Άρθρο 3
Αναδιάρθρωση Εθνικού Μηχανισμού – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 3 ν. 4662/2020
Στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί διάρθρωσης του Εθνικού Μηχανισμού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) η περ. γ) αντικαθίσταται, αβ) η περ. δ) καταργείται, β) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «Οι ως άνω (β), (γ) και (δ) επιχειρησιακές δομές και λειτουργίες υποστηρίζονται» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Η επιχειρησιακή δομή της περ. β) υποστηρίζεται» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Ο Εθνικός Μηχανισμός, ο οποίος εποπτεύεται από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, διαρθρώνεται και λειτουργεί επιχειρησιακά μέσω των κάτωθι δομών και λειτουργιών:
α) Του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ.).
β) Των Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας.
γ) Των Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων των Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων (Π.Ε.Κ.Ε.) των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων (ΠΕ.ΠΥ.Δ.).
δ) [Καταργείται].
Η επιχειρησιακή δομή της περ. β) υποστηρίζεται από τις υποστηρικτικές υπηρεσίες των Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας Δήμων.».
Άρθρο 4
Κατάργηση Πλαισίων Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών σε περίπτωση κατάστασης αυξημένης ετοιμότητας – Τροποποίηση περ. β΄ άρθρου 6 ν. 4662/2020
Στην περ. β΄ του άρθρου 6 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί διαβάθμισης κατάστασης ετοιμότητας, μετά τη λέξη «συμβάντος» οι λέξεις «και ενεργοποιούνται συγκεκριμένα Πλαίσια Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (Π.Δ.Ε.Α.)» διαγράφονται και η περ. β’ διαμορφώνεται ως εξής:
«β. Κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας (Yellow Code): Οι εμπλεκόμενοι φορείς αυξάνουν την ετοιμότητά τους κατόπιν εκδήλωσης (ή προειδοποίησης) μέσης επικινδυνότητας συμβάντος.».
Άρθρο 5
Σύσταση Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας –Τροποποίηση άρθρου 7 ν. 4662/2020
Στο άρθρο 7 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί δυναμικού και μέσων του Εθνικού Μηχανισμού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 2 καταργείται, β) προστίθενται παρ. 2Α και 2Β, γ) η παρ. 3 αντικαθίσταται, δ) προστίθεται παρ. 4 και το άρθρο 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 7
Δυναμικό και μέσα Εθνικού Μηχανισμού
- Για την εκπλήρωση των σκοπών του Εθνικού Μηχανισμού οι φορείς και οι οργανισμοί περιφερειακού και κεντρικού επιπέδου διοίκησης, τα Υπουργεία, οι Υπηρεσίες, οι Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού, οι Ένοπλες Δυνάμεις, το Πυροσβεστικό Σώμα, η Ελληνική Αστυνομία, το Λιμενικό Σώμα Ελληνική Ακτοφυλακή, το Ε.Κ.Α.Β., οι εθελοντικές ομάδες και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις του Μητρώου Πολιτικής Προστασίας, οι πολίτες και κάθε άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας δύναται να συνεισφέρουν σε ανθρώπινο δυναμικό, υλικά και μέσα.
- [Καταργείται].
2Α. Στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, στο οποίο εγγράφονται, κατόπιν αίτησής τους, φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, που διαθέτουν μέσα, εξοπλισμό, επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις και μπορούν να αξιοποιηθούν σε δράσεις που αφορούν στο σύνολο της διαχείρισης του κύκλου καταστροφών. Στο Μητρώο εντάσσονται, ιδίως:
α) αγρότες και κτηνοτρόφοι με διαθέσιμες υδροφόρες ή άλλα οχήματα, μηχανήματα και τεχνικά μέσα,
β) επιχειρήσεις δασικών ή τεχνικών έργων,
γ) ιδιώτες που διαθέτουν ειδικό εξοπλισμό ή επιστημονικές γνώσεις ή πιστοποιημένες δεξιότητες ή παρέχουν υπηρεσίες εστίασης και φιλοξενίας, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν υποστηρικτικά στο πλαίσιο της διαχείρισης καταστροφών.
Το Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας ταξινομείται ανά περιοχή ευθύνης Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού (ΔΙ.ΠΥ.Ν.). Ο οικείος Διοικητής ΔΙ.ΠΥ.Ν. λαμβάνει γνώση του Μητρώου σε ό,τι αφορά την περιοχή ευθύνης του και, αν απαιτείται αυξημένη κινητοποίηση, καλεί τους εγγεγραμμένους σε αυτό να παράσχουν έργο σύμφωνα με τις εντολές του.
Οι ιδιώτες και οι ιδιωτικοί φορείς δεν δικαιούνται αποζημίωση για τη διάθεση κατ’ εφαρμογή της παρούσας των μέσων, του εξοπλισμού, καθώς και των τεχνικών γνώσεων που διαθέτουν, είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ορθή χρήση του εξοπλισμού που διαθέτουν και για την ασφάλεια των μέσων τους. Η αστική και ποινική ευθύνη για τυχόν ζημία ή ατύχημα που προκαλείται από τη χρήση εξοπλισμού ιδιωτικής κυριότητας βαρύνει τον ιδιοκτήτη ή τον χειριστή αυτού.
2Β. Στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, συστήνεται ειδικό υπομητρώο παρόχων υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας, στο οποίο δύνανται να εγγράφονται, κατόπιν αίτησής τους, ιδιωτικές κλινικές, μονάδες αποκατάστασης, ιδιωτικά ασθενοφόρα, δομές φιλοξενίας ευάλωτων ομάδων και κάθε άλλος φορέας παροχής υγειονομικής ή κοινωνικής φροντίδας.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Υγείας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Τουρισμού καθορίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία ένταξης στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, οι λόγοι και η διαδικασία διαγραφής από αυτά, και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές, ο τρόπος τήρησης και λειτουργίας του Μητρώου της παρ. 2Α, η διαλειτουργικότητά του με το Μητρώο Στοιχείων και Επικοινωνίας του άρθρου 36Α και τα μητρώα διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών του άρθρου 53Δ, καθώς και με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου και με τα στοιχεία που τηρούνται από τις περιφέρειες και τους δήμους βάσει της περ. ζ) της παρ. 3 του άρθρου 20 και του άρθρου 21, αντιστοίχως, τα δικαιώματα πρόσβασης και οι κατηγορίες χρηστών, τα μέτρα ασφάλειας και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Άρθρο 6
Σύσταση Υποεπιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου – Προσθήκη άρθρου 7Β στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 7Β ως εξής:
«Άρθρο 7Β
Υποεπιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου
- Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Υποεπιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, που λειτουργεί, υπό τους ειδικότερους όρους του παρόντος, εντός της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας του άρθρου 7Α. Έργο της Υποεπιτροπής είναι:
α) η συλλογή, ανάλυση, αξιολόγηση και παρακολούθηση δεδομένων για τα πλημμυρικά φαινόμενα,
β) η επιστημονική αποτίμηση του βαθμού του κινδύνου σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και η πρόγνωση των πιθανών συνεπειών στις υποδομές, την ασφάλεια, την υγεία, την ακεραιότητα και τη ζωή των πολιτών,
γ) η παροχή συνδρομής στην Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας, του άρθρου 7Α,
δ) η υποβοήθηση του έργου του Εθνικού Μηχανισμού, με τη διατύπωση γνώμης για τη λήψη προληπτικών μέτρων,
ε) η επαναξιολόγηση της διάρκειας ληφθέντων μέτρων προληπτικής προστασίας,
στ) η παροχή επιστημονικής καθοδήγησης σε πραγματικό χρόνο κατά την εξέλιξη ενός πλημμυρικού φαινομένου και γνωμοδοτήσεων μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσής του,
ζ) η εκτίμηση της πιθανής εξέλιξης του πλημμυρικού φαινομένου χωρικά και χρονικά, καθώς και των συνεπειών του,
η) η παροχή γνώμης σε κάθε συναφές προς τα ανωτέρω ζήτημα, μετά από ερώτημα του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας ή του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας,
θ) η παροχή γνώσης και καθοδήγησης για την ανάπτυξη εργαλείων ή την προσαρμογή υφιστάμενων εργαλείων πιθανής εξέλιξης και διαχείρισης πλημμυρικών φαινομένων.
- Η Υποεπιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου αποτελείται από εννέα (9) μέλη, ως εξής:
α) τον Γενικό Διευθυντή Πρόληψης και Αντιμετώπισης Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
β) έναν (1) ανώτατο αξιωματικό του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) που ορίζεται με απόφαση του Αρχηγού του Π.Σ., με τον αναπληρωτή του,
γ) έναν (1) εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, που ορίζεται με απόφαση του οικείου Γενικού Γραμματέα, με τον αναπληρωτή του, και
δ) έξι (6) μέλη, επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους ή μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού Α.Ε.Ι. σε επιστημονικούς τομείς συναφείς με την υδρολογία, υδραυλική, υδρογεωλογία, τη διαχείριση υδατικών πόρων, τη διαχείριση καταστροφών, την ιατρική δημόσιας υγείας ή την ιατρική καταστροφών, με ισάριθμους αναπληρωτές τους.
Τα μέλη της Υποεπιτροπής δεν λαμβάνουν για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις αμοιβή ή αποζημίωση.
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συγκροτείται η Υποεπιτροπή και ορίζονται τα μέλη της, με τετραετή θητεία, η οποία δύναται να ανανεώνεται για τέσσερα (4) ακόμη έτη.
- Η Υποεπιτροπή συγκαλείται με απόφαση του Προέδρου της ή κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας ή με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και δύναται να συνεδριάζει και εξ αποστάσεως με τη χρήση κάθε πρόσφορου μέσου. Στις συνεδριάσεις της Υποεπιτροπής μπορεί να παρίσταται ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να θέσει ζητήματα συναφή με την προστασία κρίσιμων υποδομών και οντοτήτων ή σχετικά με τη λήψη προληπτικών μέτρων ασφάλειας των πολιτών. Ο Πρόεδρος της Υποεπιτροπής δύναται να προσκαλεί στις συνεδριάσεις και άλλους ειδικούς επιστήμονες για να υποβοηθήσουν το έργο της Υποεπιτροπής, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Υποεπιτροπής τηρούνται πρακτικά.
- Η γνώμη της Υποεπιτροπής κοινοποιείται με εμπιστευτικό έγγραφο στον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.».
Άρθρο 7
Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών – Επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών – Προσθήκη άρθρου 7Γ στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 7Γ ως εξής:
«Άρθρο 7Γ
Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών – Επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών
- Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών. Έργο της επιτροπής είναι η σύνταξη έκθεσης απολογισμού ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών. Για τις ανάγκες του παρόντος, ως ιδιαίτερα μεγάλη πυρκαγιά νοείται αυτή που έχει ως αποτέλεσμα την καύση άνω των εκατό χιλιάδων (100.000) στρεμμάτων, από τα οποία τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) θεωρούνται δασικά, ή την επέλευση ιδιαίτερα σοβαρών επιπτώσεων για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον.
- Στην έκθεση της παρ. 1 περιλαμβάνονται, ιδίως:
α) η ανάλυση των αιτίων και των παραγόντων, που συνέβαλαν στην εκδήλωση και εξέλιξη ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών, λαμβάνοντας υπόψη, ιδίως, τον κύκλο διαχείρισης καταστροφών, τις μετεωρολογικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα πυροσβεστικών μέσων, πόρων και εξοπλισμού, τις γεωμορφολογικές συνθήκες του εδάφους, το είδος και την πυκνότητα της βλάστησης, καθώς και την εγγύτητα με οικισμούς ή υποδομές,
β) η αποτύπωση των επιπτώσεων ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών σε κρίσιμους τομείς, όπως το φυσικό περιβάλλον, οι τεχνικές και κοινωνικές υποδομές, η δημόσια υγεία, και η επιχειρησιακή συνέχεια κρίσιμων λειτουργιών,
γ) προτάσεις για την αποφυγή εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών.
Η έκθεση συνιστά επιστημονική καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση, ιδίως, των στοιχείων των περ. α) και β) και γ) και είναι πλήρως ανεξάρτητη από ποινικές, αστικές ή πειθαρχικές έρευνες, οι οποίες αποσκοπούν στον καθορισμό υπαιτιότητας ή στην απόδοση ευθυνών.
- Η Επιτροπή της παρ. 1 αποτελείται από:
α) έναν (1) συνταξιούχο δικαστικό λειτουργό του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, με βαθμό τουλάχιστον Προέδρου Εφετών, ο οποίος έχει αφυπηρετήσει πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη, ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
β) έναν (1) απόστρατο ανώτατο αξιωματικό του Π.Σ., ο οποίος έχει διατελέσει Αρχηγός, Υπαρχηγός, Επιτελάρχης ή Γενικός Επιθεωρητής για τουλάχιστον δύο (2) έτη, σε μια ή περισσότερες εκ των ανωτέρω θέσεων, ο οποίος έχει αφυπηρετήσει πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη, ως Αντιπρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
γ) τέσσερις (4) εν ενεργεία Καθηγητές πρώτης βαθμίδας ή ομότιμους Καθηγητές Α.Ε.Ι. ή ερευνητές πρώτης βαθμίδας ερευνητικών κέντρων ή ινστιτούτων, της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με γνωστικό αντικείμενο συναφές με τη δασολογία, την πυροπροστασία, την κλιματική αλλαγή, την εκτίμηση, διαχείριση και επικοινωνία του κινδύνου, τη γεωπαρατήρηση, τη γεωχωρική ανάλυση ή τη διαχείριση κρίσεων, τη δημόσια υγεία ή την υγεία καταστροφών, την πολεοδομία, τη μηχανολογία, τη διαχείριση υδάτων ή την υδρολογία, ως μέλη, με τους αναπληρωτές τους,
δ) ένα (1) ομότιμο ή εν ενεργεία μέλος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού Α.Ε.Ι. οποιασδήποτε βαθμίδας ή ερευνητή ερευνητικών κέντρων ή ινστιτούτων, της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με γνωστικό αντικείμενο συναφές με την πυρομετεωρολογία, με τον αναπληρωτή του.
Η θητεία του Προέδρου και των μελών της παρούσας είναι τριετής με δυνατότητα ανανέωσης για μια ακόμη τριετία. Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής δεν δικαιούνται αμοιβής ή αποζημίωσης, με εξαίρεση την καταβολή δαπανών μετακίνησης ως προς τις οποίες εφαρμόζεται η υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 94).
- Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής της παρ. 1 ασκούν τα καθήκοντά τους ανεξάρτητα και αμερόληπτα. Δεν δέχονται οδηγίες ή υποδείξεις, ούτε υπέχουν ευθύνη, δεν διώκονται και δεν εξετάζονται για γνώμη που διατύπωσαν ή ψήφο που έδωσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στο πλαίσιο της λειτουργίας της Επιτροπής, εκτός εάν ενήργησαν με δόλο. Εάν ο Πρόεδρος ή τα μέλη της Επιτροπής διωχθούν ή εναχθούν για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, δύναται η δικαστική υποστήριξη και εκπροσώπησή τους να ανατίθεται σε λειτουργό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), μετά από έγκριση σχετικού αιτήματος από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και κατόπιν απόφασης του Προέδρου του ΝΣΚ, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 4831/2021 (Α΄ 170).
- Η Επιτροπή συνεργάζεται και ανταλλάσσει πληροφορίες και στοιχεία, σχετικά με την αποστολή της, με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών, που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό. Η Επιτροπή έχει πρόσβαση στα δεδομένα της Εθνικής Βάσης Δεδομένων για σκοπούς ανάλυσης. Οι υπηρεσίες του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας υποχρεούνται, όταν παρίσταται ανάγκη ή τους ζητηθεί, να συνδράμουν άμεσα και αποτελεσματικά στην επιτυχή εκπλήρωση του έργου της Επιτροπής, παρέχοντας, ιδίως, κάθε σχετικό έγγραφο ή πληροφορία. Το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο εφαρμόζονται αναλόγως και στις περιπτώσεις αναζήτησης πληροφοριών και στοιχείων από τους φορείς του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), καθώς και από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου.
- Η έκθεση της παρ. 1 υποβάλλεται στον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εντός έξι (6) μηνών από την ενεργοποίηση της Επιτροπής σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 8, παραδίδεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής.
- Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για την υποβοήθηση της εκπλήρωσης της αποστολής της Επιτροπής της παρ. 1, δύναται να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258) ή αντίστοιχους της αλλοδαπής, μη κυβερνητικές οργανώσεις της ημεδαπής ή της αλλοδαπής με αντικείμενο συναφές με τη δασοπροστασία και την πυροπροστασία, καθώς και να συνεργάζεται με κάθε άλλον μη κερδοσκοπικό φορέα ή ιδιώτη, που διαθέτει αντίστοιχες επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις. Για την εκτέλεση των καθηκόντων της Επιτροπής είναι δυνατή η παροχή υλικοτεχνικής υποδομής και συναφούς εξοπλισμού του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
- α) Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συγκροτείται η Επιτροπή της παρ. 1 και ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη λειτουργία της.
β) Η Επιτροπή της παρ. 1 ενεργοποιείται με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας σε κάθε περίπτωση συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 1.
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να συστήνονται και να συγκροτούνται Επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης μεγάλων φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του παρόντος. Ως προς το έργο, την οργάνωση και τη λειτουργία τους, οι Επιτροπές του πρώτου εδαφίου, διέπονται αναλόγως από τις παρ. 2 έως 7.».
Άρθρο 8
Σύσταση Επιτροπής Ετησίου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου για τη σύνταξη έκθεσης αντιπυρικής περιόδου – Επιτροπές ετήσιου ή έκτακτου απολογισμού λοιπών συμβάντων αρμοδιότητας Πυροσβεστικού Σώματος – Προσθήκη άρθρου 7Δ στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 7Δ ως εξής:
«Άρθρο 7Δ
Επιτροπή Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου – Ετήσια Έκθεση Αντιπυρικής Περιόδου
- Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Επιτροπή Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου. Έργο της Επιτροπής είναι η σύνταξη ετήσιας έκθεσης απολογισμού της αντιπυρικής περιόδου.
- H έκθεση της παρ. 1, περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:
α) τον αριθμό των δηλωθέντων και ελεγχθέντων καθαρισμένων οικοπέδων, καθώς και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν,
β) τα προληπτικά μέτρα που εφαρμόστηκαν, με αναφορά στο είδος τους, όπως καθαρισμοί, καύσεις, αντιπυρικές ζώνες και βόσκηση,
γ) τον συνολικό αριθμό των πυρκαγιών, με διάκριση ανά κατηγορία και είδος βλάστησης,
δ) την καμένη έκταση, με κατανομή ανά κατηγορία γης, σύγκριση με τον μέσο όρο των τελευταίων είκοσι (20) ετών στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναλυτική υποκατηγοριοποίηση,
ε) τη χρονική και χωρική κατανομή των πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων,
στ) τις αιτίες εκδήλωσης των πυρκαγιών, όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία,
ζ) τη διάθεση προσωπικού και μέσων,
η) τη συνδρομή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού, των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας και κάθε άλλου εμπλεκόμενου φορέα,
θ) τη συμβολή των εθελοντικών οργανώσεων πολιτικής προστασίας και των εθελοντών του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.),
ι) τον χρόνο πρώτης απόκρισης σε συμβάντα,
ια) τους συγκριτικούς δείκτες απόδοσης σε σχέση με προηγούμενες αντιπυρικές περιόδους και με τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τον αριθμό κινητοποιήσεων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και το είδος απόκρισης,
ιβ) προτάσεις βελτίωσης για την οργάνωση, την επιχειρησιακή ανταπόκριση και την πρόληψη, στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων,
ιγ) την καταγραφή των συλλήψεων και εξιχνιάσεων, που σημειώθηκαν στην αντιπυρική περίοδο για τα εγκλήματα εμπρησμού και εμπρησμού δασών, καθώς και τον αριθμό και το ύψος των προστίμων που επιβλήθηκαν για την παραβίαση πυροσβεστικών διατάξεων, και
ιδ) την αξιολόγηση της διαλειτουργικότητας των εμπλεκομένων δυνάμεων και φορέων.
Η έκθεση διαρθρώνεται σε ενότητες πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και βραχείας αποκατάστασης.
- Η Επιτροπή της παρ. 1 αποτελείται από:
α) τον Αρχηγό του Π.Σ., ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
β) τον Διοικητή του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων, ως μέλος με τον αναπληρωτή του,
γ) τον προϊστάμενο του Κλάδου Επιχειρήσεων του Αρχηγείου Π.Σ., ως μέλος, με τον αναπληρωτή του,
δ) τον προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ως μέλος, με τον αναπληρωτή του, και
ε) τον Διοικητή της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, ως μέλος, με τον αναπληρωτή του.
- Η Επιτροπή συνεργάζεται και ανταλλάσσει πληροφορίες και στοιχεία, σχετικά με την αποστολή της με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών, που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό. Η Επιτροπή της παρ. 1 δύναται να συνεργάζεται και με την Επιτροπή του άρθρου 7Γ. Οι υπηρεσίες και δομές του Εθνικού Μηχανισμού υποχρεούνται, όταν παρίσταται ανάγκη ή τους ζητηθεί, να συνδράμουν άμεσα και αποτελεσματικά στην εκπλήρωση του έργου της Επιτροπής, παρέχοντας, ιδίως, κάθε σχετικό έγγραφο ή πληροφορία. Το πρώτο και το τρίτο εδάφιο εφαρμόζονται αναλόγως και στις περιπτώσεις αναζήτησης πληροφοριών και στοιχείων από τους φορείς του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), καθώς και από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, που συνδέονται λειτουργικά με την πρόληψη ή την αντιμετώπιση καταστροφών στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού.
- Η έκθεση της παρ. 1 διαβιβάζεται τον Ιανουάριο κάθε έτους, για την αντιπυρική περίοδο του προηγούμενου έτους, στον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, παραδίδεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής.
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να συστήνονται και να συγκροτούνται, κατά περίπτωση, Επιτροπές ετήσιου ή εκτάκτου απολογισμού για τη σύνταξη εκθέσεων αξιολόγησης, που αφορούν λοιπές αρμοδιότητες του Π.Σ., πλην της αντιπυρικής περιόδου, και ειδικότερα συμβάντα αστικών πυρκαγιών, πλημμυρών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών. Ως προς το έργο, την οργάνωση και τη λειτουργία των Επιτροπών του πρώτου εδαφίου εφαρμόζονται οι παρ. 2 έως 5.».
Άρθρο 9
Ενίσχυση Εθνικής Πολιτικής Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 9 ν. 4662/2020
Στην παρ. 1 του άρθρου 9 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί της Εθνικής Πολιτικής Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών και του Εθνικού Σχεδιασμού Πολιτικής Προστασίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των δομών της παρ. 1 του άρθρου 3», αβ) οι λέξεις «έξι (6)» αντικαθίσταται από τις λέξεις «τέσσερα (4)», και μετά τη λέξη «Καταστροφών»» προστίθενται οι λέξεις «μέσω της κατάρτισης Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνου Καταστροφών», β) στο δεύτερο εδάφιο μετά τις λέξεις «της χώρας» προστίθενται οι λέξεις «με έμφαση στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και την ολοκληρωμένη δασοπροστασία», γ) στο τρίτο εδάφιο, γα) μετά τη λέξη «αλλαγή» προστίθενται οι λέξεις «, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου πλημμύρας», γβ) πριν από τη λέξη «υγεία» προστίθεται η λέξη «δημόσια», γγ) μετά τις λέξεις «και κατάρτιση» προστίθενται οι λέξεις «, καθώς και οι στρατηγικές πολιτικές πρόληψης, δασοπροστασίας και ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, μετά από εισήγηση των δομών της παρ. 1 του άρθρου 3, σχεδιάζει κάθε τέσσερα (4) έτη την «Εθνική Πολιτική Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών» μέσω της κατάρτισης Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνου Καταστροφών. Η ως άνω Εθνική Πολιτική στοχεύει στην αύξηση του επιπέδου ασφάλειας των πολιτών και στην ενίσχυση της αειφόρου ανάπτυξης της χώρας με έμφαση στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και την ολοκληρωμένη δασοπροστασία. Για τη διαμόρφωσή του, λαμβάνονται υπόψη η ανάλυση του κινδύνου καταστροφών σε συνάρτηση με τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους, τις οριζόντιες και τομεακές πολιτικές, ιδίως δε, τις πολιτικές για την προστασία του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου πλημμύρας, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια, την εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και οι στρατηγικές πολιτικές πρόληψης, δασοπροστασίας και ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών και μετέχουν, κατόπιν απόφασης του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, δημόσιοι φορείς κατά λόγο αρμοδιότητας, ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς, φορείς του παραγωγικού τομέα και λοιποί φορείς του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι σχετίζονται με τη διαχείριση του κινδύνου καταστροφών.».
Άρθρο 10
Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών – Προσθήκη άρθρου 9Α στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 9Α ως εξής:
«Άρθρο 9Α
Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών
- Με απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, που λαμβάνεται μετά από πρόταση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εγκρίνεται το Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, με δεκαετή διάρκεια. Η πρόταση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας διαμορφώνεται σε συνέχεια εισήγησης του Συμβουλίου Επιτελικού Σχεδιασμού του Π.Σ. για θέματα αρμοδιότητάς του.
- Στο Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών περιλαμβάνονται, κατά σειρά προτεραιότητας υλοποίησης, ιδίως:
α) η εκτίμηση κινδύνου και η χαρτογράφηση ζωνών υψηλής επικινδυνότητας με βάση επιστημονικά, ιστορικά και επιχειρησιακά δεδομένα,
β) οι ανάγκες προμήθειας νέων, επίγειων, εναέριων και πλωτών μέσων πυρόσβεσης, καθώς και ο προγραμματισμός της συντήρησης, εν συνεχεία υποστήριξης και απόσυρσής τους,
γ) η εισαγωγή νέων τεχνολογιών, μηχανημάτων, μεθόδων και εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων ψηφιακών εργαλείων πρόβλεψης, ανίχνευσης και διαχείρισης κινδύνου,
δ) ο συνολικός αριθμητικός στόχος του πυροσβεστικού προσωπικού, η κατανομή του ανά κατηγορία και η πρόβλεψη για κάλυψη ειδικών επιχειρησιακών αναγκών,
ε) η ανάπτυξη και αναβάθμιση κτιριακών υποδομών, επιχειρησιακών κέντρων και εγκαταστάσεων,
στ) η ενίσχυση της εκπαίδευσης, κατάρτισης και συνεχούς επιμόρφωσης και της διά βίου μάθησης του πυροσβεστικού προσωπικού και του στρατιωτικού προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και προγραμμάτων ενημέρωσης, επικοινωνίας του κινδύνου και εκπαίδευσης του κοινωνικού συνόλου σε θέματα πρόληψης και ετοιμότητας,
ζ) η ενσωμάτωση μέτρων πρόληψης, όπως καθαρισμοί ζωνών, συντήρηση αντιπυρικών λωρίδων, δημιουργία δικτύων υδροληψίας και προστασίας κρίσιμων υποδομών και οντοτήτων,
η) η αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, συμπεριλαμβανομένων χρηματοδοτικών εργαλείων για πρόληψη, ετοιμότητα και αποκατάσταση,
θ) η στοχοθεσία και η παρακολούθηση του έργου του εθνικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, με βάση μετρήσιμα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια,
ι) η πρόβλεψη μηχανισμών αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος και στήριξης των τοπικών κοινωνιών μετά από μεγάλα συμβάντα.
- Στην υλοποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου μετέχουν, σύμφωνα με τις αρμοδιότητές τους και εντός των ορίων της αποστολής τους, οι φορείς του Εθνικού Μηχανισμού, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 7.
- Κάθε πέντε (5) έτη από την έγκριση του Στρατηγικού Σχεδίου, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υποβάλλει στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης για την πρόοδο υλοποίησης του Σχεδίου. Η έκθεση περιλαμβάνει την αποτίμηση της εφαρμογής των δράσεων της παρ. 2. Με την ίδια έκθεση, διατυπώνεται εισήγηση για την ενδεχόμενη τροποποίηση ή επικαιροποίηση του Σχεδίου, η οποία εγκρίνεται με τη διαδικασία της παρ. 1.».
Άρθρο 11
Θέσπιση Κανόνων Εμπλοκής Πυροσβεστικού Σώματος – Προσθήκη άρθρου 9Β στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 9Β ως εξής:
«Άρθρο 9Β
Κανόνες Εμπλοκής Πυροσβεστικού Σώματος
- Στο Π.Σ. θεσπίζονται Κανόνες Εμπλοκής, οι οποίοι συνιστούν το επίσημο επιχειρησιακό πλαίσιο, εντός του οποίου το πυροσβεστικό προσωπικό προβαίνει σε ενέργειες για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, σύμφωνα με τα άρθρα 74 και 75.
- Οι Κανόνες Εμπλοκής καταρτίζονται από τον Κλάδο Επιχειρήσεων του Αρχηγείου Π.Σ., εγκρίνονται από το Συμβούλιο Επιτελικού Σχεδιασμού και ρυθμίζουν, ανάλογα με το είδος του περιστατικού στο οποίο καλείται να επιχειρήσει το Π.Σ., ιδίως:
α) τον τρόπο και τα μέσα διαχείρισης ανά κατηγορία περιστατικού,
β) τα όρια εντολής και ευθύνης κάθε βαθμίδας διοίκησης,
γ) τα επίπεδα εμπλοκής του προσωπικού σε επιχειρησιακές δράσεις,
δ) τα κριτήρια λήψης απόφασης για εμπλοκή, ενίσχυση ή απεμπλοκή,
ε) τη διαδικασία κινητοποίησης ενισχύσεων,
στ) τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας του προσωπικού κατά την εκτέλεση της αποστολής του, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές,
ζ) την επιχειρησιακή υπαγωγή και συνεργασία των εθελοντών πυροσβεστών και των ενταγμένων στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, στο Ενιαίο Μητρώο Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας και στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας.
- Οι Κανόνες Εμπλοκής εφαρμόζονται σε κάθε επιχειρησιακή δράση, ανεξαρτήτως κλίμακας ή είδους συμβάντος, τηρουμένων των κανόνων ασφαλείας.».
Άρθρο 12
Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων – Σχέδια κοινής επιχειρησιακής δράσης – Σύσταση στοιχείου τακτικής διοίκησης συμβάντων αρμοδιότητας Πυροσβεστικού Σώματος– Προσθήκη άρθρου 9Γ στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 9Γ ως εξής:
«Άρθρο 9Γ
Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων – Σχέδια κοινής επιχειρησιακής δράσης – Σύσταση στοιχείου τακτικής διοίκησης συμβάντων αρμοδιότητας Πυροσβεστικού Σώματος
- Οι Κανόνες Εμπλοκής του άρθρου 9Β, τα στοιχεία τακτικής διοίκησης της παρ. 5, τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών του άρθρου 23, καθώς και η λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού κατά την παρ. 2 του άρθρου 2 τελούν σε λειτουργική αρμονία και συμπληρωματικότητα τόσο μεταξύ τους, όσο και σε σχέση με τα επιχειρησιακά σχέδια του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.), σε στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο. Τα σχέδια του πρώτου εδαφίου δύνανται να οργανώνονται βάσει του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (Incident Command System – ICS).
Στο πεδίο εφαρμογής του πρώτου εδαφίου δεν εντάσσονται οι Ένοπλες Δυνάμεις.
- Για την εφαρμογή επιχειρησιακών κανόνων συνεργασίας και συντονισμού σε κάθε είδους φυσική, τεχνολογική ή ανθρωπογενή καταστροφή, έκτακτη ανάγκη ή άλλα ατυχήματα, και με την επιφύλαξη της παρ. 5 του παρόντος, του άρθρου 41 του ν. 5014/2023 (Α’ 14), περί παροχής συνδρομής στα θύματα αεροπορικών ατυχημάτων και στους συγγενείς τους, και του άρθρου 45 του ν. 5220/2025 (Α’ 131), περί Ενιαίου Σχεδίου Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης και Διαχείρισης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων, συγκροτείται τριμελής επιτροπή, η οποία αποτελείται από τους Αρχηγούς της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.), του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (ΕΛ.ΑΚΤ.).
- Η επιτροπή της παρ. 2 έχει ως αποστολή τη σύνταξη Σχεδίων Κοινής Επιχειρησιακής Δράσης για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στην παρ. 2. Κατά τη σύνταξη των Σχεδίων ζητείται και η γνώμη των λοιπών φορέων της παρ. 1 του άρθρου 7, καθώς και των συναρμόδιων φορέων δημόσιας υγείας, και, ιδίως, της Διεύθυνσης Επιχειρησιακής Ετοιμότητας Εκτάκτων Καταστάσεων Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, όταν το συμβάν ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
- Τα Σχέδια της παρ. 2 καθορίζουν κάθε ζήτημα που αφορά στον συντονισμό, την απόκριση και την κοινή δράση στο πεδίο και ιδίως:
α) τα επιχειρησιακά πρωτόκολλα συνεργασίας κατά την κοινή επέμβαση,
β) τα κριτήρια ενεργοποίησης και απεμπλοκής της συνδρομής,
γ) τις αρμοδιότητες, υποχρεώσεις και τα όρια ευθύνης όλων των εμπλεκόμενων φορέων,
δ) τις διαδικασίες διαλειτουργικότητας συστημάτων επικοινωνίας, ανταλλαγής πληροφοριών και διαμόρφωσης ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας.
- Κατά τη διαχείριση συμβάντων αρμοδιότητας του Π.Σ., σύμφωνα με τα άρθρα 74 και 75, και όταν για τη διαχείρισή τους τίθεται σε λειτουργία Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο Π.Σ. ή το επιβάλλει η κλιμάκωση, η επικινδυνότητα ή η εμπλοκή περισσότερων φορέων, δύναται, με απόφαση του Συντονιστή Επιχειρήσεων Π.Σ. στη γεωγραφική αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται το συμβάν, να συγκροτούνται στοιχεία τακτικής διοίκησης συμβάντων. Έργο των στοιχείων τακτικής διοίκησης συμβάντων είναι η ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών και ο συντονισμός με τους λοιπούς αρμόδιους φορείς σε περίπτωση εκδήλωσης συμβάντων αρμοδιότητας Π.Σ..
Το στοιχείο τακτικής διοίκησης συμβάντος συγκροτείται κατά προτίμηση σε Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο Π.Σ. ή σε κατάλληλο χώρο πλησίον του σημείου επέμβασης, εξασφαλίζοντας τις αναγκαίες συνθήκες ασφάλειας, πρόσβασης και διαλειτουργικών επικοινωνιών.
- Στα στοιχεία διοίκησης που συγκροτούνται σε περίπτωση συμβάντων της παρ. 5 μετέχουν:
α) ο Επικεφαλής του Π.Σ. επί του συμβάντος, ο οποίος ασκεί τη συνολική επιχειρησιακή διοίκηση, ή ο αναπληρωτής του, που ορίζεται από αυτόν,
β) οι εκπρόσωποι ή σύνδεσμοι των συναρμόδιων φορέων του δευτέρου εδαφίου της παρ. 5, ή οι νόμιμοι αναπληρωτές τους, οι οποίοι διατηρούν άμεση επιχειρησιακή επικοινωνία με τις προϊστάμενες διοικήσεις των οικείων φορέων και υπηρεσιών από τις οποίες προέρχονται. Τα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου μετέχουν στο πεδίο και ενεργούν σύμφωνα με τις οδηγίες του Επικεφαλής της περ. α),
γ) εξειδικευμένο πυροσβεστικό προσωπικό σε περιπτώσεις ιδιαιτέρως εκτεταμένων ή σύνθετων συμβάντων αρμοδιότητας του Π.Σ. και μετά από αίτημα του Επικεφαλής της περ. α),
δ) τυχόν υποστηρικτικό προσωπικό που έχει ενταχθεί στα Μητρώα των άρθρων 7, 53Δ ή των φορέων του δευτέρου εδαφίου της παρ. 5 που διατίθεται σύμφωνα με τους όρους και τη διαδικασία της κοινής απόφασης της παρ. 7 ή εκπροσώπων της αρμόδιας Διεύθυνσης Επιχειρησιακής Ετοιμότητας Εκτάκτων Καταστάσεων Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας και του Ε.Κ.Α.Β., σε περίπτωση συμβάντος με δυνητικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι, διαδικασίες και τεχνικές προδιαγραφές για:
α) τη συγκρότηση, λειτουργία και επιχειρησιακή οργάνωση των στοιχείων τακτικής διοίκησης συμβάντων της παρ. 5, και τη συμμετοχή του προσωπικού της παρ. 6,
β) την ασφαλή διαμόρφωση του χώρου λειτουργίας του στοιχείου τακτικής διοίκησης συμβάντων ή την αξιοποίηση των Κινητών Επιχειρησιακών Κέντρων του Π.Σ., την ασφαλή χωροθέτηση, τεχνική και υλική του υποστήριξη,
γ) τις διαδικασίες που απαιτούνται, ώστε να εξασφαλίζονται η διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων φορέων και υπηρεσιών, η συνεχής ανταλλαγή πληροφοριών και ο επιχειρησιακός συντονισμός σε τακτικό επίπεδο, με σκοπό τη διαμόρφωση κοινής επιχειρησιακής εικόνας στο πεδίο για τα συμβάντα της παρ. 5, καθώς και
δ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εσωτερικών, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εγκρίνονται τα Σχέδια της παρ. 4.».
