας συνδέονται κατά κύριο λόγο με συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή και προϊόντα αμφίβολης προέλευσης. Αντιθέτως, δεν τεκμηριώνεται αντίστοιχη επιβάρυνση από τον ελεγχόμενο ανθό κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC, όπως αυτός διατίθεται σήμερα μέσω εξειδικευμένων σημείων πώλησης.
Υπό το πρίσμα αυτό, η καθολική απαγόρευση ενός προϊόντος χαμηλού κινδύνου δεν φαίνεται να στοχεύει την πραγματική πηγή του προβλήματος. Αντιθέτως, ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει:
* στη μεταφορά της ζήτησης σε ανεξέλεγκτα δίκτυα,
* στην ενίσχυση της παραοικονομίας,
* στη μείωση της δυνατότητας ελέγχου της αγοράς,
* και τελικά σε μεγαλύτερη έκθεση των καταναλωτών σε μη ασφαλή προϊόντα.
Παράλληλα, δημιουργείται μια εμφανής εσωτερική αντίφαση στο ίδιο το σχέδιο νόμου. Από τη μία πλευρά, προβλέπεται η δημιουργία αδειοδοτημένων επιχειρήσεων, μητρώου και εποπτευόμενων σημείων διάθεσης προϊόντων κάνναβης. Από την άλλη, αφαιρείται από το πεδίο αυτό το βασικό προϊόν της αγοράς, δηλαδή ο ανθός χαμηλής THC. Η αντίφαση αυτή υπονομεύει τη συνοχή του ρυθμιστικού πλαισίου και καθιστά δυσχερή την πρακτική εφαρμογή του.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η προσέγγιση που ακολουθείται δεν είναι η καθολική απαγόρευση ούτε η πλήρης ιατρικοποίηση των προϊόντων χαμηλής THC. Αντιθέτως, εφαρμόζονται πολυκαναλικά μοντέλα ρύθμισης, με σαφή διαχωρισμό μεταξύ θεραπευτικής χρήσης και ελεγχόμενης πρόσβασης ενηλίκων, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Η επιλογή μιας πιο περιοριστικής κατεύθυνσης, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση διαφοροποίησης κινδύνου, ενδέχεται να απομακρύνει τη χώρα από τις ευρωπαϊκές πρακτικές και να δημιουργήσει ζητήματα ως προς τη συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων.
Επιπλέον, δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός ότι ο κλάδος των προϊόντων κάνναβης χαμηλής THC αποτελεί πλέον μια υπαρκτή οικονομική δραστηριότητα, με σημαντική συμβολή:
* στα δημόσια έσοδα μέσω Φ.Π.Α. και φορολογίας,
* στην απασχόληση,
* και στη δημιουργία ενός ελεγχόμενου και διαφανούς εμπορικού περιβάλλοντος.
Η αιφνίδια απομάκρυνση βασικών προϊόντων του κλάδου από τη νόμιμη αγορά ενδέχεται να έχει δυσανάλογες επιπτώσεις, τόσο σε επίπεδο επιχειρηματικότητας όσο και σε επίπεδο κρατικών εσόδων, χωρίς να διασφαλίζει αντίστοιχα οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Με βάση τα παραπάνω, καθίσταται αναγκαία η ουσιαστική αναθεώρηση της προτεινόμενης διάταξης, με στόχο τη μετάβαση από ένα μοντέλο καθολικής απαγόρευσης σε ένα μοντέλο αυστηρά ελεγχόμενης διάθεσης.
Συγκεκριμένα, προτείνεται:
* η ένταξη του ξηρού ανθού κάνναβης χαμηλής THC σε αδειοδοτημένο και εποπτευόμενο λιανικό κανάλι ενηλίκων,
* η διατήρηση της φαρμακευτικής διάθεσης αποκλειστικά για περιπτώσεις θεραπευτικής χρήσης,
* η καθιέρωση υποχρεωτικών εργαστηριακών ελέγχων και πλήρους ιχνηλασιμότητας,
* η σαφής και ομοιόμορφη σήμανση των προϊόντων,
* η αυστηρή απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους,
* και η ενίσχυση των ελέγχων έναντι συνθετικών και νοθευμένων προϊόντων.
Μια τέτοια προσέγγιση δεν αποδυναμώνει την προστασία της δημόσιας υγείας· αντιθέτως, την ενισχύει, καθώς επιτρέπει τον ουσιαστικό έλεγχο της αγοράς, αντί της μετατόπισής της σε μη ελεγχόμενα περιβάλλοντα.
Καταληκτικά, η αποτελεσματική νομοθέτηση οφείλει να βασίζεται στην αναλογικότητα, στη σαφή στόχευση του πραγματικού κινδύνου και στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ προστασίας της δημόσιας υγείας και εύρυθμης λειτουργίας της νόμιμης αγοράς.
Η παρούσα ρύθμιση, όπως διατυπώνεται, δεν φαίνεται να επιτυγχάνει την ισορροπία αυτή και για τον λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμη η επανεξέτασή της.
Με εκτίμηση
Θέμα: Κρίσιμες επισημάνσεις επί του Άρθρου 41 – Ανάγκη άμεσης αναθεώρησης για την αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά και υπονόμευσης της δημόσιας υγείας
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Η προτεινόμενη ρύθμιση του Άρθρου 41, που εισάγει την καθολική απαγόρευση της λιανικής διάθεσης του ξηρού ανθού κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) έως 0,3%, εγείρει σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας, αποτελεσματικότητας και συνοχής του ίδιου του νομοθετικού πλαισίου.
Καταρχάς, η συγκεκριμένη πρόβλεψη φαίνεται να αντιμετωπίζει οριζόντια και αδιαφοροποίητα προϊόντα τα οποία, τόσο βάσει της ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας όσο και της ευρωπαϊκής πρακτικής, δεν κατατάσσονται στις ελεγχόμενες ναρκωτικές ουσίες όταν η περιεκτικότητα σε THC παραμένει εντός των επιτρεπόμενων ορίων. Η επιλογή της καθολικής απαγόρευσης, χωρίς διαβάθμιση κινδύνου, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη συμβατότητά της με την αρχή της αναλογικότητας.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η έμμεση αλλά ουσιαστική μετατροπή μιας ευρείας κατηγορίας προϊόντων ευεξίας σε αντικείμενο αποκλειστικά φαρμακευτικής διαχείρισης. Η εξίσωση της ελεγχόμενης πρόσβασης ενηλίκων σε προϊόντα χαμηλής THC με τη θεραπευτική χρήση υπό ιατρική ένδειξη οδηγεί σε υπέρμετρη ρύθμιση, η οποία δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα κινδύνου.
Τα διαθέσιμα στοιχεία από ευρωπαϊκούς οργανισμούς και εθνικούς φορείς καταδεικνύουν ότι τα σοβαρότερα περιστατικά οξείας τοξικότητας συνδέονται κατά κύριο λόγο με συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή και προϊόντα αμφίβολης προέλευσης. Αντιθέτως, δεν τεκμηριώνεται αντίστοιχη επιβάρυνση από τον ελεγχόμενο ανθό κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC, όπως αυτός διατίθεται σήμερα μέσω εξειδικευμένων σημείων πώλησης.
Υπό το πρίσμα αυτό, η καθολική απαγόρευση ενός προϊόντος χαμηλού κινδύνου δεν φαίνεται να στοχεύει την πραγματική πηγή του προβλήματος. Αντιθέτως, ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει:
* στη μεταφορά της ζήτησης σε ανεξέλεγκτα δίκτυα,
* στην ενίσχυση της παραοικονομίας,
* στη μείωση της δυνατότητας ελέγχου της αγοράς,
* και τελικά σε μεγαλύτερη έκθεση των καταναλωτών σε μη ασφαλή προϊόντα.
Παράλληλα, δημιουργείται μια εμφανής εσωτερική αντίφαση στο ίδιο το σχέδιο νόμου. Από τη μία πλευρά, προβλέπεται η δημιουργία αδειοδοτημένων επιχειρήσεων, μητρώου και εποπτευόμενων σημείων διάθεσης προϊόντων κάνναβης. Από την άλλη, αφαιρείται από το πεδίο αυτό το βασικό προϊόν της αγοράς, δηλαδή ο ανθός χαμηλής THC. Η αντίφαση αυτή υπονομεύει τη συνοχή του ρυθμιστικού πλαισίου και καθιστά δυσχερή την πρακτική εφαρμογή του.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η προσέγγιση που ακολουθείται δεν είναι η καθολική απαγόρευση ούτε η πλήρης ιατρικοποίηση των προϊόντων χαμηλής THC. Αντιθέτως, εφαρμόζονται πολυκαναλικά μοντέλα ρύθμισης, με σαφή διαχωρισμό μεταξύ θεραπευτικής χρήσης και ελεγχόμενης πρόσβασης ενηλίκων, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Η επιλογή μιας πιο περιοριστικής κατεύθυνσης, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση διαφοροποίησης κινδύνου, ενδέχεται να απομακρύνει τη χώρα από τις ευρωπαϊκές πρακτικές και να δημιουργήσει ζητήματα ως προς τη συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων.
Επιπλέον, δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός ότι ο κλάδος των προϊόντων κάνναβης χαμηλής THC αποτελεί πλέον μια υπαρκτή οικονομική δραστηριότητα, με σημαντική συμβολή:
* στα δημόσια έσοδα μέσω Φ.Π.Α. και φορολογίας,
* στην απασχόληση,
* και στη δημιουργία ενός ελεγχόμενου και διαφανούς εμπορικού περιβάλλοντος.
Η αιφνίδια απομάκρυνση βασικών προϊόντων του κλάδου από τη νόμιμη αγορά ενδέχεται να έχει δυσανάλογες επιπτώσεις, τόσο σε επίπεδο επιχειρηματικότητας όσο και σε επίπεδο κρατικών εσόδων, χωρίς να διασφαλίζει αντίστοιχα οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Με βάση τα παραπάνω, καθίσταται αναγκαία η ουσιαστική αναθεώρηση της προτεινόμενης διάταξης, με στόχο τη μετάβαση από ένα μοντέλο καθολικής απαγόρευσης σε ένα μοντέλο αυστηρά ελεγχόμενης διάθεσης.
Συγκεκριμένα, προτείνεται:
* η ένταξη του ξηρού ανθού κάνναβης χαμηλής THC σε αδειοδοτημένο και εποπτευόμενο λιανικό κανάλι ενηλίκων,
* η διατήρηση της φαρμακευτικής διάθεσης αποκλειστικά για περιπτώσεις θεραπευτικής χρήσης,
* η καθιέρωση υποχρεωτικών εργαστηριακών ελέγχων και πλήρους ιχνηλασιμότητας,
* η σαφής και ομοιόμορφη σήμανση των προϊόντων,
* η αυστηρή απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους,
* και η ενίσχυση των ελέγχων έναντι συνθετικών και νοθευμένων προϊόντων.
Μια τέτοια προσέγγιση δεν αποδυναμώνει την προστασία της δημόσιας υγείας· αντιθέτως, την ενισχύει, καθώς επιτρέπει τον ουσιαστικό έλεγχο της αγοράς, αντί της μετατόπισής της σε μη ελεγχόμενα περιβάλλοντα.
Καταληκτικά, η αποτελεσματική νομοθέτηση οφείλει να βασίζεται στην αναλογικότητα, στη σαφή στόχευση του πραγματικού κινδύνου και στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ προστασίας της δημόσιας υγείας και εύρυθμης λειτουργίας της νόμιμης αγοράς.
Η παρούσα ρύθμιση, όπως διατυπώνεται, δεν φαίνεται να επιτυγχάνει την ισορροπία αυτή και για τον λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμη η επανεξέτασή της.
Με εκτίμηση,
Θέμα: Παρατηρήσεις επί του Άρθρου 41 – Ανάγκη αναλογικής ρύθμισης και διατήρησης ελεγχόμενης λιανικής διάθεσης προϊόντων κάνναβης χαμηλής THC
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν τα προϊόντα κάνναβης, θα θέλαμε να καταθέσουμε μια τεκμηριωμένη προσέγγιση, η οποία εστιάζει στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός αυστηρού αλλά ταυτόχρονα λειτουργικού και αναλογικού πλαισίου.
Η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί αδιαμφισβήτητη προτεραιότητα. Ωστόσο, η αποτελεσματική προστασία δεν επιτυγχάνεται μέσω καθολικών απαγορεύσεων, αλλά μέσω στοχευμένων ρυθμίσεων που βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα κινδύνου και σε επιστημονική τεκμηρίωση.
Η προτεινόμενη πλήρης απαγόρευση της λιανικής διάθεσης του ξηρού ανθού κάνναβης με περιεκτικότητα σε THC έως 0,3% δεν φαίνεται να διαχωρίζει επαρκώς δύο διαφορετικά πεδία: αφενός τη θεραπευτική χρήση, η οποία ορθώς απαιτεί ιατρική καθοδήγηση και φαρμακευτική διάθεση, και αφετέρου την ελεγχόμενη χρήση από ενήλικες καταναλωτές στο πλαίσιο προϊόντων ευεξίας.
Η εξίσωση αυτών των δύο πεδίων οδηγεί σε μια γενικευμένη ιατρικοποίηση προϊόντων τα οποία, βάσει της ισχύουσας ελληνικής και ευρωπαϊκής πραγματικότητας, δεν χαρακτηρίζονται ως ναρκωτικές ουσίες όταν η περιεκτικότητά τους σε THC παραμένει κάτω από τα θεσπισμένα όρια. Η κανναβιδιόλη (CBD), ειδικότερα, δεν παρουσιάζει ψυχοτρόπο δράση και ήδη κυκλοφορεί ευρέως στην ευρωπαϊκή αγορά υπό καθεστώς νόμιμης διάθεσης.
Παράλληλα, τα διαθέσιμα δεδομένα από ευρωπαϊκούς οργανισμούς και εθνικές δομές καταγραφής περιστατικών δείχνουν ότι τα σοβαρότερα περιστατικά οξείας τοξικότητας συνδέονται κυρίως με τη χρήση συνθετικών ή ημισυνθετικών κανναβινοειδών και προϊόντων αμφίβολης προέλευσης, και όχι με τον ελεγχόμενο, φυσικής προέλευσης ανθό κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC. Συνεπώς, η αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω της απαγόρευσης του τελευταίου δεν στοχεύει στον πυρήνα του κινδύνου.