Άρθρο 13
Σύσταση Επιχειρησιακού Κέντρου Συμβάντων – Αντικατάσταση άρθρου 17 ν. 4662/2020
Το άρθρο 17 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί σύστασης και αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.ΚΕ.Π.Π.), αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 17
Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων
- Σε κάθε Περιφερειακό Κέντρο Επιχειρήσεων (Π.Ε.Κ.Ε.) των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων (ΠΕ.ΠΥ.Δ.) λειτουργεί Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων (Ε.Κ.Σ.) με σκοπό τη διασφάλιση της ενιαίας επιχειρησιακής πληροφόρησης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Το Ε.Κ.Σ. έχει ως αποστολή:
α) τη διασύνδεση με το Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ., για την αδιάλειπτη και πλήρη ροή πληροφοριών από και προς αυτό και τη διαμόρφωση ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας,
β) τη λειτουργία ως κόμβου επικοινωνίας μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των εμπλεκόμενων δυνάμεων,
γ) τη συλλογή και διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν σε εν εξελίξει συμβάντα, για την ορθή εκτίμηση της κατάστασης και τη λήψη αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα,
δ) την επιχειρησιακή διασύνδεση με τα Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.), τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) και τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.), εξασφαλίζοντας συνεχή ροή πληροφόρησης και συντονισμό δράσεων από τα αρμόδια όργανα.
- Το Ε.Κ.Σ. ενεργοποιείται:
α) υποχρεωτικά κατά την αντιπυρική περίοδο,
β) κατά περίπτωση σε άλλες καταστροφές, όπως σεισμούς, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, με απόφαση του προϊσταμένου του Π.Ε.Κ.Ε.
Το Ε.Κ.Σ. διασυνδέεται επιχειρησιακά με το Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ. κάθε φορά που ενεργοποιείται σύμφωνα με τις περ. α) και β).
- Ο προϊστάμενος του Π.Ε.Κ.Ε. ορίζεται από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος και ασκεί καθήκοντα προϊσταμένου του Ε.Κ.Σ.. Το Ε.Κ.Σ. υποστηρίζεται από το πυροσβεστικό προσωπικό των ΠΕ.ΠΥ.Δ. και στελεχώνεται με συνδέσμους των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και των Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π., αντιστοίχως.
Στις ΠΕ.ΠΥ.Δ. διατίθεται επαρκής αριθμός επιστημονικού προσωπικού του Π.Σ. σύμφωνα με την απόφαση της περ. β) της παρ. 8 με σκοπό την υποστήριξη του Ε.Κ.Σ. και την άσκηση των λειτουργιών της παρ. 6 και, ιδίως, τη συνδρομή στο επιχειρησιακό πεδίο από το Π.Ε.Κ.Ε..
- Κατά την αντιπυρική περίοδο το Ε.Κ.Σ. λειτουργεί επί εικοσιτετράωρης βάσης και με κυκλικό ωράριο των συνδέσμων της παρ. 3, οι οποίοι τελούν σε καθεστώς διαρκούς ετοιμότητας με φυσική παρουσία ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο. Ο προϊστάμενος του Ε.Κ.Σ. στις περιπτώσεις ενεργοποίησής του δύναται να καλεί και τους εκπροσώπους εγγεγραμμένων εθελοντικών οργανώσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων, ανεξαρτήτως του αν αυτές συμμετέχουν στο Μητρώο Πολιτικής Προστασίας.
- Για τη λειτουργία των Ε.Κ.Σ. διατίθενται κατάλληλοι προσβάσιμοι χώροι που διαθέτουν την απαιτούμενη τηλεπικοινωνιακή και υλικοτεχνική υποδομή, ώστε να διασφαλίζεται η επικοινωνία με την πληγείσα περιοχή, τους επιχειρησιακούς φορείς, τα κατά τόπους Συντονιστικά Όργανα και το Σ.Ο.Π.Π..
- Για την υποστήριξη του Ε.Κ.Σ., καθώς και την απρόσκοπτη και αποτελεσματική λειτουργία τους, κάθε Π.Ε.Κ.Ε. των ΠΕ.ΠΥ.Δ., διαθέτει τις λειτουργίες:
α) της επεξεργασίας, αξιολόγησης και διαχείρισης των εισερχόμενων και εξερχομένων πληροφοριών,
β) του σχεδιασμού των επιχειρήσεων ανά κατηγορία και είδος καταστροφής, λαμβάνοντας υπόψη επιχειρησιακά πρωτόκολλα άλλων αρμόδιων επιχειρησιακών φορέων ή κοινά επιχειρησιακά πρωτόκολλα, διαδικασίες και κανόνες εμπλοκής των άρθρων 9Β και 9Γ, αντιστοίχως,
γ) της διοικητικής υποστήριξης και μέριμνας στο πεδίο του συμβάντος.
- Το Ε.Κ.Σ. δύναται να χωροθετείται στις κατηγορίες χρήσεων γης που προβλέπονται στο π.δ. 166/1987 (Α’ 166) και το π.δ. 59/2018 (Α’ 114) ανεξάρτητα από τη γενική ή ειδική πολεοδομική λειτουργία των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων και τον ρυθμιστικό σχεδιασμό των περιοχών, κατά παρέκκλιση κάθε διάταξης που ορίζει τις χρήσεις γης περιοχών εντός ή εκτός σχεδίων, εφόσον η περιοχή κριθεί ως κατάλληλη σύμφωνα με τους όρους της παρ. 7 του παρόντος και μετά από σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ).
- α) Με απόφαση του Αρχηγού Π.Σ. ορίζεται η έδρα κάθε Ε.Κ.Σ. ανά ΠΕ.ΠΥ.Δ., ρυθμίζεται κάθε θέμα συναφές με τη στέγασή τους και ορίζεται ο χρόνος έναρξης της επιχειρησιακής λειτουργίας τους.
β) Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας ρυθμίζονται θέματα στελέχωσης και οργάνωσης κάθε Ε.Κ.Σ., η διαδικασία ορισμού των συνδέσμων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και φορέων και κάθε άλλο συναφές ζήτημα με τη διοικητική λειτουργία τους.
- Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μετά από εισήγηση της Ανώνυμης Εταιρείας «ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.Ε.» και σύμφωνη γνώμη του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, δύνανται να ορίζονται ειδικοί όροι δόμησης των Ε.Κ.Σ., με τήρηση των αναγκαίων όρων ασφάλειας και καταλληλότητας καθώς και κάθε συναφές ζήτημα για την έκδοση οικοδομικής άδειας για την ανέγερσή τους, στις κατάλληλες ως προς αυτό περιοχές.».
Άρθρο 14
Επικαιροποίηση Περιφερειακού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών – Αναμόρφωση αρμοδιοτήτων Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας – Τροποποίηση άρθρου 20 ν. 4662/2020
Στο άρθρο 20 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «μόνιμο προσωπικό, με» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τακτικό προσωπικό, το οποίο διαθέτει κατά προτίμηση», αβ) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «στη θέση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του προσωπικού του δευτέρου εδαφίου στην Αυτοτελή Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας», αγ) προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο, αδ) στο νέο πέμπτο εδάφιο η λέξη «του» αντικαθίσταται από τη λέξη «αυτού», αε) προστίθενται νέα εδάφια, έκτο και έβδομο, β) στην παρ. 3, βα) στο πρώτο εδάφιο της περ. ε), i) μετά τις λέξεις «τη σύνταξη» διαγράφονται οι λέξεις «, εντός δεκαοκτώ (18) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος,», ii) οι λέξεις «σε τακτά χρονικά διαστήματα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ανά δύο (2) έτη», ββ) στο τέταρτο εδάφιο της περ. ε) οι λέξεις «Σχεδιασμού και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών», βγ) στο πέμπτο εδάφιο της περ. ε), μετά τις λέξεις «γνώμη της» προστίθενται οι λέξεις «Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της», βδ) στην περ. ζ), i) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται, ii) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο και τέταρτο, βε) η περ. η) καταργείται, βστ) στην περ. θ), i) στο εισαγωγικό εδάφιο μετά τις λέξεις «του Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.» οι λέξεις «και τις προτάσεις των, κατά λόγο αρμοδιότητας, Επικεφαλής Π.Δ.Ε.Α.,» διαγράφονται, ii) στην υποπερ. θα) μετά τη λέξη «προστασίας» οι λέξεις «και για την ένταξη των Π.Δ.Ε.Α. σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ενίσχυσης,» διαγράφονται, γ) προστίθεται παρ. 4 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 20 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 20
Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας
- Σε κάθε Περιφέρεια λειτουργεί Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας, η οποία υπάγεται απευθείας στον Περιφερειάρχη. Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας στελεχώνεται από τακτικό προσωπικό, το οποίο διαθέτει κατά προτίμηση συναφή εκπαίδευση και εμπειρία στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια παραμονής του προσωπικού του δευτέρου εδαφίου στην Αυτοτελή Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας είναι τα τέσσερα (4) έτη.
Ως συναφής εκπαίδευση και εμπειρία νοείται η κατοχή πτυχίου ή διπλώματος Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότιμου και αντίστοιχου τίτλου αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής ή Παραρτήματος Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης της ημεδαπής στο γνωστικό αντικείμενο της εκτίμησης ή διαχείρισης κινδύνων, φυσικών καταστροφών, περιβαλλοντικών επιστημών, διοίκησης κρίσεων ή συναφών αντικειμένων, καθώς και πιστοποιήσεων κατάλληλης επαγγελματικής κατάρτισης από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας ή σχετικούς εθνικούς ή διεθνείς φορείς.
Σε περίπτωση ελλείψεως προσωπικού για τη στελέχωση της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας, χρέη προϊσταμένου εκτελεί ο Γενικός Διευθυντής της Περιφέρειας και, σε περίπτωση ελλείψεως ή απουσίας αυτού, ο προϊστάμενος ή ο εκτελών χρέη προϊσταμένου των Τεχνικών Υπηρεσιών της.
Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας δύναται, σε περίπτωση μη επαρκούς στελέχωσης, με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, να υποστηρίζεται διοικητικά και επιστημονικά από τις υφιστάμενες υπηρεσίες της Περιφέρειας, με παράλληλη άσκηση καθηκόντων.
Ο προϊστάμενος και το προσωπικό της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας παρακολουθούν υποχρεωτικά σεμινάρια της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας.
- Το προσωπικό της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας έχει την υποχρέωση άμεσης επικοινωνίας, πληροφοριακής υποστήριξης του έργου του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων και άμεσης κοινοποίησης κάθε περιστατικού πολιτικής προστασίας που εκδηλώνεται εντός της οικείας Περιφέρειας, καθώς και αναλυτικής ενημέρωσης καθ’ όλη τη χρονική διάρκεια εκδήλωσης και εξέλιξής του.
- Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) συντονίζει, κατά χωρική αρμοδιότητα, το έργο της πολιτικής προστασίας σχετικά με την πρόληψη, την ετοιμότητα, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των καταστροφών, σύμφωνα με τις μεθόδους οργάνωσης, τα όργανα και την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις διατάξεις του παρόντος,
β) συμβάλλει στη λειτουργία του Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.,
γ) προγραμματίζει και υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για ζητήματα πολιτικής προστασίας, με ιδιαίτερη μέριμνα στην υλοποίηση δράσεων σε προσβάσιμες μορφές για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών με αναπηρία,
δ) αναλαμβάνει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία, ενέργεια και δράση για τη συνδρομή του Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων σε επίπεδο αναγνώρισης, εκτίμησης και ανάλυσης της επικινδυνότητας εκδήλωσης καταστροφών,
ε) επιμελείται, με ευθύνη του οικείου Περιφερειάρχη, τη σύνταξη Περιφερειακού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών για φυσικές, τεχνολογικές καταστροφές και λοιπές απειλές εντός της χωρικής Επικράτειας της Περιφέρειας, το οποίο επικαιροποιείται ανά δύο (2) έτη. Στο Περιφερειακό Σχέδιο περιγράφεται η οργάνωση της αντιμετώπισης και βραχείας αποκατάστασης των φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών και προσδιορίζεται το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού, των υλικών και των μέσων Πολιτικής Προστασίας, που μπορούν να διατεθούν για την υλοποίηση των σκοπών του Περιφερειακού Σχεδίου. Το Περιφερειακό Σχέδιο περιλαμβάνει Γενικό Μέρος με διατάξεις που έχουν εφαρμογή σε κάθε καταστροφή και Παραρτήματα, τα οποία εξειδικεύουν τις διατάξεις του Γενικού Μέρους για καταστροφές που σχετίζονται με ειδικούς κινδύνους. Το Περιφερειακό Σχέδιο εναρμονίζεται με τα Γενικά Σχέδια της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και συντάσσεται σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών. Υποβάλλεται στην Εκτελεστική Επιτροπή της Περιφέρειας, η οποία το εισηγείται προς το Περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο το εγκρίνει, μετά τη σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 163 και 174 του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
στ) συμβάλλει στην υλοποίηση των προγραμμάτων εκπαίδευσης της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας σε θέματα πολιτικής προστασίας και συμμετέχει σε ασκήσεις, σε συνεργασία με τον Εθνικό Μηχανισμό, με σκοπό την αξιολόγηση απόδοσης των Γενικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών,
ζ) τηρεί και κοινοποιεί σε μηνιαία βάση στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας κατάσταση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού, των μέσων και υλικών πολιτικής προστασίας, παρακολουθώντας το επίπεδο ετοιμότητάς τους, σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Στην κατάσταση αυτή συμπεριλαμβάνονται το ανθρώπινο δυναμικό, υλικά και μέσα που διατίθενται εκτός Περιφέρειας για την παροχή υποστήριξης σε Κατάσταση Κινητοποίησης (Red Code). Η επικαιροποίηση των στοιχείων του πρώτου εδαφίου δύναται να πραγματοποιείται και νωρίτερα του μηνός, σε περίπτωση μεταβολής τους. Κατά τη διαδικασία τήρησης και κοινοποίησης των ως άνω στοιχείων λαμβάνονται υπόψη και τα στοιχεία του Μητρώου της παρ. 2Α του άρθρου 7.
η) [Καταργείται],
θ) υποβάλλει, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες οδηγίες του Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. εισηγήσεις:
θα) στην οικεία Περιφέρεια για την κατάρτιση του οικείου προϋπολογισμού πολιτικής προστασίας,
θβ) στο Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. για την κατάρτιση του Περιφερειακού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας,
ι) παρέχει γραμματειακή υποστήριξη στο Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.,
ια) συνάπτει μνημόνια συνεργασίας για την παροχή υπηρεσιών, υλικών και μέσων με ιδιωτικούς φορείς.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών καθορίζονται τα ζητήματα που σχετίζονται με την κατάρτιση του προσωπικού της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας.».
Άρθρο 15
Αναμόρφωση Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας – Επικαιροποίηση Τοπικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών – Διαδημοτική κατάρτιση Τοπικού Σχεδίου -Σύσταση Τοπικών Κέντρων Επιχειρήσεων Δήμων – Τροποποίηση άρθρου 21 ν. 4662/2020
Στο άρθρο 21 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, αβ) στο νέο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «στη θέση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του προσωπικού του δευτέρου εδαφίου στο Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας», αγ) προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο, αδ) στο νέο πέμπτο εδάφιο, i) η λέξη «του» αντικαθίσταται από τη λέξη «αυτού», ii) μετά τη λέξη «προϊσταμένου» προστίθενται οι λέξεις «ή ο προϊστάμενος υπηρεσίας με συναφές έργο στον τομέα της πολιτικής προστασίας», αε) προστίθενται νέα εδάφια, έκτο και έβδομο, β) στην παρ. 3, βα) στο πρώτο εδάφιο της περ. ε), οι λέξεις «σε τακτά χρονικά διαστήματα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ανά δύο (2) έτη», ββ) στο τρίτο εδάφιο της περ. ε), i) οι λέξεις «Σχεδιασμού και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών», ii) μετά τις λέξεις «γνώμη της» προστίθενται οι λέξεις «Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της», βγ) στην περ. ζ), i) στο πρώτο εδάφιο, μετά τη λέξη «Προστασίας» οι λέξεις «ή στο οικείο Π.Ε.ΚΕ.Π.Π. εφόσον έχει τεθεί σε επιχειρησιακή λειτουργία επικαιροποιημένη» διαγράφονται και η λέξη «του» αντικαθίσταται από τις λέξεις «της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας», ii) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο και τέταρτο, βδ) προστίθεται περ. ια), γ) προστίθενται παρ. 4, 5, 6, 7, 8 και 9 και το άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 21
Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας
- Στους Δήμους συστήνεται Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας, το οποίο υπάγεται απευθείας στον Δήμαρχο. Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας στελεχώνεται από τακτικό προσωπικό, το οποίο διαθέτει κατά προτίμηση συναφή εκπαίδευση και εμπειρία στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια παραμονής του προσωπικού του δευτέρου εδαφίου στο Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας είναι τα τέσσερα (4) έτη.
Ως συναφής εκπαίδευση και εμπειρία νοείται η κατοχή πτυχίου ή διπλώματος Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότιμου και αντίστοιχου τίτλου αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής στο γνωστικό αντικείμενο της εκτίμησης ή διαχείρισης κινδύνων, φυσικών καταστροφών, περιβαλλοντικών επιστημών, διοίκησης κρίσεων ή συναφών αντικειμένων, καθώς και πιστοποιήσεων κατάλληλης επαγγελματικής κατάρτισης από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας ή σχετικούς εθνικούς ή διεθνείς φορείς.
Σε περίπτωση ελλείψεως προσωπικού για τη στελέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας, χρέη προϊσταμένου τμήματος εκτελεί ο Γενικός Διευθυντής του Δήμου και σε περίπτωση ελλείψεως ή απουσίας αυτού ο προϊστάμενος των τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου ή ο εκτελών χρέη προϊσταμένου ή ο προϊστάμενος υπηρεσίας με συναφές έργο στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας δύναται, σε περίπτωση μη επαρκούς στελέχωσης, με απόφαση του οικείου Δημάρχου, να υποστηρίζεται διοικητικά και επιστημονικά από τις υφιστάμενες υπηρεσίες του Δήμου, με παράλληλη άσκηση καθηκόντων.
Ο προϊστάμενος και το προσωπικό του Δήμου, που στελεχώνουν το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας παρακολουθούν υποχρεωτικά σεμινάρια της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας.
- Το προσωπικό του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας έχει την υποχρέωση άμεσης επικοινωνίας, πληροφοριακής υποστήριξης του έργου του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων και άμεσης κοινοποίησης κάθε περιστατικού πολιτικής προστασίας που εκδηλώνεται εντός του οικείου Δήμου, καθώς και αναλυτικής ενημέρωσης καθ’ όλη τη χρονική διάρκεια εκδήλωσης και εξέλιξής του.
- Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) συντονίζει κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο της πολιτικής προστασίας για την πρόληψη, την ετοιμότητα, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των καταστροφών, σύμφωνα με τις μεθόδους οργάνωσης, τα όργανα και την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις διατάξεις του παρόντος,
β) παρέχει την αναγκαία συνδρομή στη δράση των Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.,
γ) προγραμματίζει και υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για ζητήματα πολιτικής προστασίας, με ιδιαίτερη μέριμνα στην υλοποίηση δράσεων σε προσβάσιμες μορφές για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών με αναπηρία,
δ) αναλαμβάνει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία, ενέργεια και δράση για τη συνδρομή του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων σε επίπεδο αναγνώρισης, εκτίμησης και ανάλυσης της επικινδυνότητας εκδήλωσης καταστροφών,
ε) επιμελείται, με ευθύνη του οικείου Δημάρχου, εντός δεκαοκτώ (18) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, τη σύνταξη Τοπικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών για φυσικές, τεχνολογικές καταστροφές και λοιπές απειλές εντός της χωρικής Επικράτειας του Δήμου, το οποίο επικαιροποιείται ανά δύο (2) έτη. Στο Τοπικό Σχέδιο περιγράφεται η οργάνωση της αντιμετώπισης και της βραχείας αποκατάστασης των φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών και προσδιορίζεται το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού, των υλικών και των μέσων πολιτικής προστασίας, που μπορούν να διατεθούν. Το Τοπικό Σχέδιο περιλαμβάνει Γενικό Μέρος με διατάξεις που έχουν εφαρμογή σε κάθε καταστροφή και Παραρτήματα, τα οποία εξειδικεύουν τις διατάξεις του Γενικού Μέρους για καταστροφές που σχετίζονται με ειδικούς κινδύνους. Το Τοπικό Σχέδιο εναρμονίζεται με τα Γενικά Σχέδια της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και τις οδηγίες σχεδίασης της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και υποβάλλεται στην Εκτελεστική Επιτροπή του Δήμου, η οποία το εισηγείται προς το Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο το εγκρίνει, μετά τη σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία,
στ) συμβάλλει στην υλοποίηση των προγραμμάτων εκπαίδευσης της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας σε θέματα πολιτικής προστασίας και συμμετέχει σε ασκήσεις, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και άλλους όμορους Δήμους, με σκοπό την αξιολόγηση απόδοσης των ανωτέρω Σχεδίων,
ζ) τηρεί και κοινοποιεί σε μηνιαία βάση στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας κατάσταση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού, των μέσων και υλικών πολιτικής προστασίας, παρακολουθώντας το επίπεδο ετοιμότητάς τους, σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Στην κατάσταση αυτή συμπεριλαμβάνονται το ανθρώπινο δυναμικό, υλικά και μέσα που διατίθενται εκτός Δήμου για την παροχή υποστήριξης σε Κατάσταση Κινητοποίησης (Red Code). Η επικαιροποίηση των στοιχείων του πρώτου εδαφίου δύναται να πραγματοποιείται και νωρίτερα του μηνός, σε περίπτωση μεταβολής τους. Κατά τη διαδικασία τήρησης και κοινοποίησης των ως άνω στοιχείων λαμβάνονται υπόψη και τα στοιχεία του Μητρώου της παρ. 2Α του άρθρου 7,
η) υποβάλλει, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες οδηγίες του Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π., εισηγήσεις:
ηα) Στον Δήμο για την κατάρτιση του οικείου προϋπολογισμού πολιτικής προστασίας και την αξιοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ενίσχυσης,
ηβ) στο Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. για την κατάρτιση του Τοπικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας,
θ) παρέχει γραμματειακή υποστήριξη στο Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.,
ι) συνάπτει μνημόνια συνεργασίας για την παροχή υπηρεσιών, υλικών και μέσων με ιδιωτικούς φορείς,
ια) καταχωρίζει και επικαιροποιεί στο «Σύστημα Διαχείρισης Στόλου Οχημάτων GPS Π.Σ., οχημάτων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και Δήμων» τα οχήματα πολιτικής προστασίας του Δήμου και ενημερώνει καθημερινά για την επιχειρησιακή διαθεσιμότητά τους.
- Δύο (2) ή περισσότεροι όμοροι Δήμοι δύνανται να καταρτίζουν Τοπικό Διαδημοτικό Σχέδιο Δράσης για συγκεκριμένους κινδύνους ή γεωγραφικές ενότητες κοινών χαρακτηριστικών, βάσει των κοινών γεωγραφικών, περιβαλλοντικών ή επιχειρησιακών συνθηκών και σε συνέχεια των οικείων Τοπικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών. Το Τοπικό Διαδημοτικό Σχέδιο Δράσης δεν υποκαθιστά την υποχρέωση κάθε Δήμου για κατάρτιση, έγκριση και επικαιροποίηση του δικού του Τοπικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών. Το Τοπικό Διαδημοτικό Σχέδιο Δράσης εξειδικεύει κοινές δράσεις πρόληψης, ετοιμότητας, απόκρισης και βραχείας αποκατάστασης, δύναται να καθορίζει έναν Δήμο ως επικεφαλής για τον επιχειρησιακό συντονισμό των διαδημοτικών ενεργειών, καταρτίζει πίνακα αρμοδιοτήτων, μέσων και ενεργειών ανά Δήμο και προβλέπει ρυθμίσεις για τη διαλειτουργικότητα και την κοινή χρήση πόρων.
- Η παρ. 4 και η κοινή απόφαση της παρ. 8 δεν μεταβάλλουν ούτε θίγουν τις κατά νόμο αρμοδιότητες των Δημάρχων, των υπηρεσιών των Δήμων και την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων των Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού.
- Κάθε Δήμος ή περισσότεροι όμοροι Δήμοι δύνανται να συστήνουν Τοπικό Κέντρο Διαχείρισης Κινδύνων, το οποίο λειτουργεί εντός του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας της παρ. 1, εφόσον έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση είτε από τον κρατικό προϋπολογισμό είτε από ίδιους πόρους, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προγραμμάτων του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ή άλλων χρηματοοικονομικών εργαλείων, με σκοπό την οργάνωση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών, καθώς και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, εντός των κατά νόμο αρμοδιοτήτων τους στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Ειδικώς, ως προς την υλικοτεχνική υποδομή και τον τεχνολογικό εξοπλισμό, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας μεριμνά για τη διάθεση πλεονάζοντος εξοπλισμού ή υλικοτεχνικών μέσων που διαθέτει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ή το Π.Σ..
Τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνων στεγάζονται σε προσβάσιμους χώρους των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, οι οποίοι διαθέτουν την αναγκαία τηλεπικοινωνιακή και υλικοτεχνική υποδομή.
Σε κάθε Τοπικό Κέντρο Διαχείρισης Κινδύνων εγκαθίσταται Ψηφιακή Υπηρεσία Ειδοποίησης και Αντιμετώπισης Πυρκαγιάς, η οποία λειτουργεί σε τοπικό επίπεδο και διαλειτουργεί με την αντίστοιχη υπηρεσία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με σκοπό τη συνεχή και άμεση διασύνδεση και αμφίδρομη ανταλλαγή πληροφοριών με τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων των Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος, καθώς και με τις κατά τόπους Πυροσβεστικές Υπηρεσίες.
- Τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνων ενεργοποιούνται με απόφαση του αρμόδιου Αντιδημάρχου σε περίπτωση επαπειλούμενου ή επελθόντος φυσικού, ανθρωπογενούς ή τεχνολογικού κινδύνου και καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, με σκοπό:
α) την εφαρμογή των πρωτοκόλλων ενεργειών του Τοπικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών ή του Ειδικού Σχεδίου του άρθρου 23Α,
β) την άμεση συγκέντρωση επιχειρησιακού και εθελοντικού προσωπικού και την ενημέρωση του Δημάρχου και των αρμόδιων Αντιδημάρχων,
γ) την αξιολόγηση προειδοποιήσεων ή πληροφοριών από τις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, του Π.Σ. ή της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας,
δ) την κινητοποίηση ομάδων επιχειρησιακής απόκρισης της περ. ζ) της παρ. 2,
ε) την ενημέρωση των πολιτών με κάθε πρόσφορο μέσο.
- α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών καθορίζονται:
αα) το ελάχιστο περιεχόμενο, η δομή και ο τύπος του Τοπικού Διαδημοτικού Σχεδίου Δράσης,
αβ) η διαδικασία πρόσκλησης και συνεργασίας μεταξύ των όμορων δήμων και ο τρόπος ορισμού του δήμου που αναλαμβάνει τον ρόλο του επικεφαλής,
αγ) οι μηχανισμοί λειτουργικής διασύνδεσης και συνεργασίας με τα επιμέρους τοπικά σχέδια πολιτικής προστασίας των δήμων και τα συναφή πληροφοριακά συστήματα,
αδ) οι κανόνες κοινής χρήσης πόρων, μέσων και υποδομών,
αε) οι όροι ενεργοποίησης, απενεργοποίησης και λήψης αποφάσεων σε περιόδους κρίσης, και
αστ) οι δείκτες και οι μέθοδοι αξιολόγησης.
β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών καθορίζονται:
βα) τα ζητήματα που σχετίζονται με την κατάρτιση του προσωπικού του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας,
ββ) τα ειδικότερα στοιχεία καταχώρισης στο «Σύστημα Διαχείρισης Στόλου Οχημάτων GPS Π.Σ., οχημάτων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και Δήμων», και
βγ) η εκπαίδευση του προσωπικού των Δήμων στο σύστημα της υποπερ. ββ).
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι όροι και η διαδικασία σύστασης και λειτουργίας των Τοπικών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνων από έναν ή περισσότερους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, οι τεχνικές και επιχειρησιακές προδιαγραφές τους, η στελέχωση και ο συντονισμός τους, η ένταξή τους στο σύστημα πολιτικής προστασίας, η συνεργασία τους με τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την οργάνωση, ενεργοποίηση και λειτουργία τους.».
Άρθρο 16
Αναδιάρθρωση Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών – Αντικατάσταση άρθρου 22 ν. 4662/2020
Το άρθρο 22 του ν. 4662/2020 (Α’ 27) αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 22
Εθνική Βάση Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών
- Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Εθνική Βάση Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών («Εθνική Βάση Δεδομένων»), ως ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων, το οποίο λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο στο Ενιαίο Κυβερνητικό νέφος (G-Cloud). Η αποθήκευση και η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα γίνονται σύμφωνα με τον ν. 4624/2019 (Α’ 137) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119).
- Σκοπός της Εθνικής Βάσης Δεδομένων είναι η συνδρομή στην εκπλήρωση της αποστολής του Εθνικού Μηχανισμού, ιδίως μέσω της:
α) καταγραφής, επικαιροποίησης, κατηγοριοποίησης, διαγραφής και συστηματικής παρακολούθησης των αναγνωρισμένων κινδύνων, απειλών και καταστροφών, ανεξάρτητα από τη γενεσιουργό αιτία τους και τον χρόνο εκδήλωσής τους,
β) συγκέντρωσης στοιχείων για τις απώλειες, επιπτώσεις και ζημίες σε ανθρώπινες ζωές, υποδομές, περιουσίες και στο φυσικό και ζωικό περιβάλλον,
γ) καταγραφής της γεωγραφικής θέσης, της χωρητικότητας, της κατάστασης, της δύναμης και των ωρών λειτουργίας των κρίσιμων υποδομών και κτιρίων κοινής ωφέλειας,
δ) συγκέντρωσης των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών σχεδίων πρόληψης και αντιμετώπισης κινδύνων, απειλών και καταστροφών,
ε) παροχής τεκμηριωμένων δεδομένων στον Εθνικό Μηχανισμό για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των πολιτικών πρόληψης, ετοιμότητας, απόκρισης και αποκατάστασης,
στ) συνδρομής στη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο για την αντιμετώπιση κινδύνων, απειλών και καταστροφών και της υποστήριξης στη διαχείριση κρίσεων,
ζ) δημιουργίας χαρτών κινδύνου για φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές,
η) συλλογής και ενσωμάτωσης δεδομένων πολλαπλών πηγών, όπως αρχείων ιστορικών δεδομένων καταστροφών, δεδομένων περιβαλλοντικών αισθητήρων σε πραγματικό χρόνο, δορυφορικών εικόνων και εικόνων από συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ερευνητικών ιδρυμάτων και ακαδημαϊκών βάσεων δεδομένων, καθώς και της οπτικοποίησης και της προγνωστικής μοντελοποίησής τους,
θ) βελτιστοποίησης των πόρων για τη διαχείριση καταστροφών, μέσω της αποτελεσματικής και αποδοτικής χρήσης των διαθέσιμων πόρων για την αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων, φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών,
ι) μοντελοποίησης και της προσομοίωσης σεναρίων καταστροφών και εκκενώσεων πληθυσμού με τη χρήση μαθηματικών και στατιστικών μεθόδων και τεχνητής νοημοσύνης,
ια) καταγραφής συναφών με τις καταστροφές μετεωρολογικών και κλιματικών δεδομένων,
ιβ) δημιουργίας διαδραστικών ηλεκτρονικών χαρτών που περιλαμβάνουν δεδομένα σε γεωγραφικό υπόβαθρο.
- Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας είναι υπεύθυνος επεξεργασίας της Εθνικής Βάσης Δεδομένων. Η Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθίσταται φορέας λειτουργίας και διαχειριστής της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, καθώς και όλων των δεδομένων που εντάσσονται σε αυτή, και λειτουργεί την Εθνική Βάση Δεδομένων αποκλειστικά για την εκπλήρωση του σκοπού της.
- Για την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων:
α) Οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) και τα ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258):
αα) αποστέλλουν χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματός της, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους, για τη λειτουργία και την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή,
αβ) λαμβάνουν χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα από την Εθνική Βάση Δεδομένων, κατόπιν αιτήματος που υποβάλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, επεξεργασμένα δεδομένα και στοιχεία για την εκπλήρωση της αποστολής τους.
β) Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αποστέλλει, χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, επιπλέον της υποπερ. αα) της περ. α), στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματός της, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα για τα οποία έχει οριστεί ως υπεύθυνος ή εκτελών την επεξεργασία, για τη λειτουργία και την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων.
γ) Οι πιστοποιημένες εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας και το Π.Σ. υποβάλλουν και επικαιροποιούν τα στοιχεία που τους ζητούνται από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναφορικά με τα μέσα και τους πόρους που διαθέτουν για τον Εθνικό Μηχανισμό.
- Για τις ανάγκες του παρόντος, ως κρίσιμες υποδομές και κτίρια κοινής ωφέλειας, στοιχεία για τα οποία περιλαμβάνονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων, νοούνται, ιδίως:
α) οι σταθμοί παραγωγής, οι υποσταθμοί υψηλής τάσης, τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας,
β) οι αγωγοί, οι σταθμοί συμπίεσης, οι αποθηκευτικοί χώροι, οι τερματικοί σταθμοί φυσικού αερίου (LNG),
γ) τα διυλιστήρια, οι αποθήκες και τα κέντρα διανομής πετρελαίου,
δ) τα αιολικά πάρκα, τα φωτοβολταϊκά πάρκα, οι μονάδες βιομάζας και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
ε) τα φράγματα και οι ταμιευτήρες νερού, οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, οι σταθμοί επεξεργασίας ύδατος και λυμάτων,
στ) τα κέντρα αποθήκευσης δεδομένων (data centers), τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, οι δορυφορικοί και επίγειοι σταθμοί επικοινωνιών, τα δίκτυα ευρυζωνικής πρόσβασης (Internet backbone),
ζ) τα αεροδρόμια, οι λιμένες και οι λιμενικές εγκαταστάσεις, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, οι κόμβοι και οι σιδηροδρομικές γραμμές, τα οδικά δίκτυα, οι σταθμοί μεταφόρτωσης και διανομής εμπορευμάτων,
η) οι εκπαιδευτικές μονάδες κάθε βαθμίδας,
θ) τα νοσοκομεία, οι κλινικές, τα κέντρα υγείας, οι φαρμακευτικές εγκαταστάσεις, τα κέντρα διανομής φαρμάκων και πάσης φύσεως υγειονομικές δομές,
ι) τα δημόσια κτίρια στρατηγικής σημασίας,
ια) τα καταστήματα κράτησης,
ιβ) οι εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και του Π.Σ.,
ιγ) οι αποθήκες και τα κέντρα διανομής τροφίμων,
ιδ) τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι,
ιε) οι εθνικοί δρυμοί και οι περιοχές Natura 2000.
- Αν το αίτημα της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αφορά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα φυσικών προσώπων, αυτά αποστέλλονται από τους φορείς της παρ. 4 και εισάγονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων κατόπιν ανωνυμοποίησης ή, εφόσον αυτό δεν είναι τεχνικά εφικτό, ψευδωνυμοποίησης.
- Δεδομένα που αφορούν στην εθνική άμυνα, ασφάλεια, δικαιοσύνη, επιβολή του νόμου και κρίσιμες οντότητες στρατηγικής σημασίας, φιλοξενούνται σε ειδικά διαμορφωμένο ασφαλές περιβάλλον, με πιστοποίηση από την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών και τις αρμόδιες αρχές για την εθνική ασφάλεια. Η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα ρυθμίζεται από ειδικά πρωτόκολλα και απαιτεί κατάλληλο βαθμό διαβάθμισης ασφαλείας των χρηστών.
- Η Εθνική Βάση Δεδομένων διαλειτουργεί με το Μητρώο Κρίσιμων Οντοτήτων του ν. 5236/2025 (Α’ 175) και το Μητρώο Οντοτήτων του ν. 5160/2024 (Α’ 195).
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, η οποία δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εντάσσονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων στοιχεία, που περιέχουν διαβαθμισμένη πληροφορία, και καθορίζονται ο τρόπος αποστολής και λήψης τους καθώς και οι φορείς που έχουν πρόσβαση σε αυτά, σύμφωνα με το π.δ. 65/2025 (Α΄126) και τον Εθνικό Κανονισμό Ασφαλείας (Β’ 683/2018).
- Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, η οποία δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται οι φορείς και οι οργανικές μονάδες, που έχουν διαβαθμισμένη πρόσβαση στην Εθνική Βάση Δεδομένων για εισαγωγή, εξαγωγή, επικαιροποίηση, λήψη και αξιοποίηση στοιχείων καθώς και η σχετική διαδικασία, εξειδικεύονται οι φορείς λειτουργίας, τεχνικής υποστήριξης, κυβερνοασφάλειας και συντήρησης και ρυθμίζεται κάθε οργανωτική, λειτουργική και επιχειρησιακή λεπτομέρεια για την Εθνική Βάση Δεδομένων.».
Άρθρο 17
Επικαιροποίηση οργάνου κατάρτισης Γενικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών – Τροποποίηση άρθρου 23 ν. 4662/2020
Στο άρθρο 23 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Γενικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών, ανάρτησης και γνωστοποίησης των σχεδίων μέσω διαδικτύου, εκπαίδευσης πολιτών και φορέων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 3, αα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «Διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Διεύθυνσης Συντονισμού» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών», αβ) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, β) στην παρ. 6, βα) στο πρώτο εδάφιο, i) πριν από τη λέξη «επικαιροποίηση» προστίθενται οι λέξεις «αρχική αποστολή και», ii) μετά τη λέξη «οδηγιών» προστίθεται η λέξη «, ειδοποιήσεων», iii) οι λέξεις «του ενιαίου ευρωπαϊκού αριθμού» αντικαθίστανται από τις λέξεις «αποστολής άμεσων μηνυμάτων ενημέρωσης από τον ενιαίο ευρωπαϊκό αριθμό», iv) οι λέξεις «των πληττόμενων πολιτών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πολιτών που βρίσκονται εντός ορισμένης γεωγραφικής περιοχής σε κίνδυνο», ββ) προστίθενται νέα εδάφια, δεύτερο και τρίτο, γ) προστίθενται παρ. 7 και 8 και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 23 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 23
Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών – Ανάρτηση και γνωστοποίηση των σχεδίων μέσω διαδικτύου – Εκπαίδευση πολιτών και φορέων
- Τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών, ανά είδος κινδύνου, συνιστούν το σύνολο των ενδεδειγμένων κατευθύνσεων και οδηγιών του Εθνικού Μηχανισμού. Η εκπόνηση και υλοποίηση των Γενικών Σχεδίων βασίζεται στην ανάλυση των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων. Κάθε Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών ανά είδος κινδύνου ελέγχεται ως προς την αρτιότητά του μέσω εκπαίδευσης και ασκήσεων όλων των εμπλεκομένων φορέων.
- Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας εκπονεί ετησίως πρόγραμμα εκπαίδευσης και ασκήσεις ανά είδος κινδύνου με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων και δυνητικά πολιτών.
- Τα Γενικά Σχέδια καταρτίζονται κεντρικά από τη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και εγκρίνονται από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τα αντίστοιχα Περιφερειακά και Τοπικά Σχέδια καταρτίζονται από την Αυτοτελή Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας των Περιφερειών και τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας των Δήμων, αντίστοιχα. Κατά την κατάρτιση των ανωτέρω σχεδίων λαμβάνονται υπόψη τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας, η Εθνική Στρατηγική Ανθεκτικότητας κρίσιμων οντοτήτων και η Εκτίμηση Κινδύνου των άρθρων 5 και 6, αντιστοίχως, του ν. 5236/2025 (Α΄ 175), τα ειδικά επιχειρησιακά σχέδια εκτάκτων καταστάσεων δημόσιας υγείας που εκπονούνται από το Υπουργείο Υγείας και τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.), και εκτιμώνται οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία σε συνεργασία με τη Διεύθυνσης Επιχειρησιακής Ετοιμότητας Εκτάκτων Καταστάσεων Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και τον Ε.Ο.Δ.Υ..
- Στα περιφερειακά και τοπικά σχέδια των περιφερειών και των δήμων, όπως αυτά ορίζονται στην περ. ε) της παρ. 1 των άρθρων 20 και 21, αντίστοιχα, συμπεριλαμβάνονται ειδικά σχέδια για την προληπτική οργανωμένη απομάκρυνση των πολιτών, τα οποία καταρτίζονται με τη συνδρομή των κατά τόπους αρμόδιων αστυνομικών, πυροσβεστικών, υγειονομικών και λιμενικών αρχών. Ειδικότερα, τα ανωτέρω σχέδια περιλαμβάνουν, ιδίως:
α) διαδικασίες για τη λήψη απόφασης οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών για λόγους προστασίας της ζωής ή της υγείας τους, από εν εξελίξει ή από επαπειλούμενο κίνδυνο ή απειλή,
β) εναλλακτικές οδεύσεις ασφαλούς απομάκρυνσης από εξελισσόμενο κίνδυνο και μέτρα εξασφάλισής της, όπως την προσωρινή μονοδρόμηση οδών διπλής κατεύθυνσης,
γ) εναλλακτικούς τρόπους και δυνατότητες μεταφοράς πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μέσων μαζικής μεταφοράς και ιδιωτικών μέσων,
δ) διαδικασίες για την ενημέρωση και την οργάνωση της απομάκρυνσης του κοινού, πριν και κατά τη διάρκειά της, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις ή κινητικές δυσκολίες ή,
ε) τον ορισμό τοπικών σημείων συγκέντρωσης σε περίπτωση κινδύνου, κατάλληλων χώρων υποδοχής, προσωρινής καταφυγής, στέγασης και παροχής διοικητικής μέριμνας,
στ) μέριμνα για επαρκή αποθέματα ή γραμμή άμεσης τροφοδοσίας, προς κάλυψη των πρώτων αναγκών των πολιτών στα τοπικά σημεία συγκέντρωσης, σε είδη πρώτης ανάγκης, ρουχισμό και φάρμακα.
- Τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, υπό τη μορφή πρακτικού οδηγού, ανά είδος κινδύνου. Τα περιφερειακά και τοπικά σχέδια των περιφερειών και των δήμων της περ. ε’ της παρ. 1 των άρθρων 20 και 21 αναρτώνται αντίστοιχα στην ιστοσελίδα της αντίστοιχης περιφέρειας και του αντίστοιχου δήμου.
- Η αρχική αποστολή και επικαιροποίηση των οδηγιών, ειδοποιήσεων και του σχεδιασμού της πολιτικής προστασίας, όπως περιέχεται στα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών, διενεργείται μέσω αποστολής άμεσων μηνυμάτων ενημέρωσης από τον ενιαίο ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης «112» σε κάθε εξελισσόμενη κρίση ή κίνδυνο με μήνυμα προς το σύνολο πολιτών που βρίσκονται εντός ορισμένης γεωγραφικής περιοχής σε κίνδυνο. Οι οδηγίες και ειδοποιήσεις για σημαντικά συμβάντα δύνανται να αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και στους λογαριασμούς των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αυτού. Η λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και των μέτρων πολιτικής προστασίας ανακοινώνεται με κάθε πρόσφορο μέσο προς τους πολίτες.
- Για την επιχορήγηση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού με κάθε είδους ενίσχυση για την αποκατάσταση των επιπτώσεων φυσικών καταστροφών, ανεξαρτήτως του αρμοδίου οργάνου καταβολής της, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός συμμόρφωσής τους προς τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών των άρθρων 20 και 21, καθώς και προς τυχόν Ειδικά Σχέδια Πρόληψης φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, ιδίως δε προς τα σχέδια που αφορούν την πρόληψη δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών.
- Τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών, ανά είδος κινδύνου, αναθεωρούνται όποτε κρίνεται αναγκαίο και το αργότερο κάθε δέκα (10) έτη.».
Άρθρο 18
Κατάρτιση Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης – Προσθήκη άρθρου 23Α στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 23Α ως εξής:
«Άρθρο 23Α
Ειδικά Σχέδια Πρόληψης Πυρκαγιών – Ειδικά Σχέδια Πρόληψης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών
- Για την αποτελεσματική πρόληψη των πυρκαγιών, εκπονούνται σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο Ειδικά Σχέδια Πρόληψης Πυρκαγιών, τα οποία αποτελούν μέρος των Περιφερειακών και Τοπικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών των άρθρων 20 και 21.
- Τα Ειδικά Σχέδια περιλαμβάνουν, ιδίως:
α) τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση ζωνών υψηλού κινδύνου, με βάση ιστορικά στοιχεία, δορυφορικά δεδομένα, τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για Δασικές Πυρκαγιές και τον Εθνικό Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών του άρθρου 167Α,
β) μέτρα πρόληψης, όπως καθαρισμούς ζωνών, διαχείριση της βλάστησης, διενέργεια προδιαγεγραμμένης καύσης, δημιουργία και συντήρηση αντιπυρικών και στεγασμένων ζωνών, απογραφή, συντήρηση και ανάπτυξη νέων υποδομών πυροπροστασίας,
γ) τον καθορισμό περιοχών προτεραιότητας για επιτήρηση, με αξιοποίηση επίγειων και εναέριων μέσων ή νέων τεχνολογιών, καθώς και εθελοντών,
δ) τον σχεδιασμό τοπικών και περιφερειακών δικτύων υδροληψίας και σημείων συγκέντρωσης και ανεφοδιασμού εναέριων και επίγειων μέσων,
ε) την πρόβλεψη διαδικασιών άμεσης κινητοποίησης:
εα) αγροτών και κτηνοτρόφων με διαθέσιμες υδροφόρες ή άλλα μηχανήματα,
εβ) επιχειρήσεων δασικών ή τεχνικών έργων,
εγ) λοιπών ιδιωτών που διαθέτουν ειδικό εξοπλισμό ή πιστοποιημένες δεξιότητες, που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο της παρ. 2Α του άρθρου 7, με σκοπό την υποστήριξη σε νερό, μηχανήματα και προσωπικό,
στ) προγράμματα εκπαίδευσης και ενημέρωσης πολιτών, μαθητών, αγροτών και εθελοντών για την πρόληψη και την έγκαιρη ειδοποίηση,
ζ) συνέργειες με τη Δασική Υπηρεσία και τις Μονάδες Διαχείρισης του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) για την υλοποίηση ειδικών δράσεων αντιπυρικής προστασίας σημαντικών οικοτόπων, προστατευόμενων περιοχών και δασών με υψηλή βιοποικιλότητα,
η) μέτρα πρόληψης και προστασίας για κρίσιμες υποδομές αντιπυρικής σημασίας, όπως νοσοκομεία, σιδηροδρομικό δίκτυο, υπαίθριους αρχαιολογικούς χώρους, χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, κτηνοτροφικές μονάδες,
θ) την προτεραιοποίηση των ενδεδειγμένων μέτρων πρόληψης και προστασίας για το δίκτυο μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, με βάση τη χαρτογράφηση των ζωνών υψηλού κινδύνου, σε συνεργασία με τον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) και τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Α.Δ.Μ.Η.Ε.).
- Τα Ειδικά Σχέδια καταρτίζονται:
α) σε περιφερειακό επίπεδο, από τις Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας των Περιφερειών,
β) σε τοπικό επίπεδο, από τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας των Δήμων,
- Το Ειδικό Σχέδιο σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο συντάσσεται σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Πρόληψης και Ανθεκτικότητας της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και εναρμονίζεται με το περιεχόμενο και τους κανόνες κατάρτισης, που καθορίζονται σύμφωνα με την παρ. 8. Για τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο εφαρμόζονται το πέμπτο εδάφιο της περ. ε) της παρ. 3 του άρθρου 20 και το τέταρτο εδάφιο της περ. ε) της παρ. 3 του άρθρου 21, αντιστοίχως.
Για τη σύνταξη των Ειδικών Σχεδίων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, όσοι μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό και οι φορείς του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) παρέχουν κάθε βοήθεια.
- Δύο (2) ή περισσότεροι όμοροι Δήμοι δύνανται να καταρτίζουν Διαδημοτικό Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης Πυρκαγιών ή άλλων καταστροφών, για συγκεκριμένους κινδύνους ή για γεωγραφικές ενότητες κοινών χαρακτηριστικών, βάσει των κοινών γεωγραφικών, περιβαλλοντικών ή επιχειρησιακών συνθηκών και σε συνέχεια των οικείων Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης και των Τοπικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών κάθε Δήμου.
Το Διαδημοτικό Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης δεν υποκαθιστά την υποχρέωση κάθε Δήμου να καταρτίζει, εγκρίνει και επικαιροποιεί το δικό του Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης ούτε το δικό του Τοπικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών.
Το Διαδημοτικό Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης εξειδικεύει κοινές δράσεις πρόληψης και μείωσης κινδύνου, δύναται να καθορίζει έναν Δήμο ως Επικεφαλής για τον συντονισμό των διαδημοτικών ενεργειών πρόληψης, καταρτίζει πίνακα αρμοδιοτήτων, μέσων και ενεργειών ανά Δήμο, και προβλέπει ρυθμίσεις για τη διαλειτουργικότητα, την ανταλλαγή δεδομένων και την κοινή χρήση πόρων.
Κατά τα λοιπά ισχύει αναλόγως η παρ. 3Β του άρθρου 21.
- Κάθε Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης επικαιροποιείται ανά δύο (2) έτη και οι διαδικασίες επικαιροποίησης ολοκληρώνονται μέχρι και την 31η Μαρτίου.
- Τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και στις ιστοσελίδες των οικείων περιφερειών και δήμων, υπό τη μορφή πρακτικού οδηγού. Τα αναρτώμενα Ειδικά Σχέδια συνοδεύονται από πρακτικές οδηγίες πρόληψης, αυτοπροστασίας και άμεσης αντίδρασης για τους πολίτες.
- Τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης Πυρκαγιών, καθώς και τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης λοιπών φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών, περιλαμβανομένων, ιδίως, των σχεδίων πρόληψης πλημμυρικού κινδύνου και προστασίας εθνικών δρυμών, σχεδιάζονται από τη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Ο ανωτέρω σχεδιασμός περιλαμβάνει οδηγίες για την εφαρμογή ενιαίων κατευθύνσεων, προτύπων και προδιαγραφών για τη σύνταξη, έγκριση, εφαρμογή και επικαιροποίηση των σχεδίων από τους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς των άρθρων 20 και 21 και λαμβάνει υπόψη σχέδια πρόληψης των δασικών ή λοιπών υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, η Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας συνεργάζεται με την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία διαδημοτικής κατάρτισης Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών και λοιπών καταστροφών, περιλαμβανομένων, ιδίως:
α) του ελάχιστου περιεχομένου, της δομής και του τύπου των Διαδημοτικών Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης,
β) της διαδικασίας πρόσκλησης, διαβούλευσης και συνεργασίας μεταξύ όμορων δήμων και του τρόπου ορισμού του Δήμου που αναλαμβάνει τον ρόλο του Επικεφαλής,
γ) των μηχανισμών λειτουργικής διασύνδεσης, συνέργειας και συμπληρωματικότητας με τα επιμέρους Ειδικά Σχέδια Πρόληψης και τα Τοπικά Σχέδια Πολιτικής Προστασίας των δήμων, καθώς και με τα συναφή πληροφοριακά συστήματα,
δ) των κανόνων κοινής χρήσης πόρων, μέσων και υποδομών και του επιμερισμού αρμοδιοτήτων και ευθυνών για την εφαρμογή και επικαιροποίησή τους,
ε) των όρων ενεργοποίησης, απενεργοποίησης και λήψης αποφάσεων σε περιόδους αυξημένου κινδύνου ή κρίσης,
στ) της συνδρομής και υποστήριξης των αρμόδιων υπηρεσιών του Π.Σ. και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας προς τους συμμετέχοντες Δήμους,
ζ) των δεικτών και των μεθόδων αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των Διαδημοτικών Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης.».
Άρθρο 19
Ψηφιακή αποτύπωση και ηλεκτρονική τήρηση Γενικών και Ειδικών Σχεδίων Πολιτικής Προστασίας – Προσθήκη άρθρου 23Β στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 23Β ως εξής:
«Άρθρο 23Β
Ψηφιακά Σχέδια Πολιτικής Προστασίας
- Στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύναται να λειτουργεί κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα για την ηλεκτρονική τήρηση, ψηφιακή αποτύπωση και διαχείριση:
α) των Περιφερειακών Σχεδίων του άρθρου 20,
β) των Τοπικών Σχεδίων του άρθρου 21,
γ) των Γενικών Σχεδίων του άρθρου 23, και
δ) των Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης του άρθρου 23Α.
Η πλατφόρμα διασυνδέεται επιχειρησιακά με το Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.
- Οι αρμόδιες υπηρεσίες των άρθρων 20, 21, 23 και 23Α καταθέτουν, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 6, τα σχέδια της παρ. 1 σε μορφή κειμένου, τα οποία μετατρέπονται στη συνέχεια από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας σε γεωχωρική μορφή (GIS) με τη χρήση μεταδεδομένων, σύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές της απόφασης της παρ. 6. Τα γεωχωρικά επίπεδα περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον, τα όρια εφαρμογής των Σχεδίων, τα σημεία υδροληψίας, τις αντιπυρικές λωρίδες, τα σημεία συγκέντρωσης, τις οδεύσεις απομάκρυνσης και τις κρίσιμες υποδομές αντιπυρικής σημασίας.
- Κάθε Σχέδιο διαθέτει:
α) πλήρη εσωτερική – επιχειρησιακή έκδοση και
β) δημόσια – απλουστευμένη έκδοση με τη μορφή οδηγού του πολίτη, χωρίς ευαίσθητες πληροφορίες, η οποία αναρτάται υποχρεωτικά στους ιστότοπους που προβλέπονται στα άρθρα 23 και 23Α.
- Κάθε σχέδιο φέρει μοναδικό αναγνωριστικό, ιστορικό εκδόσεων, ημερομηνία έγκρισης και υποχρεωτικό κύκλο επικαιροποίησης, όπως ορίζεται στα άρθρα 20, 21, 23 και 23Α. Οι επικαιροποιήσεις, μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας της παρ. 1, μπορούν να υποβάλλονται και μέσω της πλατφόρμας.
- Η πλατφόρμα διαλειτουργεί, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ., με:
α) την Εθνική Βάση Δεδομένων του άρθρου 22,
β) το Μητρώο Στοιχείων και Επικοινωνίας του Εθνικού Μηχανισμού του άρθρου 36Α,
γ) το Ημερήσιο Σύστημα Επικινδυνότητας, τους σχετικούς Χάρτες και λοιπά πληροφοριακά συστήματα πολιτικής προστασίας.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται:
α) οι τεχνικές προδιαγραφές της πλατφόρμας, η αρχιτεκτονική ασφάλειας, τα πρότυπα αρχείων, και οι μηχανισμοί διαλειτουργικότητας,
β) τα ελάχιστα περιεχόμενα κειμένων και δεδομένων των Σχεδίων, περιλαμβανομένων θεματικών επιπέδων, κωδικοποιήσεων και ορολογίας, τα οποία εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλα τα επίπεδα Σχεδίων,
γ) οι πολιτικές ασφάλειας πληροφοριών και προστασίας προσωπικών δεδομένων,
δ) το πλαίσιο πρόσβασης και διαβάθμισης και, ιδίως, τα επίπεδα πρόσβασης, οι ρόλοι και τα δικαιώματα χρηστών, η διαδικασία πιστοποίησης των χρηστών, οι όροι δημοσιοποίησης της απλουστευμένης έκδοσης με τη μορφή οδηγού του πολίτη, καθώς και οι κανόνες καταγραφής και διατήρησης ενεργειών χρηστών,
ε) οι προδιαγραφές προσβασιμότητας των Σχεδίων σε άτομα με αναπηρία,
στ) οι διαδικασίες ιχνηλασιμότητας, αρχειοθέτησης και τήρησης ιστορικότητας,
ζ) ο χρόνος έναρξης της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας της πλατφόρμας,
η) τα χρονοδιαγράμματα ψηφιοποίησης των υφιστάμενων Σχεδίων,
θ) κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Άρθρο 20
Έκδοση ειδικού εγγράφου ταυτοποίησης προσωπικού Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας – Προσθήκη περ. ζ) στην παρ. 2 του άρθρου 30 του ν. 4662/2020
Στην παρ. 2 του άρθρου 30 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί αρμοδιοτήτων του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, προστίθεται περ. ζ΄ ως εξής:
«ζ. Δύναται να ορίζει τον τύπο, το περιεχόμενο και τη διαδικασία έκδοσης ειδικού εγγράφου υπηρεσιακής ταυτοποίησης του προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.».
Άρθρο 21
Αναδιάρθρωση Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων – Σύσταση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας – Τροποποίηση άρθρου 36 ν. 4662/2020
Στο άρθρο 36 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) στην περ. α), i) μετά τις λέξεις «επιχειρησιακό συντονισμό» προστίθενται οι λέξεις «, την κλιμάκωση και την εποπτεία σε όλη την Επικράτεια», ii) μετά τις λέξεις «μέσων και εξοπλισμού» προστίθενται οι λέξεις «για συμβάντα μεγάλης έκτασης», αβ) στην περ. β), μετά τις λέξεις «διακρατικών συμφωνιών» προστίθενται οι λέξεις «ή μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας», β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 3, οι λέξεις «έχει και» αντικαθίστανται από τις λέξεις «είναι αρμόδιος για», γ) στην παρ. 5, γα) στην περ. α) η λέξη «Προσωπικού» αντικαθίσταται από τις λέξεις «Γραμματείας – Προσωπικού», γβ) προστίθεται περ. στ), δ) στο εισαγωγικό εδάφιο της παρ. 6, μετά τις λέξεις «ιδίως, από» οι λέξη «μετεωρολόγους,» διαγράφεται, ε) στην παρ. 7, εα) οι λέξεις «Ο Υποδιοικητής, Ανώτερος ή Ανώτατος Αξιωματικός Π.Σ., εκτελεί όλα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ως Υποδιοικητής ορίζεται ανώτατος αξιωματικός Π.Σ., ο οποίος εκτελεί», εβ) οι λέξεις «και τη σχετική νομοθεσία» αντικαθίστανται από το σημείο στίξης «,», εγ) οι λέξεις «και υποστηρίζεται από το Γραφείο Γραμματείας Υποδιοικητή» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του προσωπικού και υποστηρίζεται από το Γραφείο Γραμματείας – Προσωπικού», στ) στην παρ. 8, στα) στην περ. α) οι λέξεις «κυρίως, εποπτεύει» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ιδίως, εποπτεύει την κινητοποίηση, που πραγματοποιείται από τα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων (ΠΕ.Κ.Ε.) του Π.Σ. στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους», στβ) στην περ. β) οι λέξεις «, έρευνας και διάσωσης και της διάθεσης, κατόπιν αιτήματος των εναέριων μέσων του Πυροσβεστικού Σώματος στους αρμόδιους φορείς (ΓΕΑ, Ε.Κ.Α.Β.), για την εκτέλεση αεροδιακομιδών» διαγράφονται, στγ) η περ. ε) αντικαθίσταται, στδ) προστίθενται περ. στ) και ζ), ζ) η παρ. 9 αντικαθίσταται, η) στην παρ. 10 οι λέξεις «εκδίδεται εντός ενενήντα (90) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος, Κανονισμός Οργάνωσης και Λειτουργίας του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., Κανονισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας-Μνημόνιο Ενεργειών των Μονάδων του» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εκδίδονται ο Κανονισμός Οργάνωσης και Λειτουργίας του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., ο Κανονισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., το Μνημόνιο Ενεργειών των Μονάδων του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.», ζ) προστίθεται παρ. 11 και το άρθρο 36, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 36
Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων
- Το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) αποτελεί Ειδική Κεντρική Υπηρεσία του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) και εποπτεύεται από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας.
- Το Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο και είναι αρμόδιο για:
α) Τον επιχειρησιακό συντονισμό, την κλιμάκωση και την εποπτεία σε όλη την Επικράτεια της κινητοποίησης των πυροσβεστικών δυνάμεων, μέσων και εξοπλισμού για συμβάντα μεγάλης έκτασης, κατά τις εντολές της φυσικής ηγεσίας του Π.Σ. στο πλαίσιο εκπλήρωσης της αποστολής του, για την αντιμετώπιση των συνεπειών από φυσικές, τεχνολογικές και λοιπές καταστροφές, τις περιπτώσεις διάσωσης και παροχής βοηθείας, περιφρούρησης και διαφύλαξης της περιουσίας που καταστράφηκε ή απειλήθηκε από πυρκαγιές ή άλλες καταστροφές.
β) Τη συνδρομή σε φορείς του εσωτερικού, καθώς και σε φορείς άλλων χωρών στο πλαίσιο διακρατικών συμφωνιών ή μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
γ) Τον επιχειρησιακό συντονισμό και τη συνεργασία όλων των συναρμόδιων Υπηρεσιών, στο πλαίσιο εφαρμογής του Εθνικού Σχεδιασμού Πολιτικής Προστασίας της Χώρας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
- Η Διοίκηση του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. ανατίθεται σε Υποστράτηγο Γενικών Καθηκόντων, ο οποίος είναι αρμόδιος για τον επιχειρησιακό συντονισμό της κινητοποίησης των διατεθειμένων εναέριων μέσων, κατόπιν έγκρισης του Αρχηγού του Π.Σ. Τον Διοικητή του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. επικουρεί κατά την άσκηση των καθηκόντων του, και αναπληρώνει, όταν απουσιάζει ή κωλύεται, Υποδιοικητής.
- Ο Διοικητής του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. υποστηρίζεται στο έργο του από το Γραφείο Διοικητή, από το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης και από τη Μονάδα Επιστημονικής Υποστήριξης.
- Το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης, διαρθρώνεται στα ακόλουθα Γραφεία:
α) Γραφείο Γραμματείας – Προσωπικού.
β) Γραφείο Προμηθειών – Δαπανών.
γ) Γραφείο Διαχείρισης Υλικού.
δ) Γραφείο Υποστήριξης Κτιριακών Υποδομών.
ε) Γραφείο Υποστήριξης Πληροφοριακών Συστημάτων.
στ) Γραφείο Εκπαίδευσης, Διακλαδικότητας, Σχεδίων, Μνημονίων και Ασκήσεων.
- Η Μονάδα Επιστημονικής Υποστήριξης στελεχώνεται από εξειδικευμένο προσωπικό του Π.Σ. και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, ιδίως, από δασολόγους, δασοπόνους, χημικούς μηχανικούς, πολιτικούς μηχανικούς και μηχανολόγους μηχανικούς, γεωλόγους, πτυχιούχους διαχείρισης ανάλυσης κρίσεων και καταστροφών και είναι αρμόδιο για:
α) την επιχειρησιακή αξιολόγηση των πληροφοριών και δεδομένων που αφορούν σε υπό εξέλιξη συμβάντα και σε προειδοποίηση για επερχόμενο κίνδυνο,
β) την τήρηση βάσεων στατιστικών και επιστημονικών δεδομένων.
- Ως Υποδιοικητής ορίζεται ανώτατος αξιωματικός Π.Σ., ο οποίος εκτελεί τα καθήκοντα που του ανατίθενται από τον Διοικητή, εκτός από τη σύνταξη εκθέσεων αξιολόγησης του προσωπικού και υποστηρίζεται από το Γραφείο Γραμματείας – Προσωπικού.
- Στο Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. λειτουργούν:
α) Μονάδα Χερσαίων και Θαλάσσιων Επιχειρήσεων (Unit1-SEALOPS), η οποία, ιδίως, εποπτεύει την κινητοποίηση, που πραγματοποιείται από τα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων (ΠΕ.Κ.Ε.) του Π.Σ. στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και συντονίζει την κινητοποίηση των πυροσβεστικών, χερσαίων και θαλάσσιων, δυνάμεων για συμβάντα μεγάλης έκτασης, σε όλη την επικράτεια για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται ευρεία χερσαία ή θαλάσσια επιχειρησιακή κινητοποίηση, συνεργαζόμενη, κατά περίπτωση, με άλλους συναρμόδιους Φορείς.
β) Μονάδα Εναερίων Επιχειρήσεων (Unit2-AIROPS), η οποία είναι υπεύθυνη κυρίως για τον προγραμματισμό των εναέριων επιτηρήσεων και τον συντονισμό και τη διαχείριση των επιχειρησιακά διαθέσιμων που τελούν υπό τον έλεγχο του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., εθνικών, ιδιόκτητων ή μισθωμένων, εναέριων μέσων για επιχειρήσεις πυρόσβεσης.
γ) Μονάδα Εμπλεκομένων Φορέων (Unit3-COMRES), η οποία είναι υπεύθυνη κυρίως για την εποπτεία και τον συντονισμό της κινητοποίησης των ανά περίπτωση εμπλεκόμενων επιχειρησιακά στην πολιτική προστασία δυνάμεων.
δ) Μονάδα Ευρωπαϊκού Μηχανισμού και Διεθνούς Συνδρομής (Unit4-EUCPM/RescEU), η οποία είναι αρμόδια για τη συμμετοχή του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. στους μηχανισμούς ενεργοποίησης αντίστοιχων κέντρων άλλων χωρών και την ενεργοποίηση των απαραίτητων διαδικασιών στις περιπτώσεις αποστολής ή λήψης διεθνούς βοηθείας, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
ε) Μονάδα Ενιαίου Ευρωπαϊκού Αριθμού Έκτακτης Ανάγκης 112 (Unit5-112), η οποία, μέσω της Υπηρεσίας Επικοινωνιών Έκτακτης Ανάγκης 112 των άρθρων 217 και 218 του ν. 4727/2020 (Α’ 184):
εα) υποδέχεται, μέσω του κέντρου λήψης επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης (Public Safety Answering Point, P.S.A.P.) της Μονάδας, τις κλήσεις έκτακτης ανάγκης των πολιτών προς το 112, με χρήση πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας, τα οποία προσφέρονται ατελώς και καλύπτουν τις ειδικές απαιτήσεις προσβασιμότητας του ν. 4994/2022 (Α’ 215). Τα κανάλια επικοινωνίας είναι, ιδίως, η τηλεφωνική κλήση από σταθερό ή κινητό τηλέφωνο, το γραπτό μήνυμα (SMS), το μήνυμα πολυμέσων (ΜΜS), το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email), η κλήση, το μήνυμα μέσω του συστήματος «eCall», η βιντεοκλήση και οι λοιπές υπηρεσίες πλήρους συνομιλίας, περιλαμβανομένου του κειμένου σε πραγματικό χρόνο (Real Time Text, RTT), οι οποίες παρέχονται μέσω εφαρμογής για φορητές συσκευές που βασίζεται σε υπηρεσία πρόσβασης στο διαδίκτυο. Κατά την υποδοχή και διαχείριση της επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης μέσω του 112, η Μονάδα συλλέγει κρίσιμες πληροφορίες για το περιστατικό, εντοπίζει τη γεωγραφική θέση του επικοινωνούντος πολίτη, με βάση τα καθορισμένα από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) κριτήρια για την ακρίβεια και την αξιοπιστία των πληροφοριών γεωεντοπισμού, και διαβιβάζει άμεσα την επικοινωνία στον κατά τόπο και καθ’ ύλην αρμόδιο για τη διαχείριση συμβάντος Φορέα Αντιμετώπισης Κινδύνων και Εκτάκτων Αναγκών (Φ.Α.Κ.Ε.Α.), δηλαδή στην Ελληνική Αστυνομία, στο Πυροσβεστικό Σώμα, στο Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, διασυνδέοντας τον πολίτη με τον ως άνω Φ.Α.Κ.Ε.Α. και διαβιβάζοντας σε εκείνον τα στοιχεία του περιστατικού και τα δεδομένα τοποθεσίας, μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Επικοινωνιών Έκτακτης Ανάγκης. Τα απαραίτητα δεδομένα τοποθεσίας για τον αυτόματο γεωεντοπισμό των χρηστών, που επικοινωνούν με τον ενιαίο ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης «112», από συσκευή κινητής τηλεφωνίας διαβιβάζονται, ατελώς για τον πολίτη, μέσω γραπτών μηνυμάτων (data SMS) ή μέσω του Ασφαλούς Πρωτοκόλλου Μεταφοράς Υπερκειμένου (Hypertext Transfer Protocol Secure, https). Η διαβίβαση των πληροφοριών του συμβάντος έκτακτης ανάγκης προς τον κατά περίπτωση αρμόδιο Φ.Α.Κ.Ε.Α. σηματοδοτεί την έναρξη του περιστατικού, προκειμένου ο Φ.Α.Κ.Ε.Α. να το διαχειριστεί. Για τον σκοπό αυτόν, οι Φ.Α.Κ.Ε.Α. διατηρούν τα κέντρα τους στελεχωμένα σε εικοσιτετράωρη βάση. Η υποδοχή και διαχείριση της επικοινωνίας μέσω του «112» αποσκοπεί αποκλειστικά στην άμεση ανταπόκριση στο συμβάν από τον κατά τόπο και καθ΄ ύλην αρμόδιο Φ.Α.Κ.Ε.Α., ο οποίος ορίζεται υπεύθυνος για τη χορήγηση στοιχείων αναφορικά με τη διαχείριση του συμβάντος προς τους αιτούντες πολίτες.
Σε περιστατικά εξαφάνισης ή διακινδύνευσης ανήλικου, η Μονάδα διαβιβάζει άμεσα την επικοινωνία στον κατά τόπο και καθ’ ύλην αρμόδιο για τη διαχείριση του συμβάντος Φ.Α.Κ.Ε.Α., διασυνδέοντας τον επικοινωνούντα πολίτη με τον ως άνω Φ.Α.Κ.Ε.Α., στην κρίση του οποίου εναπόκειται η σύνδεση με την Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή SOS «1056» και την Ευρωπαϊκή Γραμμή για Εξαφανισμένα Παιδιά «116000».
εβ) εφόσον κριθεί επιχειρησιακά αναγκαίο και λάβει αρμοδίως σχετική εντολή, προειδοποιεί και ενημερώνει, μέσω πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας, τους πολίτες που βρίσκονται εντός ορισμένης γεωγραφικής περιοχής και επικαιροποιεί τις σχετικές οδηγίες βάσει της παρ. 6 του άρθρου 23 για:
- i) περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή επικίνδυνων φαινομένων ή συμβάντων για κίνδυνο ζωής, σωματικής ακεραιότητας ή απώλειας περιουσίας,
- ii) την έκδοση μέτρων μερικής ή πλήρους αναστολής της κυκλοφορίας, της λειτουργίας επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των δημόσιων εκδηλώσεων καθώς και κάθε άλλου προληπτικού μέτρου για την προστασία των πολιτών,
iii) την ανακοίνωση και κοινοποίηση σε υπόχρεους της επίταξης των πάσης φύσεως υπηρεσιών τους, μηχανημάτων έργου και ιδιωτικών μέσων μεταφοράς.
Οι ειδοποιήσεις αποστέλλονται ατελώς με χρήση του πληροφοριακού Συστήματος Ενημέρωσης Πολιτών 112 και καλύπτουν τις ειδικές απαιτήσεις προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία, ιδίως μέσω της Υπηρεσίας Εκπομπής Κυψέλης (Cell Broadcast Service, GR-Alert), για κατόχους έξυπνων κινητών τηλεφώνων χωρίς προεγγραφή στην υπηρεσία, ή της Υπηρεσίας ειδοποίησης εγγεγραμμένων πολιτών 112, για τη λήψη ειδοποιήσεων, κατόπιν εγγραφής σε πλατφόρμα στην ιστοσελίδα του 112, για τη γεωστοχευμένη αποστολή ειδοποίησης μέσω γραπτού μηνύματος (SMS) ή μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) ή αυτοματοποιημένης τηλεφωνικής κλήσης σε σταθερό ή κινητό τηλέφωνο (automatic voice calling, AVC).