Αντιθέτως, η απομάκρυνση του προϊόντος από τα νόμιμα και ελεγχόμενα κανάλια διάθεσης ενδέχεται να οδηγήσει στη μεταφορά του σε ανεξέλεγκτα δίκτυα, ενισχύοντας την παραοικονομία και εκθέτοντας τους καταναλωτές σε προϊόντα χωρίς ποιοτικό έλεγχο και ιχνηλασιμότητα.
Στο σημείο αυτό αναδεικνύεται η ανάγκη ύπαρξης ενός διττού και σαφώς διαχωρισμένου συστήματος:
* ενός φαρμακευτικού καναλιού, για περιπτώσεις πραγματικής θεραπευτικής χρήσης, υπό ιατρική συνταγογράφηση και παρακολούθηση,
* και ενός αυστηρά ρυθμιζόμενου λιανικού καναλιού, αποκλειστικά για ενήλικες καταναλωτές, μέσω εξειδικευμένων και αδειοδοτημένων καταστημάτων.
Το ίδιο το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο αναγνωρίζει, μέσω των άρθρων περί αδειοδότησης και μητρώου επιχειρήσεων, την ανάγκη ύπαρξης οργανωμένης αγοράς προϊόντων κάνναβης. Ωστόσο, η εξαίρεση του βασικού προϊόντος της υφιστάμενης αγοράς, δηλαδή του ανθού χαμηλής THC, δημιουργεί μια εμφανή ασυνέχεια, η οποία δυσχεραίνει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της ρύθμισης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η προσέγγιση που ακολουθείται δεν είναι η καθολική απαγόρευση ούτε η υποχρεωτική ιατρικοποίηση του συνόλου των προϊόντων χαμηλής THC. Αντιθέτως, σε πολλές χώρες εφαρμόζονται μοντέλα ελεγχόμενης διάθεσης μέσω εξειδικευμένων καταστημάτων, με αυστηρούς κανόνες ως προς την ποιότητα, τη σήμανση, την ιχνηλασιμότητα και την ηλικιακή πρόσβαση.
Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται η αντικατάσταση της καθολικής απαγόρευσης με ένα ενισχυμένο πλαίσιο εποπτείας, το οποίο θα περιλαμβάνει:
* υποχρεωτικούς εργαστηριακούς ελέγχους για όλα τα προϊόντα,
* πλήρη ιχνηλασιμότητα από την παραγωγή έως τη διάθεση,
* σαφή και ομοιόμορφη σήμανση περιεκτικότητας,
* αυστηρή απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους,
* ρητό αποκλεισμό συνθετικών και ημισυνθετικών κανναβινοειδών,
* διάθεση του ξηρού ανθού χαμηλής THC αποκλειστικά μέσω αδειοδοτημένων και ελεγχόμενων σημείων πώλησης ενηλίκων,
* χρήση του, όπου απαιτείται, με εγκεκριμένες συσκευές και με σαφείς οδηγίες.
Η προσέγγιση αυτή εξυπηρετεί αποτελεσματικά τον στόχο της προστασίας της δημόσιας υγείας, χωρίς να καταργεί μια ήδη υφιστάμενη και ρυθμιζόμενη αγορά, ούτε να στερεί από τους πολίτες την πρόσβαση σε προϊόντα χαμηλού κινδύνου που δεν εμπίπτουν στον πυρήνα της ναρκωτικής νομοθεσίας.
Τέλος, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι η διαμόρφωση ενός σταθερού και αναλογικού πλαισίου ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών και των επαγγελματιών προς την Πολιτεία, διασφαλίζει τη συμμόρφωση και αποτρέπει τη δημιουργία παράλληλων ανεξέλεγκτων αγορών.
Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται η ουσιαστική αναθεώρηση του Άρθρου 41, με στόχο τη διατήρηση της νόμιμης, αυστηρά ελεγχόμενης διάθεσης του ξηρού ανθού κάνναβης χαμηλής THC μέσω εξειδικευμένων επιχειρήσεων, στο πλαίσιο μιας σύγχρονης και ευρωπαϊκά εναρμονισμένης πολιτικής.
Με εκτίμηση,
Θεωρώ το νομοσχέδιο αυτό απαράδεκτο για ευρωπαική χώρα.
Είμαι 51 και χρησιμοποιώ τoν ανθό για να ηρεμώ και με βοήθησε πολύ να σταματήσω το αλκοόλ και να μειώσω το κάπνισμα.
Το ότι προβάλλεται σαν μείωση της παιδικής εγκληματικότητας είναι πραγματικά αστείο , βλέποντας τα ανήλικα να πίνουν 2-3 ενεργειακά ποτά την ημέρα και να μπεκροπίνουν στα μπαρ.
Ποιοι πραγματικά χαίρονται από αυτό τον νόμο?
Μήπως οι συμμορίες που πουλάνε παράνομα κάνναβη??
Δεν είναι ύποπτο αυτό???
θα μας αναγκάσουν δηλαδή να ψάχνουμε στην μαύρη αγορά???
Συμφωνώ να γίνει πιο αυστηρό πλαίσιο με ελέγχους και να μην πωλείται στα περίπτερα,
αλλά η πλήρης απαγόρευση είναι και άδικη και φυσικά εκτός των ευρωπαικών θεσμών.
Έλεος δηλαδή…πονάει πόδι να κόψουμε το κεφάλι??, Αυτή είναι η λύση σας???
Με τις διατάξεις των άρθρων 33-49 δεν προστατεύετε τη δημόσια υγεία, αλλά υπονομεύετε την κοινή λογική και την ελεύθερη αγορά. Πρέπει να αντιληφθείτε ότι η καθολική απαγόρευση του ξηρού άνθους CBD δεν πρόκειται να σταματήσει τη ζήτηση, αλλά απλώς θα τη χαρίσει στην παραοικονομία. Αντί για ελεγμένα προϊόντα και φορολογικά έσοδα, επιλέγετε συνειδητά να ενισχύσετε τη μαύρη αγορά και τους παράνομους διακινητές, στερώντας από τον καταναλωτή την εγγύηση της ποιότητας.
Την ίδια στιγμή, εξοντώνετε την υγιή επιχειρηματικότητα με πρόστιμα των 100.000 ευρώ και περιορισμούς αποστάσεων που στην πράξη λειτουργούν ως λουκέτα. Η ακτίνα των 500 μέτρων από σχολεία καθιστά αδύνατη τη νόμιμη λειτουργία καταστημάτων σε οποιοδήποτε αστικό κέντρο, δημιουργώντας μια αδικαιολόγητη διάκριση που δεν εφαρμόζετε ούτε στα τσιγάρα ούτε στο αλκοόλ.
Είναι φανερό ότι νομοθετείτε με βάση αναχρονιστικούς φόβους, αγνοώντας πως η CBD δεν είναι ναρκωτικό και πως η υπόλοιπη Ευρώπη προχωρά σε σύγχρονες ρυθμίσεις. Αντί να ενθαρρύνετε τη μείωση της βλάβης μέσω ηπιότερων εναλλακτικών, επιλέγετε τον δογματισμό και τον οικονομικό στραγγαλισμό επαγγελματιών που επένδυσαν στις δικές σας άδειες. Σας καλώ να σταματήσετε την καταστολή και να επιλέξετε τον ουσιαστικό ποιοτικό έλεγχο, πριν οδηγήσετε μια ολόκληρη αγορά στην καταστροφή.
Ως επαγγελματίας του κλάδου, θέλω να καταθέσω μια πιο συνολική εικόνα της πραγματικότητας.
Με το πλαίσιο που προτείνεται, και ειδικά με τον περιορισμό των 500 μέτρων, στην πράξη σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει καν δυνατότητα νόμιμης λειτουργίας. Αυτό δεν είναι ρύθμιση – είναι έμμεση απαγόρευση.
Την ίδια στιγμή, σε άλλες χώρες βλέπουμε το ακριβώς αντίθετο: δημιουργούνται εξειδικευμένα καταστήματα για ελεγχόμενη διάθεση ψυχαγωγικής κάνναβης μόνο σε ενήλικες, ώστε να περιοριστεί η μαύρη αγορά και τα συνθετικά. Εκεί δίνουν λύση. Εδώ αφαιρούμε και τα λίγα που υπάρχουν.
Παράλληλα, δεν λαμβάνεται υπόψη ο τουρισμός. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, υπάρχει σταθερή ροή επισκεπτών όλο τον χρόνο που επιλέγουν τη χώρα και για αυτά τα προϊόντα, αφήνοντας σημαντικά χρήματα στην τοπική οικονομία. Αυτό θα χαθεί.
Επιπλέον, όλοι εμείς έχουμε επενδύσει και στοκάρει προϊόντα για τη σεζόν που ξεκινά, με βάση ένα νόμιμο καθεστώς. Αν αυτό αλλάξει έτσι απότομα, η ζημιά θα είναι τεράστια και μη αναστρέψιμη.
Και εδώ είναι το πιο κρίσιμο σημείο:
ΤΟ ΚΕΝΟ ΠΟΥ ΘΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΙ – ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΕΝΟ ΠΟΥ ΑΝΕΔΕΙΞΕ Η ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ – ΔΕΝ ΘΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ. ΘΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΥΡΗ ΑΓΟΡΑ.
ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΦΟΒΑΜΑΙ ΟΤΙ, ΑΝ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΓΙΝΕΙ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΟΣ, ΤΟΤΕ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΚΑΝΑΛΙΑ, ΕΚΤΟΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ, ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΦΥΤΑ, ΑΠΟ ΟΣΟΥΣ ΘΑ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΛΥΨΟΥΝ ΑΥΤΗ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ.
Δηλαδή, αντί να ελέγχεται η αγορά, θα μεταφερθεί αλλού – πιο ανεξέλεγκτα.
Η πραγματικότητα είναι απλή:
Αν δεν δώσεις λύση, δεν παίρνεις αποτέλεσμα.
Αν δεν δοθεί μια ρεαλιστική, ελεγχόμενη διέξοδος στον κλάδο με προϊόντα που ανταποκρίνονται στη ζήτηση (όπως γίνεται σε άλλες χώρες), τότε το μόνο που θα πετύχουμε είναι να χαθεί ο έλεγχος και να ενισχυθεί το πρόβλημα.
Και αυτό είναι κάτι που ακόμα προλαβαίνουμε να διορθώσουμε.
Σας παρακαλουμε εκει στο υπουργειο μη κανετε την Ελλαδα χωρα της απαγορευσης και χασουμε τοσο τουρισμο εμεις και τοσους ψηφους εσεις. Ρυθμιστε την αγορα αλλα οχι απαγορευση.
Η καθολική απαγόρευση της νόμιμης λιανικής διάθεσης ξηρού ανθού κάνναβης έως 0,3% THC δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αποτελεσματικό έλεγχο της πραγματικής πρόσβασης των ενηλίκων σε προϊόντα χαμηλής THC. Στην ευρωπαϊκή αγορά low-THC προϊόντων έχει ήδη καταγραφεί ότι ορισμένα καταστήματα και brands προσφέρουν διασυνοριακή παράδοση προϊόντων σε όλη την ΕΕ ή σε πολλές χώρες της ΕΕ, ενώ η ανοικτή πώληση τέτοιων προϊόντων μέσω καταστημάτων υφίσταται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Επομένως, μια οριζόντια εθνική απαγόρευση δεν εξαφανίζει το αντικείμενο της αγοράς· απλώς αφαιρεί από την Ελλάδα τη νόμιμη, ελεγχόμενη και φορολογούμενη λιανική της μορφή.
Η παραπάνω πραγματικότητα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ο όγκος των μικροδεμάτων που διακινούνται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναφέρει ότι το 2024 εισήχθησαν στην ΕΕ 4,6 δισεκατομμύρια μικρά πακέτα, δηλαδή περίπου 180 αποστολές το δευτερόλεπτο, ενώ ευρωπαϊκοί θεσμοί μιλούν για περίπου 12 εκατομμύρια πακέτα ημερησίως. Σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή της κατάργησης της εγχώριας ελεγχόμενης λιανικής δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ισοδύναμη με πλήρη και αποτελεσματικό έλεγχο της πραγματικής πρόσβασης.
Αντιθέτως, το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι η μετατόπιση της ζήτησης εκτός της ελληνικής εποπτευόμενης αγοράς, χωρίς αντίστοιχο όφελος για τη δημόσια υγεία. Η ορθή απάντηση δεν είναι η εξάλειψη της νόμιμης αγοράς, αλλά η αυστηρή ρύθμισή της: εργαστηριακός έλεγχος, ιχνηλασιμότητα, σαφής σήμανση, έλεγχος ηλικίας, αυστηρές κυρώσεις στα συνθετικά και στα νοθευμένα προϊόντα, και καθαρός διαχωρισμός ανάμεσα στη φαρμακευτική χρήση και στην αυστηρά ελεγχόμενη αγορά ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC.
Επιπλέον, η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη υπογραμμίσει ότι το δίκαιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων αντιτίθεται σε εθνικούς περιορισμούς όπως εκείνοι της υπόθεσης Kanavape. Κατά συνέπεια, η οριζόντια κατάργηση της εγχώριας λιανικής αγοράς χαμηλής THC χωρίς αναλογική στάθμιση και χωρίς σαφή διάκριση από τα συνθετικά ή αμφίβολης προέλευσης προϊόντα γεννά σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο.
Για τους λόγους αυτούς, ζητώ την τροποποίηση του άρθρου 41 και την αντικατάσταση της καθολικής απαγόρευσης από αυστηρά ελεγχόμενο, ιχνηλάσιμο και εποπτευόμενο πλαίσιο λιανικής διάθεσης μόνο σε ενηλίκους, ώστε η Πολιτεία να διατηρεί πραγματικό έλεγχο στην αγορά αντί να ωθεί τη ζήτηση εκτός της ελληνικής
https://www.drugsandalcohol.ie/33561/1/EMCDDA_Low-THC_cannabis_products_in_Europe.pdf
https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/large-scale-eu-customs-control-action-shows-most-third-country-e-commerce-goods-do-not-follow-2026-01-07_en
https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2020-11/cp200141en.pdf
Θέλετε να πάει ο κόσμος στην μαύρη αγορά
Κάτω τα χέρια σας
Έχω διαβάσει προσεκτικά όλα τα σχόλια που έχουν αναρτηθεί μέχρι σήμερα και βλέπω ότι υπάρχει ομόφωνη σχεδόν αγωνία:
το Άρθρο 41 δεν ρυθμίζει την αγορά, αλλά την καταστρέφει ολοκληρωτικά.Είμαι ιδιοκτήτης δύο καταστημάτων προϊόντων κάνναβης (CBD & χαμηλής THC), με το ένα σε τουριστικό νησί όπου η καλοκαιρινή σεζόν είναι καθοριστική για την επιβίωσή μας.