στ) Μονάδα Διάσωσης και Αεροδιακομιδών (Unit6-HEMS), η οποία είναι αρμόδια για την επιχειρησιακή διαχείριση των αιτημάτων εναέριας διάσωσης και αεροδιακομιδών, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Μηχανισμού. Η Μονάδα στελεχώνεται από προσωπικό του Π.Σ., του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Β.) και στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο υπηρετεί εκ περιτροπής σε βάρδιες, για την κάλυψη της εικοσιτετράωρης λειτουργίας της Μονάδας. Το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων διατίθεται, αποσπάται ή μετατίθεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
ζ) Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-METEO), η οποία είναι αρμόδια για την παροχή εξειδικευμένων, έγκαιρων και αξιόπιστων μετεωρολογικών πληροφοριών, αναλύσεων και προβλέψεων, τη συνεργασία με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνων και την υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση καιρικών φαινομένων, φυσικών καταστροφών, κρίσεων και εκτάκτων αναγκών και στελεχώνεται από:
ζα) οκτώ (8) μετατιθέμενους, αποσπώμενους ή μετακινούμενους αξιωματικούς ειδικών καθηκόντων του Π.Σ. κατηγορίας Διοικητικών ειδικότητας Μετεωρολόγων ή γενικών καθηκόντων με πτυχίο ή δίπλωμα μετεωρολογίας,
ζβ) έξι (6) αποσπώμενους μόνιμους πολιτικούς υπαλλήλους κλάδου ΠΕ Περιβάλλοντος ειδικότητας ΠΕ Μετεωρολόγων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας,
ζγ) δύο (2) μετατιθέμενους, αποσπώμενους ή διατιθέμενους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας ειδικότητας Μετεωρολόγων.
Tο έργο της Μονάδας συνδράμουν μέλη της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κατά περίπτωση, και για την υποστήριξη της ετοιµότητας και της απόκρισης σε δασικές πυρκαγιές. Το προσωπικό υπηρετεί εκ περιτροπής σε βάρδιες, για την κάλυψη της εικοσιτετράωρης λειτουργίας της Μονάδας.
- Στις Μονάδες της παρ. 8 προΐσταται Συντονιστής Συμβάντων, ο οποίος προέρχεται από το Π.Σ., εκτελεί τα καθήκοντα που του ανατίθενται από τον Διοικητή και είναι αρμόδιος για τη διαχείριση της ροής πληροφοριών που προέρχονται από τις Μονάδες και τη διαβίβαση αυτών ιεραρχικά. Τον Συντονιστή Συμβάντων υποστηρίζει Γραφείο Γραμματειακής Υποστήριξης Μονάδων.
- Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας εκδίδονται ο Κανονισμός Οργάνωσης και Λειτουργίας του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., ο Κανονισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., το Μνημόνιο Ενεργειών των Μονάδων του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. και ρυθμίζονται θέματα διάρθρωσης και στελέχωσής του και κάθε άλλο συναφές ζήτημα.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθορίζονται ο αριθμός των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων που διατίθενται, αποσπώνται ή μετατίθενται στη Μονάδα Διάσωσης και Αεροδιακομιδών, τα καθήκοντα, η διοικητική και υπηρεσιακή υπαγωγή, η εκπαίδευση, το ωράριο, ο αριθμός των βαρδιών, ο τυχόν απαραίτητος εξοπλισμός και κάθε συναφής λεπτομέρεια.».
Άρθρο 22
Σύσταση Μητρώου Στοιχείων και Επικοινωνίας του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων – Προσθήκη άρθρου 36Α στον ν. 4662/2020
Στον ν. 4662/2020 (Α’ 27) προστίθεται άρθρο 36Α ως εξής:
«Άρθρο 36Α
Μητρώο Στοιχείων και Επικοινωνίας
- Συστήνεται στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) Μητρώο Στοιχείων και Επικοινωνίας του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, με σκοπό τη συγκέντρωση, διαχείριση, επικαιροποίηση και ασφαλή διάθεση των στοιχείων επικοινωνίας των φορέων και προσώπων που μετέχουν ή δύνανται να συνδράμουν στον Εθνικό Μηχανισμό.
- Το Μητρώο τηρείται και επικαιροποιείται από το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. κατά τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 36. Το Τμήμα μεριμνά για την καταχώριση, επεξεργασία και τακτική επικαιροποίηση των στοιχείων.
- Στο Μητρώο καταχωρίζονται στοιχεία επικοινωνίας:
α) των προσώπων που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό της παρ. 1 του άρθρου 7,
β) των προσώπων που μετέχουν στο Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας,
γ) των προσώπων που μετέχουν στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας,
δ) των προσώπων που μετέχουν στα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας, καθώς και
ε) εκπροσώπων εγγεγραμμένων εθελοντικών οργανώσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων, ανεξαρτήτως του αν εντάσσονται στο Μητρώο Πολιτικής Προστασίας.
- Για κάθε φορέα ή πρόσωπο της παρ. 3 καταχωρίζονται, τουλάχιστον, ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, τηλέφωνο, ηλεκτρονική διεύθυνση, καθώς και εναλλακτικά στοιχεία επικοινωνίας για τους σκοπούς εικοσιτετράωρης ετοιμότητας.
- Πρόσβαση στο Μητρώο έχουν αποκλειστικά πιστοποιημένοι χρήστες, που ορίζονται από τους ανωτέρω φορείς σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 10. Οι χρήστες εγγράφονται με διαπιστευτήρια της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ή με ειδικούς κωδικούς που εκδίδει το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.
- Στο πλαίσιο του Μητρώου της παρ. 1 τηρείται Υπομητρώο Πιστοποιημένων Χρηστών, στο οποίο εγγράφονται τα πρόσωπα που λαμβάνουν τους ειδικούς κωδικούς πρόσβασης της παρ. 5. Οι κωδικοί είναι προσωπικοί και μοναδικοί και οι κάτοχοί τους ευθύνονται αποκλειστικά για τη χρήση και την τήρησή τους.
- Το Μητρώο δύναται να διαλειτουργεί, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ., με υφιστάμενες βάσεις δεδομένων του Δημοσίου, όπως το Μητρώο Πολιτικής Προστασίας, τα Μητρώα των Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού ή συναφή πληροφοριακά συστήματα.
- Υπεύθυνος επεξεργασίας για το Μητρώο είναι το Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Εκτελών την επεξεργασία είναι το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ..
- Τα στοιχεία επικαιροποιούνται τουλάχιστον ανά τρεις (3) μήνες ή άμεσα σε περίπτωση αλλαγής των προσώπων, μεταβολής των θέσεων που κατέχουν ή των αρμοδιοτήτων τους.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές, η διαδικασία λειτουργίας του Μητρώου και του Υπομητρώου, οι όροι πρόσβασης, οι διαβαθμίσεις δικαιωμάτων των χρηστών, τα μέτρα ασφάλειας και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Άρθρο 23
Έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας – Αντικατάσταση άρθρου 42 ν. 4662/2020
Το άρθρο 42 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), περί επιτροπής διενέργειας ελέγχων, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 42
Επιτροπή αξιολόγησης αιτημάτων έργων αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας
- Στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συστήνεται, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, επιτροπή αξιολόγησης αιτημάτων των Δήμων και των Περιφερειών για την υλοποίηση έργων:
α) καθαρισμού της κοίτης των ρεμάτων και λειτουργικότητας των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων,
β) ανάσχεσης διάβρωσης βασικών οδικών δικτύων, αντιστήριξης πρανών και αποτροπής κατολισθητικών φαινομένων,
που υποβάλλονται σύμφωνα με την παρ. 3.
- Στην επιτροπή της παρ. 1 συμμετέχουν:
α) ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, ως Πρόεδρος, με τον αναπληρωτή του,
β) ο Γενικός Διευθυντής Πρόληψης και Αντιμετώπισης Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών, με τον αναπληρωτή του,
γ) ένας (1) εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, που ορίζεται από τον οικείο Γενικό Γραμματέα, με τον αναπληρωτή του,
δ) ένα εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Δασών, που ορίζεται από τον οικείο Γενικό Γραμματέα, με τον αναπληρωτή του,
ε) ένας (1) εκπρόσωπος της Ειδικής Γραμματείας Υδραυλικών Έργων και Κτηρίων, που ορίζεται από τον οικείο Ειδικό Γραμματέα, με τον αναπληρωτή του.
- Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο εκάστου έτους και όποτε άλλοτε κρίνουν αναγκαίο, υποβάλλουν στην επιτροπή της παρ. 1:
α) κατάλογο ολοκληρωμένων κατά το προηγούμενο έτος και εν εξελίξει έργων των περ. α) και β) της παρ. 1.
β) αιτήματα υλοποίησης έργων των περ. α) και β) της παρ. 1 ως κατεπειγόντων για περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, βάσει των εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας.
- Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων και Περιβάλλοντος του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επεξεργάζεται τους καταλόγους και τα αιτήματα της παρ. 3, συγκεντρώνει και αναλύει τα δηλωθέντα στοιχεία και υποβάλλει αιτιολογημένη εισήγηση προς την επιτροπή της παρ. 1.
- Η επιτροπή της παρ. 1 αξιολογεί την εισήγηση της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Περιβάλλοντος και προτείνει στον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας τον χαρακτηρισμό έργων ως άμεσης υλοποίησης σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση καταστροφικών φαινομένων.
- Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας χαρακτηρίζει τα αναγκαία έργα ως άμεσης υλοποίησης και αυτά υλοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 23 του ν. 4915/2022 (Α’ 63), περί άμεσης αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών από τους Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού.».




14 Ιανουαρίου 2026, 12:25 | ΛαμπρινήΜόνιμος ΣύνδεσμοςΟι Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας επιτελούν καθήκοντα που ανταποκρίνονται σε μόνιμες και συνεχείς ανάγκες αυξημένης επιχειρησιακής σημασίας. Για την αποτελεσματική λειτουργία τους, σύμφωνα με τον σκοπό του νόμου, δεν ενδείκνυται η κάλυψη των αναγκών αυτών μέσω ανάθεσης πρόσθετων καθηκόντων σε προσωπικό άλλων υπηρεσιών, αλλά η στελέχωσή τους από ήδη απασχολούμενους εργαζόμενους με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, οι οποίοι διαθέτουν τεκμηριωμένη εμπειρία και εξειδικευμένες γνώσεις στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Κατά συνέπεια, καθίσταται αναγκαία η πρόβλεψη ειδικής ρύθμισης για την οργανική τους ένταξη στις εν λόγω Διευθύνσεις.
Σχόλια για άρθρο 23: Έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας – Αντικατάσταση άρθρου 42 ν. 4662/2020
Με το άρθρο αυτό καταργείται η «Επιτροπή Διενέργειας Ελέγχων» που προβλέπει σήμερα το άρθρο 42 του ν. 4662/2020, όπως ισχύει, και αντικαθίσταται με την «Επιτροπή αξιολόγησης αιτημάτων έργων αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας», με αντικείμενο την αξιολόγηση αιτημάτων των δήμων και των περιφερειών για την υλοποίηση έργων: α) καθαρισμού της κοίτης των ρεμάτων και λειτουργικότητας των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, β) ανάσχεσης διάβρωσης βασικών οδικών δικτύων, αντιστήριξης πρανών και αποτροπής κατολισθητικών φαινομένων, βάσει της προβλεπόμενης στην παρ. 3 του παρόντος άρθρου διαδικασίας. Η τελευταία προβλέπει ότι «Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο εκάστου έτους και όποτε άλλοτε κρίνουν αναγκαίο, υποβάλλουν στην επιτροπή της παρ. 1: α) κατάλογο ολοκληρωμένων κατά το προηγούμενο έτος και εν εξελίξει έργων των περ. α) και β) της παρ. 1. β) αιτήματα υλοποίησης έργων των περ. α) και β) της παρ. 1 ως κατεπειγόντων για περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, βάσει των εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας».
Καταρχάς, επισημαίνουμε ότι, δυστυχώς, η έως σήμερα εμπειρία διαχείρισης των ποτάμιων συστημάτων στη χώρα μας έχει αποδείξει ότι υπάρχει έλλειψη κατανόησης του τρόπου λειτουργίας τους με αποτέλεσμα σε πλείστες περιπτώσεις τα έργα που υλοποιούνται (καθαρισμοί ποταμών, τεχνικά έργα διευθέτησης κοίτης) να επιδεινώνουν το πρόβλημα του κινδύνου πλημμύρας στις περιοχές εφαρμογής. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητο να προβλέπονται επαρκή εχέγγυα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των ως άνω έργων.
Το παρόν άρθρο αναθέτει την ευθύνη λήψης αποφάσεων για επεμβάσεις σε υδατικά και δασικά οικοσυστήματα στο ΥΠΚΚΠΠ μέσω της ως άνω Επιτροπής και της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Περιβάλλοντος του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εγείροντας ανησυχίες κατά πόσο τα όργανα αυτά του υπουργείου έχουν την γνώση και εμπειρία και κατά συνέπεια την αρμοδιότητα για τη διαχείριση των ποταμών και ρεμάτων, με δεδομένο ότι αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται ως οικοσυστήματα προς διαχείριση και προστασία και όχι απλώς για την εκτέλεση έργων υποδομών εντός αυτών. Επιπλέον, η σύσταση της Επιτροπής, όσο και η εμπλοκή της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Περιβάλλοντος του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα ότι τα προτεινόμενα έργα θα τηρούν τις διατάξεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η αναφορά «βάσει των εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας» είναι στη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν είναι σαφές τι συνεπάγεται. Αφορά, δηλαδή, μόνο τον χαρακτηρισμό περιοχών υψηλής επικινδυνότητας ή και τα μέτρα και έργα που προβλέπονται ήδη στα ΣΔΚΠ; Δεδομένου ότι τα ΣΔΚΠ αναθεωρούνται ανά εξαετία, δύναται να προκύπτει και νωρίτερα η ανάγκη για υλοποίηση νέων έργων. Ποια εχέγγυα παρέχει η παρούσα διάταξη για τον έλεγχο της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης;
Η ανάθεση με τον παρόν άρθρο σε επιτροπή που συστήνεται στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας των αρμοδιοτήτων αξιολόγησης των αιτημάτων έργων αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας των οτα α’ και β’ βαθμού, και εισήγησης προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για τον χαρακτηρισμό ορισμένων εξ αυτών ως κατεπειγόντων, φαίνεται να επιχειρεί τη συνολική εποπτεία των αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων σε επίπεδο όλης της επικράτειας. Ωστόσο, αρμόδιοι για την υλοποίηση τέτοιων έργων δεν είναι μόνο οι οτα α’ και β’ βαθμού, αλλά και οι δασικές υπηρεσίες, και τον στρατηγικό και συνολικό αυτό ρόλο επιτελούν τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, στα οποία εμπεριέχεται πλήρης κατάλογος ολοκληρωμένων, εν εξελίξει και νέων μέτρων.
Με το άρθρο αυτό η ως άνω Επιτροπή εισηγείται στον ΥΠΚΚΠΠ «τον χαρακτηρισμό έργων ως άμεσης υλοποίησης σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση καταστροφικών φαινομένων» και ενεργοποιείται η διαδικασία του κατεπείγοντος των άρθρων 25 και 26 του ν. 4662/2020. Με τον τρόπο αυτό, όμως, εισάγεται παρέκκλιση από τις προβλέψεις του άρθρου 1 παρ. 2α περ. α) του ν. 4014/2011 για την εξαίρεση των έργων κατεπείγοντος χαρακτήρα από τις γενικές διατάξεις της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης υπό προϋποθέσεις, δίχως να παρέχονται επαρκή εχέγγυα αποτελεσματικής περιβαλλοντικής προστασίας.
Για τον λόγο αυτό προτείνουμε την απόσυρση του άρθρου αυτού.
Σχόλια για άρθρο 19 Ψηφιακή αποτύπωση και ηλεκτρονική τήρηση Γενικών και Ειδικών Σχεδίων Πολιτικής Προστασίας – Προσθήκη άρθρου 23Β στον ν. 4662/2020
Παρ. 2: Τα σχέδια της παρ. 1 θα πρέπει να καταρτίζονται με την χρήση γεωχωρικών δεδομένων για να είναι δυνατή η κατάρτιση συνθετικών χαρτών κινδύνου, η επικαιροποίησή τους και η αξιολόγησή τους. Η μετατροπή κειμένων σε γεωχωρικά δεδομένα, όπως προβλέπεται στην παρούσα παράγραφο, θα αποτελέσει ένα έργο τεράστιου όγκου, το οποίο θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί σε εύλογο χρόνο. Τα γεωχωρικά επίπεδα θα πρέπει να περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον και τα δίκτυα ενέργειας, τους εν ενεργεία και αποκατεστημένους ΧΑΔΑ, τις εγκαταστάσεις SEVESO, χάρτες βλάστησης, δίκτυα μεταφορών, χρήσεις γης και πολεοδομικά σχέδια, υποδομές ειδικού ενδιαφέροντος, περιπολίες επιτήρησης, πεδία βολής, επαγγελματικούς χώρους υψηλού κινδύνου, καταγραφή εθελοντικών ομάδων και επικουρικών δυνάμεων πολιτικής προστασίας όπως περιγράφονται στο άρθρο 5 του παρόντος νομοσχεδίου, πυροφυλάκια, περίπολα, χάρτες αυθαιρέτων κτισμάτων.
Με βάση την κ.υ.α. υπ’ αριθμ. 36615/19.4.2024 (ΦΕΚ Β΄2513/2024) με τίτλο «Ψηφιακή Πλατφόρμα Καταγραφής Έργων Πυροπροστασίας των Δήμων» καθιερώθηκε η δημιουργία πληροφοριακού συστήματος του Υπουργείου Εσωτερικών για την καταγραφή και ενημέρωση των έργων πυροπροστασίας που έχουν ολοκληρώσει οι δήμοι και οι σύνδεσμοι αυτών, με δυνατότητα προσδιορισμού της γεωγραφικής τοποθεσίας των έργων σε χάρτη. Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την πρόοδο εφαρμογής της ως άνω κ.υ.α., ωστόσο όπως προβλέπεται σε αυτή ζητείται ήδη από τους δήμους και ως εκ τούτου οφείλουν να εκπαιδευτούν και να αποτυπώνουν τον σχεδιασμό τους με την χρήση Γεωγραφικών Πληροφοριακών Συστημάτων. Μάλιστα, προβλέπεται στην ως άνω κ.υ.α. ότι η Πλατφόρμα αυτή θα διαλειτουργεί «με τα απαραίτητα μητρώα του δημοσίου για την άντληση στοιχείων ταυτοποίησης των χρηστών». Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η περαιτέρω διαλειτουργικότητα της Πλατφόρμας αυτής και με λοιπά μητρώα και πλατφόρμες των δημόσιων αρχών, όπως η Εθνική Βάση Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών του ν. 4662/2020.
Σχόλια για άρθρο 18 Κατάρτιση Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης – Προσθήκη άρθρου 23Α στον ν. 4662/2020
Τα ολοένα και πιο έντονα εκδηλούμενα περιστατικά καταστροφικών δασικών πυρκαγιών στη χώρα μας καθιστούν επιτακτική την ανάγκη να ενταχθεί ο σχεδιασμός της πρόληψης εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης. Την ανάγκη αυτή φαίνεται πως λαμβάνει υπόψη και η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου ΚΚΠΠ, την οποία χαιρετίζουμε.
Ο νόμος 4662/2020 (ΦΕΚ Α΄ 27), όπως ισχύει, μέσω της πρόβλεψης εργαλείων σχεδιασμού και οργάνων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αποσκοπεί σύμφωνα με το γράμμα του νόμου, σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στον σχεδιασμό της πολιτικής προστασίας που «περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων πολιτικής προστασίας που αφορούν όλες τις φάσεις του κύκλου καταστροφών» (άρθρο 9 παρ. 3). Ο κύκλος διαχείρισης καταστροφών ορίζεται ως «το σύνολο των τακτικών και διαχειριστικών αποφάσεων και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων σε όλα τα στάδια και τις φάσεις του κύκλου της καταστροφής, ήτοι της πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης» (άρθρο 1 παρ. 12). Ωστόσο, αν και αναφέρεται ρητά η πρόληψη, δεν εμπεριέχονται στον νόμο, όπως ισχύει σήμερα, εχέγγυα για έναν συνολικό και συνεκτικό σχεδιασμό της πρόληψης. Tο πρότυπο που προσφέρεται στους Δήμους (ΙΟΛΑΟΣ 2 – Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξ αιτίας δασικών πυρκαγιών) από την ΓΓΠΠ αφορά αποκλειστικά στην υποστήριξη του έργου του Πυροσβεστικού Σώματος στην καταστολή των δασικών πυρκαγιών και στην άμεση διαχείριση των συνεπειών τους (δείτε λεπτομέρειες παρακάτω), χωρίς καμία προαίρεση για την πρόληψη, όπως ο ν. 4662/2020 αλλά και η διεθνής πρακτική ορίζει. Ο τοπικός προληπτικός σχεδιασμός μέσω της ανάλυσης κινδύνου με την εξαγωγή στοχευμένων δράσεων πρόληψης και την χρονικής προτεραιοποίησής τους είναι εξίσου καθοριστικής σημασίας.
Στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδιασμού, οι κίνδυνοι μπορούν να εκτιμηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, σε υψηλή χωρική ανάλυση και να ληφθούν κατάλληλα και πρόσφορα μέτρα πρόληψης με βάση τα χαρακτηριστικά του φαινομένου. Περαιτέρω, η εγγύτητα μεταξύ των φορέων μπορεί να προσφέρει τη βέλτιστη τοπική γνώση και εμπειρία και να εξασφαλίσει την αποτελεσματική συνεργασία και την αμοιβαία λογοδοσία. Τα ως άνω συμπεράσματα επιβεβαιώνονται και από την πιλοτική εφαρμογή Σχεδίων Πρόληψης Δασικών Πυρκαγιών στους Δήμους Καλαμάτας, Κισσάμου και Χαλκιδέων, σχεδίων που εκπονήθηκαν από το WWF Ελλάς και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Για τους παραπάνω λόγους, η θεσμική ενίσχυση της πρόληψης σε τοπικό επίπεδο αποτελούσε ένα πάγιο αίτημα του WWF Ελλάς το οποίο περιλαμβανόταν σε όλες τις παρεμβάσεις-μνημόνια προς την ηγεσία του ΥΚΚΠΠ τα τελευταία 4 έτη. Συνεπώς, η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους, καθώς θα καλύψει ένα νομοθετικό κενό για την ενσωμάτωση της πρόληψης σε τοπικό επίπεδο.
Ωστόσο, η προτεινόμενη διάταξη εισάγει ένα νέο εργαλείο σχεδιασμού σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης ως παραρτήματα των Γενικών Σχεδίων που προβλέπει σήμερα ο νόμος τόσο για τις φυσικές, όσο και τις τεχνολογικές καταστροφές, δίχως να προβλέπει επαρκώς πώς αυτά διαδρούν με τα λοιπά εργαλεία σχεδιασμού του παρόντος νόμου και της λοιπής (περιβαλλοντικής και δασικής) νομοθεσίας (ειδικά με την πρόβλεψη της παραγράφου 8). Για τον λόγο αυτό, ελλοχεύει ο κίνδυνος να προκληθεί σύγχυση, ο σχεδιασμός να γίνει πιο σύνθετος και εν τέλει να μην προχωρήσει εντός εύλογου χρόνου. Παράλληλα η εισαγωγή ενός νέου σχεδίου αποκλειστικά για την πρόληψη έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα του νόμου και εν γένει με την λογική του κύκλου διαχείρισης καταστροφών, που προτείνει μια ενιαία προσέγγιση, λειτουργία και αλληλεπίδραση μεταξύ των φάσεων του κύκλου.
Bάσει του ν. 4662/2020 (Α΄ 27), όπως ισχύει, τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας των Δήμων έχουν αρμοδιότητα σχετική με όλα τα στοιχεία του κύκλου διαχείρισης καταστροφών και, ειδικότερα, να «συντονίζ[ουν] κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο της πολιτικής προστασίας για την πρόληψη, την ετοιμότητα, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των καταστροφών, σύμφωνα με τις μεθόδους οργάνωσης, τα όργανα και την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις διατάξεις του παρόντος» και «επιμελ[ούνται], […], τη σύνταξη Τοπικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών για φυσικές, τεχνολογικές καταστροφές και λοιπές απειλές εντός της χωρικής Επικράτειας του Δήμου […]» (άρθρο 21 παρ. 3 στ. α΄ και ε΄).
Επιπρόσθετα, ο σχεδιασμός σε επίπεδο Δήμων στηρίζεται στο Γενικό Σχέδιο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών εξαιτίας δασικών πυρκαγιών με την κωδική ονομασία «Ιόλαος 2», στο πλαίσιο του Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας με τη συνθηματική λέξη «Ξενοκράτης». Το σχέδιο όμως αυτό αναφέρει ρητά ότι δράσεις και έργα πρόληψης δεν αποτελούν αντικείμενο του και δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτό.
Έχοντας αναγνωρίσει το κενό αυτό, προτείναμε ήδη από τον Οκτώβριο 2023 την επικαιροποίηση του Γενικού Σχεδίου της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών εξαιτίας δασικών πυρκαγιών με την κωδική ονομασία «Ιόλαος 2», αξιοποιώντας το μέχρι σήμερα βασικό εργαλείο επιχειρησιακής δράσης των Δήμων για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, ενσωματώνοντας και δράσεις πρόληψης, ώστε να μην χαθεί η γνώση και η διαδικασία με την οποία ήδη έχουν εξοικειωθεί τα στελέχη των ΟΤΑ. Ίσως, λοιπόν, να ήταν πιο δόκιμο και λειτουργικό να ενσωματωθεί η πρόληψη σε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο εντός του σχεδίου Ιόλαος και όχι με ένα νέο Ειδικό Σχέδιο.
Εφόσον, όμως, επιλέξετε τη θέσπιση ειδικών σχεδίων ως βασική πολιτική πρόληψης, στο πλαίσιο της διαβούλευσης και με στόχο τη βελτίωση των προτεινόμενων, σημειώνουμε τα κάτωθι ειδικότερα σχόλια επί της προτεινόμενης προσθήκης του άρθρου 23Α του ν. 4662/2020.
Παρ. 2: Δεν θεωρούμε απαραίτητο να περιλαμβάνεται τόσο λεπτομερής ανάλυση στη συγκεκριμένη παράγραφο, καθώς πολλά από αυτά τα εδάφια θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται σε εξουσιοδοτική απόφαση του ΓΓΠΠ ή στις οδηγίες που προβλέπονται στην παράγραφο 8.
Παρ. 2 εδ. α΄: Η παραγωγή ποσοτικών και ποιοτικών συνθετικών χαρτών κινδύνου δασικής πυρκαγιάς απαιτεί την ανάλυση πολλών παραμέτρων σχεδιασμού, π.χ. τύπος και δομή βλάστησης, τοπογραφία, κλιματολογικά στοιχεία, χρήσεις γης και άλλες παράμετροι που αναλύονται στην πρόταση του WWF Ελλάς και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών όπως κατατέθηκε τον Οκτώβριο 2023 στο ΥΚΚΠΠ. Οι συγκεκριμένες παράμετροι θα μπορούσαν να περιληφθούν σε εφαρμοστική απόφαση του ΓΓ. Δεν μπορεί να σχεδιαστεί με δεδομένα όπως του EFFIS. Επίσης, δεν περιγράφεται ποια από αυτά πρόκειται να χρησιμοποιηθούν. Το EFFIS καταγράφει πυρκαγιές από 300 στρέμματα και πάνω καμένης έκτασης, ενώ δεν λαμβάνει υπόψη πυρκαγιές σε καλλιεργήσιμα εδάφη, ως εκ τούτου είναι ανεπαρκής ως βάση δεδομένων. O Εθνικός Χάρτης Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών είναι χρήσιμος για να οριστούν οι περιοχές προτεραιότητας στην διάθεση κονδυλίων και την εφαρμογή μέτρων, αλλά δεν μπορεί να χρησιμεύσει για τον σχεδιασμό μέτρων σε τοπική κλίμακα διότι οι απαιτήσεις χωρικής ανάλυσης για ένα τοπικό σχέδιο είναι πολύ υψηλότερες.
Παρ. 2 εδ. β΄: Προτείνουμε να περιληφθεί η ανάλυση των αιτίων αλλά και των σημείων έναρξης πυρκαγιών. Τα σημεία έναρξης είναι μια ακόμα παράμετρος που θα αναδείξει περιοχές προτεραιότητας λήψης μέτρων. Η βελτίωση του συστήματος διερεύνησης των αιτιών των πυρκαγιών, η ανάλυση των σχετικών δεδομένων και τάσεων και η δημόσια διάθεσή τους θα ευνοήσουν τη διαμόρφωση μέτρων για την αντιμετώπιση των αιτίων σε τοπικό επίπεδο, θα αντιμετωπίσουν τη συνωμοσιολογία και θα συμβάλουν στην επιστημονική έρευνα. Οι αιτίες των δασικών πυρκαγιών, τα σημεία έναρξης, οι επικίνδυνες ώρες και ημέρες μπορεί να διαφέρουν αισθητά ανά περιοχή, ανάλογα με τις δραστηριότητες και τα κοινωνικο-οικονομικά χαρακτηριστικά, και να επηρεάζουν αντίστοιχα τον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Επιπρόσθετα, θα βοηθήσει στην ανάδειξη των γενεσιουργών αιτίων και στην καταπολέμηση αυτών με απαραίτητα στοχευμένα θεσμικά, τεχνικά και επιχειρησιακά μέτρα. Με αυτό τον τρόπο θα αποφεύγεται η αποσπασματικότητα στην κατανομή των πόρων και θα επιτυγχάνεται η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποδοτικότητά τους στη δασοπυροπροστασία.
Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης έχουν περιληφθεί στα άρθρα 32-34 και 111 (εξουσιοδοτική διάταξη) του παρόντος. Αποτελεί μια ειδική δασοτεχνική μέθοδο που απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις σχεδιασμού και εφαρμογής και δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο εργασίας ενός τμήματος Πολιτικής Προστασίας ενός ΟΤΑ. Προτείνουμε να μην συμπεριληφθεί αυτή η πρόβλεψη στην συγκεκριμένη παράγραφο. Αντ’ αυτού, προτείνουμε να αναφέρεται η ανάγκη ανάδειξης περιοχών στις οποίες θα αναγνωρίζεται η ανάγκη διαχείρισης της καύσιμης ύλης και αυτές να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό των προδιαγεγραμμένων καύσεων από τους αρμόδιους φορείς, όπως αυτοί εξειδικεύονται στο παρόν νομοσχέδιο.
Τα μέτρα πρόληψης θα πρέπει να σχεδιάζονται μέσω των Σχεδίων του παρόντος άρθρου αλλά θα πρέπει επίσης να συμφωνούνται και να υλοποιούνται σε συνεργασία με την Δασική Υπηρεσία.
Παρ. 2 εδ. γ΄: Προτείνουμε την εξής προσθήκη «[….] αξιολόγηση της κάλυψης από τα υφιστάμενα πυροφυλάκια και δασικά περίπολα και επανασχεδιασμό όπου απαιτείται, αξιοποίηση εθελοντικών οργανώσεων του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας του άρθρου 58». Όποιες εθελοντικές δυνάμεις συμβάλλουν πρέπει να είναι ενταγμένες στο ΜΕΟΠΠ ως οι επίσημες και πιστοποιημένες ομάδες από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας.
Παρ. 2 εδ. ε΄, στ΄ και εβ΄: Να προστεθεί η φράση «[…] και δασικών συνεταιρισμών». Η συμβολή των ΔΑΣΕ στην καταστολή δασικών πυρκαγιών περιγράφεται πλέον με σαφήνεια στην κείμενη νομοθεσία (άρθρο 30 ν. 5106/2024).
Παρ. 2 εδ. στ΄: Να προστεθεί η φράση «[…] ειδικά σε περιοχές μίξης οικισμών δασών, σε ομάδες στόχους που προκύπτουν από την ανάλυση αιτιών και σημείων έναρξης του εδαφίου 2β».
Παρ. 2 εδ. η΄: Να συμπεριληφθούν οι εγκαταστάσεις SEVESO, οι χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) και οι αποκατεστημένοι ΧΑΔΑ ή ΧΥΤΑ (γιατί ακόμα και οι αποκατεστημένοι ΧΑΔΑ παράγουν βιοαέριο για τουλάχιστον 3 με 4 δεκαετίες, ενώ ενδεχόμενη ανάφλεξη τους θα δημιουργήσει και μεγάλα προβλήματα στην κατάσβεση αλλά και ιδιαίτερα επιβλαβείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους).
Παρ. 2: Να συμπεριληφθεί και ένα εδάφιο ι όπως προτείνεται: «Η κοστολόγηση, σε συνδυασμό με την τεκμηρίωση των αναγκών, μέσα από τους χάρτες κινδύνου, για την υποστήριξη αιτημάτων χρηματοδότησης από ποικίλες χρηματοδοτικές πηγές και σχετικά εργαλεία». Η χρηματοδότηση της αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα περιλαμβάνει ένα σύνθετο πλέγμα ποικίλων χρηματοδοτικών εργαλείων και πόρων που προέρχονται από περισσότερες πηγές – τόσο εθνικές όσο και ενωσιακές – και διοχετεύονται σε περισσότερους δικαιούχους. Παρά την κομβική της σημασία, χαρακτηρίζεται από την έλλειψη στρατηγικής προσέγγισης και κεντρικού σχεδιασμού του συνολικού προϋπολογισμού για τις απαιτούμενες δράσεις αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών, την πολυσυνθετότητα των σχετικών διαδικασιών και την έμφαση στη χρηματοδότηση δράσεων καταστολής έναντι της πρόληψης. Ένα μείζον ζήτημα στο οποίο χωλαίνει ο μηχανισμός χρηματοδότησης είναι η απουσία σχεδιασμού (ακόμη και στα επιμέρους χρηματοδοτικά εργαλεία) βάσει προηγούμενης τεκμηρίωσης αναγκών. Το WWF Ελλάς, σε συνεργασία με το Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), έχει αναδείξει το ζήτημα αυτό και έχει υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην πολιτική ηγεσία με σκοπό την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας του εθνικού συστήματος δασοπυροπροστασίας.
Παρ. 4: «Για τη σύνταξη των Ειδικών Σχεδίων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, όσοι μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό και οι φορείς του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) παρέχουν κάθε βοήθεια». Εδώ πρέπει, επίσης, να προβλεφθεί ρητά η υποχρέωση και διαφόρων άλλων φορέων εποπτευόμενων από τη Κεντρική Διοίκηση, οι οποίοι δεν ανήκουν στον στενό δημόσιο τομέα, με συναφείς αρμοδιότητες σχετικά με τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών να παρέχουν στοιχεία. Για παράδειγμα, φορείς όπως ο ΔΕΔΔΗΕ αρνούνται ή δεν απαντούν σε ανάλογα αιτήματα παροχής δεδομένων, γεγονός που δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στην ανάλυση κινδύνου. Επομένως, θα πρέπει να υπάρχει θεσμική υποχρέωση όλων των εμπλεκομένων για παροχή των απαραίτητων δεδομένων στις δημοτικές αρχές, αλλά και στις λοιπές δημόσιες αρχές.
Παρ. 5: Η πρόταση για διαδημοτικά σχέδια μας βρίσκει σύμφωνους για δυο λόγους. Πρώτον, διότι πράγματι θα υπηρετήσουν καλύτερα τις απαιτήσεις σε γεωγραφικές ενότητες κοινών γεωμορφολογικών, περιβαλλοντικών ή επιχειρησιακών συνθηκών, γεγονός που σήμερα μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μερικώς μέσω πρωτοκόλλων συνεργασίας μεταξύ γειτονικών Δήμων. Δεύτερον, διότι μέσα από την κατάρτιση αυτών των σχεδίων «ισχυρότεροι» δήμοι (υπό την έννοια της επαρκούς στελέχωσης και διάθεσης πόρων) θα μπορούν να ενισχύσουν μικρότερους και «αδύναμους» γειτονικούς δήμους. Για να αποφευχθεί η επιπλέον εργασία του (περιορισμένου) προσωπικού των ο.τ.α. θα πρέπει το διαδημοτικό σχέδιο να είναι μια σύνθεση των αναγκών και των προτεραιοτήτων των δήμων που συμμετέχουν και οι συμμετέχοντες δήμοι να υπέχουν από την υποχρέωση κατάρτισης ξεχωριστών σχεδίων.
Παρ. 8: Η διαχείριση και προστασία εθνικών δρυμών ή άλλων προστατευόμενων περιοχών εκπορεύεται από το δασικό και περιβαλλοντικό δίκαιο. Η προστασία και διαχείριση αυτών των περιοχών με όρους πολιτικής προστασίας δεν θα αποφέρει τα κατάλληλα αποτελέσματα για τα προστατευτέα αντικείμενα.
Παρ. 9 εδ. ζ΄: Η διαδικασία αξιολόγησης δεν πρέπει να αφορά μόνο τα διαδημοτικά σχέδια αλλά και τα μεμονωμένα σχέδια των δήμων. Κάθε Ειδικό Σχέδιο Πρόληψης θα πρέπει να αξιολογείται και να επικαιροποιείται ανά έτος. Η διαδικασία της επικαιροποίησης αφορά στον έλεγχο και ενδεχόμενη αλλαγή συγκεκριμένων στοιχείων του Σχεδίου.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να επισημάνουμε εκ νέου ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για να προχωρήσουν οι ως άνω προτάσεις αποτελούν: (α) η ενίσχυση και η συστηματική και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού πολιτικής προστασίας σε επίπεδο οτα α’ βαθμού, (β) ο συντονισμός μεταξύ των δήμων και άλλων αρμόδιων υπηρεσιών σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, και (γ) η διάθεση επιπλέον πόρων αλλά με έλεγχο για την ορθή και στοχευμένη αξιοποίησή τους.
Σχόλια για άρθρο 16 Αναδιάρθρωση Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών – Αντικατάσταση άρθρου 22 ν. 4662/2020
Παρ. 4: Η λίστα φορέων που παρέχουν στοιχεία στην εθνική βάση δεδομένων είναι περιοριστική. Θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα ν.π.δ.δ. και ν.π.ι.δ. του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα, ΑΕΙ της ημεδαπής, ερευνητικά ινστιτούτα, η Δασική Υπηρεσία, η ΕΛΑΣ, οι Ένοπλες Δυνάμεις, ιδιωτικές εταιρίες όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, ή λοιπών φορέων της γενικής κυβέρνησης όπως ο ΑΔΜΗΕ που έχουν συναφές έργο, ή διαθέτουν χρήσιμα δεδομένα για τους σκοπούς της Εθνικής βάσης.
Παρ. 4 εδ. γ΄: Η φράση «Οι πιστοποιημένες εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας» προτείνεται να αντικατασταθεί με τον την φράση «Οι εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας που ανήκουν στο ΜΕΟΠΠ του άρθρου 55 παρ. 3 του ν. 4662/2020».
Παρ. 5: Η Εθνική Βάση Δεδομένων θα πρέπει να περιλαμβάνει επίσης τους εν ενεργεία και αποκατεστημένους ΧΑΔΑ ή ΧΥΤΑ (γιατί ακόμα και οι αποκατεστημένοι ΧΑΔΑ παράγουν βιοαέριο για τουλάχιστον 3 με 4 δεκαετίες, ενώ ενδεχόμενη ανάφλεξη τους θα δημιουργήσει και μεγάλα προβλήματα στην κατάσβεση αλλά και ιδιαίτερα επιβλαβείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους), τις εγκαταστάσεις SEVESO, χάρτες βλάστησης και καύσιμης ύλης, χρήσεις γης και πολεοδομικά σχέδια, χάρτες αυθαιρέτων κτισμάτων, υποδομές ειδικού ενδιαφέροντος (π.χ. κατασκηνώσεις), περιπολίες επιτήρησης, πεδία βολής, επαγγελματικούς χώρους υψηλού κινδύνου, καταγραφή εθελοντικών ομάδων και επικουρικών δυνάμεων πολιτικής προστασίας, όπως περιγράφονται στο άρθρο 5 του παρόντος νομοσχεδίου, πυροφυλάκια, περίπολα, όλες τις προστατευόμενες περιοχές του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, όπως ισχύει. Τα δεδομένα της Εθνικής Βάσης Δεδομένων που δεν αποτελούν αιτιολογημένα διαβαθμισμένα ή απόρρητα στοιχεία θα πρέπει να μπορούν να διατεθούν σε ερευνητικούς φορείς, σε φορείς κατάρτισης σχεδίων πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Άρθρο 11 Θέσπιση Κανόνων Εμπλοκής Πυροσβεστικού Σώματος – Προσθήκη άρθρου 9Β στον ν. 4662/2020
Άρθρο 12 Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων – Σχέδια κοινής επιχειρησιακής δράσης – Σύσταση στοιχείου τακτικής διοίκησης συμβάντων αρμοδιότητας Πυροσβεστικού Σώματος– Προσθήκη άρθρου 9Γ στον ν. 4662/2020
Άρθρο 13 Σύσταση Επιχειρησιακού Κέντρου Συμβάντων – Αντικατάσταση άρθρου 17 ν. 4662/2020
Κοινός σχολιασμός άρθρων 11,12,13
Χαιρετίζουμε την σχετική διάταξη για την Θέσπιση Κανόνων Εμπλοκής Πυροσβεστικού Σώματος καθώς και την ενσωμάτωση των διαδικασιών κατά τα πρότυπα του ICS (Incident Command System) όπως και την δημιουργία Επιχειρησιακού Κέντρου Συμβάντων σε κάθε περιφέρεια στα άρθρα 11, 12 και 13. Οι διακριτές λειτουργίες και σχετικές πρόνοιες που προκύπτουν από την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων συνιστούν μια ουσιαστική αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας του ΠΣ. Όπως προέκυψε και από την ανάλυση της δασικής πυρκαγιάς στον Έβρο που εκπόνησε το WWF Ελλάς (διαθέσιμη στο https://www.wwf.gr/shmeio_gnosis/vivliothiki/?14108916/—————), η υιοθέτηση των ανωτέρω διαδικασιών, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση, θα διασφαλίσει καλύτερη αποτελεσματικότητα για τον μηχανισμό – κοινή γλώσσα – κοινή αντίληψη και βελτιωμένη ταχύτητα στην λήψη αποφάσεων μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων βελτιώνοντας ουσιαστικά την διαχείριση ιδιαίτερα πολύπλοκών περιστατικών. Θεωρούμε κρίσιμη την θωράκιση του συστήματος διοίκησης και το παρόν σχέδιο νόμου κινείται ουσιαστικά προς αυτή την κατεύθυνση. Αισθανόμαστε ικανοποίηση που ευθυγραμμίζεται με το μεγαλύτερο μέρος των συμπερασμάτων της ανάλυσης της πυρκαγιάς του Έβρου.
Σχόλια για άρθρο 10 Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών – Προσθήκη άρθρου 9Α στον ν. 4662/2020
Η κατάρτιση Εθνικής Πολιτικής Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών και Εθνικού Σχεδιασμού Πολιτικής Προστασίας που προβλέπονται στο ν. 4662/2020 (άρθρο 9) κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση για την επίτευξη ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού, αλλά δεν έχουν ακόμα καταρτιστεί. Εντός του Εθνικού Σχεδιασμού μπορεί να εντάσσεται το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών με συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων που θα αποτελεί μέρος ενός μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού για τη χρηματοδότηση και υλοποίηση δράσεων για μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών (αντίστοιχο της Εθνικής Στρατηγικής της Πορτογαλίας που συντονίζεται πλέον από τον Οργανισμό Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Πυρκαγιών, AGIF – Agencia para Gestao Integrada de Fogos rurais).
Είναι απαραίτητο το Σχέδιο αυτό να εναρμονιστεί με την Εθνική Στρατηγική για τα δάση (υ.α. 170195/758/26.11.2018, ΦΕΚ Β΄5351). Πιο συγκεκριμένα, να εναρμονιστεί με τους γενικούς στόχους για την ενίσχυση της καινοτομίας στη διαχείριση (άρθρο 5 παρ. 3.1.2), την πρόληψη και τη μείωση του αριθμού των δασικών πυρκαγιών και των καμένων εκτάσεων (άρθρο 6 παρ. 3.3.1) και τη συστηματική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων (άρθρο 6 παρ. 3.4.4). Επιπλέον, η αρχή της βελτιστοποίησης που προβλέπεται στην Εθνική Στρατηγική αφορά στην επιλογή μέσων και στόχων ώστε να επιτυγχάνεται η άριστη σχέση μεταξύ εκροών και εισροών (ουσιαστικά να λαμβάνονται τα κατάλληλα μετρά σε σχέση με τους στόχους, άρθρο 4 παρ. 6).
Είναι αναγκαίο, επίσης, να υπάρξει σύνδεση με το Σχέδιο Δράσης για τη δημόσια πολιτική πρόληψης δασικών πυρκαγιών (υ.α. ΥΠΕΝ/ΓΔΔΔΠ/61420/447/03.07.2019, ΦΕΚ Β΄2863/2019).Επομένως, προτείνεται στο συγκεκριμένο άρθρο να αναγνωριστεί ρητά ο ρόλος της Δασικής Υπηρεσίας και αυτή να αποτελεί συνδιαμορφωτή του Σχεδίου που προτείνεται.
Τέλος, το προτεινόμενο σχέδιο θα πρέπει να θέτει συγκεκριμένους μετρήσιμους στρατηγικούς στόχους, π.χ. την μείωση των ενάρξεων πυρκαγιών υπαίθρου, την μείωση του μέσου όρους καμένων εκτάσεων, την μείωση των διπλοκαμμένων εκτάσεων, την οικονομοτεχνική μελέτη κόστους-οφέλους για την πρόληψη, την καταστολή και την αποκατάσταση και ετήσιο οικονομικό απολογισμό, τον σχεδιασμό και υλοποίηση μιας εθνικής, ενιαίας εκστρατείας ενημέρωσης για τις πυρκαγιές με τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, την αλλαγή της κατανομής των διαθέσιμων πόρων σε τουλάχιστον 60% για την πρόληψη και 40% για την αντιμετώπιση, χωρίς μείωση των πόρων για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.
Σχόλια για άρθρο 8 Σύσταση Επιτροπής Ετησίου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου για τη σύνταξη έκθεσης αντιπυρικής περιόδου – Επιτροπές ετήσιου ή έκτακτου απολογισμού λοιπών συμβάντων αρμοδιότητας Πυροσβεστικού Σώματος – Προσθήκη άρθρου 7Δ στον ν. 4662/2020
Ένας ορθός μηχανισμός διαχείρισης και αντιμετώπισης κινδύνων εκκινεί από τη μεθοδική και συνεπή συλλογή δεδομένων και την αξιολόγηση των διδαγμάτων από τη διαχείριση παρελθόντων περιστατικών. Όπως επισημαίνουμε διαχρονικά, η χώρα μας χωλαίνει στη διαδικασία αυτή. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται θετική η πρόβλεψη της Σύστασης Επιτροπής Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου, με υποχρέωση σύνταξης ετήσιας έκθεσης και καθορισμό δεικτών επίδοσης για την πρόληψη, την επιχειρησιακή απόκριση και την αποκατάσταση. Ορθά προβλέπεται στην παρ. 5 ότι «η έκθεση […] παραδίδεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής», καθότι πρόκειται και για μείζον κοινωνικό-πέρα από περιβαλλοντικό-ζήτημα. Περαιτέρω, θα πρέπει να προβλεφθεί και η διάθεσή της στο κοινό και ενδιαφερόμενους φορείς.
Παρ. 2 εδ. β΄: Προτείνουμε την εξής προσθήκη της λέξης «προδιαγεγραμμένης» δίπλα στη λέξη «καύσης»
Παρ. 2 εδ. στ΄: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση «τις αιτίες» με «τα αίτια».
Παρ. 2: Η έκθεση της παρ. 1 θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τα εξής:
«1) τις περιβαλλοντικές και μετεωρολογικές συνθήκες πριν την αντιπυρική περίοδο, 2) τις περιβαλλοντικές και μετεωρολογικές συνθήκες εντός της αντιπυρικής περιόδου, 3) τις επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον (προστατευόμενες περιοχές, δασικοί τύποι με βάση τους ορισμούς στην κείμενη νομοθεσία), 4) τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, 5) το κόστος πρόληψης, αντιμετώπισης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών, 6) τα συμπεράσματα της τεκμηρίωσης περιστατικών πυρκαγιών της επιτροπής του άρθρου 7 του παρόντος, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί σε προγενέστερο χρόνο από τον παρόντα απολογισμό ή έχουν ολοκληρωθεί σε προηγούμενο χρόνο και παράγουν διδάγματα που πρέπει να ενταχθούν σε κάθε τρέχοντα απολογισμό, 7) διακριτό κεφάλαιο με συμπεράσματα, διδάγματα και προτάσεις. Τα παραπάνω συνοδεύονται από σχετικούς χάρτες, διαγράμματα, πρωτογενή δεδομένα και όποιο άλλο στοιχείο είναι απαραίτητο για την πληρέστερη τεκμηρίωση».
Παρ. 3: Προτείνεται να προβλεφθεί στη σύνθεση της επιτροπής η συμμετοχή δύο ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων αναγνωρισμένου επιστημονικού κύρους σε θέματα διαχείρισης φυσικών καταστροφών ή δασικών πυρκαγιών, οι οποίοι υποδεικνύονται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής του άρθρου 7Γ, χωρίς δικαίωμα ψήφου, με ρόλο την επιστημονική εποπτεία της εγκυρότητας των στοιχείων.
Σχόλια για το άρθρο 7 Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών – Επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών – Προσθήκη άρθρου 7Γ στον ν. 4662/2020
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει συστηματική τεκμηρίωση της συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών ούτε επίσημο σχετικό αρχείο. Η τεκμηρίωση πυρκαγιών κατά τις τελευταίες δεκαετίες είναι το αποτέλεσμα ιδιωτικών πρωτοβουλιών όπως η έκθεση του WWF Ελλάς “ Μαθαίνοντας από την πυρκαγιά του Έβρου: Αξιολόγηση του μηχανισμού δασοπυρόσβεσης & προτάσεις για τη βελτίωση του” που είναι διαθέσιμη στο https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/fire_lessons-learnt_evros.pdf. Σημαντικό επίσης εμπόδιο σε αυτές τις προσπάθειες τεκμηρίωσης είναι ότι ενίοτε, πρωτογενή δεδομένα φορέων που μπορούν να διευκολύνουν σημαντικά την ανάλυση επιταχύνοντας την τεκμηρίωση, δεν παρέχονται προς αξιοποίηση στους διενεργούντες την προσπάθεια. Απουσία πόρων και λόγω των καθυστερήσεων που προκύπτουν από τα παραπάνω προβλήματα, οι προσπάθειες αυτές αργούν να έχουν πρακτικό ορατό αποτέλεσμα στην ελληνική πραγματικότητα αλλά και στη διεθνή κοινότητα. Οι παραπάνω ελλείψεις σε δεδομένα αλλά και σε πληροφόρηση εμποδίζουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης αντλώντας διδάγματα από παρελθόντα περιστατικά, μηδενίζοντας επιπλέον την πιθανότητα ουσιαστικών βελτιώσεων στις πρακτικές που εφαρμόζονται από το ΠΣ κατά τη δασοπυρόσβεση.
Επομένως, κρίνεται θετική η πρόβλεψη σύστασης Επιστημονικής Επιτροπής αξιολόγησης πυρκαγιών και η πρόβλεψη της δυνατότητας περαιτέρω σύστασης νέων επιστημονικών επιτροπών αξιολόγησης φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Καθώς επιδεινώνονται οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, η διαχείριση των ακραίων καιρικών φαινομένων γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητο ο Εθνικός Μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων και αντιμετώπισης κινδύνων να βρίσκεται κοντά και να λαμβάνει υπόψη του τα πιο πρόσφατα και έγκυρα επιστημονικά δεδομένα. Περαιτέρω, κρίνεται θετική η πρόβλεψη για τη σύνταξη έκθεσης απολογισμού ιδιαίτερα μεγάλων πυρκαγιών, ως μία «επιστημονική καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση». Η δημόσια και διαθέσιμη στο κοινό αξιολόγηση των περιστατικών σε διοικητικό επίπεδο, είναι απαραίτητη για τη βελτίωση των διαδικασιών, την απόκτηση γνώσεων και την αξιοποίησή τους για εκπαιδευτικούς σκοπούς με στόχο την ουσιαστική βελτίωση του συστήματος δασοπυροπροστασίας. Τα αποτελέσματα μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν για την κατάρτιση των συμμετεχόντων στον δασοπυροσβεστικό μηχανισμό (επαγγελματιών και εθελοντών) και για την προστασία των πολιτών.
Άρθρο 7, Τίτλος: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση της φράσης «ιδιαίτερα μεγάλων» με την φράση «σημαντικών σε έκταση και επιπτώσεις». Θα πρέπει να δοθεί ένας μεγαλύτερος βαθμός ελευθερίας ως προς το πότε είναι σημαντικό να ενεργοποιείται η επιτροπή και κυρίως να συνδεθεί με τις επιπτώσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας καταστροφής παρά με την έκταση.
Άρθρο 7Γ παρ. 1: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση του «ιδιαίτερα μεγάλων» με το «τεκμηρίωσης σημαντικών από άποψη έκτασης και επιπτώσεων στην κοινωνία, την οικονομία, ή το φυσικό περιβάλλον». Καθώς επίσης να εξαιρεθεί το όριο των 100.000 στρεμμάτων ως κατώφλι για την ενεργοποίηση της επιτροπής. Ο απολογισμός μπορεί να παραμείνει ως ξεχωριστό κεφάλαιο στη εν λόγω έκθεση. Με την κ.υ.α. υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/Δ ΠΔ/82627/5676/26.07.2024 (ΦΕΚ Β΄4434) ορίζεται μια πυρκαγιά μεγάλης έκτασης και δυνητικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αυτός ο ορισμός. Προτείνεται η συμπλήρωση της παραγράφου με τη συμπλήρωση του σκοπού της έκθεσης όπως: «Σκοπός της έκθεσης είναι η εξαγωγή συμπερασμάτων και η άντληση διδαγμάτων με σκοπό τη βελτίωση του μηχανισμού δασοπυροπροστασίας τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, όσο και σε επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού και πρόληψης. Στόχος δεν πρέπει να είναι να κρίνει εκ των υστέρων την επιχειρησιακή δράση του Πυροσβεστικού Σώματος και των λοιπών φορέων χρησιμοποιώντας μεταγενέστερα δεδομένα. Στόχος είναι η ανάδειξη διαπιστωμένων προβλημάτων, όπως αυτά προκύπτουν από τους εμπλεκόμενους στην αντιμετώπιση μιας δασικής πυρκαγιάς φορείς και βρέθηκαν από την επιστημονική ανάλυση, για την επίλυσή τους».
Άρθρο 7Γ παρ. 2 εδ. α΄: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής : «α) ανάλυση των αιτίων και των παραγόντων, που συνέβαλαν στην εκδήλωση και χωρική εξάπλωση σημαντικών από άποψη έκτασης και επιπτώσεων πυρκαγιών, των μετεωρολογικών συνθήκων, των τοπογραφικών χαρακτηριστικών, τον δασικό τύπο και την κατάσταση της βλάστησης, τη διαθεσιμότητα πυροσβεστικών μέσων, πόρων και εξοπλισμού».
Άρθρο 7Γ παρ. 2 εδ. γ΄: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «γ) αποτύπωση συμπερασμάτων, διδαγμάτων και προτάσεων για τη μελλοντική διαχείριση δασικών πυρκαγιών σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, αν προκύψουν από την εν λόγω ανάλυση». Δεν είναι πάντοτε βέβαιο ότι μέσα από μία τεχνική ανάλυση θα προκύψουν οπωσδήποτε προτάσεις, για το λόγο αυτό και προκειμένου η επιτροπή να μπορεί να επιτελέσει το σκοπό της χωρίς να αναλωθεί σε περιττές δράσεις προτείνεται η ανωτέρω διατύπωση.
Άρθρο 7Γ παρ. 2 εδ. γ΄, στοιχείο γ΄: H προβλεπόμενη ανεξαρτησία της έκθεσης από διαδικασίες απόδοσης ευθυνών δύναται να ενισχυθεί με τη ρητή αποσαφήνιση ότι η χρήση της αφορά μόνο σε επιστημονική αξιολόγηση και στη βελτίωση πρακτικών, γεγονός που συνάδει με διεθνείς αξιολογήσεις αντίστοιχες συμβάντων όπου υιοθετούνται ρητά αρχές μη απόδοσης ευθυνών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι τα μέλη της Επιτροπής θα μπορούν να ασκήσουν το έργο τους απερίσπαστα, με έμφαση στην ποιότητα της ανάλυσης και όχι υπό το φόβο ενδεχόμενης λανθασμένης απόδοσης ευθυνών. Η έκθεση αυτή, ωστόσο, προτείνεται να προβλεφθεί ότι δύναται να αποτελέσει στοιχείο του φακέλου ενδεχόμενης δικογραφίας προς αξιοποίηση από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
Άρθρο 7Γ, παρ. 2: Προτείνεται η προσθήκη δ) αναλυτική εκτίμηση του κόστους αντιμετώπισης. Τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία είναι ελάχιστα. Υπάρχει, η ανάγκη οικονομικού απολογισμού που θα συνδυάζεται με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την υλοποίηση του. Είναι χρέος της Ελληνικής Πολιτείας να ενημερώνει για το πραγματικό κόστος καταστολής των δασικών πυρκαγιών, τουλάχιστον για τα μεγάλα περιστατικά και να τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα του συστήματος μέσω ανάλυσης κόστους-οφέλους. Το ΠΣ διαθέτει μέθοδο καταγραφής του κόστους των περιστατικών, αλλά δεν την εφαρμόζει πλήρως και έτσι δεν υπάρχει λεπτομερής καταγραφή ανά περιστατικό αλλά ούτε και δημόσια διαθέσιμη ανάλυση του πραγματικού συνολικού κόστους καταστολής της αντιπυρικής περιόδου.
Άρθρο 7Γ παρ. 3 εδ. α΄: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «Πρόσωπο αναγνωρισμένου κύρους όπως τεκμηριώνεται με διδακτορικό τίτλο σε συναφή αντικείμενα, κατάθεση αναλυτικού βιογραφικού με δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά με σύστημα κριτών, τουλάχιστον 10ετή αποδεδειγμένη εμπειρία σε εργασία που σχετίζεται με ανάλυση και διαχείριση φυσικών κινδύνων και καταστροφών, και αποδεικτικά μη σύγκρουσης συμφερόντων με το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας, ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του». Ο πρόεδρος της Επιτροπής πρέπει να διαθέτει απαραίτητα τις τεχνικές γνώσεις που απαιτούνται για την εργασία που θα κληθεί να φέρει εις πέρας. Θα πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογεί σε βάθος τεχνική πληροφορία ενώ παράλληλα να συντονίζει τις εργασίες όλων των συμμετεχόντων στην επιτροπή. Όπως για παράδειγμα η επιτροπή Wildland Fire Investigation Subcommittee (WFISC) στις ΗΠΑ που στελεχώνεται από προσωπικό των δασικών υπηρεσιών και επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους.
Άρθρο 7Γ παρ. 3 εδ. β΄: Προτείνουμε να αντικατασταθεί ως εξής: «Εναν (1) απόστρατο αξιωματικό του Π.Σ., με πανεπιστημιακό τίτλο σε συναφή αντικείμενα, τις απαραίτητες τεχνικές ή γνωστικές ικανότητες από πρότερη αντίστοιχη εργασία ή την πιστοποιημένη παρακολούθηση αντίστοιχων εκπαιδεύσεων στην ημεδαπή ή αλλοδαπή, ο οποίος έχει αφυπηρετήσει πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη, ως Αντιπρόεδρο, με τον αναπληρωτή του». Όπως και σε άλλες ρυθμίσεις για το Πυροσβεστικό Σώμα, προβάλλεται διαρκώς το προσόν του βαθμού ή των ετών υπηρεσίας ως (των μοναδικών κάποιες φορές) ικανών κριτηρίων για να δύναται να φέρει εις πέρας συγκεκριμένα καθήκοντα ένα στέλεχος. Παρόλα αυτά, μπορεί ένας υπαξιωματικός ή κατώτερος αξιωματικός να διαθέτει τις τεχνικές, επιστημονικές ή γνωστικές ικανότητες ή να του δίδεται η ευκαιρία να τις αποκτήσει χωρίς να περιορίζεται από το κριτήριο του βαθμού. Η επιλογή στελέχους του ΠΣ δεν πρέπει να εξαρτάται από το βαθμό ή τα χρόνια υπηρεσίας αλλά από τις γνώσεις που κατέχει στο αντικείμενο. Συμφωνούμε να διατηρηθεί ο όρος της αφυπηρέτησης πριν από τουλάχιστον δύο (2) έτη.
Άρθρο 7Γ παρ. 3 εδ. γ΄: Προτείνουμε την εξής προσθήκη σε αντικατάσταση της λέξης «κρίσεων» με την φράση «φυσικών καταστροφών». Η επιτροπή εξετάζει τα γεγονότα και δεδομένα που σχετίζονται με το φυσικό φαινόμενο της πυρκαγιάς και όχι με την υποκειμενική ανθρώπινη διάσταση των συνεπειών του που προσδιορίζονται ως «κρίση» και για αυτό προτείνεται η αντικατάσταση του όρου. Επίσης, προτείνεται οι συμμετέχοντες στην επιτροπή να μην έχουν ως κριτήριο τη βαθμίδα και να επιλέγονται ανεξαρτήτως βαθμίδας βάσει της αποδεδειγμένης ερευνητικής εμπειρίας και προσόντων. Η αποδεδειγμένη εμπειρία πρέπει να συνοδεύεται από κριτήρια, όπως το διδακτικό έργο, το επιστημονικό έργο και σχετικές δημοσιεύσεις, ή επαγγελματική και ερευνητική εμπειρία, τα οποία είναι συναφή με την εργασία που επιτελεί η επιτροπή.
Άρθρο 7Γ παρ. 3 εδ. δ΄: Προτείνουμε την διαγραφή της πρότασης «Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής δεν δικαιούνται αμοιβής ή αποζημίωσης, με εξαίρεση την καταβολή δαπανών μετακίνησης ως προς τις οποίες εφαρμόζεται η υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 94)». Οι εργασίες που καλείται να εκτελέσει η επιτροπή απαιτούν σημαντικό χρόνο στο πεδίο και στο γραφείο για την ταχεία ολοκλήρωση των εργασιών της. Συνεπάγεται ότι θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθούν οι αντίστοιχες πιστώσεις ώστε να δύναται να επιτελέσει το έργο της απρόσκοπτα. Προτείνεται η αντικατάσταση της παραπάνω πρότασης με την ακόλουθη: «Στον Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής καταβάλλεται κατ’ αποκοπήν αποζημίωση για κάθε ανατιθέμενο πόρισμα, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, πλέον των δαπανών μετακίνησης».
Άρθρο 7Γ παρ. 6: Δεδομένης της σημασίας των ζητημάτων της αρμοδιότητάς της, η Έκθεση της Επιτροπής θα πρέπει να δημοσιεύεται εν συνόλω στο κοινό μέσω ανάρτησης στα μέσα του φορέα υλοποίησης. Τμήματα αυτής που αφορούν ζητήματα εθνικής ασφάλειας επιχειρησιακής ασφάλειας ή κρίσιμων υποδομών συστήνεται να χαρακτηρίζονται διαβαθμισμένα.
Άρθρο 7Γ, παρ. 6: Απουσιάζει ο μηχανισμός «συμμόρφωσης ή εξήγησης» (comply or explain), επιτρέποντας στη Διοίκηση να αρχειοθετεί τα πορίσματα χωρίς αιτιολόγηση. Προτείνεται η πρόβλεψη υποχρέωσης του Υπουργού να υποβάλλει στη Βουλή έκθεση προόδου ή αιτιολογημένη απάντηση για την υιοθέτηση των προτάσεων της Επιτροπής εντός εξαμήνου. Το κείμενο της παρ. 6 του Αρ. 7Γ προτείνεται να τροποποιηθεί ως εξής: «[…] παραδίδεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων […] Εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της έκθεσης, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υποβάλλει στη Βουλή υπόμνημα με τις ενέργειες στις οποίες προέβη ή προτίθεται να προβεί προς υλοποίηση των προτάσεων της Επιτροπής, ή αιτιολογεί ειδικώς τη μη υιοθέτησή τους».
Άρθρο 7Γ παρ. 7: Να προστεθεί ότι η επιτροπή δύναται να έχει πλήρη πρόσβαση στο υλικό και στα προϊόντα της προανακριτικής διαδικασίας καθώς και στα πορίσματα της ΔΑΕΕ/ΠΣ για λόγους έρευνας σε συγκεκριμένα περιστατικά.
Σχόλιο επί του Άρθρου 15: Αναμόρφωση Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας
1. Επιχειρησιακός Παραλογισμός
Η απαίτηση για «αναλυτική ενημέρωση καθ’ όλη τη διάρκεια» ενός συμβάντος προς το ΕΣΚΕΔΙΚ (παρ. 6), όταν αυτή ανατίθεται σε ένα (1) άτομο ή σε προσωπικό με «παράλληλα καθήκοντα» (παρ. 4), είναι επιχειρησιακά ανέφικτη. Σε καταστάσεις κρίσης, η ταυτόχρονη διαχείριση του πεδίου, ο συντονισμός μέσων και η διαρκής ροή πληροφοριών οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε κατάρρευση του μηχανισμού λόγω γνωστικής υπερφόρτωσης και οργανωτικής αστοχίας.
2. Θεσμική Μετακύλιση Ευθύνης
Η έλλειψη πρόβλεψης για υποχρεωτική ελάχιστη στελέχωση με αποκλειστική απασχόληση μετατρέπει τη διάταξη σε μηχανισμό προκαταβολικής ενοχοποίησης των υπαλλήλων.Καλλιεργείται το έδαφος για τον επιμερισμό των συστημικών ευθυνών της πολιτείας σε μεμονωμένα άτομα.
Οι υπάλληλοι των Δήμων καθίστανται «αποδιοπομπαίοι τράγοι», αντιμέτωποι με πειθαρχικές και ποινικές διώξεις για πλημμελή εκτέλεση καθηκόντων, ενώ καλούνται να διαχειριστούν ανθρωπίνως αδύνατα σενάρια χωρίς τα απαραίτητα οργανωτικά εχέγγυα.
3. Προτάσεις
Κατάργηση της «παράλληλης άσκησης καθηκόντων»: Η Πολιτική Προστασία απαιτεί 24/7 ετοιμότητα και αποκλειστική ενασχόληση.
Θεσμοθέτηση Ελάχιστης Στελέχωσης: Καθορισμός κατώτατου ορίου μόνιμου προσωπικού βάσει πληθυσμού και επικινδυνότητας (Risk Assessment), ώστε να διασφαλίζεται η επιχειρησιακή συνέχεια.
Η νομοθέτηση αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη διασφάλιση πόρων δεν ενισχύει την Πολιτική Προστασία, αλλά απλώς οργανώνει την δεξόντωση του προσωπικού των ΟΤΑ.
Άρθρο 6 Σύσταση Υποεπιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου – Προσθήκη άρθρου 7Β στον ν. 4662/2020
Με το άρθρο αυτό συστήνεται υποεπιτροπή εντός της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου από την εκδήλωση καιρικών φαινομένων και πάσης φύσεως κινδύνων πολιτικής προστασίας του άρθρου 7Α του ν. 4662/2020, όπως ισχύει, η οποία αποτελεί επιστημονικό γνωμοδοτικό όργανο εντός του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την λήψη προληπτικών μέτρων έναντι του πλημμυρικού κινδύνου. Κρίνεται θετική η προσθήκη αυτή δεδομένης της σημασίας και της πολυπλοκότητας του κινδύνου αυτού.
Προτείνεται, στην παρ. 2δ, στις συναφείς ιδιότητες των επιστημόνων που δύναται να συμμετέχουν, όπως προστεθεί η ειδικότητα «γεωμορφολόγος ποταμών», με δεδομένο ότι αποτελεί την πλέον συναφή ειδικότητα με το αντικείμενο.
Σχόλια για άρθρο 5 Σύσταση Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας –Τροποποίηση άρθρου 7 ν. 4662/2020
Πρόκειται για θετική ρύθμιση που δίνει τη δυνατότητα σε κατοίκους και επαγγελματίες τοπικών κοινωνιών να συμμετέχουν ενεργά ειδικά σε δράσεις δασικών πυρκαγιών. Ειδικά σε αγροτικές ή παραδασόβιες κοινότητες οι κάτοικοι έχουν σχετική εμπειρία από δασικές πυρκαγιές αλλά και κίνητρο να συνεισφέρουν καθώς σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν συνέπειες στην περιουσία τους.
Στην παρ. 2Α εδ. β του άρθρου 7 ν. 4662/2020, όπως διαμορφώνεται με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, προτείνεται να προστεθούν και οι Δασικοί Συνεταιρισμοί Εργασίας βάσει του άρθρου 30 του v. 5106/2024.
Το άρθρο 21 εισάγει σημαντικές ρυθμίσεις για τη σύσταση και τη στελέχωση των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας στους Δήμους. Ωστόσο, από τη διατύπωσή του προκύπτουν ζητήματα που χρήζουν περαιτέρω διευκρίνισης, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργικότητα και η επιχειρησιακή επάρκεια των εν λόγω Τμημάτων.
Καταρχάς, η έννοια της «συναφούς εκπαίδευσης και εμπειρίας» φαίνεται να εστιάζει κυρίως σε ακαδημαϊκούς τίτλους σπουδών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, χωρίς να αποτυπώνεται επαρκώς η αξία της αποδεδειγμένης υπηρεσιακής και επιχειρησιακής προϋπηρεσίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Θα ήταν σκόπιμο να διευκρινιστεί ρητά ότι ως συναφής εμπειρία νοείται και η προϋπηρεσία υπαλλήλων που έχουν υπηρετήσει σε δημόσιες υπηρεσίες με επιχειρησιακό αντικείμενο πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και διαχείρισης καταστροφών, όπως ιδίως η Πυροσβεστική Υπηρεσία, καθώς και άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου που είχαν ή έχουν συναφείς αρμοδιότητες στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι η πρόβλεψη στελέχωσης των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας «κατά προτίμηση» με προσωπικό πανεπιστημιακής εκπαίδευσης δεν μπορεί να ερμηνεύεται ως αποκλεισμός λοιπών κατηγοριών προσωπικού, δεδομένου ότι, όπως ισχύει γενικά στο σύνολο της δημόσιας διοίκησης, οι υπηρεσίες στελεχώνονται από υπαλλήλους κατηγοριών Π.Ε., Τ.Ε. και Δ.Ε., ανάλογα με τη δομή και το μέγεθός τους.
Ιδίως σε μικρούς ή υποστελεχωμένους Δήμους, όπου το σύνολο του διαθέσιμου προσωπικού είναι περιορισμένο και περιλαμβάνει κατ’ ανάγκη και υπαλλήλους κατηγορίας Τ.Ε. ή Δ.Ε., η αποτελεσματική λειτουργία των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας προϋποθέτει τη δυνατότητα αξιοποίησης του συνόλου του προσωπικού που διαθέτει αποδεδειγμένη προϋπηρεσία και εμπειρία συναφή με το αντικείμενο της πολιτικής προστασίας.
Συνεπώς, η στελέχωση των εν λόγω Τμημάτων θα πρέπει να βασίζεται πρωτίστως στη συνάφεια της εμπειρίας και της υπηρεσιακής απασχόλησης και όχι αποκλειστικά στην τυπική εκπαιδευτική κατηγορία.
Τέλος, σε συνέχεια και της προηγούμενης νομοθεσίας, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ότι το προσωπικό που τοποθετείται στα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας ασκεί αποκλειστικά καθήκοντα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να διασφαλίζεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα, η συνέχεια της λειτουργίας και η αποτελεσματική ανταπόκριση των Δήμων στον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.
Περαιτέρω, κρίνεται αναγκαίο να αποτυπωθεί ρητά ότι η βάση των αρμοδιοτήτων των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας δεν είναι αποκλειστικά διοικητική ή επιστημονική, αλλά και επιχειρησιακή, ανεξαρτήτως κατηγορίας εκπαίδευσης ή ειδικότητας του προσωπικού (διοικητικού, τεχνικού ή άλλου κλάδου).
Η επιχειρησιακή διάσταση των αρμοδιοτήτων των Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας προκύπτει ευθέως από το περιεχόμενο του άρθρου 21 και από το σύνολο της κείμενης νομοθεσίας για την πολιτική προστασία, καθώς το προσωπικό τους καλείται να λειτουργεί σε συνθήκες αυξημένης επικινδυνότητας, ετοιμότητας και άμεσης απόκρισης, ιδίως κατά την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών.
Στο πλαίσιο αυτό, το προσωπικό των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας παραμένει σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, ακόμη και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες λοιπές δημοτικές υπηρεσίες αναστέλλουν ή περιορίζουν τη λειτουργία τους, όπως ενδεικτικά κατά τη διάρκεια καυσώνων, έντονων καιρικών φαινομένων ή γενικευμένων εκτάκτων αναγκών.