Δραστηριοποιούμαστε νόμιμα στον χώρο από το 2019. Ως νεοσύστατη επιχείρηση περάσαμε την περίοδο Covid χωρίς να λάβουμε κανένα επίδομα ή κρατική στήριξη. Μοχθήσαμε σκληρά, δουλέψαμε ατελείωτες ώρες και καταφέραμε να κρατηθούμε ανοιχτοί όλα αυτά τα χρόνια. Σήμερα απασχολούμε 4 υπαλλήλους με κανονικές συμβάσεις. Αν το νομοσχέδιο περάσει ως έχει, τα δύο μας καταστήματα θα κλείσουν άμεσα και οι 4 αυτοί άνθρωποι θα βρεθούν άνεργοι. Το ίδιο θα συμβεί σε χιλιάδες θέσεις εργασίας σε όλη την Ελλάδα.
Εμείς, όπως και όλος ο κλάδος, αποδίδουμε σημαντικά έσοδα στο ελληνικό Δημόσιο μέσω ΦΠΑ κάθε μήνα. Αυτά τα χρήματα θα χαθούν οριστικά. Ταυτόχρονα, όπως έχει ήδη επισημάνει και κάποιος πελάτης στα σχόλια, οποιοσδήποτε πολίτης θα μπορεί να παραγγείλει ανεξέλεγκτα προϊόντα από ιστοσελίδες του εξωτερικού και από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έτσι, από τη μία πλευρά οδηγούμαστε στο κλείσιμο εκατοντάδων ελληνικών επιχειρήσεων και στην απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, ενώ από την άλλη αφήνουμε την αγορά χωρίς κανέναν έλεγχο ποιότητας, ηλικίας και ασφάλειας.Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε ως αντίδραση σε κάποιες περιπτώσεις πώλησης σε ανηλίκους. Αν ακολουθήσουμε την ίδια λογική, τότε γιατί δεν προχωράμε σε καθολική απαγόρευση πώλησης αλκοόλ σε όλα τα καταστήματα επειδή κάποιοι παρανομούν; Η σωστή απάντηση είναι η αυστηροποίηση των ελέγχων και η επιβολή υψηλών προστίμων σε όσους δεν τηρούν τον νόμο, όχι η εξόντωση ολόκληρου του κλάδου.Δεν ζητάμε να μετατεθεί η εφαρμογή του νόμου.
Ζητάμε να διαφοροποιηθεί ουσιαστικά το Άρθρο 41 ώστε να μην οδηγήσει σε κλείσιμο εκατοντάδων νόμιμων επιχειρήσεων. Είμαστε απόλυτα υπέρ αυστηρών κανόνων: ηλικιακό όριο 18+ , child-resistant συσκευασίες, πλήρης ιχνηλασιμότητα, εντατικοί έλεγχοι και υψηλά πρόστιμα για παραβάσεις. Αυτό που δεν μπορούμε να αποδεχτούμε είναι να χαθούν μετά από 7 χρόνια σκληρού κόπου όλες οι επενδύσεις μας και να κλείσουν τα καταστήματά μας, αφήνοντας εκατοντάδες οικογένειες χωρίς εισόδημα.
Παρακαλούμε θερμά να λάβετε υπόψη την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα του κλάδου και να αναθεωρήσετε ριζικά το Άρθρο 41 πριν την τελική ψήφιση, ώστε να επιτρέψετε στις νόμιμες επιχειρήσεις να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό αυστηρό αλλά δίκαιο πλαίσιο.
Με εκτίμηση,
Cannabisland
Σαν επαγγελματίας του χώρου θέλω να τοποθετηθώ πάνω στο ζήτημα της παραγράφου 41.
Πρόταση επί του Άρθρου/Παραγράφου 41
1. Διαχωρισμός Φυσικού Ανθού και Συνθετικών Κανναβινοειδών
Είναι απαραίτητο να γίνει σαφής διαχωρισμός μεταξύ του φυσικού ξηρού ανθού της κάνναβης (Cannabis Sativa L) και των προϊόντων που έχουν υποστεί πρόσθετη χημική επεξεργασία με συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή.
Το πρόβλημα: Η δημόσια υγεία δεν απειλείται από τον καθαρό ανθό CBD, αλλά από τα χημικά πρόσθετα που συχνά «κρύβονται» πίσω από το νόμιμο όριο THC, παραπλανώντας τον καταναλωτή.
Η πρόταση: Αντί για οριζόντιες απαγορεύσεις που πλήττουν τον υγιή κλάδο, προτείνεται η απαγόρευση κυκλοφορίας ανθών που έχουν υποστεί ψεκασμό ή εμπλουτισμό με οποιαδήποτε μη φυσική ουσία.
2. Διασφάλιση Ποιότητας και Διαφάνεια (Lab Testing)
Για την προστασία του καταναλωτή και την αποφυγή «ψευδεπίγραφων» προϊόντων, προτείνουμε:
Υποχρεωτικές αναλύσεις: Κάθε παρτίδα ανθών που διατίθεται στην αγορά να συνοδεύεται από πιστοποιητικό ανάλυσης από διαπιστευμένο εργαστήριο, που να βεβαιώνει τη μη ύπαρξη συνθετικών ουσιών.
Σήμανση: Αναγραφή των ακριβών ποσοστών κανναβινοειδών στη συσκευασία, ώστε να μην υπάρχει απόκλιση μεταξύ αναγραφόμενου και περιεχομένου.
3. Ρύθμιση Σημείων Πώλησης και Προστασία Ανηλίκων
Η «αυτοκάθαρση» του κλάδου περνά μέσα από αυστηρούς κανόνες διάθεσης:
Περιορισμός έκθεσης: Συμφωνούμε με την απαγόρευση της εξωτερικής έκθεσης των προϊόντων (π.χ. κρεμασμένα σε εμφανή σημεία περιπτέρων). Τα προϊόντα πρέπει να φυλάσσονται σε εσωτερικές προθήκες/βιτρίνες, προστατευμένα από την ηλιακή ακτινοβολία που αλλοιώνει το προϊόν.
Έλεγχος ηλικίας: Αυστηρή απαγόρευση πώλησης σε άτομα κάτω των 18 ετών, με επιβολή αυστηρών διοικητικών κυρώσεων στους παραβάτες.
4. Συμπέρασμα
Ο οριζόντιος περιορισμός του φυσικού ανθού CBD αποτελεί αναίτια πλήξη για τους επαγγελματίες που λειτουργούν με διαφάνεια. Η Πολιτεία οφείλει να εστιάσει στους ελέγχους των «ψεκασμένων» σκευασμάτων και στην ποιότητα των σημείων πώλησης, διασφαλίζοντας ότι ο καταναλωτής έχει πρόσβαση σε ένα ασφαλές, φυσικό προϊόν.
Ως άνθρωπος του χώρου, θα ήθελα να καταθέσω μια πιο πρακτική οπτική για το πλαίσιο που συζητείται.
Η ουσία είναι απλή:
Η ζήτηση δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.
Το θέμα είναι αν θα καλύπτεται μέσα από ένα ελεγχόμενο πλαίσιο, με κανόνες και πρόσβαση μόνο σε ενήλικες, ή αν θα περάσει εκτός νόμιμης αγοράς.
Και εδώ προκύπτει το βασικό πρόβλημα του νομοσχεδίου:
προσπαθεί να ρυθμίσει έναν κλάδο, αλλά στην πράξη του αφαιρεί το αντικείμενο.
Με την υποχρεωτική απόσταση των 500 μέτρων από σχολεία, σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει καν δυνατότητα νόμιμης εγκατάστασης. Αυτό δεν είναι ρύθμιση — είναι αποκλεισμός.
Ταυτόχρονα, η απαγόρευση του ανθού, επεξεργασμένου ή μη, καταργεί το βασικό προϊόν της αγοράς. Άρα δεν μιλάμε για περιορισμούς, αλλά για πλήρη αποδόμηση του κλάδου.
Κι ενώ συμβαίνουν αυτά, δημιουργείται και θέμα ίσης μεταχείρισης.
Αν η προσέγγιση είναι τόσο αυστηρή, γιατί δεν ισχύει το ίδιο και αλλού;
Αλκοόλ, καπνικά και τζόγος λειτουργούν χωρίς αντίστοιχους περιορισμούς αποστάσεων, παρότι τα προβλήματα κατάχρησης — ακόμη και σε ανηλίκους — είναι υπαρκτά.
Από την άλλη, είναι σωστό τέτοια προϊόντα να μην πωλούνται από ψιλικά ή μη εξειδικευμένα σημεία.
Ακριβώς γι’ αυτό θα έπρεπε να ενισχύονται τα αδειοδοτημένα και ελεγχόμενα καταστήματα, που μπορούν να λειτουργούν με κανόνες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κατεύθυνση είναι διαφορετική.
Σε χώρες όπως η Τσεχία, προχωρούν σε ρυθμίσεις που ενισχύουν τον έλεγχο μέσω αδειοδοτημένων σημείων και περιορίζουν τα συνθετικά προϊόντα, δίνοντας χώρο σε πιο ελεγχόμενη διάθεση ψυχαγωγικής κάνναβης για ενήλικες.
Δηλαδή επιλέγουν να οργανώσουν την αγορά — όχι να την εξαφανίσουν.
Ενδεικτικά:
https://www.cannabisregulations.ai/czech-republic-2025-psychomodulatory-law-1-percent-thc
https://internationalcbc.com/czech-cannabis-legalization-to-take-effect-on-january-1-2026/
Αντίθετα, το προτεινόμενο πλαίσιο κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση και στην πράξη ενισχύει τις ανεξέλεγκτες μορφές διάθεσης.
Οι επιπτώσεις είναι άμεσες:
– επιχειρήσεις θα οδηγηθούν σε κλείσιμο
– εργαζόμενοι θα χάσουν τη δουλειά τους
– το κράτος θα χάσει σημαντικά φορολογικά έσοδα
Και δεν είναι μόνο αυτό.
Σε πολλές περιοχές, τα καταστήματα του κλάδου προσελκύουν επισκέπτες όλο τον χρόνο και στηρίζουν την τοπική οικονομία. Η απώλεια αυτής της δραστηριότητας θα έχει ευρύτερο αντίκτυπο.
Παράλληλα, επιχειρήσεις έχουν ήδη επενδύσει και έχουν προμηθευτεί αποθέματα για τη νέα σεζόν, με βάση το ισχύον πλαίσιο. Είναι λογικό να απαιτείται ένα μεταβατικό διάστημα, ώστε να μην απαξιωθούν πλήρως αυτές οι επενδύσεις.
Με τη σημερινή μορφή του, το νομοσχέδιο δεν λύνει το πρόβλημα.
Το μεταφέρει — και το εντείνει.
Εκφράζω την αντίθεσή μου στο άρθρο 41, διότι η προτεινόμενη ρύθμιση δεν οδηγεί σε πραγματικά αναλογική εποπτεία της αγοράς, αλλά σε έμμεση πλήρη ιατρικοποίηση των προϊόντων κάνναβης χαμηλής THC. Τις τελευταίες ημέρες προβάλλεται έντονα η θέση ότι, επειδή ορισμένα προϊόντα χαμηλής THC ή CBD μπορούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις να εντάσσονται και σε θεραπευτικά σχήματα, η ορθή λύση είναι να διοχετεύονται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από το ιατρικό και φαρμακευτικό κανάλι. Η λογική αυτή συγχέει δύο διαφορετικά πεδία: άλλο η θεραπευτική χρήση, που πράγματι πρέπει να διέπεται από ιατρική ένδειξη, παρακολούθηση και φαρμακευτική διάθεση, και άλλο η αυστηρά ελεγχόμενη αγορά ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC, η οποία δεν ταυτίζεται αυτομάτως με φαρμακευτική αγωγή.
Ακόμη και οι πιο αυστηρές φωνές υπέρ της εποπτείας παραδέχονται, στην ουσία, ότι η κανναβιδιόλη δεν είναι ψυχοτρόπος και ότι ο ξηρός ανθός κάτω από 0,3% THC δεν αποτελεί ελεγχόμενη ναρκωτική ουσία. Αν αυτό γίνεται δεκτό, τότε η ορθή θεσμική απάντηση δεν είναι η συνολική ιατρικοποίηση και η αποκλειστική μεταφορά όλων των νόμιμων επιλογών στο φαρμακείο. Είναι η δημιουργία δύο σαφώς διακριτών καναλιών: ενός φαρμακευτικού για πραγματική θεραπευτική χρήση και ενός αυστηρά ελεγχόμενου λιανικού καναλιού ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC, με εργαστηριακούς ελέγχους, ιχνηλασιμότητα, ομοιόμορφη σήμανση, έλεγχο ηλικίας και αυστηρές κυρώσεις στους παραβάτες.
Το ίδιο το σχέδιο νόμου επιβεβαιώνει αυτή την ανάγκη διαχωρισμού. Από τη μία πλευρά, το άρθρο 41 απαγορεύει καθολικά τη λιανική πώληση, διάθεση, αγορά και χρήση του ξηρού ανθού έως 0,3% THC. Από την άλλη, τα άρθρα 44 έως 47 οργανώνουν αδειοδοτημένες επιχειρήσεις προϊόντων κάνναβης, ειδικά σημεία λιανικής και ψηφιακό μητρώο για προϊόντα έως 0,3% THC ή/και CBD. Άρα το ίδιο το κράτος αποδέχεται ότι υπάρχει χώρος για ελεγχόμενη λιανική αγορά προϊόντων κάνναβης, αλλά αφαιρεί από αυτήν το βασικό προϊόν της υφιστάμενης αγοράς, δηλαδή τον ανθό. Αυτή η εσωτερική αντίφαση δεν λύνεται με μεγαλύτερη ιατρικοποίηση. Λύνεται μόνο με την ένταξη του ανθού χαμηλής THC σε αυστηρά ελεγχόμενο κανάλι ενηλίκων.