Η ιδιαιτερότητα αυτή καθιστά αναγκαία τη θεσμική αναγνώριση ότι η λειτουργία των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας δύναται να εκτείνεται σε 24ωρη βάση και επτά (7) ημέρες την εβδομάδα, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες, στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι η επιχειρησιακή διάσταση της απασχόλησης του προσωπικού πολιτικής προστασίας έχει ήδη αναγνωριστεί από τον ίδιο τον νομοθέτη με την κείμενη νομοθεσία περί παροχής μέσων ατομικής προστασίας στους εργαζόμενους των Ο.Τ.Α., ιδίως με το ισχύον πλαίσιο του έτους 2019, στο οποίο προβλέπεται ρητά η ειδικότητα και το αντικείμενο της πολιτικής προστασίας.
Η ανωτέρω νομοθεσία τεκμηριώνει ότι το προσωπικό που απασχολείται στην πολιτική προστασία εκτίθεται σε κινδύνους αυξημένης επικινδυνότητας και, για τον λόγο αυτό, δικαιούται ειδικά μέσα ατομικής προστασίας και προληπτικά μέτρα υγείας. Η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιώνει ότι η απασχόληση στην πολιτική προστασία δεν περιορίζεται σε διοικητικά καθήκοντα, αλλά περιλαμβάνει ουσιαστική επιχειρησιακή εμπλοκή.
Στο πλαίσιο αυτό, υπάλληλοι των Δήμων που διαθέτουν την κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία, ανεξαρτήτως της κύριας οργανικής τους ειδικότητας, δύνανται και πράγματι απασχολούνται επιχειρησιακά στην πολιτική προστασία, πέραν των κύριων καθηκόντων τους, ιδίως κατά την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, καυσώνων, φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά αναγκαία τη σαφή θεσμική αποτύπωση του επιχειρησιακού χαρακτήρα των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας, δεδομένου ότι σε περιόδους αυξημένου κινδύνου, κατά τις οποίες λοιπές δημοτικές υπηρεσίες δύνανται να αναστέλλουν ή να περιορίζουν τη λειτουργία τους, το προσωπικό της πολιτικής προστασίας τίθεται υποχρεωτικά σε καθεστώς επιφυλακής και συνεχούς λειτουργίας, σύμφωνα με τον ρόλο του στον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.
Όπως προκύπτει από το σύνολο των ανωτέρω, το προσωπικό που στελεχώνει τα Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας δεν ασκεί καθήκοντα που περιορίζονται σε εσωτερικές διοικητικές διεργασίες, όπως συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της δημόσιας διοίκησης, αλλά δρα κατά κύριο λόγο στο πεδίο, σε πραγματικές συνθήκες κινδύνου.
Ειδικότερα, το προσωπικό της πολιτικής προστασίας καλείται να συμμετέχει σε ελέγχους, αυτοψίες, επιτόπιες καταγραφές, ενημέρωση και απομάκρυνση πολιτών, καθώς και σε ενέργειες πρόληψης και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, υπό αντίξοες περιβαλλοντικές και επιχειρησιακές συνθήκες.
Η φύση αυτή των καθηκόντων καθιστά σαφές ότι δεν είναι εφικτή η ουσιαστική άσκηση των αρμοδιοτήτων πολιτικής προστασίας χωρίς φυσική παρουσία και επιτόπια γνώση του χώρου, δεδομένου ότι η αποτύπωση κινδύνων, η αξιολόγηση επικινδυνότητας και ο σχεδιασμός μέτρων δεν μπορούν να βασιστούν αποκλειστικά σε γραφειακά δεδομένα ή θεωρητικές καταγραφές.
Υπό το πρίσμα αυτό, κρίνεται εύλογο και αναγκαίο να αναγνωριστεί θεσμικά η επικινδυνότητα της εργασίας για το προσωπικό που αποδεδειγμένα απασχολείται επιχειρησιακά εκτός γραφείου, βάσει σχετικής βεβαίωσης υπηρεσιακής απασχόλησης, η οποία δύναται να χορηγείται από τον οικείο Δήμαρχο.
Παράλληλα, έχει παρατηρηθεί στην πράξη ότι η μη ρητή αποτύπωση του επιχειρησιακού χαρακτήρα των καθηκόντων οδηγεί σε ανομοιογενή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου, με αποτέλεσμα μέρος του προσωπικού πολιτικής προστασίας να περιορίζεται αποκλειστικά σε διοικητικές εργασίες γραφείου, χωρίς ουσιαστική εμπλοκή στο πεδίο.
Η πρακτική αυτή δεν συνάδει με τη φύση και τον σκοπό της πολιτικής προστασίας, καθώς η αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση κινδύνων προϋποθέτει επιτόπια γνώση, συνεχή παρουσία και πραγματική επαφή με τις περιοχές ευθύνης. Για τον λόγο αυτό, καθίσταται αναγκαία η σαφής θεσμική αποτύπωση του επιχειρησιακού χαρακτήρα των καθηκόντων των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας.
Με βάση τα ανωτέρω, εκφράζεται η πεποίθηση ότι οι επισημάνσεις του παρόντος σχολίου θα ληφθούν υπόψη κατά τη διαμόρφωση της τελικής ρύθμισης, καθώς αποσκοπούν στη διασφάλιση της εύρυθμης, αποτελεσματικής και επιχειρησιακά επαρκούς λειτουργίας των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας, μέσω της αξιοποίησης προσωπικού με αποδεδειγμένη εμπειρία, εξειδίκευση και πραγματική γνώση του αντικειμένου της πολιτικής προστασίας.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι ήδη υπηρετεί προσωπικό στους Δήμους το οποίο έχει αποκτήσει εξειδικευμένες πιστοποιήσεις σε σύγχρονες επιχειρησιακές τεχνολογίες, όπως ενδεικτικά η εκπαίδευση και πιστοποίηση ως χειριστών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), οι οποίες αξιοποιούνται άμεσα για την υποστήριξη του έργου της πολιτικής προστασίας και, ιδίως, του επιχειρησιακού έργου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Η ύπαρξη τέτοιου προσωπικού καταδεικνύει έμπρακτα τον ενεργό και επιχειρησιακό χαρακτήρα της πολιτικής προστασίας σε επίπεδο Δήμων και το γεγονός ότι πρόκειται για ανθρώπους που έχουν επενδύσει με ίδιους πόρους και προσωπική προσπάθεια στην ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της υπηρεσίας. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται εύλογο οι υπάλληλοι αυτοί, ανεξαρτήτως τυπικής κατηγορίας εκπαίδευσης, να λαμβάνονται υπόψη κατά προτεραιότητα και να εντάσσονται σε διαδικασίες θεσμικής αναγνώρισης των δικαιωμάτων τους, με βάση τόσο την αποδεδειγμένη επιχειρησιακή τους εμπλοκή όσο και τις σχετικές πιστοποιήσεις που κατέχουν
ΤΗΝ ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΧΟΡΤΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΒΟΥΝΩΝ ΜΠΑΖΩΝ ΚΑΙ ΧΟΡΤΩΝ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ, ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑ Ο ΙΔΙΟΤΗΤΗΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΟΥΤΕ ΘΕΣΗ ΑΠΟΡΡΙΨΕΙΣ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΦΩΡΤΟΣΕΙΣ,
Β)ΝΑ ΒΡΗΤΕ ΛΥΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΞΑΔΑΙΡΕΤΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ, Ο ΚΑΤΕΧΩΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΗΤΕΡΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΑ ΒΑΠΤΗΖΕΤΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΤΗΣ
Σχετικά με το Άρθρο 18: Κατάρτιση Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης – Προσθήκη άρθρου 23Α στον ν. 4662/2020
Στο άρθρο αυτό προβλέπεται -σωστά – η σύνταξη ειδικών σχεδίων πρόληψης και η εκπόνηση τους από φορείς της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης υπό την καθοδήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του ΥΚΚΠΠ. Όμως λείπει ένα κρίσιμο στοιχείο: μια ενιαία, επιστημονική εκτίμηση της τρωτότητας περιοχών και υποδομών, πάνω στην οποία να βασίζονται τα σχέδια αυτά.
Χωρίς κοινή και επιστημονικά τεκμηριωμένη μεθοδολογία ανάλυσης κινδύνου, χωρίς συγκρίσιμους και ενιαίους δείκτες επικινδυνότητας, χωρίς σαφή προτεραιοποίηση του κινδύνου, αλλά και τακτική επικαιροποίηση της εκτίμησης της τρωτότητας των υποδομών και περιοχών, οι πολιτικές και τα σχέδια πρόληψης είναι πιθανό να μην είναι τα βέλτιστα, να είναι αποσπασματικά και πιθανώς αναποτελεσματικά.
Υπάρχει επομένως η ανάγκη να συσταθεί μια μόνιμη Διεπιστημονική Επιτροπή Εκτίμησης Ρίσκου και Τρωτότητας, με σαφείς αρμοδιότητες, δομημένη πιθανώς στο επιτυχημένο μοντέλο του ΟΑΣΠ, με θεματικές υποεπιτροπές, επιστημονική ανεξαρτησία και άμεση θεσμική διασύνδεση με την Πολιτεία. Μια επιτροπή που (α) θα συντονίζει οργανωμένα επιστήμονες των αναγκαίων θεματικών: επιστήμης ρίσκου, κλιματολόγους, μετεωρολογόγους, επιστήμονες φυσικής ατμόσφαιρας, δασολογίας, δορυφορικής και επίγειας τηλεπισκόπησης, καθώς και πολεοδομίας, υδραυλικής, υδρολογίας, συγκοινωνιολογίας κοινωνιολογίας, κα, (β) θα παρέχει ενιαία επιστημονική μεθοδολογία ανάλυσης κινδύνου και τρωτότητας και θα εκτιμά σε τακτά διαστήματα την τρωτότητα περιοχών και υποδομών σε όλη την Ελληνική Επικράτεια, και (γ) θα είναι σε άμεση συνεργασία για παροχή εμπειρογνωμοσύνης με την Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών και τους φορείς εκπόνησης σχεδίων πρόληψης σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο.
Προς το σκοπό αυτό προτείνω την συμπερίληψη στο νομοσχέδιο νέου διακριτού άρθρου, πριν από το άρθρο 18, ως εξής:
ΑΡΘΡΟ …
Σύσταση Διεπιστημονικής Επιτροπής Εκτίμησης Ρίσκου και Τρωτότητας Υποδομών & Περιοχών της Ελληνικής Επικράτειας
1. Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται μόνιμη Διεπιστημονική Επιτροπή Εκτίμησης Ρίσκου και Τρωτότητας Υποδομών και Περιοχών με αποστολή την ενιαία, συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη εκτίμηση της τρωτότητας περιοχών και υποδομών της Ελληνικής Επικράτειας έναντι φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών.
2. Έργο της Επιτροπής είναι κυρίως:
α. η εκπόνηση, σε εθνικό επίπεδο, ενιαίας επιστημονικής μεθοδολογίας ανάλυσης κινδύνου και τρωτότητας,
β. ο καθορισμός δεικτών επικινδυνότητας και κριτηρίων προτεραιοποίησης κινδύνων,
γ. η εκτίμηση της τρωτότητας και του κινδύνου περιοχών, σε όλες τις χωρικές κλίμακες, και κρίσιμων υποδομών βάσει διαφορετικών σεναρίων ακραίων φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών,
δ. η παραγωγή χαρτών, δεικτών και επιστημονικών πορισμάτων που υποστηρίζουν τον σχεδιασμό πολιτικών και τεχνικών έργων πρόληψης και μείωσης κινδύνου,
ε. η επικαιροποίηση, ανά τριετία, της εκτίμησης τρωτότητας και κινδύνου περιοχών και υποδομών και των στοιχείων του περίπτωσης δ άνωθεν,
στ. η παροχή επιστημονικής υποστήριξης και εμπειρογνωμοσύνης στους φορείς που καταρτίζουν τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης του άρθρου 23Α, ιδίως ως προς την ερμηνεία των εκτιμήσεων κινδύνου, την προτεραιοποίηση των κινδύνων, και την ιεράρχηση των προτεινόμενων μέτρων.
3. Τα πορίσματα, οι μεθοδολογίες, οι δείκτες και οι εκτιμήσεις της Επιτροπής λαμβάνονται υπόψη από την Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατά τον σχεδιασμό των ενιαίων κατευθύνσεων, προτύπων και προδιαγραφών για τη σύνταξη, έγκριση, εφαρμογή και επικαιροποίηση των Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης του άρθρου 23Α.
4. Η Επιτροπή συγκροτείται από επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους από τα Εθνικά Ερευνητικά Κέντρα και τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με γνωστικό αντικείμενο συναφές ιδίως με:
α. την επιστήμη του κινδύνου και της τρωτότητας,
β. την κλιματολογία, τη μετεωρολογία και τη φυσική της ατμόσφαιρας,
γ. τη δασολογία και τα οικοσυστήματα,
δ. τη γεωπαρατήρηση, τη δορυφορική και επίγεια τηλεπισκόπηση και τη γεωχωρική ανάλυση,
ε. την υδρολογία, την υδραυλική και τη διαχείριση υδάτων,
στ. την πολεοδομία, τις μεταφορές και τις κρίσιμες υποδομές,
ζ. τη δημόσια υγεία, την υγεία καταστροφών και τις κοινωνικές διαστάσεις του κινδύνου.
5. Η Επιτροπή δύναται να συγκροτεί θεματικές υποεπιτροπές ανά είδος κινδύνου ή καταστροφής ή ακόμα και γεωγραφικής περιοχής και να συνεργάζεται με επιστημονικά δίκτυα, δημόσιους φορείς, ερευνητικά ιδρύματα και ευρωπαϊκούς ή διεθνείς οργανισμούς.
6. Η Επιτροπή λειτουργεί με επιστημονική ανεξαρτησία και δεν υποκαθιστά αρμοδιότητες διοικητικών ή επιχειρησιακών οργάνων, ούτε εμπλέκεται σε διαδικασίες απόδοσης ευθυνών.
7. Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθορίζονται η σύνθεση, η θητεία των μελών, η οργανωτική διάρθρωση, ο τρόπος λειτουργίας και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
————–
Στο πλαίσιο σύστασης αυτής της Επιτροπής πρέπει να γίνει συμπλήρωση στο τέλος της παραγράφου 8 άρθρου 23Α, με το εξής:
«…
Ο σχεδιασμός των ενιαίων κατευθύνσεων, προτύπων και προδιαγραφών για τη σύνταξη, έγκριση, εφαρμογή και επικαιροποίηση των Ειδικών Σχεδίων Πρόληψης βασίζεται υποχρεωτικά στην ενιαία επιστημονική εκτίμηση κινδύνου και τρωτότητας περιοχών και υποδομών, η οποία εκπονείται σε εθνικό επίπεδο από Διεπιστημονική Επιτροπή Εκτίμησης Ρίσκου και Τρωτότητας Υποδομών και Περιοχών.»
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την ενεργή μάχη κατά των δασικών πυρκαγιών, προτείνεται η δημιουργία Ειδικής Μονάδας Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ) στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από μεγάλη έκταση, σύνθετη δασική και αγροτοδασική μορφολογία και αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης και ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιών.
Επιπλέον, στην Αιτωλοακαρνανία περιλαμβάνονται εκτεταμένες προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη άμεσης και εξειδικευμένης επίγειας επέμβασης. Παρά την ύπαρξη του σχετικού θεσμικού πλαισίου και τη λειτουργία ΕΜΟΔΕ σε άλλες περιοχές της χώρας, στην Αιτωλοακαρνανία δεν υφίσταται αντίστοιχη μονάδα, γεγονός που δημιουργεί κενό στον υφιστάμενο επιχειρησιακό σχεδιασμό πυροπροστασίας.
Άρθρο 23: Έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας – Αντικατάσταση άρθρου 42 ν. 4662/2020 αναφέρεται (στην παρ. 3), ότι οι Δήμοι και οι Περιφέρειες, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο εκάστου έτους και όποτε άλλοτε κρίνουν αναγκαίο, υποβάλλουν στην επιτροπή της παρ. 1:α) κατάλογο ολοκληρωμένων κατά το προηγούμενο έτος και εν εξελίξει έργων των περ. α)και β) της παρ. 1.
β) αιτήματα υλοποίησης έργων των περ. α) και β) της παρ. 1 ως κατεπειγόντων για περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, βάσει των εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας.
Αντίστοιχη έκθεση χρειάζεται να καταθέτουν ετησίως και οι Δασικές Υπηρεσίες για τις δημόσιες δασικές εκτάσεις και τα δάση όπου έχουν αυτήν την αρμοδιότητα (όπως αντίστοιχα έχουν σε δημοτικές εκτάσεις οι ΟΤΑ Α & Β βαθμού) καθώς επιπλέον στις εκτάσεις αυτές έχουν πολύ καλύτερη επόπτευση και παρακολούθηση τέτοιων έργων ή αναγκαιότητας υλοποίησής νέων, ενώ γνωρίζουν που υπάρχουν ή είναι σε εξέλιξη τέτοιου είδους έργα, ενώ πολλά αντιπλημμυρικά έργα και έργα αντιδιαβρωτικής προστασίας στις ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις τα έχουν υλοποιήσει στο παρελθόν και είναι στην αρμοδιότητά τους η ανακατασκευή, επιδιόρθωση ή συμπλήρωσή τους.
Άρθρο 21
Η παράγραφος ζ που αφορά στη Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-METEO) περιγράφει μέρος του επιχειρησιακού έργου που επιτελεί ήδη το Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο της Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία ΕΜΥ «παροχή εξειδικευμένων, έγκαιρων και αξιόπιστων μετεωρολογικών πληροφοριών, αναλύσεων και προβλέψεων» ως ο καθ’ ύλην αρμόδιος και θεσμοθετημένος επίσημος κρατικός φορέας για την μετεωρολογική πρόγνωση, με τους προγνώστες της σε «ανοιχτή γραμμή» με την Πολιτική Προστασία οποτεδήποτε χρειαστεί. Ένα δεύτερο επιχειρησιακό κέντρο σχεδόν νομοτελειακά οδηγεί σε σύγχυση και «ακυρώνει» την ΕΜΥ.
Σημειώνεται ότι η ΕΜΥ, λειτουργώντας επιχειρησιακά σε 24ωρη βάση όλες τις ημέρες του χρόνου, δεν δίνει «καιρό τηλεόρασης» με ότι αυτό συνεπάγεται, αλλά σοβαρή πρόγνωση υποστηρίζοντας παράλληλα τους απαιτητικούς τομείς της αεροναυτιλίας στον ελληνικό εναέριο χώρο και της ναυτιλίας στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, αναλαμβάνοντας και την ευθύνη.
Με αυτά τα δεδομένα, το λιγότερο που μπορεί να προστεθεί στο άρθρο είναι ότι η Unit7-METEO θα λειτουργεί «σε συνεργασία με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και υπό την καθοδήγησή της».
Όσον αφορά στη στελέχωση της Unit7-METEO:
Γιατί δεν στελεχώνεται αποκλειστικά από τους 19 μετεωρολόγους που έχουν προσληφθεί στην Πυροσβεστική (αφού προηγούμενα εκπαιδευτούν στην ΕΜΥ στην επιχειρησιακή πρόγνωση)?
Η ΕΜΥ είναι υποστελεχωμένη στο 50% και, τουλάχιστον η Κεντρική Υπηρεσία, δεν έχει καμία δυνατότητα διάθεσης προσωπικού. Αντίθετα, έχει άμεση ανάγκη προσλήψεων στις ειδικότητες μετεωρολόγων, πληροφορικής και τεχνικών.
Με αυτά τα δεδομένα, προτείνεται η Unit7-METEO να στελεχώνεται αποκλειστικά «από μετατιθέμενους, αποσπώμενους ή μετακινούμενους αξιωματικούς ειδικών καθηκόντων του Π.Σ. κατηγορίας Διοικητικών ειδικότητας Μετεωρολόγων ή γενικών καθηκόντων με πτυχίο ή δίπλωμα μετεωρολογίας, που προηγούμενα θα έχουν εκπαιδευτεί αφού προηγούμενα εκπαιδευτούν στην ΕΜΥ στην επιχειρησιακή πρόγνωση»
Η ΕΜΥ εκπέμπει SOS
Το άρθρο 117 ακυρώνει την μετάβαση της ΕΜΥ ως ενιαίας και αυτοτελούς Υπηρεσίας στο ΥΚΚΠΠ που είχε ψηφιστεί σχεδόν δύο χρόνια πριν και δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Σε αυτό το χρονικό διάστημα και σε συνθήκες θεσμικής
εκκρεμότητας, η ΕΜΥ αποδυναμώθηκε περαιτέρω.
Η διατήρηση και αναβάθμιση της ιστορικής αυτής υπηρεσίας που υποστηρίζει μετεωρολογικά το κοινωνικό σύνολο και τις ένοπλες δυνάμεις και εκπροσωπεί τη χώρα σε πλήθος διεθνών οργανισμών, απαιτεί άμεσα προσλήψεις και την απευθείας εξολοκλήρου υπαγωγή της στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας.
«Ως συναφής εκπαίδευση και εμπειρία νοείται η κατοχή πτυχίου ή διπλώματος ή μεταπτυχιακού τίτλου ειδίκευσης ή διδακτορικού τίτλου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) ΚΑΙ Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Τ.Ε.Ι.) της ημεδαπής…». Η στελέχωση να αφορά ΑΕΙ και ΤΕΙ όλων των ειδικοτήτων. Ευχαριστώ και ελπίζω να γίνει αποδεκτό το αίτημα καθώς υπάρχουν πχ Μηχανικοί, Δασοπόνοι, Διοικητικοί και ΑΕΙ και ΤΕΙ. Θα δημιουργηθεί θέμα αν δε γίνει σαφές σε κάθε πεδίο του άρθρου. Δεν επαρκεί μόνο η λέξη ΤΕ. Θέλει προσθήκη και στο ανώτερο χωρίο όπως αναγράφω παραπάνω.
Άρθρο 21
Η θεσμοθέτηση της Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-ΜΕΤΕΟ) στο Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. αποτελεί σημαντικό βήμα για την μετάβαση σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο πολιτικής προστασίας. Προκειμένου η Μονάδα να μην περιοριστεί σε ρόλο αναπαραγωγής μετεωρολογικών προγνώσεων (επικαλύπτοντας τον ρόλο της ΕΜΥ), αλλά να παράγει ουσιαστική επιχειρησιακή πληροφορία (intelligence) για τη λήψη αποφάσεων σε περιβάλλον πολλαπλών κινδύνων συνδεόμενων με τον καιρό και το κλίμα, προτείνονται οι κάτωθι στοχευμένες τροποποιήσεις:
1. Τυποποίηση της Διαδικασίας Λήψης Αποφάσεων (SOPs)
Ο ρόλος της Μονάδας πρέπει να διακριθεί σαφώς από τη γενική πρόγνωση καιρού. Η προστιθέμενη αξία του Unit7-ΜΕΤΕΟ πρέπει να έγκειται στην «μετάφραση» του καιρού σε επιχειρησιακές δράσεις μέσω αυστηρών πρωτοκόλλων.
Πρόταση:
Τροποποίηση της εισαγωγικής παραγράφου της περ. ζ της παρ. 8 ως εξής:
«ζ) Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-ΜΕΤΕΟ), η οποία είναι αρμόδια για την επιχειρησιακή αξιολόγηση των μετεωρολογικών δεδομένων, την παραγωγή προγνώσεων επιπτώσεων (impact-based forecasting) και την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων βάσει σαφώς ορισμένων Τυποποιημένων Διαδικασιών Λειτουργίας (Standard Operating Procedures – SOPs) και πρωτοκόλλων ενεργειών, για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών συνδεόμενων με τον καιρό.»
2. Ρητή Εισαγωγή των Αναλυτών Πυρικής Συμπεριφοράς (FBAN)
Η Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αναφέρει ρητά ότι η Μονάδα θα επιτρέπει την «ποσοτική πρόβλεψη της εξέλιξης μιας πυρκαγιάς (fire spread modeling)» μέσω «αναλυτών πυρικής συμπεριφοράς». Ωστόσο, η ειδικότητα αυτή απουσιάζει από το κείμενο του νομοσχεδίου. Η πρόγνωση εξάπλωσης πυρκαγιάς μέσω τακτικής ανάλυσης (tactical fire analysis) είναι εξειδικευμένο αντικείμενο που δεν καλύπτεται από τη γενική μετεωρολογία.
Πρόταση:
Στην υποπερ. ζα) της περ. ζ της παρ. 8, προτείνεται η προσθήκη:
«[…], καθώς και Αξιωματικούς του Π.Σ. με πιστοποιημένη εξειδίκευση στην Ανάλυση Πυρικής Συμπεριφοράς (Fire Behavior Analysts – FBAN).»
3. Διασύνδεση με την Πυροσβεστική Ακαδημία και Ακαδημαϊκούς/Ερευνητικούς Φορείς
Για την άμεση αξιοποίηση της υφιστάμενης επιστημονικής γνώσης, αλλά και τη δημιουργία μηχανισμού παραγωγής νέας γνώσης εντός του Π.Σ., απαιτείται θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας με την αναβαθμισμένη Πυροσβεστική Ακαδημία και εξειδικευμένα Ακαδημαϊκά Ιδρύματα και Ερευνητικά Κέντρα.
Πρόταση:
Προσθήκη εδαφίου στο τέλος της περ. ζ:
«Η Μονάδα συνεργάζεται με την Πυροσβεστική Ακαδημία, καθώς και με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ερευνητικούς Φορείς που διαθέτουν εγνωσμένη τεχνογνωσία στο αντικείμενο, μέσω Προγραμματικών Συμφωνιών ή Μνημονίων Συνεργασίας. Στόχος των συνεργασιών είναι η ενσωμάτωση ερευνητικών αποτελεσμάτων και καινοτόμων εργαλείων πρόγνωσης στην επιχειρησιακή διαδικασία, καθώς και η υποστήριξη της διαρκούς εκπαίδευσης των στελεχών της Μονάδας.»
4. Πρότυπα Λειτουργίας και Ποιοτικός Έλεγχος
Για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία της Μονάδας, ο Κανονισμός Λειτουργίας πρέπει να δεσμεύεται από διεθνή πρότυπα και διαδικασίες ελέγχου της ακρίβειας των προγνώσεων.
Πρόταση:
Τροποποίηση της παρ. 10 (εξουσιοδοτική διάταξη) με την προσθήκη:
«[…] το Μνημόνιο Ενεργειών των Μονάδων του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ., το οποίο για τη Μονάδα Unit7-METEO καταρτίζεται λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς καλές πρακτικές επιχειρησιακής μετεωρολογίας και ανάλυσης κινδύνου, καθώς και διαδικασίες διαρκούς επαλήθευσης (verification) και ποιοτικού ελέγχου των παραγόμενων προϊόντων πρόγνωσης.»
Άρθρο 12
Στην παρ. 1 του άρθρου 9Γ, το οποίο προστίθεται στον ν. 4662/2020 (Α’ 27), αναφέρεται ότι τα επιχειρησιακά σχέδια και η λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού «δύνανται να οργανώνονται βάσει του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (ICS)». Η χρήση του ρήματος «δύνανται» καθιστά την εφαρμογή του ICS προαιρετική, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη διεθνή πρακτική όσο και με τον δεδηλωμένο σκοπό της ρύθμισης, όπως περιγράφεται στην Ανάλυση Συνεπειών. Η αξία του ICS έγκειται στην καθιέρωση κοινής επιχειρησιακής γλώσσας και δομής διοίκησης για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Η προαιρετική εφαρμογή του θα οδηγήσει σε φαινόμενα όπου ορισμένοι φορείς θα λειτουργούν βάσει ICS και άλλοι όχι, ακυρώνοντας την έννοια της διαλειτουργικότητας.
Πρόταση: Τροποποίηση του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 ως εξής:
«Τα σχέδια του πρώτου εδαφίου οργανώνονται βάσει του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (Incident Command System – ICS).»
Άρθρο 16 Αναδιάρθρωση Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών – Αντικατάσταση άρθρου 22 ν. 4662/2020.
Η ανάπτυξη της Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων/Απωλειών αποτελεί κρίσιμη παρέμβαση, και η πρόβλεψη συλλογής και ενσωμάτωσης δεδομένων πολλαπλών πηγών (συμπεριλαμβανομένων ερευνητικών και ακαδημαϊκών δεδομένων) είναι κατ’ αρχήν θετική. Παράλληλα όμως, η παρ. 4(α), όπως διατυπώνεται, εισάγει υποχρέωση διάθεσης δεδομένων «χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα», χωρίς να διασφαλίζεται θεσμικά η βιωσιμότητα των υποδομών που παράγουν τα δεδομένα και χωρίς σαφή πλαίσιο όρων χρήσης.
Ειδικά για φορείς όπως το ΕΑΑ, η λειτουργία εκτεταμένων παρατηρησιακών δικτύων και συναφών επιχειρησιακών υπηρεσιών στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό σε ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις και σε ίδιους πόρους των ερευνητικών ομάδων. Κρίνεται συνεπώς αναγκαία η ρητή πρόβλεψη μηχανισμού κάλυψης του λειτουργικού κόστους (προσωπικού και υλικοτεχνικής υποδομής) των δικτύων/υπηρεσιών που τροφοδοτούν την Εθνική Βάση Δεδομένων, δεδομένου όταν αυτά δεν χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους. Χωρίς τη διασφάλιση αυτή τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δικτύων και, κατ’ επέκταση, η συνεχής και αξιόπιστη τροφοδότηση της Βάσης.
Επιπλέον, απαιτείται αποσαφήνιση ότι τα δεδομένα που διατίθενται στην Εθνική Βάση Δεδομένων χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για επιχειρησιακούς σκοπούς και δεν δύνανται να διατεθούν περαιτέρω σε τρίτους χωρίς την έγγραφη συναίνεση του φορέα παροχής, ενώ για δεδομένα που προκύπτουν από αυτοχρηματοδοτούμενες δράσεις ή/και ανταγωνιστικά χρηματοδοτούμενα έργα πρέπει να εφαρμόζονται οι ειδικότεροι όροι διάθεσης του παρόχου και οι σχετικές συμβατικές δεσμεύσεις.
Προτείνεται η αναδιατύπωση της παρ. 4(α) προς την κατεύθυνση: (i) σαφών όρων χρήσης και προστασίας προέλευσης, (ii) απαγόρευσης περαιτέρω διάθεσης χωρίς έγγραφη συναίνεση του παρόχου και (iii) πρόβλεψης ειδικών όρων/εξαιρέσεων για αυτοχρηματοδοτούμενες και ανταγωνιστικά χρηματοδοτούμενες δράσεις, καθώς και δυνατότητας εξειδίκευσης μέσω προγραμματικών συμφωνιών ή μνημονίων συνεργασίας.
Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου συνιστά μια κρίσιμη ευκαιρία επανεξέτασης των πραγματικών αναγκών στελέχωσης του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΥπΚΚΠΠ) στο περιφερειακό επίπεδο, ιδιαίτερα σε σχέση με τη λειτουργική ενίσχυση των επιχειρησιακών και συντονιστικών δομών που προβλέπονται στο Μέρος Β’.
Τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων (ΕΚΣ) (άρθρο 13) και τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνου (άρθρο 15) πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι αποκλειστικά ως επιχειρησιακές μονάδες, αλλά ως σύνθετες δομές συντονισμού, πληροφόρησης και διοικητικής υποστήριξης. Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τη συνεχή παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού σε περιφερειακό επίπεδο, ικανού να εξασφαλίζει τη ροή πληροφόρησης, τη διαλειτουργικότητα με τις δομές της Αυτοδιοίκησης και τη διατήρηση της θεσμικής συνέχειας.
Σε ό,τι αφορά το άρθρο 14, η οργανική και λειτουργική θωράκιση των Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας των Περιφερειών πρέπει να βασίζεται σε επαρκή και αποκλειστική στελέχωση. Η πρακτική της ανάθεσης παράλληλων καθηκόντων δεν εξασφαλίζει τη λειτουργική συνέχεια ούτε επιτρέπει την ουσιαστική άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, ιδίως σε περιόδους αυξημένης επιχειρησιακής επιβάρυνσης.
Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη ότι στο Υπ.Κ.Κ.Π.Π. υπηρετεί ήδη προσωπικό με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ), το οποίο απασχολείται αδιάλειπτα από το 2020, καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες των υπηρεσιών. Οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι έχουν ενταχθεί λειτουργικά σε υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος και των Περιφερειών, συμβάλλοντας στην υποστήριξη κρίσιμων διοικητικών και επιχειρησιακών λειτουργιών, με συσσωρευμένη εμπειρία και εξοικείωση με το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας.
Η οργανωτική ένταξη του ήδη υπηρετούντος αυτού προσωπικού, προβάλλει ως η ενδεδειγμένη λύση για τη διασφάλιση της διοικητικής συνέχειας, της επιχειρησιακής επάρκειας και της αξιοποίησης της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί. Παράλληλα, μια τέτοια πρόβλεψη απαντά σε ένα ζήτημα εργασιακής δικαιοσύνης, καθώς αναγνωρίζει εμπράκτως τον καθοριστικό ρόλο των εργαζομένων που καλύπτουν σταθερά ανάγκες του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, χωρίς όμως να απολαμβάνουν αντίστοιχη υπηρεσιακή ασφάλεια.
Εν κατακλείδι, κρίνεται απαραίτητη η θεσμοθέτηση ενός σαφούς, σταθερού και δίκαιου πλαισίου στελέχωσης των δομών του Μέρους Β’, με πρόβλεψη για την ένταξη και αξιοποίηση του ήδη υπηρετούντος προσωπικού του Υπ.Κ.Κ.Π.Π.. Η ρύθμιση αυτή θα συμβάλει στην ενίσχυση της διοικητικής συνοχής, στη διατήρηση της θεσμικής μνήμης και στην προαγωγή της ισοτιμίας και εργασιακής δικαιοσύνης στον χώρο της Πολιτικής Προστασίας. Η ρύθμιση δύναται να κινείται σε πρότυπο ανάλογο με το άρθρο 91 του ν. 4583/2018, το οποίο προέβλεψε σύσταση οργανικών και προσωποπαγών θέσεων και κατάταξη/μεταφορά ήδη απασχολούμενων εργαζομένων σε αντίστοιχες προσωποπαγείς ΙΔΑΧ θέσεις.
Αρθρο 21 Αναδιάρθρωση Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων – Σύσταση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας – Τροποποίηση άρθρου 36 ν. 4662/2020
Η πρόβλεψη ότι στο έργο της Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-METEO) «συνδράμουν μέλη της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του ΕΑΑ» πρέπει να αποσαφηνιστεί ως προς το επιχειρησιακό της περιεχόμενο και τη σχέση της με την εικοσιτετράωρη λειτουργία της Μονάδας μέσω βαρδιών. Η επιχειρησιακή ετοιμότητα 24/7 δεν μπορεί να στηρίζεται σε ερευνητικά σχήματα περιορισμένης στελέχωσης και με προσωπικό που εξαρτάται, κατά περίπτωση, από συμβάσεις έργων.
Προτείνεται η διατύπωση να τροποποιηθεί ώστε: (α) να είναι σαφές ότι η εκ περιτροπής βαρδιοποίηση αφορά αποκλειστικά το προσωπικό της ίδιας της Μονάδας, και (β) η τυχόν συνδρομή του ΕΑΑ να παρέχεται στο πλαίσιο ειδικών συμφωνιών συνεργασίας (π.χ. προγραμματική σύμβαση/μνημόνιο), με ρητή πρόβλεψη πόρων και οριοθέτηση αντικειμένου, χωρίς υποκατάσταση οργανικών επιχειρησιακών αναγκών.
-Άρθρο 16 Αναδιάρθρωση Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών – Αντικατάσταση άρθρου 22 ν. 4662/2020
Η δημιουργία και λειτουργική ολοκλήρωση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών αποτελεί κρίσιμη θεσμική πρωτοβουλία. Αναμένεται να ενισχύσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τον συντονισμό του Εθνικού Μηχανισμού και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Ειδικότερα, η πρόβλεψη της παρ. 2(η) για τη «συλλογή και ενσωμάτωση δεδομένων πολλαπλών πηγών», συμπεριλαμβανομένων δεδομένων από περιβαλλοντικούς αισθητήρες σε πραγματικό χρόνο, ερευνητικά ιδρύματα και ακαδημαϊκές βάσεις δεδομένων, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση ως προς τη διαλειτουργικότητα και τη μέγιστη αξιοποίηση των κρίσιμων πληροφοριών.