Η ευρωπαϊκή πραγματικότητα επίσης δεν στηρίζει τη λογική ότι όλα τα προϊόντα χαμηλής THC πρέπει να περνούν αποκλειστικά από γιατρό και φαρμακείο. Η EUDA καταγράφει ότι προϊόντα χαμηλής THC προσφέρονται προς πώληση στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης μέσω health stores, chemists, cafés και ειδικών low-THC shops, ενώ low-THC προϊόντα καπνίσματος ή ατμίσματος έχουν δηλωθεί σε πολλά κράτη-μέλη. Στην Ελβετία, ανθοί κάνναβης με υψηλή περιεκτικότητα σε CBD και λιγότερο από 1% THC μπορούν να πωλούνται και να αγοράζονται νόμιμα. Αυτό αποδεικνύει ότι η ευρωπαϊκή τάση δεν είναι η καθολική φαρμακοποίηση κάθε low-THC προϊόντος, αλλά η διαφοροποιημένη ρύθμιση ανά χρήση και επίπεδο κινδύνου.
Παράλληλα, στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν ήδη αναπτυχθεί και μη ιατρικά, ελεγχόμενα μοντέλα πρόσβασης στην κάνναβη: στη Γερμανία με home grow και cultivation associations, στη Μάλτα με μη κερδοσκοπικές associations, στο Λουξεμβούργο με ιδιωτική καλλιέργεια και χρήση, και στην Ολλανδία με το μοντέλο των coffeeshops και της ελεγχόμενης αλυσίδας. Το κοινό στοιχείο όλων αυτών είναι ότι η κάνναβη δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως φαρμακευτικό ζήτημα. Αυτό δείχνει ότι η ευρωπαϊκή κατεύθυνση είναι ο διαχωρισμός καναλιών ανά χρήση και όχι η ολοκληρωτική ιατρικοποίηση κάθε μορφής πρόσβασης.
Για τους λόγους αυτούς, ζητώ:
την ουσιαστική τροποποίηση του άρθρου 41,
την ένταξη του ξηρού ανθού χαμηλής THC σε αυστηρά ελεγχόμενο λιανικό κανάλι ενηλίκων,
τη διατήρηση της φαρμακευτικής οδού αποκλειστικά για πραγματική θεραπευτική χρήση,
και την απόρριψη της λογικής ότι κάθε προϊόν κάνναβης χαμηλής THC πρέπει υποχρεωτικά να ιατρικοποιείται και να μεταφέρεται αποκλειστικά στο φαρμακείο.
Η δημόσια υγεία προστατεύεται με κανόνες, ελέγχους, ιχνηλασιμότητα, σήμανση και αυστηρές κυρώσεις στα συνθετικά, ημισυνθετικά και νοθευμένα προϊόντα. Δεν προστατεύεται με τη συνολική ιατρικοποίηση ενός πεδίου που στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα ρυθμίζεται με σαφώς πιο πολυκαναλικό και αναλογικό τρόπο.
https://www.drugsandalcohol.ie/33561/1/EMCDDA_Low-THC_cannabis_products_in_Europe.pdf
https://www.bag.admin.ch/en/addiction-and-health-cannabis
https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2020-11/cp200141en.pdf
https://www.bundesgesundheitsministerium.de/en/themen/cannabis/faq-cannabis-act
https://aruc.mt/
https://mj.gouvernement.lu/dam-assets/dossiers/cannabis/flyer-en.pdf
https://english.cannabisbureau.nl/
Ως επαγγελματίας και συνεργάτης του κλάδου, θεωρώ απαραίτητο να επισημανθούν συνολικά ορισμένα κρίσιμα ζητήματα που αναδεικνύονται από το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο:
Το προτεινόμενο πλαίσιο, αντί να ρυθμίζει την αγορά, δημιουργεί σοβαρές αντιφάσεις και οδηγεί πρακτικά σε αδυναμία λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ο συνδυασμός περιορισμών – όπως η απόσταση 500 μέτρων από σχολικές μονάδες – καθιστά σε πολλές περιοχές αδύνατη την εύρεση νόμιμης έδρας. Αυτό δεν αποτελεί ρύθμιση, αλλά έμμεση απαγόρευση.
Ταυτόχρονα, η ουσιαστική κατάργηση του βασικού προϊόντος του κλάδου, δηλαδή του ανθού (επεξεργασμένου ή μη), οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο κλείσιμο των καταστημάτων. Είναι προφανές ότι χωρίς αυτό, ο κλάδος δεν μπορεί να σταθεί οικονομικά.
Επιπλέον, προκύπτουν σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας και ίσης μεταχείρισης. Αν εφαρμοστεί μια τόσο αυστηρή λογική περιορισμών, τότε θα έπρεπε να ισχύει αντίστοιχα και για δραστηριότητες όπως:
– η πώληση αλκοόλ
– τα καπνικά προϊόντα
– τα καταστήματα τυχερών παιχνιδιών
Καθημερινά βλέπουμε περιστατικά, ακόμη και με ανηλίκους, που σχετίζονται με το αλκοόλ. Ωστόσο, δεν τίθεται θέμα αντίστοιχων οριζόντιων απαγορεύσεων ή αποστάσεων. Αυτή η επιλεκτική αυστηρότητα δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Σε διεθνές επίπεδο, η προσέγγιση είναι εντελώς διαφορετική. Σε χώρες όπως η Τσεχία, προχωρούν σε οργανωμένο πλαίσιο όπου:
– περιορίζονται τα συνθετικά προϊόντα
– ενισχύεται η ελεγχόμενη διάθεση φυσικών προϊόντων THC
– και δημιουργούνται αδειοδοτημένα σημεία πώλησης για ενήλικες
Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατες εξελίξεις:
– η Τσεχία προχωρά σε καθεστώς διάθεσης προϊόντων ψυχαγωγικής κάνναβης μέσω ελεγχόμενων σημείων
– με κανονισμούς και όρια, στοχεύοντας σε αγορά αποκλειστικά για ενήλικες
(πηγές:
https://www.cannabisregulations.ai/czech-republic-2025-psychomodulatory-law-1-percent-thc
https://internationalcbc.com/czech-cannabis-legalization-to-take-effect-on-january-1-2026/ )
Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι άλλες χώρες επιλέγουν να ελέγξουν την αγορά, όχι να την καταργήσουν.
Αντίθετα, εδώ επιχειρείται το ακριβώς αντίθετο:
να αποκλειστεί το φυσικό προϊόν και να μείνει ένα πλαίσιο χωρίς ουσιαστικό αντικείμενο, κάτι που ενισχύει έμμεσα τη μαύρη αγορά και δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα υποτίθεται ότι λύνει.
Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπόψη η σημαντική οικονομική διάσταση:
– ο κλάδος αποδίδει σημαντικά φορολογικά έσοδα στο κράτος
– απασχολεί μεγάλο αριθμό εργαζομένων
– και στηρίζει τοπικές οικονομίες
Ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές, υπάρχει έντονη ζήτηση από επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, οι οποίοι αφήνουν σημαντικά ποσά στην οικονομία. Η κατάρρευση του κλάδου σημαίνει απώλεια αυτών των εσόδων.
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά κεφάλαια για την επερχόμενη σεζόν, με βάση το ισχύον νόμιμο καθεστώς. Η αιφνίδια αλλαγή των όρων οδηγεί αυτές τις επενδύσεις σε πλήρη απαξίωση.
Για τον λόγο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο:
– να δοθεί επαρκής μεταβατικός χρόνος
– να προστατευθούν τα ήδη υπάρχοντα αποθέματα
– και να επανεξεταστεί συνολικά η κατεύθυνση του πλαισίου
Η ουσία είναι απλή:
Η ζήτηση υπάρχει και δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.
Το ερώτημα είναι αν θα καλύπτεται:
– με έλεγχο, κανόνες και αποκλειστικά για ενήλικες
ή
– μέσω ανεξέλεγκτων και παράνομων καναλιών
Με τη σημερινή μορφή του, το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν λύνει το πρόβλημα.
Το μεταφέρει – και το επιδεινώνει.
Η προτεινόμενη απαγόρευση της βιομηχανικής κάνναβης το 2026 συνιστά ένα μέτρο δυσανάλογο και οικονομικά επιζήμιο. Ένας ήδη ρυθμιζόμενος και νόμιμος κλάδος, που δημιουργεί θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα, οδηγείται σε πλήρη απαξίωση χωρίς τεκμηριωμένη ανάλυση επιπτώσεων. Οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές: θα προκύψει άμεση απώλεια θέσεων εργασίας και κυριολεκτικός αφανισμός εκατοντάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα. Παράλληλα, πλήττεται η εικόνα της Ελλάδας ως σύγχρονου και ανταγωνιστικού προορισμού, τη στιγμή που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν αντίστοιχες δραστηριότητες. Η οριζόντια απαγόρευση δεν μπορεί να αποτελεί απάντηση σε μεμονωμένα περιστατικά παραβάσεων, όπως πωλήσεις σε ανηλίκους λόγω αμέλειας υπαλλήλων. Αντί για τιμωρητική κατάργηση ενός ολόκληρου κλάδου, απαιτείται ενίσχυση των ελέγχων, αυστηροποίηση των κυρώσεων στους παραβάτες και ουσιαστική εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας. Διαφορετικά, πρόκειται για μια απόφαση που τιμωρεί τους συνεπείς και υπονομεύει την ανάπτυξη.
Τα μη ψυχοτρόπα προϊόντα βιομηχανικής κάνναβης, όπως ο ανθός κάνναβης, η κατεργασμένη μορφή του, καθώς και συναφή προϊόντα όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, δεν αποτελούν περιθωριακή αγορά. Αντιθέτως, πρόκειται για έναν κλάδο με σταθερή και υπαρκτή ζήτηση, ο οποίος παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εάν τα προϊόντα αυτά απομακρυνθούν από τα νόμιμα καταστήματα κάνναβης, δεν θα εξαφανιστούν — θα μετακινηθούν αναπόφευκτα στη μαύρη αγορά και σε ανεξέλεγκτα κανάλια διάθεσης, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, ούτε καν ως προς την ηλικία των καταναλωτών. Ζωντανό παράδειγμα είναι η THC ή αλλιώς ψυχαγωγική κάνναβη που με απαγορεύσεις και καταστολή κανένα κράτος δεν κατάφερε να αποτρέψει την πρόσβαση της σε ανήλικους όπως αποδεικνύεται από τα δελτία ειδήσεων και από την καθημερινή πραγματικότητα. Η απαγόρευση αντί ρύθμισης, διευκολύνει την πρόσβαση στους ανήλικους, καθώς η πρόσβαση πραγματοποιείται μέσω της μαύρης αγοράς, χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο ηλικίας ή της ποιότητας του προϊόντος.
Το κοινό των καταστημάτων κάνναβης δεν πρόκειται να στραφεί στην αγορά απο το φαρμακείο ή την φαρμακευτική κάνναβη. Πρόκειται για διαφορετική κατηγορία καταναλωτών, με διαφορετικές ανάγκες και προϋποθέσεις πρόσβασης, καθώς η φαρμακευτική χρήση προϋποθέτει ιατρική συνταγογράφηση. Στην πράξη, οι καταναλωτές αυτοί δεν θα μεταφερθούν στο φαρμακείο, αλλά θα στραφούν στην πιο εύκολη και ανεξέλεγκτη επιλογή: τη μαύρη αγορά.
Όσον αφορά τα συνθετικά προϊόντα, αυτά δεν επηρεάζονται ουσιαστικά από την απαγόρευση του ανθού και των λοιπών προϊόντων κάνναβης. Η βασική παρανόηση είναι ότι η απαγόρευση των προϊόντων κάνναβης μπορεί να αποτελέσει λύση στα συνθετικά. Στην πραγματικότητα, τα συνθετικά μπορούν να ενσωματωθούν σε πληθώρα πραγμάτων — σε βότανα, υγρά, χαρτιά — και να διακινηθούν ανεξέλεγκτα.
Τέτοιου είδους συνθετικές ουσίες πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν σε χώρες με περιβάλλον απαγόρευσης της ψυχαγωγικής κάνναβης, όπου οι καταναλωτές — και ιδιαίτερα οι τουρίστες — αναζητούν υποκατάστατα.
Παράλληλα, τα υπάρχουσα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα κάνναβης που λειτουργούν σήμερα νόμιμα, με πλήρη φορολογική συμμόρφωση και έλεγχο, κινδυνεύουν να μην μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, να μην βρίσκουν εναλλακτικούς χώρους λειτουργίας και τελικά να οδηγηθούν σε κλείσιμο.
Θα πρέπει, επίσης, να επισημανθεί ότι η συγκεκριμένη αγορά δεν αποτυπώνεται με σαφήνεια στα επίσημα οικονομικά στοιχεία, καθώς τα καταστήματα κάνναβης δεν εντάσσονται σε διακριτή κατηγορία δραστηριότητας (ΚΑΔ). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υποεκτιμάται η πραγματική συνεισφορά του κλάδου στα δημόσια έσοδα.
Ενδεχόμενοι περιορισμοί ή η αποδυνάμωση της νόμιμης αγοράς ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές απώλειες για την οικονομία, τόσο σε επίπεδο φορολογικών εσόδων όσο και σε επίπεδο θέσεων εργασίας, χωρίς αντίστοιχο όφελος ως προς την προστασία της δημόσιας υγείας ή των ανηλίκων.
Η Πολιτεία καλείται να ρυθμίσει σωστά μια αγορά που ήδη υπάρχει και συμβάλλει στην οικονομία, όχι να τη μεταφέρει εκτός ελέγχου, με σημαντικό κόστος τόσο για τα δημόσια έσοδα όσο και για την κοινωνική προστασία.
Ως χρήστης προϊόντων κάνναβης χωρίς ψυχοδραστική δράση, με περιεκτικότητα σε THC κάτω του 0,3%, θα ήθελα να εκφράσω τον προβληματισμό μου σχετικά με το ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο που προτείνεται για τη διάθεση των συγκεκριμένων προϊόντων.
Προϊόντα όπως τα έλαια CBD, τα τρόφιμα από σπόρο κάνναβης και τα καλλυντικά με CBD δεν έχουν ψυχοδραστική επίδραση και, κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ναρκωτικές ουσίες. Αντιθέτως, πρόκειται για προϊόντα που χρησιμοποιούνται ευρέως σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της ευεξίας, της διατροφής και της καθημερινής φροντίδας.