Παρόλα αυτά, οι ρυθμίσεις της παρ. 4(α) (ιδίως τα εδάφια αα και αβ) που προβλέπουν αποστολή και λήψη δεδομένων «χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα» εγείρουν σοβαρά ζητήματα βιωσιμότητας για τους φορείς που παράγουν δεδομένα υψηλής αξίας και λειτουργούν/συντηρούν επιχειρησιακά δίκτυα. Επίσης, γεννούν προβληματισμούς σχετικά με την προστασία της προέλευσης και τους όρους διάθεσης/χρήσης των δεδομένων.
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών λειτουργεί εκτεταμένα δίκτυα παρακολούθησης κλιματικών, μετεωρολογικών, περιβαλλοντικών και γεωφυσικών δεδομένων, καθώς και συναφείς προγνωστικές και επιχειρησιακές υπηρεσίες. Η λειτουργία αυτών των υποδομών δεν στηρίζεται σε τακτική κρατική χρηματοδότηση, αλλά βασίζεται κυρίως σε πόρους που εξασφαλίζονται από τις ερευνητικές ομάδες μέσω ανταγωνιστικών ερευνητικών χρηματοδοτήσεων, καθώς και μέσω παροχής υπηρεσιών.
Η γενική υποχρέωση διάθεσης δεδομένων χωρίς οικονομικό αντικείμενο, ελλείψει πρόβλεψης πόρων για τη λειτουργία, συντήρηση και αναβάθμισης των δικτύων και των υπηρεσιών, ενέχει τον κίνδυνο να αποδυναμώσει την ίδια τη βάση παραγωγής των δεδομένων που είναι απαραίτητα για τη συνεχή και αξιόπιστη τροφοδότηση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων. Με άλλα λόγια, η Εθνική Βάση Δεδομένων απαιτεί απρόσκοπτη ροή δεδομένων υψηλής ποιότητας και συνέχειας, όμως η προτεινόμενη διάταξη δεν κατοχυρώνει τις ελάχιστες προϋποθέσεις για τη διατήρηση των δικτύων/υπηρεσιών σε επιχειρησιακή λειτουργία από τους φορείς.
Επιπλέον, η διατύπωση της διάταξης δεν εξασφαλίζει επαρκώς ότι η διάθεση δεδομένων στην Εθνική Βάση Δεδομένων θα γίνεται με σαφείς όρους χρήσης και προστασίας της προέλευσης. Ούτε εξασφαλίζεται ότι θα απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του παρόχου σε περίπτωση περαιτέρω διάθεσης των δεδομένων σε τρίτους. Αυτό απειλεί άμεσα το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των φορέων που επενδύουν στην παραγωγή και λειτουργία των δεδομένων/υπηρεσιών, περιορίζοντας τη δυνατότητά τους να αντλούν νέες ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις και να διατηρούν βιώσιμα τα σχετικά επιχειρησιακά συστήματα.
Σημειώνεται ότι το ΕΑΑ έχει ήδη υπογράψει πρόσφατα Μνημόνιο Συνεργασίας με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το Μνημόνιο προβλέπει ρητά την παροχή γενικών κλιματικών, μετεωρολογικών, περιβαλλοντικών και γεωφυσικών δεδομένων προς τις υπηρεσίες του Υπουργείου και την Εθνική Βάση Δεδομένων (από δραστηριότητες του ΕΑΑ και/ή ερευνητικά έργα με δημόσια χρηματοδότηση). Αυτή η παροχή γίνεται υπό όρους προστασίας της προέλευσης, διαθεσιμότητας και αποκλειστικής χρήσης για εσωτερικούς επιχειρησιακούς σκοπούς, με ρητή απαγόρευση περαιτέρω διάθεσης σε τρίτους χωρίς προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΕΑΑ. Διευκρινίζεται επίσης ότι οι όροι αυτοί δεν αφορούν δράσεις που προκύπτουν από αυτοχρηματοδότηση των ίδιων των ερευνητικών ομάδων.
Για τους παραπάνω λόγους, πρέπει κατά την διάθεση των ανωτέρω δεδομένων να ικανοποιούνται οι ακόλουθες εύλογες απαιτήσεις:
1. Ρητή Διασφάλιση Όρων Χρήσης: Να διασφαλίζεται ρητά ότι η διάθεση δεδομένων και υπηρεσιών προς την Εθνική Βάση Δεδομένων γίνεται με σαφείς όρους χρήσης, προστασίας της προέλευσης και επιχειρησιακού σκοπού,
2. Απαγόρευση Περαιτέρω Διάθεσης: Να απαγορεύεται η περαιτέρω διάθεση των δεδομένων σε τρίτους χωρίς τη ρητή έγγραφη συναίνεση του παρόχου,
3. Εξαίρεση/Ειδική Συμφωνία για Αυτοχρηματοδοτούμενα Δεδομένα: Να προβλέπεται δυνατότητα εξαίρεσης ή ειδικής συμφωνίας για δεδομένα/υπηρεσίες που προκύπτουν από αυτοχρηματοδοτούμενες δράσεις ή από ανταγωνιστικά έργα με ειδικούς όρους εκμετάλλευσης,
4. Μηχανισμός Κάλυψης Λειτουργικού Κόστους: Να προβλέπεται μηχανισμός κάλυψης του λειτουργικού κόστους, όπου η παροχή δεδομένων απαιτεί συνεχή επιχειρησιακή λειτουργία, συντήρηση και αναβάθμιση υποδομών.
Η προτεινόμενη τροποποίηση κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματική λειτουργία της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα κρίσιμων ερευνητικών και επιχειρησιακών υποδομών της χώρας, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την παραγωγή υψηλής ποιότητας δεδομένων προς όφελος του Εθνικού Μηχανισμού.
Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΕΧΕΙ ΩΣ ΕΞΗΣ:
«4. Για την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων: α) Οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) και τα ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258):
αα) αποστέλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματός της, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους για τη λειτουργία και την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή. Κατά την διάθεση των στοιχείων αυτών πρέπει να διασφαλίζεται η προέλευση των δεδομένων, η χρήση τους αποκλειστικά για τους σκοπούς της Εθνικής Βάσης Δεδομένων και για εσωτερικούς επιχειρησιακούς σκοπούς του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η περαιτέρω διάθεση των δεδομένων αυτών σε τρίτους, φυσικά ή νομικά πρόσωπα προϋποθέτει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του φορέα παροχής των δεδομένων. Για την παροχή δεδομένων που παράγονται, πλήρως ή μερικώς ή διατίθενται στο πλαίσιο αυτοχρηματοδοτούμενων δράσεων του φορέα παροχής, συνάπτεται, κατά περίπτωση, προγραμματικής σύμβαση ή μνημόνιο συνεργασίας, με τα οποία διασφαλίζεται η συνεχής επιχειρησιακή λειτουργία, διαθεσιμότητα, υποστήριξη και συντήρηση των υποδομών του φορέα παροχής, συμπεριλαμβανομένων των μετρητικών δικτύων και των πληροφοριακών συστημάτων του. Δεδομένα που ενσωματώνουν ειδικούς όρους χρήσης/εκμετάλλευσης, διατίθενται σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που προβλέπονται από τον φορέα παροχής και τις συμβατικές και χρηματοδοτικές υποχρεώσεις αυτού.
αβ) λαμβάνουν από την Εθνική Βάση Δεδομένων, κατόπιν αιτήματος που υποβάλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, επεξεργασμένα δεδομένα και στοιχεία για την εκπλήρωση της αποστολής τους, σύμφωνα με τους ισχύοντες όρους πρόσβασης και χρήσης των δεδομένων και τηρουμένων των όρων διάθεσης των πρωτογενών δεδομένων των φορέων παροχής.»
Αρθρο 21 Αναδιάρθρωση Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων – Σύσταση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας – Τροποποίηση άρθρου 36 ν. 4662/2020
Κατ’ αρχάς, μία αναγκαία νομοτεχνική παρέμβαση: δεδομένου ότι το τελευταίο εδάφιο της προτεινόμενης περ. ζ΄ της παρ. 8 του άρθρου 36 αναφέρεται σε προσωπικό και ως τέτοιο νοείται το προσωπικό των υποπερ. ζα), ζβ) και ζγ) και όχι τα μέλη της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) τα οποία αποτελούν προσωπικό ή συνεργάτες του ΕΑΑ, πρέπει να εναλλαχθούν τα δύο τελευταία εδάφια της περ. ζ’, ούτως ώστε το τελευταίο να ακολουθεί αμέσως μετά την υποπερ. ζγ) και το προηγούμενο αυτού (που αναφέρεται στην Πυρομετεωρολογική Ομάδα του ΕΑΑ) να τεθεί ως τελευταίο εδάφιο της περ. ζ’. Εξάλλου, και όπως αναφέρεται αναλυτικά στη συνέχεια η υφιστάμενη υποστελέχωση της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) δεν είναι συμβατή με ένταξή της σε σύστημα εκ περιτροπής με βάρδιες.
Περαιτέρω, η πρόβλεψη για συνδρομή μελών της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του ΕΑΑ στο έργο της Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7-METEO) για την υποστήριξη της ετοιμότητας και της απόκρισης σε δασικές πυρκαγιές, ειδικά σε συνδυασμό με την απαίτηση για εικοσιτετράωρη λειτουργία της Μονάδας, εγείρει ουσιώδη ζητήματα επιχειρησιακής εφικτότητας και θεσμικής βιωσιμότητας.
Συγκεκριμένα, η Πυρομετεωρολογική Ομάδα του ΕΑΑ έχει σήμερα εξαιρετικά περιορισμένη στελέχωση (ένας μόνιμος και ένας συμβασιούχος ερευνητής). Η απασχόληση του συμβασιούχου εξαρτάται από εξωτερική, ανταγωνιστική χρηματοδότηση έργων, χωρίς εγγύηση μακροχρόνιας συνέχειας αλλά και με συγκεκριμένες υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση χρηματοδότησής του. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν καθίσταται σαφές πώς μπορεί να διασφαλιστεί σταθερή και συστηματική επιχειρησιακή συνδρομή, ελλείψει ρητής πρόβλεψης για θεσμική στελέχωση, χρηματοδότηση και επιχειρησιακό πλαίσιο συνεργασίας.
Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ρητά ότι η συνδρομή της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας του ΕΑΑ δεν δύναται να υποκαθιστά οργανικές θέσεις και επιχειρησιακές ανάγκες της Μονάδας. Αντίθετα, η συνδρομή αυτή θα πρέπει να παρέχεται αποκλειστικά στο πλαίσιο σαφώς καθορισμένων συνεργασιών (π.χ., μέσω προγραμματικών συμφωνιών ή ειδικών μνημονίων συνεργασίας) με ρητή πρόβλεψη για τους απαιτούμενους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους. Διαφορετικά, η παρούσα διάταξη ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε αδυναμία εφαρμογής είτε σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες διαθεσιμότητας από ένα ερευνητικό σχήμα με τόσο περιορισμένη στελέχωση.
επί του άρθρου 15
Να συνδεθεί ο εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός πρόληψης και μείωσης κινδύνου με σταθερά, προβλέψιμα και έγκαιρα χρηματοδοτικά εργαλεία για τους Δήμους, με ρητή πρόβλεψη ότι οι χρηματοδοτήσεις δράσεων πρόληψης εκκινούν εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους, πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, καθώς και με σαφή ενσωμάτωση του ρόλου των Δήμων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προληπτικών δράσεων.
ΑΡΘΡΟ 15 ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ.
«Άρθρο 21
Αυτοτελή Τμήματα Πολιτικής Προστασίας
Παρ.3 ε) -σχόλια για την επικαιροποίηση σχεδίων και την υποβολή τους στην Εκτελεστική επιτροπή για την περαιτέρω εισήγηση τους στο Δημοτικό συμβούλιο, της οποίας, εκτελεστικής επιτροπής, τις αρμοδιότητες ασκεί από 1-1-24 το νέο όργανο ήτοι η Δημοτική επιτροπή, ωστόσο η συγκεκριμένη αρμοδιότητα για την εισήγηση σχεδίων στο Δημοτικό συμβούλιο έχει καταργηθεί. Συνεπώς τελικά ποιος εισηγείται στο Δημοτικό συμβούλιο για την επικαιροποίηση?
Αναλυτικά:
Επισημαίνουμε ότι με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Ν.5056/23 προβλέφθηκε η συγκρότηση ενός νέου αιρετού συλλογικού οργάνου, της δημοτικής επιτροπής, η οποία ασκεί από 1-1-24 τις 16 αρμοδιότητες της εκτελεστικής επιτροπής, της οικονομικής επιτροπής και της επιτροπής ποιότητας ζωής οι οποίες επίσης από 1-1-24 καταργήθηκαν.
Επίσης, στον ίδιο νόμο Ν.5026/23 με το 9ο άρθρο αυτού, προστέθηκε στον Ν.3852/10 το νέο άρθρο 74 Α «Αρμοδιότητες δημοτικής επιτροπής» όπου στην παρ. 1, μεταξύ άλλων, ορίζεται ότι, από την αυτοδιοίκητη περίοδο που άρχισε από 1-1-24 όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά ή παραπομπή στην οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής και την εκτελεστική επιτροπή των Δήμων , καθώς και στις αρμοδιότητες τους, εφεξής νοείται η δημοτική επιτροπή, η οποία ασκεί τις αρμοδιότητες αυτές.
Παράλληλα με το αρ. 53 του ίδιου ως άνω νόμου, καταργήθηκε μεταξύ άλλων η περ. θ΄ του αρ.63 του Ν.3852/10 περί αρμοδιοτήτων της εκτελεστικής επιτροπής του Δήμου κλπ. σύμφωνα με την οποία η εκτελεστική επιτροπή:
«Εισηγείται τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και φυσικών καταστροφών, σε εναρμόνιση με τα αντίστοιχα σχέδια της περιφέρειας κλπ»
Συνδυάζοντας τα παραπάνω και μετά την κατάργηση της παρ. θ του αρ. 63 του Ν.3852/10 με το αρ. 53 του Ν.5026/23 και την ισχύ του άρθρου 8 και 9 του ν.5026/23,
Ερωτάται ποιο όργανο θα εισηγηθεί τα επικαιροποιημένα σχέδια των Δήμων προς το Δημοτικό Συμβούλιο, εφόσον η αρμοδιότητα έχει καταργηθεί και συνεπώς δεν αναλαμβάνεται από το νέο αιρετό όργανο ήτοι την Δημοτική Επιτροπή.
Άρθρο 15
Τροποποίηση άρθρου 21 ν. 4662/2020
Στο σημείο που γίνεται αναφορά: «Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας δύναται, σε περίπτωση μη επαρκούς στελέχωσης, με απόφαση του οικείου Δημάρχου, να υποστηρίζεται διοικητικά και επιστημονικά από τις υφιστάμενες υπηρεσίες του Δήμου, με παράλληλη άσκηση καθηκόντων.»,
πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι η άσκηση παράλληλων καθηκόντων ορίζεται στον αρ.35 ν.3584/2007 «Κύρωση του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων» και η άσκηση τους επιτρέπεται μόνο για έκτακτες αιτιολογημένα περιπτώσεις και μόνο για 2 μήνες (+6 μήνες μετά από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου). Η μη επαρκής στελέχωση μιας υπηρεσίας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως έκτακτη περίπτωση. Συνεπώς η παραπάνω πρόβλεψη θα δημιουργήσει προβλήματα προστριβών μεταξύ των υπαλλήλων και Δημαρχών στις ήδη αποδυναμωμένες υπηρεσίες.
Άρθρο 13
Θα πρέπει να υπάρξει σαφής ρύθμιση για τη στελέχωση των ΕΚΣ με την αξιοποίηση του προσωπικού ΙΔΟΧ που υπηρετεί ήδη στο ΥΚΚΠΠ. Το εν λόγω προσωπικό διαθέτει 5ετή (τουλάχιστον) εμπειρία στον τομέα της πολιτικής προστασίας και σε θέματα που σχετίζονται με τη διασύνδεση μεταξύ του Υπουργείου και των Περιφερειών, καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο, θα αξιοποιηθεί προσωπικό που διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία, τόσο σε διοικητικό, όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο και θα διασφαλιστεί η αποτελεσματική κάλυψη των αυξημένων επιχειρησιακών και διοικητικών αναγκών των κέντρων αυτών, με σκοπό την ενιαία επιχειρησιακή πληροφόρηση σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Το σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, καθώς εισάγει νέες δομές, εργαλεία πρόληψης και επιστημονική υποστήριξη στη διαχείριση των κινδύνων. Ωστόσο, πέρα από τη δημιουργία οργανωτικών σχημάτων, παραμένει ένα κρίσιμο θεσμικό κενό, το οποίο δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς στη δημόσια συζήτηση: η απουσία θεσμοθετημένης διοικητικής και επιχειρησιακής μνήμης.
Σήμερα, κάθε μεγάλη πυρκαγιά, πλημμύρα ή άλλο καταστροφικό συμβάν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο γεγονός, χωρίς υποχρεωτική, συστηματική και ενιαία καταγραφή των χαρακτηριστικών του, της εξέλιξής του, των αποφάσεων που ελήφθησαν και των διδαγμάτων που προέκυψαν. Η συχνή εναλλαγή στελεχών σε θέσεις ευθύνης, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια πολύτιμης γνώσης για τη συμπεριφορά των κινδύνων σε συγκεκριμένες περιοχές και τη διαρκή επανεκκίνηση «από το μηδέν».
Προτείνεται, συνεπώς, η θεσμοθέτηση Εθνικού και Περιφερειακού Αρχείου Συμβάντων, στο οποίο θα εντάσσονται υποχρεωτικά αναλυτικές εκθέσεις αποτίμησης (After Action Reports) για κάθε μεγάλο καταστροφικό γεγονός. Οι εκθέσεις αυτές θα πρέπει να αξιοποιούνται τόσο για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό όσο και για την εκπαίδευση των στελεχών που αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η θεσμική αναγνώριση της βιωματικής και τοπικής γνώσης, μέσω συμβουλευτικής συμμετοχής έμπειρων στελεχών και γνώριμων της περιοχής, ιδίως σε ζώνες επαναλαμβανόμενων καταστροφών.
Η ενίσχυση της θεσμικής μνήμης και της διοικητικής συνέχειας δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση για τη μετάβαση από την αποσπασματική αντιμετώπιση των κινδύνων σε ένα ώριμο, μακροπρόθεσμο και αποτελεσματικό σύστημα πολιτικής προστασίας.
Γενικές Παρατηρήσεις σχετικά με τα άρθρα 6, 7 και 8
Πέρα από τις επιμέρους προτεινόμενες βελτιώσεις/συμπληρώσεις επί των άρθρων 6, 7 και 8 (άρθρα7Β, 7Γ και 7Δ του ν. 4662/2020), που ανάρτησα σε 3 ξεχωριστές παρεμβάσεις μου, ορισμένες προτάσεις εκ των οποίων θεωρώ πολύ σημαντικές, οι γενικές μου παρατηρήσεις είναι ότι τα άρθρα 6, 7 και 8 αποτελούν θετικό και αναγκαίο θεσμικό βήμα προς την κατεύθυνση της συστηματικής και επιστημονικής αποτίμησης των επιπτώσεων, της επιχειρησιακής διαχείρισης και της αποτελεσματικότητας της πολιτικής προστασίας, ιδίως στον τομέα των πλημμυρών και δασικών πυρκαγιών, κάτι που αποτελούσε σοβαρό κενό στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Η ενίσχυση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου με εξειδικευμένη υποεπιτροπή σχετικά με τον κίνδυνο πλημμύρας αλλά και η πρόβλεψη τόσο ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων (αλλά και σημαντικών – όπως προτείνω) πυρκαγιών (αλλά και άλλων φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών) όσο και ετήσιου απολογισμού της αντιπυρικής περιόδου συνιστούν μεν θεσμικές καινοτομίες για την ελληνική έννομη τάξη, αποτελούν όμως πάγια και καθιερωμένη πρακτική στο διεθνές περιβάλλον.
Πολύ θετική είναι η ρητή πρόβλεψη ανεξαρτησίας της Επιτροπής του άρθρου 7Γ, η σαφής αποσύνδεση της επιστημονικής αξιολόγησης από διαδικασίες απόδοσης ευθυνών, καθώς και η διεπιστημονική σύνθεση της Επιτροπής, η οποία καλύπτει τους επιστημονικούς τομείς που σχετίζονται με την εκδήλωση, εξέλιξη και τις επιπτώσεις μεγάλων πυρκαγιών. Επίσης, η αναλυτική απαρίθμηση των στοιχείων και δεδομένων που πρέπει να αναφέρονται στην ετήσια έκθεση απολογισμού συμβάλλει στη διαφάνεια, και στη διαχρονική παρακολούθηση της αντιπυρικής δραστηριότητας.
Ωστόσο, αν και τα άρθρα 7Γ και 7Δ αφορούν σε συμπληρωματικές όψεις της αποτίμησης πυρκαγιών, δεν προβλέπεται ρητή θεσμική συνέργεια των δύο επιτροπών ή ρητή επεξεργασία των επιστημονικών πορισμάτων από την επιτροπή της παραγράφου 7Δ. Ως αποτέλεσμα, υφίσταται ο κίνδυνος οι επιστημονικές αξιολογήσεις ιδιαίτερα μεγάλων ή σημαντικών πυρκαγιών να μην λαμβάνονται υπόψιν στον ετήσιο απολογισμό και να μην αξιοποιούνται για τις όποιες αναγκαίες βελτιώσεις στη πρόληψη, ετοιμότητα και επιχειρησιακή λειτουργία του Μηχανισμού.
ΑΡΘΡΟ 8 (αφορά στο 7Δ του 4662)
• Συμπλήρωση στο τέλος της 1ης παραγράφου, οπότε η παράγραφος αυτή επικαιροποιείται ως εξής:
«Στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συστήνεται Επιτροπή Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου. Έργο της Επιτροπής είναι η σύνταξη ετήσιας έκθεσης απολογισμού με στόχο τη συνολική διοικητική και επιχειρησιακή αποτίμηση της αντιπυρικής περιόδου λαμβάνοντας υπόψη, όπου υφίστανται, τα πορίσματα και τις συστάσεις της επιστημονικής αξιολόγησης του άρθρου 7Γ.»
Τεκμηρίωση:
Η προτεινόμενη διατύπωση ξεκαθαρίζει ότι η Ετήσια Έκθεση Αντιπυρικής Περιόδου έχει μεν χαρακτήρα διοικητικής και επιχειρησιακής αποτίμησης αλλά παράλληλα, εισάγει ρητά την υποχρέωση συνεκτίμησης των πορισμάτων και συστάσεων των Επιτροπών του άρθρου 7Γ, διασφαλίζοντας ότι τα πορίσματα θα αξιοποιούνται για τη βελτίωση του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων.
• Προσθήκη νέας παραγράφου μεταξύ της υπ.αριθ. 5 και 6 παραγράφου ως εξής:
«Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της ετήσιας έκθεσης λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό, την επικαιροποίηση και την αξιολόγηση πολιτικών, μέτρων και επιχειρησιακών σχεδίων του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων.»
Τεκμηρίωση: Προφανής
Άρθρο 15- Τροποποίηση 21 – Προθήκη παραγράφου 4
Η δυνατότητα κατάρτισης Τοπικού Διαδημοτικού Σχεδίου Δράσης αποτελεί θετική κατεύθυνση, ιδίως για όμορους Δήμους με κοινά γεωγραφικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, η πρόβλεψη ορισμού ενός Δήμου ως επικεφαλής για τον επιχειρησιακό συντονισμό, χωρίς σαφή κριτήρια, διαδικασία ή μηχανισμό επίλυσης διαφωνιών, ενδέχεται να δημιουργήσει δυσχέρειες στην πράξη. Η εμπειρία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δείχνει ότι τέτοιες ρυθμίσεις απαιτούν σαφές θεσμικό πλαίσιο ώστε να διασφαλίζεται η αποδοχή και η αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθούν αντικειμενικά κριτήρια (π.χ. γεωγραφική θέση, επιχειρησιακή ικανότητα, διαθέσιμοι πόροι) ή εναλλακτικά η συνδρομή ανώτερου συντονιστικού οργάνου, ώστε το Διαδημοτικό Σχέδιο να παραμένει εργαλείο συνεργασίας και όχι πηγή διοικητικών ή πολιτικών τριβών.
Αρθρο 15 – Τροποποίηση του αρθ.21
«Η ελάχιστη χρονική διάρκεια παραμονής του προσωπικού του δευτέρου εδαφίου στο Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας είναι τα τέσσερα (4) έτη. »
Η πρόβλεψη ελάχιστης υποχρεωτικής παραμονής τεσσάρων (4) ετών για τους μόνιμους υπαλλήλους των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας, αν και αποσκοπεί στη διασφάλιση της διοικητικής και επιχειρησιακής συνέχειας, εισάγει έναν υπέρμετρο περιορισμό της υπηρεσιακής κινητικότητας.
Δεν προβλέπεται αντίστοιχη δέσμευση για υπαλλήλους άλλων κρίσιμων υπηρεσιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα ίσης μεταχείρισης και ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη στελέχωση των συγκεκριμένων τμημάτων.
Θα ήταν σκόπιμο να εξεταστεί είτε η μείωση της ελάχιστης διάρκειας παραμονής είτε η ρητή πρόβλεψη εξαιρέσεων για σοβαρούς λόγους υγείας, οικογενειακούς ή υπηρεσιακούς, ώστε η διάταξη να καταστεί πιο λειτουργική και δίκαιη. Η διάταξη θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς εγγυήσεις υπηρεσιακής σταθερότητας, ώστε οι υπάλληλοι να μην επηρεάζονται από μεταβολές στη διοίκηση των ΟΤΑ.
Άρθρο 21/ ε) …υποβάλλεται στην Εκτελεστική Επιτροπή του Δήμου, η οποία το εισηγείται προς το Δημοτικό Συμβούλιο… -> Εχει καταργηθεί η εκτελεστική επιτροπή, έχουμε Δημοτική Επιτροπή πια.
Το παρόν σχέδιο νόμου αποτελεί σημαντική ευκαιρία να αναδειχθούν οι πραγματικές ανάγκες στελέχωσης του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΥπΚΚΠΠ) σε περιφερειακό επίπεδο, ιδίως υπό το πρίσμα της ενίσχυσης των επιχειρησιακών και συντονιστικών δομών του Μέρους Β’.
Σε σχέση με το άρθρο 13, τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων (ΕΚΣ) δεν αποτελούν αποκλειστικά επιχειρησιακές δομές, αλλά κόμβους πληροφόρησης, διοικητικού συντονισμού και διασύνδεσης με τις Περιφέρειες, τους Δήμους και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς ΠΠ. Η λειτουργία τους προϋποθέτει σταθερή διοικητική και επιστημονική υποστήριξη σε περιφερειακό επίπεδο.
Σημειώνεται ότι στο ΥπΚΚΠΠ υπηρετεί ήδη προσωπικό με συμβάσεις ΙΔΟΧ, το οποίο απασχολείται αδιάλειπτα από το 2020 έως σήμερα, με διαδοχικές ανανεώσεις. Το προσωπικό αυτό έχει διατεθεί είτε στις Περιφέρειες (Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας) είτε σε δομές και υπηρεσίες που συνεργάζονται άμεσα με το Πυροσβεστικό Σώμα σε περιφερειακό επίπεδο, καλύπτοντας πάγιες διοικητικές και επιχειρησιακές ανάγκες λόγω υποστελέχωσης των υπηρεσιών. Πέραν της κάλυψης αυτών των αναγκών, οι υπάλληλοι ΙΔΟΧ του ΥπΚΚΠΠ λειτουργούν στην πράξη ως διοικητικοί και λειτουργικοί σύνδεσμοι μεταξύ του κεντρικού επιπέδου, της Αυτοδιοίκησης και του επιχειρησιακού μηχανισμού, διαθέτοντας συσσωρευμένη εμπειρία, επιχειρησιακή εξοικείωση και θεσμική μνήμη του αντικειμένου της Πολιτικής Προστασίας.
Υπό το πρίσμα αυτό, τα ΕΚΣ συνιστούν το πλέον πρόσφορο επίπεδο οργανωτικής ένταξης και μετεξέλιξης του ήδη υπηρετούντος προσωπικού του ΥπΚΚΠΠ, καθώς τοποθετούνται λειτουργικά μεταξύ του κεντρικού και του περιφερειακού επιπέδου και απαιτούν διαρκή διοικητική συνέχεια, σταθερή παρουσία και γνώση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων.
Παράλληλα, σε σχέση με το άρθρο 14 (Αυτοτελείς Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών), η άσκηση αρμοδιοτήτων που καλύπτουν το σύνολο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών προϋποθέτει επαρκή, σταθερή και αποκλειστική στελέχωση. Η κάλυψη των αναγκών αυτών μέσω ανάθεσης παράλληλων καθηκόντων δεν διασφαλίζει ούτε τη λειτουργική συνέχεια ούτε την απαιτούμενη επιχειρησιακή επάρκεια των Διευθύνσεων, ιδίως σε συνθήκες αυξημένης ετοιμότητας.
Συνολικά, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη σαφούς και σταθερού πλαισίου στελέχωσης των δομών του Μέρους Β’, με αξιοποίηση του ήδη υπηρετούντος προσωπικού του ΥπΚΚΠΠ, ώστε να αρθεί ο χαρακτήρας της προσωρινότητας, να διατηρηθεί η θεσμική μνήμη και να καταστεί εφικτή η αποτελεσματική εφαρμογή του νέου οργανωτικού σχήματος.
Άρθρο 5
Να προβλέπεται και για το Μητρώο 2β ό,τι για το μητρώο 2α αναφορικά με την αποζημίωση και αποκλειστική υπευθυνότητα χρήσης εξοπλισμού και μέσων ιδιωτικής κυριότητας παρόχων υπηρεσιών και κοινωνικής φροντίδας
Άρθρο 7
Να συμπεριληφθεί πρόβλεψη διασφάλισης στοιχείων απόρρητου χαρακτήρα (υποδομές, επιχειρησιακά δεδομένα) από τους συμμετέχοντες με προγραμματικές συμβάσεις
Άρθρο 11
Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι θα υπάρχουν Κανόνες Εμπλοκής (ΚΕ), χωρίς να εξασφαλίζει ούτε τη δεσμευτικότητά τους ούτε τη διαφάνειά τους, ούτε τη σύνδεσή τους με εκπαίδευση, αξιολόγηση και ευθύνη. Για να γίνει πραγματικό εργαλείο επιχειρησιακής κουλτούρας και όχι απλώς ένα εγχειρίδιο, χρειάζονται ορισμένες νομοτεχνικές ενισχύσεις. Προτεινόμενη προσθήκη: «…οι οποίοι έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για το σύνολο του προσωπικού του Π.Σ. και εντάσσονται στο πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων του Π.Σ., τηρουμένων των διατάξεων του πειθαρχικού δικαίου και των κανόνων ασφαλείας.» Ως προς την περίπτωση 2 του άρθρου Προσθήκη: «Οι Κανόνες Εμπλοκής εξειδικεύονται ανά τύπο κινδύνου και επιχειρησιακό σενάριο σε επιμέρους εγχειρίδια και πρωτόκολλα, τα οποία εγκρίνονται με απόφαση του Αρχηγού Π.Σ. μετά από γνώμη του Συμβουλίου Επιτελικού Σχεδιασμού. Οι επιμέρους Κανόνες δεν μπορούν να αντίκεινται στο βασικό πλαίσιο του παρόντος άρθρου.» Ως προς το 2α προσθήκη: «α) τον τρόπο και τα μέσα διαχείρισης ανά κατηγορία περιστατικού, συμπεριλαμβανομένων ελάχιστων τυποποιημένων διαμορφώσεων δυνάμεων (τύποι οχημάτων, πληρωμάτων, υλικών) ανά επίπεδο σοβαρότητας.». Ως προς το 2β προσθήκη: «β) τα όρια εντολής και ευθύνης κάθε βαθμίδας διοίκησης, με σαφή προσδιορισμό των περιπτώσεων στις οποίες επιτρέπεται απόκλιση και της διαδικασίας αιτιολόγησής της.» Ως προς το 2γ προσθήκη: «γ) τα επίπεδα εμπλοκής του προσωπικού σε επιχειρησιακές δράσεις, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών για λόγους ασφάλειας, κόπωσης ή ειδικών καθηκόντων.» Ως προς το 2δ προσθήκη: «δ) τα κριτήρια λήψης απόφασης για εμπλοκή, ενίσχυση ή απεμπλοκή, με πρόβλεψη για τις περιπτώσεις πολλαπλών ταυτόχρονων συμβάντων και ιεράρχησης προτεραιοτήτων.» Ως προς το 2ζ Για να μην υπάρχει γκρίζα ζώνη εμπλοκής εθελοντών προτείνεται αναδιαμόρφωση ως εξής: «ζ) την επιχειρησιακή υπαγωγή και συνεργασία των εθελοντών πυροσβεστών και των ενταγμένων στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, στο Ενιαίο Μητρώο Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας και στο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας, καθορίζοντας: ζα) τα όρια της επιχειρησιακής τους ανάληψης καθηκόντων, ζβ) τις ελάχιστες απαιτήσεις εκπαίδευσης και πιστοποίησής τους για συμμετοχή σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, ζγ) το πλαίσιο ασφάλισής τους και μέριμνας σε περίπτωση ατυχήματος, ζδ) τη διαδικασία ενσωμάτωσής τους στην επιχειρησιακή αλυσίδα εντολών.» Στην παράγραφο 3 χρειάζεται να προβλέπεται ευελιξία του αξιωματικού στο πεδίο χωρίς να καταργείται η έννοια του κανόνα και της λογοδοσίας. Πρόταση προσθήκης: «Οι Κανόνες Εμπλοκής εφαρμόζονται σε κάθε επιχειρησιακή δράση, ανεξαρτήτως κλίμακας ή είδους συμβάντος, τηρουμένων των κανόνων ασφαλείας. Κατ’ εξαίρεση, σε εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιστάσεις, επιτρέπεται αιτιολογημένη απόκλιση, η οποία καταγράφεται και αξιολογείται στο πλαίσιο των διαδικασιών διερεύνησης και αναθεώρησης.» Πρόταση Προσθήκη παραγράφων υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε Κανόνες Εμπλοκής, περιοδικής αναθεώρησης και συμμετοχής: «4. Η εκπαίδευση στα περιεχόμενα των Κανόνων Εμπλοκής αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της βασικής και μετεκπαιδευτικής κατάρτισης του πυροσβεστικού προσωπικού. Η επιτυχής παρακολούθηση και αξιολόγηση σχετικών προγραμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την ανάληψη θέσεων ευθύνης επιχειρησιακής διοίκησης.» «5. Οι Κανόνες Εμπλοκής αναθεωρούνται τουλάχιστον ανά τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον το απαιτούν σοβαρά συμβάντα ή αλλαγές στο επιχειρησιακό περιβάλλον. Κατά τη διαδικασία αναθεώρησης ζητείται υποχρεωτικά γνώμη από εκπροσώπους των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων και του επιχειρησιακού προσωπικού πρώτης γραμμής.»
Άρθρο 12
Το άρθρο επιχειρεί να φτιάξει ένα εθνικό ICS, αλλά μένει περιγραφικό και όχι δεσμευτικά λειτουργικό. Χρειάζεται να γίνει πιο καθαρό ποιος διοικεί, πώς δουλεύει το ICS στην πράξη, πώς δένονται τα σχέδια κοινής δράσης με τα υφιστάμενα σχέδια και πώς αποφεύγονται οι κλασικές παθογένειες (παράλληλες διοικήσεις, ασάφεια ρόλων, χαμένη εικόνα).Στο πρώτο εδάφιο, αντί για απλή δυνατότητα, πρόταση διατύπωσης που το κάνει βασικό πλαίσιο: «…τελούν σε λειτουργική αρμονία και συμπληρωματικότητα τόσο μεταξύ τους, όσο και σε σχέση με τα επιχειρησιακά σχέδια του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.), σε στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο. Τα σχέδια του πρώτου εδαφίου οργανώνονται βάσει του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (Incident Command System – ICS), το οποίο εφαρμόζεται ως ενιαίο πλαίσιο δομής διοίκησης στο πεδίο.»
Ορισμός επιπέδων διοίκησης και ρόλων. Προσθηκη νέας παραγράφου: «Για την εφαρμογή του ICS διακρίνονται:α) στρατηγικό επίπεδο (πολιτικές/στρατηγικές αποφάσεις, κήρυξη καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, διάθεση μεγάλων πόρων),β) επιχειρησιακό επίπεδο (περιφερειακός/διαπεριφερειακός συντονισμός δυνάμεων),γ) τακτικό επίπεδο (διοίκηση συμβάντος στο πεδίο).Στο τακτικό επίπεδο ορίζεται Επικεφαλής Συμβάντος, ο οποίος έχει τη συνολική ευθύνη λήψης αποφάσεων για τη διαχείριση του συμβάντος και τη διαμόρφωση της κοινής επιχειρησιακής εικόνας, σύμφωνα με τους Κανόνες Εμπλοκής του άρθρου 9Β.»