Ειδικότερα, τα τρόφιμα από σπόρο κάνναβης αποτελούν θρεπτική επιλογή, πλούσια σε πρωτεΐνες και ωφέλιμα λιπαρά οξέα. Τα έλαια CBD επιλέγονται από πολλούς καταναλωτές για λόγους χαλάρωσης, ευεξίας και γενικής υποστήριξης της καθημερινότητάς τους, ενώ τα καλλυντικά με CBD χρησιμοποιούνται για την περιποίηση του δέρματος και την τοπική φροντίδα.
Η υπερβολικά αυστηρή ρύθμιση της διάθεσης αυτών των προϊόντων ενδέχεται να δημιουργήσει αδικαιολόγητα εμπόδια στην πρόσβαση των ενηλίκων καταναλωτών σε νόμιμα, μη ψυχοδραστικά προϊόντα. Παράλληλα, μια τέτοια εξομοίωση με ουσίες διαφορετικής φύσης και δράσης δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά χαρακτηριστικά των προϊόντων αυτών.
Με βάση τα ανωτέρω, θεωρώ αναγκαία την ύπαρξη ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου, το οποίο να διαχωρίζει ξεκάθαρα τα μη ψυχοδραστικά προϊόντα κάνναβης από τις ναρκωτικές ουσίες, να διασφαλίζει την ποιότητα και την ασφάλειά τους, αλλά χωρίς να επιβάλλει δυσανάλογους περιορισμούς στη διάθεσή τους.
Δραστηριοποιούμαι στον χώρο της βιομηχανικής κάνναβης από το 2018, με συνεχή ενασχόληση στην καλλιέργεια, εμπορία, επεξεργασία και αξιολόγηση προϊόντων κανναβινοειδών και ουσιαστική γνώση των τεχνικών και κανονιστικών παραμέτρων του κλάδου. Υποβάλλω το παρόν υπόμνημα στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου νόμου, με σκοπό τη συμβολή σε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που να είναι σύμφωνο με τις αρχές της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου και της ευρωπαϊκής έννομης τάξης.
Είναι αναμφισβήτητο ότι η αγορά της βιομηχανικής κάνναβης απαιτεί ενίσχυση του ρυθμιστικού και ελεγκτικού πλαισίου, ιδίως ως προς την αποτροπή της κυκλοφορίας συνθετικών κανναβινοειδών, παραποιημένων προϊόντων και πρακτικών που υπονομεύουν τη δημόσια υγεία και την προστασία των ανηλίκων. Ωστόσο, η ρύθμιση οφείλει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια κατασταλτική.
Η προτεινόμενη καθολική απαγόρευση της λιανικής διάθεσης του φυσικού ξηρού ανθού βιομηχανικής κάνναβης με THC κάτω του 0,3% δεν στηρίζεται σε επαρκή επιστημονική και ρυθμιστική αιτιολόγηση και δημιουργεί σοβαρό ζήτημα αναλογικότητας, ιδίως όταν το ίδιο προϊόν παραμένει νόμιμο σε επίπεδο καλλιέργειας, χονδρικής διακίνησης και εξαγωγής. Η ρύθμιση αυτή εισάγει εσωτερική κανονιστική αντίφαση και αποδυναμώνει την ίδια τη λειτουργία της ελεγχόμενης αγοράς που έχει ήδη θεσπιστεί.
Περαιτέρω, δεν υφίσταται επαρκής νομοτεχνικός διαχωρισμός μεταξύ φυσικών προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης, συνθετικών κανναβινοειδών, κανναβινομιμητικών ουσιών και προϊόντων προερχόμενων από σπόρο βιομηχανικης κάνναβης, γεγονός που δημιουργεί ασάφεια εφαρμογής και κίνδυνο εσφαλμένης υπαγωγής ετερογενών κατηγοριών στο ίδιο ρυθμιστικό καθεστώς. Ιδίως τα συνθετικά κανναβινοειδή απαιτούν αυτοτελές και αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και κυρώσεων, διακριτό από τα φυσικά φυτοκανναβινοειδή.
Η προτεινόμενη χωροταξική ρύθμιση (500 μέτρα από εκπαιδευτικές δομές), σε συνδυασμό με την απαγόρευση του βασικού προϊόντος λιανικής αγοράς, εγείρει ζήτημα ουσιαστικής αναλογικότητας και πρακτικής εφαρμοσιμότητας, ιδίως σε αστικά περιβάλλοντα, όπου δύναται να λειτουργήσει ως de facto αποκλεισμός της νόμιμης δραστηριότητας.
Επιπλέον, απουσιάζει σαφές και επαρκές μεταβατικό πλαίσιο προσαρμογής για τις ήδη λειτουργούσες επιχειρήσεις και τους παραγωγούς, γεγονός που θίγει την αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης και δημιουργεί σημαντικές οικονομικές και συμβατικές επιπτώσεις.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η νομολογία του ΔΕΕ (υπόθεση C-663/18, Kanavape) έχει θέσει σαφές πλαίσιο ως προς την υπαγωγή των προϊόντων CBD στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, υπό την προϋπόθεση μη τεκμηριωμένου κινδύνου για τη δημόσια υγεία και τήρησης της αρχής της αναλογικότητας, ενώ αντίστοιχα ζητήματα τίθενται και υπό το πρίσμα των υποχρεώσεων κοινοποίησης τεχνικών κανονισμών (TRIS).
Κατά συνέπεια, προτείνεται η απόσυρση της καθολικής απαγόρευσης του ανθού βιομηχανικής κάνναβης, η θεσμοθέτηση σαφούς διαχωρισμού κατηγοριών προϊόντων, η αυστηρή και αυτοτελής ρύθμιση των συνθετικών κανναβινοειδών, η αναθεώρηση των χωροταξικών και κυρωτικών διατάξεων υπό το πρίσμα της αναλογικότητας, καθώς και η πρόβλεψη ουσιαστικής μεταβατικής περιόδου προσαρμογής.
Η αποτελεσματική ρύθμιση του κλάδου προϋποθέτει σαφήνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και στοχευμένη παρέμβαση στον πραγματικό ρυθμιστικό κίνδυνο, χωρίς γενικεύσεις που πλήττουν τη νόμιμη και ελεγχόμενη οικονομική δραστηριότητα.
Ως πολίτης και καταναλωτής προϊόντων βιομηχανικής κάνναβης, θεωρώ εξαιρετικά προβληματική την ιδέα ότι κάθε προϊόν με THC κάτω του 0,3% πρέπει στο μέλλον να αντιμετωπίζεται σαν «φαρμακευτικό σκεύασμα» που θα διατίθεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και μόνο από φαρμακεία. Πρόκειται για αγροτικά προϊόντα και παράγωγα ευεξίας, τα οποία μέχρι σήμερα κυκλοφορούν νόμιμα, δεν ταξινομούνται ως ναρκωτικά και δεν έχουν συνδεθεί με κύμα οξείας τοξικότητας.
Τα τελευταία χρόνια, όπου πράγματι εμφανίστηκαν προβλήματα και καταγράφηκαν περιστατικά στα Τμήματα Επειγόντων, αυτά σχετίζονταν σχεδόν πάντα με βρώσιμα σκευάσματα (ζελεδάκια, γλυκίσματα κ.λπ.) που περιείχαν υψηλές δόσεις THC, HHC ή άλλων νέων ψυχοδραστικών ουσιών, καθώς και με προϊόντα αμφίβολης προέλευσης. Δεν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία που να δείχνουν ότι ο ελεγχόμενος ανθός βιομηχανικής κάνναβης χαμηλής THC, όπως διατίθεται στα εξειδικευμένα καταστήματα ενηλίκων, αποτελεί πηγή σοβαρής οξείας τοξικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προσπάθεια να μεταφερθεί υποχρεωτικά ολόκληρη η κατηγορία των προϊόντων <0,3% THC στο φαρμακευτικό κανάλι, υπό καθεστώς συνταγογράφησης, δεν ανταποκρίνεται σε πραγματικά δεδομένα κινδύνου. Αντί να διορθώσει τα συγκεκριμένα προβλήματα (έλλειψη σήμανσης, ανύπαρκτες οδηγίες χρήσης, ανεξέλεγκτη διάθεση βρώσιμων σε ανηλίκους, συνθετικά κανναβινοειδή), μετατρέπει τον ενήλικο καταναλωτή σε «ασθενή εξ ορισμού» και παραδίδει μια ώριμη αγορά προϊόντων ευεξίας σε στενά επαγγελματικά σχήματα.
Η ευρωπαϊκή νομολογία είναι σαφής: η κανναβιδιόλη (CBD) που προέρχεται από το φυτό δεν θεωρείται ναρκωτική ουσία και τα προϊόντα της υπόκεινται στους γενικούς κανόνες της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων. Κάθε μέτρο που ισοδυναμεί με de facto απαγόρευση ή με υποχρεωτική ιατρικοποίηση ολόκληρης της κατηγορίας πρέπει να ελέγχεται αυστηρά ως προς την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και τη συμβατότητά του με το ενωσιακό δίκαιο.
Η Πολιτεία έχει στη διάθεσή της όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να προστατεύσει τη δημόσια υγεία χωρίς να καταργήσει την αυτονομία του πολίτη:
υποχρεωτικούς εργαστηριακούς ελέγχους και πιστοποίηση,
πλήρη ιχνηλασιμότητα σε όλα τα στάδια παραγωγής και διάθεσης,
σαφή σήμανση και δοσολογικές οδηγίες,
καθολική απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους,
ρητό αποκλεισμό των συνθετικών και ημισυνθετικών κανναβινοειδών,
αυστηρές κυρώσεις σε όσους παραβιάζουν αυτούς τους κανόνες.
Αντιθέτως, η πλήρης μεταφορά του ανθού low‑THC και των προϊόντων CBD στο φαρμακευτικό κανάλι, με προϋπόθεση ιατρικής συνταγής, δεν στοχεύει στον πυρήνα του προβλήματος και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα:
γιατί ο ίδιος ενήλικος που μπορεί να αγοράσει νόμιμα αλκοόλ και καπνό, δεν θα μπορεί να προμηθευτεί χωρίς συνταγή έναν ανθό βιομηχανικής κάνναβης χαμηλής THC, ο οποίος δεν θεωρείται ναρκωτικό ούτε από την ελληνική ούτε από την ευρωπαϊκή νομοθεσία;
γιατί επιλέγεται η καθολική ιατρικοποίηση αντί της στοχευμένης ρύθμισης των πραγματικά επικίνδυνων προϊόντων;
Ζητώ από το Υπουργείο να απορρίψει κάθε ρύθμιση που μετατρέπει τον φυσικό ανθό κάνναβης <0,3% THC και τα συναφή προϊόντα σε αποκλειστικά «φαρμακευτικά» σκευάσματα, προσβάσιμα μόνο με συνταγή, και να επιλέξει μια λύση που σέβεται την αυτοδιάθεση των ενηλίκων, το ευρωπαϊκό δίκαιο και την ανάγκη για αυστηρό αλλά δίκαιο έλεγχο της αγοράς.
Ενδεικτικές πηγές / παραπομπές για τα παραπάνω:
EMCDDA – European Drug Report, ενότητα για «New Psychoactive Substances» (συνθετικά κανναβινοειδή)
https://www.euda.europa.eu/publications/european-drug-report/2025/new-psychoactive-substances_el
EMCDDA – European Drug Report, ενότητα για την κάνναβη
https://www.euda.europa.eu/publications/european-drug-report/2025/cannabis_el
Απόφαση ΔΕΕ C‑663/18 (Kanavape) – CBD και ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων
ΚΥΑ και δημοσιεύματα για ζελεδάκια κάνναβης / HHC και καταγεγραμμένα περιστατικά υπερκατανάλωσης
ενδεικτικά:
https://www.ygeiamou.gr/idisis/370317/ipourgio-igias-aposironte-ta-zeledakia-kannavis-apo-periptera-oli-i-apofasi/
https://www.lifo.gr/now/greece/aposyrontai-apo-tin-agora-ta-zeledakia-kannabis
Πρέπει τα υφιστάμενα καταστήματα πώλησης να γίνουν εξειδικευμένα σημεία πώλησης και να σταματήσει η πώληση αυτών των προϊόντων από περίπτερα/ ψιλίκατζίδικα. Το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τα ατμιστικά προϊόντα.
Εκφράζω την αντίθεσή μου στο άρθρο 41, διότι η προτεινόμενη λύση δεν είναι αναλογική ρύθμιση της αγοράς, αλλά ουσιαστικά μια καθολική απαγόρευση του ξηρού ανθού χαμηλής THC στη λιανική, η οποία ταυτόχρονα συνυπάρχει με ένα νέο, αυστηρό σύστημα αδειοδότησης για «προϊόντα κάνναβης». Έτσι δημιουργείται μια εμφανής θεσμική αντίφαση: το ίδιο το σχέδιο νόμου αναγνωρίζει ότι υπάρχουν προϊόντα κάνναβης έως 0,3% THC ή/και CBD που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ειδικής αδειοδότησης και λιανικής διάθεσης, αλλά αφαιρεί από αυτό το πεδίο το βασικό προϊόν της υφιστάμενης αγοράς, δηλαδή τον ανθό.
Τις τελευταίες ημέρες προβάλλεται έντονα η άποψη ότι κάθε προϊόν χαμηλής THC πρέπει να αντιμετωπίζεται σχεδόν αποκλειστικά ως θεραπευτική ύλη και, συνεπώς, να διοχετεύεται μόνο μέσα από το φαρμακευτικό κανάλι. Αυτή η λογική όμως συγχέει δύο εντελώς διαφορετικά πεδία: άλλο η φαρμακευτική χρήση, η οποία πράγματι πρέπει να διέπεται από ιατρική ένδειξη, παρακολούθηση και φαρμακευτική διάθεση, και άλλο η αυστηρά ελεγχόμενη αγορά ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC που δεν ταυτίζονται αυτομάτως με φαρμακευτική αγωγή. Η ίδια η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία για τα Κανναβινοειδή δηλώνει ως σκοπό της την προαγωγή της έρευνας, της εκπαίδευσης και της ιατρικής χρήσης των κανναβινοειδών. Είναι απολύτως θεμιτό να εκφράζει άποψη για το θεραπευτικό πεδίο· δεν μπορεί όμως αυτό το ιατρικό πρίσμα να μετατρέπεται σε αποκλειστικό μοντέλο για κάθε χαμηλής THC προϊόν της αγοράς.
Ακόμη και η ίδια αυτή ιατρική προσέγγιση παραδέχεται, στην ουσία, ότι ο ανθός κάτω από 0,3% THC δεν είναι ελεγχόμενη ναρκωτική ουσία και ότι η CBD στερείται ψυχοτροπικότητας. Αν αυτό ισχύει, τότε η ορθή θεσμική απάντηση δεν είναι η συνολική ιατρικοποίηση και η έμμεση μεταφορά όλων των νόμιμων επιλογών στο φαρμακείο. Είναι η διαμόρφωση δύο καθαρών και διακριτών καναλιών: ενός φαρμακευτικού για πραγματική θεραπευτική χρήση και ενός αυστηρά ελεγχόμενου λιανικού καναλιού ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC, με εργαστηριακούς ελέγχους, ιχνηλασιμότητα, ομοιόμορφη σήμανση, έλεγχο ηλικίας και αυστηρές κυρώσεις στους παραβάτες.
Η ευρωπαϊκή πραγματικότητα δεν στηρίζει τη λογική ότι όλα τα low-THC/CBD προϊόντα πρέπει να περνούν μόνο από γιατρό και φαρμακείο. Η EUDA καταγράφει ρητά ότι προϊόντα χαμηλής THC πωλούνται σε πολλές χώρες της Ευρώπης μέσω health stores, chemists, cafés και dedicated low-THC shops, ενώ low-THC προϊόντα καπνίσματος και ατμίσματος έχουν δηλωθεί σε πολλά κράτη-μέλη. Άρα, στην ευρωπαϊκή αγορά υπάρχει ήδη πραγματικότητα λιανικής διάθεσης εκτός φαρμακείων.
Το παράδειγμα της Ελβετίας είναι ακόμη πιο καθαρό: η ελβετική ομοσπονδιακή αρχή υγείας αναφέρει ότι ανθοί κάνναβης για κάπνισμα με υψηλή περιεκτικότητα σε CBD και λιγότερο από 1% THC μπορούν να πωλούνται και να αγοράζονται νόμιμα, ενώ γενικότερα προϊόντα κάνναβης κάτω από 1% THC δεν υπάγονται στο ίδιο απαγορευτικό καθεστώς. Δηλαδή, υπάρχει σαφώς διακριτή αγορά χαμηλής THC εκτός φαρμακείου.
Παράλληλα, στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν ήδη αναπτυχθεί και μη ιατρικά, ελεγχόμενα μοντέλα πρόσβασης: στη Γερμανία με home grow και cultivation associations, στη Μάλτα με μη κερδοσκοπικές associations, στο Λουξεμβούργο με ιδιωτική καλλιέργεια και χρήση, και στην Ολλανδία με το μοντέλο των coffeeshops και της ελεγχόμενης αλυσίδας. Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι δεν θεωρούν κάθε μορφή πρόσβασης στην κάνναβη αποκλειστικά ιατρικό ζήτημα. Αυτό δείχνει ότι η ευρωπαϊκή τάση δεν είναι η καθολική ιατρικοποίηση, αλλά ο διαχωρισμός καναλιών ανά χρήση και ανά επίπεδο κινδύνου.
Επομένως, η σωστή θεσμική επιλογή για την Ελλάδα δεν είναι να μετατραπεί κάθε low-THC προϊόν σε αντικείμενο αποκλειστικά ιατρικής και φαρμακευτικής διαχείρισης. Η σωστή επιλογή είναι:
να παραμείνει η θεραπευτική χρήση αποκλειστικά στο φαρμακευτικό κανάλι,
να ρυθμιστεί αυστηρά η αγορά ενηλίκων για προϊόντα χαμηλής THC,
να ενταχθεί ο ανθός χαμηλής THC σε αδειοδοτημένο και ελεγχόμενο δίκτυο ενηλίκων,
και να χτυπηθούν στοχευμένα τα πραγματικά προβλήματα, δηλαδή τα συνθετικά/ημισυνθετικά και τα νοθευμένα προϊόντα αμφίβολης προέλευσης, όχι το ίδιο το φυσικό χαμηλής THC προϊόν.
Για τους λόγους αυτούς ζητώ:
την ουσιαστική τροποποίηση του άρθρου 41,
την ένταξη του ξηρού ανθού χαμηλής THC σε αυστηρά ελεγχόμενο λιανικό κανάλι ενηλίκων,
τη διατήρηση της φαρμακευτικής οδού αποκλειστικά για πραγματική θεραπευτική χρήση,
και την απόρριψη της λογικής ότι κάθε προϊόν κάνναβης χαμηλής THC πρέπει υποχρεωτικά να ιατρικοποιείται και να μεταφέρεται αποκλειστικά στο φαρμακείο.
Ενδεικτική τεκμηρίωση:
EUDA / EMCDDA – Low-THC cannabis products in Europe https://www.drugsandalcohol.ie/33561/1/EMCDDA_Low-THC_cannabis_products_in_Europe.pdf
Swiss Federal Office of Public Health – Cannabis https://www.bag.admin.ch/en/addiction-and-health-cannabis
Ελληνική Ιατρική Εταιρεία για τα Κανναβινοειδή – σκοποί/ιατρική χρήση https://www.eiek.gr/ https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/adb.13092
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11392455/
Αντίρρηση στον περιορισμό της διάθεσης προϊόντων κάνναβης <0,3% THC αποκλειστικά μέσω φαρμακείων και ιατρικής συνταγής.
Με την παρούσα παρέμβαση, εκφράζω την πλήρη αντίθεσή μου στην προοπτική μετατροπής ενός μη ψυχοτρόπου, αγροτικού και εμπορικού προϊόντος σε "αποκλειστικά ιατρικό σκεύασμα".
1. Η "Ιατρικοποίηση" ως Μέσο Μονοπωλιακού Ελέγχου:
Παρατηρείται μια τάση από συγκεκριμένους επιστημονικούς κύκλους να παρουσιάσουν κάθε μορφή κάνναβης —ακόμα και αυτήν που στερείται ναρκωτικής επίδρασης— ως μια ουσία που απαιτεί "υψηλή εποπτεία". Η προσέγγιση αυτή, υπό το πρόσχημα της δημόσιας υγείας, ουσιαστικά επιδιώκει τη μεταφορά μιας ολόκληρης ελεύθερης αγοράς σε κλειστές επαγγελματικές ομάδες (ιατρούς και φαρμακοποιούς), ακυρώνοντας τον χαρακτήρα της CBD ως προϊόντος ευεξίας. Η επιστημονική τεκμηρίωση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την επιβολή επαγγελματικών προνομίων εις βάρος της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών.
2. Το Δικαίωμα στην Αυτοΐαση και την Προσωπική Αυτονομία:
Ο πολίτης έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να διαχειρίζεται την προσωπική του ευεξία και να επιλέγει προϊόντα που δεν ταξινομούνται ως ναρκωτικά για την αντιμετώπιση της καθημερινότητάς του (άγχος, ύπνος, μυϊκή χαλάρωση), χωρίς την ανάγκη ιατρικής καθοδήγησης. Η επιβολή συνταγογράφησης για προϊόντα με THC <0,3% είναι δυσανάλογη και καταχρηστική, καθώς αντιμετωπίζει τον ενήλικα καταναλωτή ως "ασθενή υπό κηδεμονία". Είναι παράδοξο να απαιτείται ιατρική συνταγή για έναν φυσικό ανθό CBD, όταν ο πολίτης μπορεί ελεύθερα να αγοράσει αλκοόλ ή καπνό, που αποδεδειγμένα επιβαρύνουν τη δημόσια υγεία.
3. Παραβίαση της Ευρωπαϊκής Νομολογίας και Αναλογικότητας:
Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (Υπόθεση C-663/18), η CBD δεν αποτελεί ναρκωτική ουσία. Συνεπώς, οποιοσδήποτε περιορισμός που την καθιστά απρόσιτη στην ελεύθερη αγορά παραβιάζει την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων. Η προστασία από τα "συνθετικά" ή "ψεκασμένα" προϊόντα, που ορθώς επισημαίνεται, επιτυγχάνεται μέσω αυστηρών κρατικών ελέγχων ποιότητας και πιστοποίησης στην παραγωγή (GMP/ISO), και όχι μέσω της καθολικής απαγόρευσης της λιανικής πώλησης.
Συμπέρασμα:
Καλούμε την πολιτεία να μην υποκύψει σε συντεχνιακές πιέσεις που στοχεύουν στην ιατρικοποίηση της καθημερινότητας. Ο ξηρός ανθός κάνναβης <0,3% πρέπει να παραμείνει διαθέσιμος στα εξειδικευμένα καταστήματα, με αυστηρούς κανόνες σήμανσης και ελέγχου, διασφαλίζοντας το δικαίωμα του πολίτη στην ελεύθερη επιλογή και την αυτοΐαση.
Αξιοτιμε υπουργε
Η βιομηχανική καναβη έχει έως 0.3% που είναι στην ουσία 0% .
Αποτελεί γεωργικό προϊόν , βότανο , τσάι κλπ εφόσον δεν έχει ναρκωτικό και πωλείται ελεύθερα παντού ως τρόφιμο που είναι .
Κάθε άλλη απόφαση. Είναι παράνομη .Η βιομηχανική καναβη έχει έως 0.3% που είναι στην ουσία 0% .
Αποτελεί γεωργικό προϊόν , βότανο , τσάι κλπ εφόσον δεν έχει ναρκωτικό και πωλείται ελεύθερα παντού ως τρόφιμο που είναι .
Κάθε άλλη απόφαση. Είναι παράνομη
Τα τελευταία χρόνια, όλα τα περιστατικά που χρησιμοποιήθηκαν ως επιχείρημα για απαγορεύσεις και ανατροπές της αγοράς κάνναβης στην Ελλάδα σχετίζονται σχεδόν αποκλειστικά με βρώσιμα προϊόντα (ζελεδάκια, gummies κ.λπ.) και όχι με τον φυσικό ανθό βιομηχανικής κάνναβης. Τα καταγεγραμμένα επεισόδια «δηλητηρίασης» σε νέους συνδέονται με υπερκατανάλωση βρώσιμων με THC, HHC ή άλλες ψυχοδραστικές ουσίες, χωρίς επαρκή σήμανση, οδηγίες χρήσης ή ηλικιακούς περιορισμούς.
Ακόμα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εκθέσεις για τις νέες ψυχοδραστικές ουσίες δείχνουν ότι τα σοβαρότερα περιστατικά οξείας τοξικότητας συνδέονται με συνθετικά κανναβινοειδή (όπως K2/Spice και διάφορα ημισυνθετικά παράγωγα) που προστίθενται σε βρώσιμα και όχι με τον ίδιο τον ανθό χαμηλής THC. Όταν υπάρχουν προβλήματα, αυτά προκύπτουν από άγνωστες ουσίες, άγνωστες δόσεις και υπερκατανάλωση – ιδιαίτερα σε άπειρους χρήστες – και εκδηλώνονται κυρίως ως έντονα ψυχοσωματικά επεισόδια.
Ο φυσικός ανθός βιομηχανικής κάνναβης χαμηλής THC, όταν παράγεται, ελέγχεται και διακινείται νόμιμα, δεν έχει συνδεθεί με κύμα σοβαρών περιστατικών οξείας τοξικότητας ούτε στην Ελλάδα ούτε στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Αντίθετα, τόσο τα εθνικά στοιχεία όσο και οι ευρωπαϊκές εκθέσεις δείχνουν ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στα ανεξέλεγκτα βρώσιμα, και στα προϊόντα αμφίβολης προέλευσης. Αν στόχος είναι η προστασία της δημόσιας υγείας, η λύση δεν είναι η απαγόρευση του ανθού low‑THC, αλλά η σαφής σήμανση, οι οδηγίες χρήσης, οι ηλικιακοί περιορισμοί και ο αυστηρός εργαστηριακός έλεγχος για να αποκλείονται τα πραγματικά επικίνδυνα προϊόντα.
https://www.ygeiamou.gr/idisis/370317/ipourgio-igias-aposironte-ta-zeledakia-kannavis-apo-periptera-oli-i-apofasi/
https://www.dnews.gr/eidhseis/ellada/451724/zeledakia-kannavis-esteilan-sto-nosokomeio-20xrono-ta-ypopta-symptomata
https://www.huffingtonpost.gr/kinonia/kriti-edose-sta-pedia-tis-zeledakia-kannavis-anti-gia-karameles-sti-meth-to-10chrono-agori/
Διαφωνώ κάθετα με το άρθρο 41 και την πλήρη απαγόρευση σκεφτείτε το τουρισμό τα έσοδα που θα χαθούν εκλογές έχουμε
Ως επαγγελματίας που δραστηριοποιείται στον κλάδο εδώ και χρόνια ήθελα να προσθέσω ακομα, αισθάνομαι την ανάγκη να τοποθετηθώ με απόλυτη ειλικρίνεια για το υπό διαβούλευση πλαίσιο.
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό ή ρυθμιστικό. Είναι ότι αγνοείται πλήρως η πραγματικότητα της αγοράς. Υπάρχει μια ξεκάθαρη και διαρκής ζήτηση, η οποία τα τελευταία χρόνια φάνηκε ακόμη πιο έντονα μέσα από την ανάπτυξη εναλλακτικών προϊόντων. Αυτή η ζήτηση δεν δημιουργήθηκε τυχαία και δεν πρόκειται να εξαφανιστεί επειδή θα επιβληθούν περιορισμοί.
Σε διεθνές επίπεδο, τα εξειδικευμένα καταστήματα δημιουργούνται για να καλύψουν αυτό το κενό με έλεγχο και κανόνες, απευθυνόμενα αποκλειστικά σε ενήλικες. Δεν δημιουργούνται για να λειτουργούν με προϊόντα που δεν μπορούν να στηρίξουν οικονομικά μια επιχείρηση.
Με το προτεινόμενο πλαίσιο, όμως, συμβαίνει το αντίθετο. Επιβάλλονται αυστηροί όροι, περιορισμοί και διαδικασίες, αλλά ταυτόχρονα αφαιρείται το βασικό αντικείμενο δραστηριότητας. Ο περιορισμός των 500 μέτρων από σχολικές μονάδες, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες απαιτήσεις, καθιστά σε πολλές περιπτώσεις αδύνατη τη λειτουργία καταστημάτων. Αυτό στην πράξη ισοδυναμεί με έμμεση απαγόρευση.
Παράλληλα, ο περιορισμός σε μη ψυχοδραστικά προϊόντα καθιστά το επιχειρηματικό μοντέλο μη βιώσιμο. Καμία σοβαρή επιχείρηση δεν μπορεί να επιβιώσει υπό αυτές τις συνθήκες.
Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη κάτι που παραβλέπεται εντελώς:
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, τα καταστήματα του κλάδου λειτουργούν με σημαντική τουριστική κίνηση όλο τον χρόνο. Υπάρχει κόσμος που ταξιδεύει και καταναλώνει χρήματα στην τοπική οικονομία με αφορμή αυτά τα προϊόντα. Μιλάμε για έσοδα που δεν περιορίζονται μόνο στα καταστήματα, αλλά επηρεάζουν συνολικά την αγορά (διαμονή, εστίαση, υπηρεσίες). Με το συγκεκριμένο πλαίσιο, αυτά τα έσοδα θα χαθούν.
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις του κλάδου καταβάλλουν σημαντικά ποσά σε φόρους και λειτουργικά κόστη όλα αυτά τα χρόνια. Δεν πρόκειται για έναν περιθωριακό χώρο, αλλά για μια δραστηριότητα που συνεισφέρει πραγματικά στα δημόσια έσοδα.
Την ίδια στιγμή, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις ενόψει της νέας σεζόν που ξεκινά. Τα κεφάλαια αυτά επενδύθηκαν με βάση ένα νόμιμο καθεστώς και με την προσδοκία συνέχισης της δραστηριότητας. Δεν είναι δυνατόν να οδηγούνται ξαφνικά σε απαξίωση.
Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, σε άλλες χώρες, όπως η Τσεχία, προχωρούν σε ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη λειτουργία καταστημάτων με διάθεση προϊόντων σε ενήλικες, με έλεγχο και κανόνες. Δηλαδή κινούνται προς την οργάνωση της αγοράς, όχι προς την κατάργησή της.
Αντίθετα, εδώ φαίνεται να διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που:
– δεν ανταποκρίνεται στη ζήτηση
– δεν είναι οικονομικά βιώσιμο
– και οδηγεί σε μαζικό κλείσιμο επιχειρήσεων
Οι συνέπειες είναι προφανείς:
– απώλεια επενδύσεων
– απώλεια θέσεων εργασίας
– απώλεια φορολογικών εσόδων
– και ενίσχυση της παράνομης αγοράς
Η ζήτηση δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Το ζήτημα είναι αν θα καλύπτεται με κανόνες και έλεγχο ή αν θα επιστρέψει σε ανεξέλεγκτες μορφές.
Με το παρόν πλαίσιο, δυστυχώς, το μόνο που διασφαλίζεται είναι ότι ένας ολόκληρος κλάδος οδηγείται σε αδιέξοδο, παρά το γεγονός ότι επένδυσε και λειτούργησε νόμιμα όλα αυτά τα χρόνια.
Ως επαγγελματίας του κλάδου, με πολυετή παρουσία στον χώρο, θέλω να εκφράσω ξεκάθαρα την ανησυχία και την αγανάκτησή μου για την κατεύθυνση που λαμβάνει το υπό διαβούλευση πλαίσιο.
Εδώ και περίπου 10 χρόνια δραστηριοποιούμαι σε αυτόν τον κλάδο, έχοντας επενδύσει σημαντικά κεφάλαια, χρόνο και κόπο. Παρ’ όλα αυτά, με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δημιουργείται η αίσθηση ότι οι επιχειρήσεις μας απαξιώνονται πλήρως και οδηγούνται ουσιαστικά σε αφανισμό.
Το βασικό ζήτημα που φαίνεται να αγνοείται είναι το εξής:
Υπάρχει ένα υπαρκτό και μεγάλο κενό στην αγορά. Αυτό δεν είναι θεωρητικό – αποδείχθηκε ξεκάθαρα από τη ζήτηση που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια για εναλλακτικά προϊόντα. Η ζήτηση αυτή δεν δημιουργήθηκε τυχαία και σίγουρα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί με περιορισμούς.
Σε διεθνές επίπεδο, τα εξειδικευμένα καταστήματα κάνναβης δημιουργούνται ακριβώς για να καλύψουν αυτή τη ζήτηση με ελεγχόμενο τρόπο, με κανόνες και με πρόσβαση αποκλειστικά σε ενήλικες. Δεν δημιουργούνται για να περιορίζονται σε προϊόντα χαμηλής ζήτησης που δεν μπορούν να στηρίξουν μια επιχείρηση.
Αντίθετα, το προτεινόμενο πλαίσιο οδηγεί σε μια προφανή αντίφαση:
Αδειοδοτούνται καταστήματα, επιβάλλονται αυστηρές προϋποθέσεις λειτουργίας, αλλά αφαιρείται στην πράξη το βασικό αντικείμενο δραστηριότητας.
Ο περιορισμός των 500 μέτρων από σχολικές μονάδες, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες απαιτήσεις, καθιστά σε πολλές περιοχές αδύνατη ακόμη και τη λειτουργία ενός καταστήματος. Αυτό δεν συνιστά ρύθμιση, αλλά έμμεσο αποκλεισμό.
Ταυτόχρονα, ο περιορισμός σε μη ψυχοδραστικά προϊόντα οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μη βιώσιμες επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, σε άλλες χώρες ακολουθείται μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση. Στην Τσεχία, για παράδειγμα, ήδη προχωρούν σε οργανωμένη ρύθμιση της αγοράς και μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να λειτουργήσουν καταστήματα που θα διαθέτουν ψυχαγωγική κάνναβη αποκλειστικά σε ενήλικες, με ελέγχους και κανόνες.
Αυτό δείχνει ξεκάθαρα προς ποια κατεύθυνση κινείται η διεθνής αγορά.
Αντίθετα, εδώ φαίνεται να επιλέγεται ένα μοντέλο που:
– δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της αγοράς
– δεν είναι εφαρμόσιμο
– και οδηγεί με βεβαιότητα σε κλείσιμο επιχειρήσεων
Η συνέπεια θα είναι αναπόφευκτη:
– απώλεια επενδύσεων
– απώλεια θέσεων εργασίας
– απώλεια φορολογικών εσόδων
– και μετατόπιση της ζήτησης σε ανεξέλεγκτες μορφές αγοράς
Η ζήτηση υπάρχει και θα συνεχίσει να υπάρχει. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα καλύπτεται μέσα από ένα ελεγχόμενο και νόμιμο πλαίσιο ή αν θα ωθείται εκτός αυτού.
Με το παρόν πλαίσιο, δυστυχώς, το μήνυμα που λαμβάνουμε είναι ότι ένας ολόκληρος κλάδος που επένδυσε και λειτούργησε νόμιμα όλα αυτά τα χρόνια, αντιμετωπίζεται σαν να μην έχει καμία αξία.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία για τα Κανναβινοειδή υποστηρίζει τη διαμόρφωση ενός ιδιαίτερα αυστηρού, επιστημονικά τεκμηριωμένου πλαισίου ελέγχου για όλα τα προϊόντα κάνναβης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη έως 0,3%. Θεωρούμε ότι η προστασία της δημόσιας υγείας προϋποθέτει όχι μόνο τον περιορισμό της ανεξέλεγκτης διάθεσης τέτοιων προϊόντων, αλλά και τον σαφή προσδιορισμό ότι η διάθεσή τους για θεραπευτικούς σκοπούς πρέπει να λαμβάνει χώρα αποκλειστικά μέσα από φαρμακεία, υπό την εποπτεία επαγγελματιών υγείας.
Υπό το πρίσμα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, η καθολική απαγόρευση του ξηρού ανθού κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη έως 0,3% δεν διαφοροποιεί επαρκώς την άναρχη «καταναλωτική» χρήση από τη ιατρικά καθοδηγούμενη χρήση σε επιλεγμένες κλινικές ενδείξεις. Δεδομένου ότι τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη και σκευάσματα κανναβιδιόλης μπορούν να εντάσσονται σε εξατομικευμένα θεραπευτικά σχήματα, η πλήρης απαγόρευση αυτής της επιλογής ενδέχεται να στερήσει από συγκεκριμένες ομάδες ασθενών μια ασφαλέστερη, υπό προϋποθέσεις, εναλλακτική προσέγγιση, σε σύγκριση με σκευάσματα υψηλότερης περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη – ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η ελάχιστη περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη των φαρμακευτικών σκευασμάτων που κυκλοφορούν στη χώρα μας ανέρχεται σε 9%, ήτοι είναι περίπου 30 φορές υψηλότερη.
Ως επιστημονική εταιρεία, θεωρούμε πως η δημιουργία ενός αυστηρού πλαισίου ελέγχου για όλα τα προϊόντα κάνναβης είναι επιβεβλημένη. Τα πρόσφατα δημοσιοποιημένα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) «Νέες Ψυχοδραστικές Ουσίες και Νέα Φαινόμενα στη Χρήση Ουσιών», καθώς και στοιχεία που προέρχονται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων, καταδεικνύουν ότι τα σοβαρότερα περιστατικά οξείας τοξικότητας δεν οφείλονται σε κατανάλωση ξηρού ανθού κάνναβης, αλλά σε χρήση συνθετικών και ημισυνθετικών κανναβινοειδών ή προϊόντων αμφίβολης προέλευσης (π.χ. «ψεκασμένοι» ανθοί), τα οποία ουδεμία ή ελάχιστη σχέση έχουν με το φυτό Cannabis sativa L.
Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός αυστηρού συστήματος ποιοτικού ελέγχου, ιχνηλασιμότητας και πιστοποίησης – που να διαχωρίζει τους ανθούς φυτικής προέλευσης από εκείνους αμφίβολης κατασκευής, μέσω εργαστηριακού ελέγχου και παρακολούθησης της αλυσίδας παραγωγής και διάθεσης πριν τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας – σε συνδυασμό με αποκλειστική διάθεση μέσω φαρμακείων, συνιστά μια πιο στοχευμένη, ορθολογική και αναλογική προσέγγιση για τη μείωση των κινδύνων.
Ως εκ τούτου, εισηγούμαστε:
• Όλα τα προϊόντα κάνναβης, ανεξαρτήτως μορφής, να υπάγονται σε αυστηρό εργαστηριακό έλεγχο, με τεκμηριωμένη προέλευση, τυποποίηση περιεκτικότητας και πλήρη ιχνηλασιμότητα σε όλα τα στάδια παραγωγής και διάθεσης.
• Τα προϊόντα θα πρέπει να διαθέτουν σαφή και ευανάγνωστη σήμανση, ο οποία θα, ακολουθεί κανόνες ομοιομορφίας (πχ CBD 10% και όχι κατά την κρίση του κατασκευαστή).
• Η πώληση προϊόντων κάνναβης σε ανηλίκους, ανεξαρτήτως μορφολογίας, σύστασης ή περιεκτικότητας, να απαγορεύεται καθολικά.
• Η διάθεση για θεραπευτική χρήση να επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω φαρμακείων, με σαφείς προδιαγραφές φύλαξης, σήμανσης, ενημερωτικών ενδείξεων και υποχρέωση τήρησης αρχείων.
• Η χρήση να γίνεται στο πλαίσιο ιατρικής συνταγογράφησης και παρακολούθησης, με ενεργό ρόλο του φαρμακοποιού στη συμβουλευτική υποστήριξη του ασθενούς, μετά από κατάλληλη εξειδικευμένη εκπαίδευση.
• Η χρήση του ξηρού ανθού κάνναβης περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη μικρότερη από 0.3% να γίνεται αποκλειστικά με τις ειδικές συσκευές που έχουν εγκριθεί από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (και όχι για παράδειγμα με κάπνισμα).
Με τον τρόπο αυτό, ο νομοθετικός στόχος της αυστηρής προστασίας της δημόσιας υγείας εξυπηρετείται αποτελεσματικά, χωρίς να αποκλείονται τεκμηριωμένες θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς (βλ. συνημμένη επιστημονική βιβλιογραφία), και αποτρέπεται η ανάπτυξη ενός παράλληλου, ανεξέλεγκτου δικτύου διάθεσης. Υπενθυμίζεται ότι ο ξηρός ανθός κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη κάτω του 0,3% δεν κατατάσσεται ως ελεγχόμενη ουσία ούτε βάσει της ελληνικής νομοθεσίας ούτε βάσει της ευρωπαϊκής, ενώ η κανναβιδιόλη στερείται ψυχοτροπικότητας. Η καθολική απαγόρευσή του όχι μόνο αποκλίνει από την κανονιστική πραγματικότητα των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά ενέχει και τον κίνδυνο να τροφοδοτήσει ένα νέο πεδίο παράνομης δραστηριότητας — ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από τον επιδιωκόμενο νομοθετικό σκοπό.
Βρισκόμαστε στη διάθεσή σας για περαιτέρω διάλογο και εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμμετάσχουμε ενεργά στη διαμόρφωση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου.
Με εκτίμηση,
Το ΔΣ της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρίας για τα Κανναβινοειδή
ΥΓ: το παρόν κείμενο αποτελεί ομόφωνη απόφαση των μελών της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας για τα Κανναβινοειδή που μελέτησαν το νομοσχέδιο. Η ΕΙΕΚ είναι η μόνη επιστημονική εταιρεία στην Ελλάδα, αποτελούμενη αυστηρά από επαγγελματίες υγείας, που έχει ως αποκλειστικό αντικείμενο τη μελέτη των κανναβινοειδών και την ορθή και τεκμηριωμένη ένταξή τους στην κλινική πρακτική.
Σχετική επιστημονική βιβλιογραφία:
1. Gibson LP, Karoly HC, Ellingson JM, Klawitter J, Sempio C, Squeri JE, Bryan AD, Bidwell LC,
Hutchison KE. Effects of cannabidiol in cannabis flower: Implications for harm reduction.
Addict Biol. 2022 Jan;27(1):e13092. doi: 10.1111/adb.13092. Epub 2021 Aug 31. PMID:
34467598; PMCID: PMC9357513.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/adb.13092
2. Bidwell LC, Martin-Willett R, Skrzynski C, Lisano J, Ortiz Torres M, Giordano G, Hutchison KE,
Bryan AD. Acute and Extended Anxiolytic Effects of Cannabidiol in Cannabis Flower: A Quasi-
Experimental ad libitum Use Study. Cannabis Cannabinoid Res. 2024 Aug;9(4):1015-1027.
doi: 10.1089/can.2023.0187. Epub 2024 Jan 22. PMID: 38252547; PMCID: PMC11392455.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11392455/
Η βιομηχανική κάνναβη(CBD) είναι ένα προϊόν που βοηθάει ανθρώπους. Δεν είναι ναρκωτικό. ΟΧΙ ΣΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ. ΝΑΙ ΣΤΟ CBD. ΜΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΤΕ ΚΥΡΙΕ ΑΔΩΝΗ ΝΑ ΚΟΝΩΜΗΣΕΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΚΕΙ. Δεν είναι σωστό να μας το κάνετε αυτό
Να προσθέσω ότι στις χώρες που νομιμοποιήθηκε η κάνναβη από καταστήματα και δόθηκε η δυνατότητα να βάζουν μερικά φυτά σε ενήλικες σχεδόν εξαλείφθηκε η μαύρη αγορά το παράνομο εμπόριο και η εγκληματικότητα. Εδώ πάμε να τα μηδενίσουμε όλα με απαγορεύσεις
Μας έχετε ταλαιπωρήσει. Τρομοκρατήσει.μας ενημερώνετε ξαφνικά και μας αφήνετε στο έλεος του θεού. Δεν σας νοιάζει τι θα απογίνουμε. Όχι στην απαγόρευση του CBD από τα καταστήματα
Θεωρώ πως η απαγόρευση του ανθού κάνναβης από την λιανική αγορά δεν είναι σωστό. Η βιομηχανική κάνναβη δεν είναι ναρκωτικό. Είναι βιομηχανικό προϊόν. Προστατεύεται από τον ευρωπαϊκό νόμο.
Το νομοσχέδιο και συγκεκριμένα το άρθρο 41 είναι απαράδεκτο, αδιαφορεί τόσο για τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν το CBD για θεραπευτικούς σκοπούς, οσο και για τους επαγγελματίες. Θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μηχανισμοί ελέγχου της ποιότητας και της διάθεσης του χωρίς να αποσυρθούν καθολικά τα προϊόντα απο την αγορά. Το CBD δεν είναι ψυχοδραστικό σε καμία μορφή, πωλείται ελεύθερα σε ολη την Ευρώπη και είναι απαραίτητο σε πολλούς ανθρώπους οι οποίοι δεν μας λέει πως θα το προμηθευτούν. Το άρθρο 41 αν ψηφιστεί θα οδηγήσει μεγάλο αριθμό πολιτών σε αδιέξοδο και πρέπει να αποσυρθεί ή να αναθεωρηθεί με γνώμονα την ευημερία, την ασφάλεια και την διευκόλυνση των πολιτών. Είμαστε Ευρωπαϊκή χώρα τελικά ή οχι?
Για όλα τα παραπάνω πρέπει αυτό το νομοσχέδιο να αναθεωρηθεί. Όριο ηλικίας , αναλύσεις στα προϊόντα κανναβης και φυσικά μόνο από αδειοδοτημένα καταστήματα. Γιατί από οτι είδαμε την ζημιά την έκαναν περίπτερα και μινι μάρκετ που σε κάποιες περιπτώσεις εδειναν κάποιοι σε ανήλικους και δεν διέθεταν αναλύσεις
Ονομάζομαι Λάμπρος Βαρδής και δραστηριοποιούμαι στον χώρο της βιομηχανικής κάνναβης από το 2019, ενώ από το 2025 είμαι και ιδιοκτήτης φαρμακείου. Θεωρώ υποχρέωσή μου να τοποθετηθώ με καθαρότητα.
Η αγορά πράγματι χρειαζόταν αυστηρότερη ρύθμιση. Χρειαζόταν τέλος στην ανεξέλεγκτη διάθεση προϊόντων από ακατάλληλα σημεία πώλησης, στους αυτόματους πωλητές, στην πώληση χωρίς ταυτοποίηση και, κυρίως, στη διακίνηση προϊόντων με συνθετικά κανναβομιμητικά ή άλλες αλλοιωμένες μορφές που δυσφήμησαν συνολικά τον κλάδο και δημιούργησαν πραγματικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και τους ανηλίκους. Μέχρι εδώ, η ανάγκη κρατικής παρέμβασης είναι εύλογη και, σε σημαντικό βαθμό, μια τέτοια παρέμβαση είχε ζητηθεί και από τον ίδιο τον κλάδο.
Το πρόβλημα είναι ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου δεν περιορίζεται στην εξυγίανση της αγοράς. Επιλέγει ένα δυσανάλογο και εσωτερικά αντιφατικό μέτρο: την καθολική απαγόρευση της λιανικής διάθεσης, αγοράς και χρήσης του φυσικού ξηρού ανθού βιομηχανικής κάνναβης, ενώ το ίδιο το κράτος εξακολουθεί να επιτρέπει την καλλιέργεια, την εισαγωγή, την εξαγωγή, τη χονδρική διακίνηση και τη βιομηχανική μεταποίησή του.
Αυτή είναι η βασική αντίφαση της ρύθμισης. Το κράτος δημιουργεί ειδική, αδειοδοτημένη και ελεγχόμενη αγορά προϊόντων κάνναβης, με μητρώο, όρους λειτουργίας, ελέγχους και κυρώσεις, αλλά αφαιρεί από αυτήν ακριβώς το βασικό προϊόν που καλείται να ρυθμίσει. Αν ο φυσικός ανθός μπορεί να καλλιεργείται, να εισάγεται, να αποθηκεύεται και να διακινείται χονδρικά, τότε δεν αντιμετωπίζεται ως καθαυτό παράνομο προϊόν. Αντίθετα, όταν απαγορεύεται μόνο στην τελική του διάθεση στον καταναλωτή, η Πολιτεία οφείλει να εξηγήσει γιατί δεν επαρκεί ένα αυστηρότερο και πλήρως ελεγχόμενο σύστημα ειδικής λιανικής.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το κεντρικό ζήτημα αναλογικότητας. Το κράτος έχει ήδη χτίσει όλο το πλαίσιο που θα μπορούσε να στηρίξει μια ασφαλή αγορά: ειδικά καταστήματα, αδειοδότηση, ψηφιακό μητρώο, ελέγχους, υπεύθυνες δηλώσεις για απουσία χημικώς ανάλογων μορίων με ψυχοτρόπο δράση και αυστηρές κυρώσεις. Αντί όμως να χρησιμοποιήσει αυτό το πλαίσιο για να ρυθμίσει αυστηρά το φυσικό προϊόν, επιλέγει το πιο βαρύ μέτρο, δηλαδή την πλήρη απαγόρευσή του.
Το πραγματικό πρόβλημα της αγοράς δεν ήταν ποτέ ο φυσικός ανθός καθαυτός. Το πραγματικό πρόβλημα ήταν τα συνθετικά, τα ψεκασμένα ή αλλοιωμένα προϊόντα, η απουσία εργαστηριακού ελέγχου, η ανυπαρξία ιχνηλασιμότητας και η ανεξέλεγκτη διάθεση από σημεία που δεν έπρεπε ποτέ να έχουν πρόσβαση σε τέτοια προϊόντα. Αν αυτό είναι το πρόβλημα, τότε η λύση είναι σαφής: ρητός αποκλεισμός των συνθετικών, υποχρεωτικός εργαστηριακός έλεγχος, σφραγισμένη συσκευασία, πλήρης ιχνηλασιμότητα, αυστηρός έλεγχος ηλικίας και διάθεση αποκλειστικά από ειδικά αδειοδοτημένα και ελεγχόμενα καταστήματα. Όχι οριζόντια απαγόρευση του φυσικού προϊόντος.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο χωροταξικός περιορισμός των 500 μέτρων από σχολικές μονάδες. Όταν το ίδιο το σχέδιο αφαιρεί από τα ειδικά καταστήματα τον ανθό και περιορίζει δραστικά το πεδίο των επιτρεπόμενων προϊόντων, η διατήρηση τόσο αυστηρής απόστασης γεννά εύλογο ερώτημα αναλογικότητας και πρακτικής σκοπιμότητας. Στις μεγάλες πόλεις, μια τέτοια ρύθμιση είναι πολύ πιθανό να λειτουργήσει ως έμμεση απαγόρευση εγκατάστασης σε επιχειρήσεις που στην πράξη, θα διαθέτουν μη ψυχοδραστικά προϊόντα.
Το ίδιο ισχύει και για το πλαίσιο κυρώσεων. Όταν η καθολική απαγόρευση του ανθού συνδυάζεται με ασφυκτικούς χωροταξικούς περιορισμούς, βαριά διοικητικά πρόστιμα, ποινικές συνέπειες και σοβαρές δυσκολίες αδειοδότησης, η ρύθμιση παύει να λειτουργεί μόνο ως πλαίσιο εποπτείας και κινδυνεύει να μετατραπεί σε μηχανισμό αποδυνάμωσης ή και εκκαθάρισης της νόμιμης αγοράς.
Επιπλέον, το σχέδιο δεν φαίνεται να περιλαμβάνει επαρκές πλαίσιο μεταβατικής περιόδου για τις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν νόμιμα, για τα αποθέματα που ήδη υπάρχουν στην αγορά, για τις επενδύσεις που έχουν γίνει και για τις συμβατικές υποχρεώσεις που έχουν ήδη αναληφθεί. Η αιφνίδια αυτή απαγόρευση θα έχει σοβαρότατο οικονομικό αποτύπωμα, οδηγώντας σε απώλεια θέσεων εργασίας και καταστροφή επενδεδυμένων κεφαλαίων. Μια τόσο ριζική αλλαγή δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς σαφή και εύλογη μεταβατική πρόβλεψη. Διαφορετικά, η Πολιτεία δεν ρυθμίζει απλώς την αγορά. Αιφνιδιάζει και τιμωρεί όσους λειτούργησαν εντός του μέχρι σήμερα ισχύοντος πλαισίου.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι το σχέδιο δημιουργεί ανάγκη αποσαφήνισης για το καθεστώς ορισμένων προϊόντων άτμισης που σχετίζονται με CBD ή λοιπά προϊόντα χαμηλού THC, καθώς η διατύπωση των σχετικών διατάξεων αφήνει ερμηνευτικά κενά. Παράλληλα, δεν προκύπτει με την ίδια σαφήνεια η θέση των φαρμακείων ως προς τη διάθεση προϊόντων CBD, ούτε η αντίστοιχη συστηματική ένταξή τους στο πλαίσιο των σχετικών κυρώσεων, κάτι που επίσης χρειάζεται αποσαφήνιση. Ένα νέο πλαίσιο, αν θέλει να είναι σοβαρό, πρέπει να είναι αυστηρό αλλά και σαφές.
Από ευρωπαϊκή άποψη, η ρύθμιση γεννά και σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας. Όταν ένα προϊόν κυκλοφορεί στην ενιαία αγορά και δεν αντιμετωπίζεται συνολικά ως απαγορευμένο, η πλήρης εξάλειψή του από την τελική καταναλωτική αγορά απαιτεί πολύ αυστηρή αιτιολόγηση. Η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-663/18, Kanavape, έχει ήδη δείξει ότι οι εθνικοί περιορισμοί σε προϊόντα CBD που κυκλοφορούν νόμιμα υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο υπό το πρίσμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και της αναλογικότητας. Το ίδιο ισχύει και για την ανάγκη εξέτασης ενδεχόμενης προηγούμενης κοινοποίησης τεχνικών περιορισμών μέσω του μηχανισμού TRIS. Επιπλέον, η ισχύουσα Κοινή Αγροτική Πολιτική αναγνωρίζει το hemp με όριο 0,3% THC, ενώ η ευρωπαϊκή κατεύθυνση μετά το 2027 διαγράφεται μάλλον ακόμη πιο διευρυμένη και όχι πιο περιοριστική ως προς την ενσωμάτωση της κάνναβης στο αγροτικό και παραγωγικό πλαίσιο. Αυτό εντείνει ακόμη περισσότερο την αντίφαση μεταξύ νόμιμης αγροτικής παραγωγής και καθολικής απαγόρευσης τελικής διάθεσης.
Η θέση μου, συνεπώς, είναι ξεκάθαρη:
Ναι στην εξυγίανση της αγοράς. Ναι στον αυστηρό έλεγχο. Ναι στην ειδική αδειοδοτημένη λιανική. Ναι στην υποχρεωτική εργαστηριακή πιστοποίηση, στην ιχνηλασιμότητα, στην ταυτοποίηση και στον ρητό αποκλεισμό των συνθετικών. Ναι στην αυστηρή προστασία των ανηλίκων. Όχι όμως στην καθολική απαγόρευση του φυσικού ξηρού ανθού.
Όχι σε ρυθμίσεις που, αντί να χτυπούν το πρόβλημα στη ρίζα του, αποδυναμώνουν τις νόμιμες επιχειρήσεις και μεταφέρουν τη ζήτηση σε αδιαφανή και ανεξέλεγκτα κανάλια. Όχι σε ένα πλαίσιο που εμφανίζει εσωτερικές αντιφάσεις, υπέρμετρα βάρη και έλλειψη μεταβατικής λογικής.
Για τους λόγους αυτούς, θεωρώ ότι η Πολιτεία πρέπει να επανεξετάσει ιδίως: την καθολική απαγόρευση του φυσικού ανθού στη λιανική και στην τελική χρήση, τον χωροταξικό περιορισμό των 500 μέτρων, το υπέρμετρα βαρύ πλαίσιο κυρώσεων, την απουσία σαφούς μεταβατικής περιόδου, και την ανάγκη αποσαφήνισης για τα προϊόντα άτμισης και για τη θέση των φαρμακείων στο σχετικό πλαίσιο.
Η σωστή λύση δεν είναι η αποσπασματική απαγόρευση. Η σωστή λύση είναι η αυστηρή και στοχευμένη ρύθμιση. Αν ο φυσικός ανθός αφαιρεθεί από τη νόμιμη αγορά, δεν θα εξαφανιστεί. Θα μετακινηθεί εκεί όπου δεν θα υπάρχει ούτε έλεγχος, ούτε πιστοποίηση, ούτε πραγματική προστασία του καταναλωτή. Αυτό που χρειάζεται η χώρα δεν είναι μια ρύθμιση που απλώς δείχνει αυστηρή. Χρειάζεται μια ρύθμιση που να είναι ταυτόχρονα σοβαρή, αναλογική, συνεκτική και εφαρμόσιμη στην πράξη.
Ήθελα επίσης να αναφέρω την στιγμή που όλη την διάρκεια του χρόνου έρχονται τουρίστες κύριος από Τουρκία για την κάνναβη και αφήνουν χρήματα και στην υπόλοιπη αγορά, το κράτος της Τουρκίας εξετάζει την νομιμοποίηση της κάνναβης με χαμηλό THC.