Στην παράγραφο 3 υπάρχει ανάγκη πρόβλεψης δέσμευσης για ολοκλήρωση και αναθεώρηση σχεδίων. Προσθήκη: «Τα Σχέδια Κοινής Επιχειρησιακής Δράσης εγκρίνονται εντός δώδεκα (12) μηνών από τη συγκρότηση της επιτροπής και αναθεωρούνται τουλάχιστον ανά τρία (3) έτη ή μετά από σοβαρά συμβάντα που ανέδειξαν ανάγκη τροποποίησης.»
Στην περίπτωση 4 του εδαφίου 4 διασφάλιση συνοχής με τα Γενικά Σχέδια και τα τοπικά/περιφερειακά. Προσθήκη: «Τα Σχέδια της παρ. 2 εξειδικεύουν και δεν αναιρούν τα Γενικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών του άρθρου 23 και ενσωματώνονται, κατά το μέρος που αφορά τα καθ’ ύλην αρμόδια σώματα ασφαλείας, στα οικεία επιχειρησιακά σχέδιά τους, καθώς και στα Περιφερειακά και Τοπικά Σχέδια Πολιτικής Προστασίας.»
Στο εδάφιο 5 για την αποφυγή «διπλοδιοίκησης» προτείνεται πρόβλεψη ενιαίου τακτικού διοικητή. Προσθήκη: «Κατά τη διαχείριση συμβάντων αρμοδιότητας του Π.Σ.… ορίζεται ένας Επικεφαλής Συμβάντος, ο οποίος ασκεί την ενιαία τακτική διοίκηση των επιχειρησιακών δυνάμεων στο πεδίο, ανεξαρτήτως φορέα προέλευσης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.»Για να μην χρησιμοποιούνται ad hoc προτείνεται η προσθήκη κριτηρίων εφαρμογής των στοιχείων τακτικής διοίκησης. Αναδιαμόρφωση: «…δύναται, με απόφαση του Συντονιστή Επιχειρήσεων Π.Σ…. να συγκροτούνται στοιχεία τακτικής διοίκησης συμβάντων, ιδίως όταν: α) απαιτείται εμπλοκή δύο ή περισσότερων επιχειρησιακών φορέων, β) η γεωγραφική έκταση ή η διάρκεια του συμβάντος υπερβαίνει ορισμένα επιχειρησιακά όρια, γ) πρόκειται για συμβάντα με σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία ή το περιβάλλον.»
Στην περίπτωση β του εδαφίου 6 πρόβλεψη σαφούς ρόλου και ευθύνης των συνδέσμων. Αναδιαμόρφωση: «β) οι εκπρόσωποι ή σύνδεσμοι των συναρμόδιων φορέων… οι οποίοι: βα) έχουν οριστεί εκ των προτέρων από τον οικείο φορέα και διαθέτουν την απαραίτητη εκπαίδευση στη λειτουργία του ICS, ββ) διατηρούν άμεση επιχειρησιακή επικοινωνία με τις προϊστάμενες διοικήσεις, βγ) εισηγούνται στον Επικεφαλής Συμβάντος ζητήματα που αφορούν τις αρμοδιότητες και τα μέσα του φορέα τους,βδ) ενεργούν στο πεδίο σύμφωνα με τις αποφάσεις του Επικεφαλής της περ. α), εντός των νομίμων αρμοδιοτήτων τους.»
Πρόβλεψη κοινών ασκήσεων. Προσθήκη παραγράφου: «Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται στην πράξη μέσω κοινών ασκήσεων των εμπλεκόμενων φορέων, οι οποίες διεξάγονται τουλάχιστον μία φορά ανά διετία για κάθε κατηγορία Σχεδίων Κοινής Επιχειρησιακής Δράσης. Τα συμπεράσματα των ασκήσεων αποτυπώνονται σε εκθέσεις, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη κατά την αναθεώρηση των Σχεδίων και των Κανόνων Εμπλοκής.»
Άρθρο 13
Ρητή αναφορά στην παράγραφο 1 σε 24/7 ετοιμότητα και κλιμακωτή λειτουργία, Προσθήκη στο πρώτο εδάφιο: «…λειτουργεί Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων (Ε.Κ.Σ.), το οποίο διαθέτει διακριτά επίπεδα λειτουργίας (συνήθης ετοιμότητα, ενισχυμένη ετοιμότητα, πλήρης ενεργοποίηση) και δυνατότητα επιχειρησιακής λειτουργίας επί εικοσιτετράωρης βάσης σε περιόδους αυξημένου κινδύνου ή πολλαπλών συμβάντων.»
Προτεινόμενη τροποποίηση της παραγράφου 2: «Το Ε.Κ.Σ. λειτουργεί σε καθεστώς: α) συνήθους ετοιμότητας καθ’ όλο το έτος, β) ενισχυμένης ετοιμότητας κατά την αντιπυρική περίοδο, γ) πλήρους ενεργοποίησης για δασικές πυρκαγιές επιπέδου κινδύνου 4–5, σεισμούς, πλημμύρες και άλλα σοβαρά συμβάντα, με απόφαση του προϊσταμένου του Π.Ε.Κ.Ε. ή κατόπιν εντολής του Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ..»
Στην παράγραφο 3 προτεινόμενη αντικατάσταση: «Στις ΠΕ.ΠΥ.Δ. διατίθεται ελάχιστος αριθμός επιστημονικού προσωπικού του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την υποστήριξη του Ε.Κ.Σ., ως εξής: α) τουλάχιστον δύο στελέχη του Π.Σ. για την επιχειρησιακή λειτουργία και ένα «στέλεχος πολιτικής προστασίας» – ειδικού κλάδου Π.Ε. Στελέχους Πολιτικής Προστασίας με πιστοποιημένη γνώση στη διοίκηση οργανισμών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για κάθε Περιφερειακή Ενότητα που υπάγεται στο πεδίο ευθύνης/αρμοδιότητας κάθε Π.Ε.Κ.Ε., για την επιτέλεση των διοικητικών λειτουργιών, που συνδέονται με την αποστολή του. Το προσωπικό αυτό διαθέτει πιστοποιημένη εκπαίδευση σε διαχείριση εκτάκτων αναγκών και στη χρήση πληροφοριακών συστημάτων.
Πρόταση θεσμοθέτησης ρόλου μονίμων συνδέσμων: «Οι σύνδεσμοι των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ορίζονται για θητεία δύο (2) ετών, ανανεώσιμη, και υποχρεούνται να παρακολουθούν ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στη λειτουργία Ε.Κ.Σ. Η θητεία τους και η διαθεσιμότητά τους κατά την αντιπυρική περίοδο και σε περιόδους κρίσης καταγράφονται στο ετήσιο Δελτίο Ικανότητας της Περιφέρειας και των Δήμων.»
Προσθήκη νέας παραγράφου για ρητή σύνδεση με αξιολόγηση και δείκτες: «Κάθε Ε.Κ.Σ. καταρτίζει ετήσια Έκθεση Λειτουργίας, στην οποία αποτυπώνονται δείκτες: α) αριθμού και τύπου συμβάντων που διαχειρίστηκε, β) χρόνου ενεργοποίησης και στελέχωσης ανά επίπεδο λειτουργίας, γ) διαθεσιμότητας κρίσιμων συστημάτων και υποδομών, δ) αριθμού ασκήσεων και εκπαιδεύσεων που πραγματοποιήθηκαν. Η Έκθεση υποβάλλεται στο Ε.Σ.ΚΕ.ΔΙ.Κ. και στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και συνεκτιμάται για τον προγραμματισμό ενίσχυσης των πόρων και υποδομών, καθώς και για τη συνολική αξιολόγηση ικανότητας των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων.»
Στην περίπτωση 9 πρόταση προσθήκης κριτηρίων καταλληλότητας που να συνδέονται με επιχειρησιακή λειτουργία: «Για τον χαρακτηρισμό μιας θέσης ως κατάλληλης, λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) η εγγύτητα σε βασικές οδικές αρτηρίες και κρίσιμες υποδομές, β) η ανθεκτικότητα του κτηρίου σε σεισμούς και άλλους κινδύνους, γ) η δυνατότητα εξασφάλισης ζωνών ασφαλείας και χώρων συγκέντρωσης προσωπικού και μέσων.»
Άρθρο 14
Η Αυτοτελής Διεύθυνση, όπως αναδιατυπώνεται, παραμένει κρίσιμος κόμβος, αλλά το άρθρο εξακολουθεί να περιγράφει «γραφείο» και όχι ¨περιφερειακή ικανότητα πολιτικής προστασίας» με μετρήσιμη απόδοση και σαφή σύνδεση με τους δήμους και τα Ε.Κ.Σ. σε επίπεδο συστήματος.
Σύσταση συγκεκριμένου αριθμού οργανικών θέσεων και πρόβλεψη προσλήψεων για ουσιαστική στελέχωση των Αυτοτελών Διευθύνσεων/Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας με τους αναγκαίους ανθρώπινους πόρους. Προσθήκη: «1Α. Η ελάχιστη στελέχωση της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας καθορίζεται ως εξής: α) Περιφέρειες με πληθυσμό έως 500.000 κατοίκους: τουλάχιστον 7 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (FTE), β) Περιφέρειες με πληθυσμό 500.001–1.000.000 κατοίκους: τουλάχιστον 10 FTE, γ) Περιφέρειες με πληθυσμό άνω του 1.000.000: τουλάχιστον 14 FTE. Τουλάχιστον 40% του προσωπικού ανήκει σε κατηγορίες ΠΕ συναφών γνωστικών αντικειμένων και κατέχει πιστοποιήσεις της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας ή ισοδύναμες.» Προσθήκη μεταβατικής διάταξης: «Οι ρυθμίσεις για ελάχιστη στελέχωση και πιστοποίηση του προσωπικού της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας εφαρμόζονται σταδιακά εντός προθεσμίας τριών (3) έως πέντε (5) ετών, με προτεραιότητα στις Περιφέρειες υψηλής επικινδυνότητας, όπως αυτές καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.»
Στο εδάφιο 4 της παραγράφου 1 προσθήκη φράσης: «…με παράλληλη άσκηση καθηκόντων, υπό την προϋπόθεση ότι η παράλληλη ανάθεση δεν υπερβαίνει το 30% του συνόλου των FTE της Διεύθυνσης, όπως αυτό αποτυπώνεται στο ετήσιο Δελτίο Ικανότητας της Περιφέρειας.» Τουλάχιστον το 70% της δύναμης πρέπει να είναι ουσιαστικά «αποκλειστικά ή κατά βάση» πολιτική προστασία, όχι μόνιμα «δανεικοί» από άλλες υπηρεσίες.
Στην περίπτωση ε της παραγράφου 3 προσθήκη εδαφίου μετά την περιγραφή του Περιφερειακού Σχεδίου για ρητή σύνδεση με τα Τοπικά Σχέδια και το σχέδιο Sendai: «Το Περιφερειακό Σχέδιο ενσωματώνει και εναρμονίζει τα Τοπικά Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών των Δήμων της Περιφέρειας, αποτυπώνοντας: α) συγκεντρωτικό χάρτη κινδύνων, β) μηχανισμούς αλληλοϋποστήριξης μεταξύ δήμων (διαδημοτικά clusters), γ) διαδικασίες κλιμάκωσης από τοπικό σε περιφερειακό επίπεδο και διασύνδεση με το Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων. Το Περιφερειακό Σχέδιο περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, στόχους και δείκτες μείωσης κινδύνου, ευθυγραμμισμένους με τους εθνικούς δείκτες παρακολούθησης του Sendai Framework για την Περιφέρεια (απώλειες ζωών, πληγέντες, ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, διακοπές βασικών υπηρεσιών), καθώς και διαδικασία ετήσιας αναφοράς προόδου.»
Στην περίπτωση ζ της παραγράφου 3 Προσθήκη: «Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας υποχρεούται να επεξεργάζεται τα στοιχεία αυτά και να εξάγει, σε τριμηνιαία βάση, δείκτες ετοιμότητας σε επίπεδο Περιφέρειας (διαθεσιμότητα προσωπικού, μέσων, ποσοστό λειτουργικότητας κρίσιμων υποδομών πολιτικής προστασίας), οι οποίοι υποβάλλονται στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και στο Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π..»
Προσθήκη ιβ) στην παράγραφο 3: κοινοποιεί και επικαιροποιεί τα προβλεπόμενα για καταχώριση στο «Σύστημα Διαχείρισης Στόλου Οχημάτων GPS Π.Σ., οχημάτων Πολιτικής Προστασίας Περιφερειών και Δήμων» από τα αυτοτελή τμήματα των Δήμων (όπως προβλέπεται στο επόμενο άρθρο) και ενημερώνει καθημερινά για την επιχειρησιακή διαθεσιμότητά τους.
Προσθήκη παραγράφου για ετήσιο περιφερειακό δελτίο: «Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας καταρτίζει ετησίως Περιφερειακό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας, το οποίο περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον: α) δείκτες στελέχωσης και εκπαίδευσης της Διεύθυνσης και των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας των Δήμων, β) δείκτες σχεδιασμού (επικαιροποίηση Περιφερειακού και Τοπικών Σχεδίων, κάλυψη κινδύνων, επίπεδο διαδημοτικής συνεργασίας), γ) δείκτες ετοιμότητας και απόκρισης (ασκήσεις, χρόνοι ενεργοποίησης, χρήση Ε.Κ.Σ., επιχειρησιακά περιστατικά), δ) συνοπτική αποτίμηση επιδόσεων σε σχέση με τους στόχους του Περιφερειακού Σχεδίου. Το Δελτίο υποβάλλεται στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη της Περιφέρειας σε χρηματοδοτικά προγράμματα πολιτικής προστασίας. Περιφέρειες που υπολείπονται συστηματικά των ελάχιστων δεικτών ικανότητας επί τρία (3) συναπτά έτη υποχρεούνται να εκπονούν σχέδιο ενίσχυσης ικανότητας, ως προϋπόθεση για νέα χρηματοδότηση στον τομέα της πολιτικής προστασίας.»
Προσθήκη στη παράγραφο 4: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών καθορίζονται και εξειδικεύονται τα κριτήρια επιλογής και τοποθέτησης του προσωπικού στις οργανικές μονάδες Πολιτικής Προστασίας, και ιδίως τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα, τα κριτήρια ψυχοτεχνικής καταλληλότητας, η αναγκαία εμπειρία και ζητήματα που σχετίζονται με την κατάρτιση του προσωπικού της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας.
Άρθρο 15
Το άρθρο δεν προβλέπει ελάχιστο αριθμό προσωπικού. Προσθήκη παραγράφου: «Η ελάχιστη στελέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας καθορίζεται ως εξής: α) Δήμοι έως 10.000 κατοίκους: 1 ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης, β) Δήμοι 10.001–30.000 κατοίκους: 2 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, γ) Δήμοι 30.001–100.000 κατοίκους: 3 ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, δ) Δήμοι άνω των 100.000 κατοίκων: 4ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, με προσαύξηση 1 ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης ανά 50.000 επιπλέον κατοίκους. Για νησιωτικούς και ορεινούς δήμους, τα ανωτέρω όρια προσαυξάνονται κατά 50%. Η μη πλήρωση των ελαχίστων εντός 24 μηνών συνεπάγεται αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία πολιτικής προστασίας.» Η συναφής εκπαίδευση και εμπειρία πρέπει να είναι προαπαιτούμενη και όχι “κατά προτίμηση”, καθώς ο τομέας της πολιτικής προστασίας συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση του υπέρτατου ανθρώπινου αγαθού, της ¨ζωής¨.
Προτεινόμενη προσθήκη στο εδάφιο 2 της παραγράφου 1: «Ο προϊστάμενος και το προσωπικό του Αυτοτελούς Τμήματος Πολιτικής Προστασίας υποχρεούνται να κατέχουν Πιστοποίηση Επαγγελματία Πολιτικής Προστασίας τριών επιπέδων (Επίπεδο Ι, ΙΙ, ΙΙΙ), η οποία χορηγείται από την Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας κατόπιν επιτυχούς ολοκλήρωσης εκπαιδευτικού προγράμματος και εξετάσεων. Η πιστοποίηση ανανεώνεται ανά τρία (3) έτη μέσω προγράμματος συνεχιζόμενης επαγγελματικής ανάπτυξης (CPD). Με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθορίζονται τα επίπεδα πιστοποίησης, η ύλη, οι ώρες κατάρτισης, οι προϋποθέσεις ανανέωσης και οι μεταβατικές διατάξεις.»
Το άρθρο 20 του Ν.4662/2020 προβλέπει ότι η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας «συντονίζει, κατά χωρική αρμοδιότητα, το έργο της πολιτικής προστασίας» στην Περιφέρεια. Αντίστοιχα, το άρθρο 21 μνημονεύει ότι το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας «συντονίζει κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο της πολιτικής προστασίας» στον Δήμο. Δηλαδή και τα δύο χρησιμοποιούν την ίδια διατύπωση («συντονίζει κατά χωρική αρμοδιότητα το έργο…»), απλώς σε διαφορετικό διοικητικό επίπεδο. Τυπικά, χωρική αρμοδιότητα της Περιφέρειας ≠ χωρική αρμοδιότητα του Δήμου, αλλά: δεν αποσαφηνίζεται αν ο περιφερειακός συντονισμός είναι υπερκείμενος ή μόνο «διαπεριφερειακός»/οριζόντιος, δεν ορίζεται ρητά ότι ο Δήμος συντονίζει εντός του δήμου και η Περιφέρεια συντονίζει μεταξύ δήμων και με την κεντρική διοίκηση. Άρα, σε μια κρίση με πολλούς δήμους, μπορεί να προκύψει πρακτική σύγχυση/σύγκρουση ρόλων, αν δεν υπάρχει σαφής λειτουργική περιγραφή
Προτεινόμενη προσθήκη στο εδάφιο ε: «Το Τοπικό Σχέδιο περιλαμβάνει υποχρεωτικά: α) αναφορά βασικής γραμμής κινδύνου (risk baseline) με χαρτογράφηση επικινδυνότητας ανά κίνδυνο, β) στόχους μείωσης απωλειών και ζημιών εναρμονισμένους με τους δείκτες A, B, C, D του Sendai Framework, γ) μηχανισμό καταγραφής τοπικών απωλειών μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος της ΓΓΠΠ ,δ) πρόβλεψη για ετήσια αναφορά προόδου στο Τοπικό Δελτίο Ικανότητας.»
Στην παράγραφο 6 προβλέπεται η λειτουργία μιας δομής με πολλά «εάν» θέλουν οι δήμοι, «εάν» υπάρχει χρηματοδότηση, με πρόβλεψη για ψηφιακή υπηρεσία και αρμοδιότητες χωρίς καμία αναφορά για ανθρώπινο δυναμικό και υλικούς πόρους. Χρειάζεται πρόβλεψη κατά το πρότυπο σύστασης και αρμοδιοτήτων των Ε.Κ.Σ. του άρθρου 13 του παρόντος νομοσχεδίου
Στην παράγραφο 7 πρόβλεψη υποχρεωτικής λειτουργίας σε περιόδους υψηλού κινδύνου. Προτεινόμενη αντικατάσταση: «Τα Τοπικά Κέντρα Διαχείρισης Κινδύνων ενεργοποιούνται υποχρεωτικά καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο (1η Μαΐου – 31η Οκτωβρίου) σε καθεστώς ετοιμότητας (standby), με δυνατότητα μετάβασης σε πλήρη λειτουργία εντός δύο (2) ωρών. Κατά τις περιόδους επικινδυνότητας επιπέδου 4 ή 5 (κατά ΕΜΥ/ΓΓΠΠ) και όταν κρίνεται αναγκαία η μετάβασή τους σε πλήρη λειτουργία κατά την αντιπυρική περίοδο, η λειτουργία είναι συνεχής (24/7).
Σύνδεση με χρηματοδοτικά εργαλεία (νέα παρ. 11) – Προτεινόμενη διατύπωση:«11. Η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προγράμματα πολιτικής προστασίας (Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, ΠΔΕ, rescEU) προϋποθέτει: α) εγκεκριμένο και επικαιροποιημένο Τοπικό Σχέδιο, β) πιστοποιημένη στελέχωση σύμφωνα με την παρ. 1Α, γ) υποβολή Τοπικού Δελτίου Ικανότητας με επίδοση τουλάχιστον 50%.Δήμοι που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις δύνανται να υποβάλουν σχέδιο συμμόρφωσης με χρονοδιάγραμμα έως 12 μήνες.»
Προσθήκη παρ. 12 – Προτεινόμενη διατύπωση: «12. α) Εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι Δήμοι συμμορφώνονται με τις παρ. 1Α, 4 και 7Α. β) Εντός 12 μηνών, η Ακαδημία Πολιτικής Προστασίας θεσπίζει το πρόγραμμα Πιστοποίησης Επαγγελματία Πολιτικής Προστασίας. γ) Το υφιστάμενο προσωπικό των Αυτοτελών Τμημάτων υποχρεούται να λάβει πιστοποίηση τουλάχιστον Επιπέδου Ι εντός 36 μηνών. δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κλιματικής Κρίσης και Εσωτερικών καθορίζονται τα κριτήρια χαρακτηρισμού ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών για την εφαρμογή της παρ. 4.»
Άρθρο 16
Η διάταξη περιγράφει πολύ φιλόδοξα μια ιδεατή Εθνική Βάση, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι θα λειτουργεί ως πραγματικός «εγκέφαλος γνώσης» για τον Εθνικό Μηχανισμό, ούτε ότι οι φορείς θα τροφοδοτούν και θα χρησιμοποιούν τα δεδομένα με τρόπο δεσμευτικό και μετρήσιμο. Χρειάζονται ρυθμίσεις για: υποχρεωτικότητα, ποιότητα δεδομένων, δείκτες, διακυβέρνηση, πρόσβαση/χρήση από Περιφέρειες – Δήμους και σαφή σύνδεση με Sendai/ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.
Στην περίπτωση ι της παραγράφου 2 προσθήκη για τεχνητή νοημοσύνη με διαφάνεια και ανθρώπινο έλεγχο. Προσθήκη: «Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούνται για προσομοιώσεις και προβλέψεις τεκμηριώνονται, δοκιμάζονται και αξιολογούνται τακτικά ως προς την ακρίβεια, την αμεροληψία και τη διαφάνειά τους. Οι εκτιμήσεις τους δεν υποκαθιστούν την ευθύνη των αρμοδίων οργάνων λήψης αποφάσεων.»
Στην παράγραφο 2 υπάρχει ανάγκη ρητής αναφορας σε διεθνείς δείκτες για να γίνει εργαλείο στρατηγικής και όχι μόνο εθνικής εσωστρέφειας. Προσθήκη: «ιγ) υποστήριξης της εθνικής συμμετοχής σε διεθνείς μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης του κινδύνου καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων διεθνών πλαισίων μετρήσεων δεικτών απωλειών, ανθεκτικότητας και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.»
Στην περίπτωση αα του εδαφίου 4α) αντί «κατόπιν αιτήματος» να προβλέπεται υποχρεωτική ροή. Προτεινόμενη διατύπωση: «…αποστέλλουν χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών, σε τακτική βάση και κατόπιν ειδικών τεχνικών προδιαγραφών, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους…»
Στην περίπτωση γ του εδαφίου 4 πρόβλεψη ρητής υποχρέωσης και προθεσμίες για αποστολή δεδομένων: «Η περιοδικότητα, η μορφή, τα πρότυπα και τα ελάχιστα σύνολα δεδομένων (datasets) που υποχρεούνται να διαβιβάζουν οι φορείς καθορίζονται με κοινή απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού. Η μη τήρηση των υποχρεώσεων τροφοδότησης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για τα αρμόδια όργανα και λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση των φορέων.»Πρόβλεψη προτύπων ποιότητας και τεκμηρίωσης δεδομένων. Προσθήκη παραγράφου: «Για τα δεδομένα που εισάγονται στην Εθνική Βάση Δεδομένων τηρούνται ελάχιστα πρότυπα ποιότητας, τεκμηρίωσης (metadata), πληρότητας και χρονικής επικαιρότητας, τα οποία καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Δεδομένα που δεν πληρούν τα πρότυπα αυτά χαρακτηρίζονται ως μη επαρκή και δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς στατιστικής αναφοράς και αξιολόγησης.»
Προσθήκη παραγράφου για δημόσια στατιστικά και δείκτες: «Σε ετήσια βάση δημοσιεύεται, σε συγκεντρωτική και ανωνυμοποιημένη μορφή, Έκθεση Δεικτών Κινδύνων και Καταστροφών, η οποία βασίζεται στα δεδομένα της Εθνικής Βάσης Δεδομένων και περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, δείκτες συχνότητας, σοβαρότητας και γεωγραφικής κατανομής καταστροφών, απωλειών και επιπτώσεων, καθώς και βασικούς δείκτες ανθεκτικότητας. Η Έκθεση υποβάλλεται στη Βουλή και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση.»
Προσθήκη παραγράφου για υποχρεωτικό ετήσιο Τοπικό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας – Προτεινόμενη προσθήκη: «Κάθε Δήμος υποβάλλει ετησίως, έως την 31η Μαρτίου, Τοπικό Δελτίο Ικανότητας Πολιτικής Προστασίας στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, το οποίο περιλαμβάνει τουλάχιστον: α) Δείκτες στελέχωσης: αριθμός FTE (ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης), ποσοστό πιστοποιημένου προσωπικού, μέσος χρόνος παραμονής, β) Δείκτες ετοιμότητας: αριθμός ασκήσεων ετησίως, μέσος χρόνος ενεργοποίησης Τοπικού Κέντρου, διαθεσιμότητα μέσων, γ) Δείκτες σχεδιασμού: ημερομηνία τελευταίας επικαιροποίησης Τοπικού Σχεδίου, ποσοστό κάλυψης κινδύνων, δ) Δείκτες Sendai: τοπικές απώλειες (A-1, B-1), ζημιές υποδομών (D-1), ποσοστό πληθυσμού με πρόσβαση σε έγκαιρη προειδοποίηση (G-3). Η ΓΓΠΠ δημοσιεύει ετήσια Έκθεση Τοπικής Ικανότητας, η οποία κατατίθεται στη Βουλή. Δήμοι με επίδοση κάτω του 50% στους βασικούς δείκτες δεν δύνανται να λάβουν χρηματοδότηση από προγράμματα πολιτικής προστασίας για το επόμενο οικονομικό έτος.»
Άρθρο 18
Θα μπορούσε να προβλέπεται μια ελάχιστη δομή των σχεδίων. Π.χ. «Τα Ειδικά Σχέδια οργανώνονται, κατ’ ελάχιστον, σε ενότητες: α) Ανάλυση κινδύνου και χαρτογράφηση ζωνών προτεραιότητας, β) Προγραμματισμός παρεμβάσεων πρόληψης (ποιος – τι – πότε – με ποιο κόστος), γ) Διακυβέρνηση και συνεργασίες (Δασική Υπηρεσία, ΟΦΥΠΕΚΑ, ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ, φορείς ΥΠΕΝ κ.λπ.), δ) Δείκτες αποτελεσματικότητας και χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης.»
Άρθρο 19
Χρειάζεται να γίνει υποχρεωτική, να συνδεθεί με κύκλους σχεδιασμού/επικαιροποίησης και με την καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία, όχι μόνο με την τυπική τήρηση σχεδίων.
Στην παράγραφο 1 απαλοιφή της λέξης “δύναται” – Προτεινόμενη αλλαγή: «…λειτουργεί κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα… η οποία αποτελεί το μοναδικό επίσημο σημείο ηλεκτρονικής τήρησης, ψηφιακής αποτύπωσης και διαχείρισης των Σχεδίων…» ώστε Περιφέρειες/Δήμοι/Υπουργείο υποχρεώνονται να λειτουργούν μέσα σε ενιαίο σύστημα
Πρόβλεψη σαφούς κλιμακωτού χροοδιαγράμματος ψηφιακοποίησης. «Τα χρονοδιαγράμματα ψηφιακοποίησης των υφιστάμενων Σχεδίων προβλέπουν κατά προτεραιότητα: α) τις Περιφέρειες και Δήμους υψηλής επικινδυνότητας (π.χ. υψηλή δασική επικινδυνότητα, πλημμυρικά ιστορικά γεγονότα) εντός δώδεκα (12) μηνών, β) το σύνολο των λοιπών Περιφερειών και Δήμων εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών.»
Πρόβλεψη υποστήριξης ΟΤΑ. Προσθήκη: «Για την τήρηση των υποχρεώσεων του παρόντος άρθρου, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, παρέχει τεχνική και εκπαιδευτική υποστήριξη στις Περιφέρειες και τους Δήμους, μέσω προγραμμάτων κατάρτισης, οδηγιών χρήσης και, όπου απαιτείται, χρηματοδότησης για την πρόσληψη ή επιμόρφωση προσωπικού με δεξιότητες GIS και συστημάτων πληροφορικής.»
Προσθήκη: «Σχέδιο που δεν έχει καταχωρισθεί στην πλατφόρμα της παρ. 1, με τη μορφή που ορίζεται στο παρόν άρθρο, δεν θεωρείται ισχύον για τους σκοπούς του παρόντος νόμου.»
Άρθρο 20
Είναι σκόπιμη η προσθήκη φράσης για την ενίσχυση του ρόλου της ΓΓΠΠ και τη σαφή σύνδεση με αρμοδιότητες στο πεδίο ως εξής: «Το ειδικό έγγραφο υπηρεσιακής ταυτοποίησης επέχει θέση επίσημης απόδειξης της ιδιότητας του κατόχου ως στελέχους της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και αναγνωρίζεται από όλες τις δημόσιες αρχές και τους φορείς που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό, για την πρόσβαση σε χώρους και τη συμμετοχή σε διαδικασίες διαχείρισης έκτακτης ανάγκης.»
Στο άρθρο που αφορά την οργάνωση και λειτουργία των Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας κρίνεται απολύτως αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά η στελέχωσή τους από υπαλλήλους Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ) της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, οι οποίοι έχουν διατεθεί και απασχολούνται συνεχώς επί πέντε (5) έτη στις κατά τόπους Περιφέρειες της χώρας, με διαδοχικές παρατάσεις συμβάσεων ορισμένου χρόνου από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Οι υπάλληλοι αυτοί διαθέτουν αποδεδειγμένη εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων, στην πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, καθώς και στον επιχειρησιακό συντονισμό δράσεων Πολιτικής Προστασίας.
Επισημαίνεται ότι το σύνολο των ανωτέρω υπαλλήλων ανήκει στην κατηγορία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ), διαθέτοντας υψηλό επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης και εξειδίκευσης, άμεσα συναφούς με το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας. Η μακροχρόνια και αδιάλειπτη απασχόλησή τους έχει συμβάλει καθοριστικά στη συσσώρευση θεσμικής γνώσης, στην εξοικείωση με τις ιδιαιτερότητες κάθε Περιφέρειας και στην αποτελεσματική υποστήριξη του έργου των Περιφερειακών Μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας.
Για τους λόγους αυτούς κρίνεται σκόπιμη η έκδοση ειδικής προκήρυξης από το Υπουργείο Εσωτερικών, η οποία θα διασφαλίζει την αξιοκρατική στελέχωση των Αυτοτελών Διευθύνσεων Πολιτικής Προστασίας, προβλέποντας αυξημένη και ειδική μοριοδότηση της επαγγελματικής εμπειρίας των ήδη υπηρετούντων υπαλλήλων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας που απασχολούνται στις Περιφέρειες ανά την επικράτεια. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η συνέχεια της διοικητικής λειτουργίας, η αποφυγή απώλειας εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και η ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των υπηρεσιών.
Τα κριτήρια της προκήρυξης προτείνεται να περιλαμβάνουν ιδίως τα εξής:
1)Αποδεδειγμένη προϋπηρεσία τουλάχιστον πέντε (5) ετών στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.
2)Επιστημονική κατάρτιση και τίτλο σπουδών κατηγορίας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) ως βασικό κριτήριο.
3)Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών συναφή με το αντικείμενο της Πολιτικής Προστασίας ως πρόσθετο μοριοδοτούμενο προσόν.
4)Εντοπιότητα, ώστε να διασφαλίζεται η γνώση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, των κινδύνων και των επιχειρησιακών αναγκών κάθε Περιφέρειας.
Στο νομοσχέδιο αυτό είναι ευκαιρία να τονισθούν οι ανάγκες στελέχωσης του Υπουργείου σε επίπεδο περιφέρειας. Τα ΕΚΣ μπορούν να υποστηριχθούν διοικητικά από τους υπαλλήλους ΙΔΟΧ της ΓΓΠΠ οι οποίοι είναι πέντε και πλέον έτη σε υπηρεσία. Οι περισσότεροι έχουν διατεθεί στις Περιφέρειες για να καλύψουν ανάγκες του Υπουργείου στο επίπεδο της συνεργασίας με την Αυτοδιοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, αποτελούν ήδη τους διοικητικούς συνδέσμους μεταξύ του Υπουργείου και των ΟΤΑ. Επίσης, πολλοί υπάλληλοι ΙΔΟΧ της ΓΓΠΠ είναι τοποθετημένοι σε ΔΙΠΥΝ, εργαζόμενοι ήδη για το ΠΣ. Άρα, η τοποθέτηση αμφότερων στα ΕΚΣ είναι η καταλληλότερη μετεξέλιξη στην υπηρεσιακή τους πορεία.
Στο κομμάτι της μονιμοποίησης των ΙΔΟΧ, μια διαδικασία που πρέπει να ληφθεί μέριμνα από το Υπουργείο να γίνει όσο γρηγορότερα γίνεται, πρέπει να τονιστεί ότι δεν είναι δύσκολο να συσταθούν οι οργανικές θέσεις (κεντρικά και περιφερειακά) μιας και η ΓΓΠΠ έχει ήδη ένα εσωτερικό οργανόγραμμα. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής (αρ. 35 Ν. 5116/2024), αφού συσταθούν οι οργανικές θέσεις, ο Υπουργός μπορεί να κατανείμει το προσωπικό σε περιοχές υπηρεσίας, εκπαίδευση, καθήκοντα κλπ. Σε πρώτο πλάνο λοιπόν, αίρεται ο χαρακτήρας του «έκτακτου προσωπικού».
Αυτή η διαδικασία είναι γρηγορότερη και απλούστερη από το να δημιουργήσει ο Αρχηγός του ΠΣ οργανικές θέσεις στα ΕΚΣ διότι σε αυτή τη περίπτωση ίσως απαιτείται Προεδρικό Διάταγμα. Έτσι, στόχος είναι να λειτουργήσει το μοντέλο όπως η απόσπαση τακτικών υπαλλήλων σε οργανικές θέσεις.
Στη συνέχεια, οι ΙΔΟΧ τοποθετούνται με απόφαση Υπουργού ή Γενικού Γραμματέα στις εν λόγω θέσεις.
Αφού ολοκληρωθεί το βήμα αυτό, υπάρχουν λύσεις να προκηρυχθούν οι θέσεις αυτές προς μονιμοποίηση αφού όμως πρώτα μοριοδοτηθεί η ειδική εμπειρία ή/και τα απαραίτητα πρόσθετα προσόντα των στελεχών ΙΔΟΧ της ΓΓΠΠ. Τέτοια παραδείγματα λύσεων είναι οι προκηρύξεις 2Κ/2024, 8Κ/2024 και 1Κ/2025. Σε αυτές τις προκηρύξεις, προηγήθηκε νομοθετική ρύθμιση ή/και Υπουργική Απόφαση για τα επιμέρους προσόντα των υπαλλήλων που ο εκάστοτε Φορέας επιθυμούσε.
Παρότι όλα αυτά είναι εφικτά, είναι σημαντικό όλοι οι ΙΔΟΧ να τύχουν της ίδιας αντιμετώπισης από τις ρυθμίσεις αυτές. Στο παράδειγμα του ΟΦΥΠΕΚΑ (1Κ/2025), υπάλληλοι ΙΔΟΧ φαίνεται να μένουν έξω από πίνακες διορισθέντων είτε γιατί δεν πληρούσαν τα κριτήρια που έθεσε η προκήρυξη είτε γιατί ο Οργανισμός αποφάσισε να προσλάβει ως μόνιμους λιγότερο αριθμό ατόμων από τα ήδη υπηρετούντα. Εφόσον λοιπόν το Υπουργείο επιθυμεί να τοποθετήσει τους ΙΔΟΧ σε μόνιμες θέσεις, είναι σημαντικό να μεριμνήσει προσεκτικά προς αυτή τη κατεύθυνση.
Επί της ουσίας η δημιουργία νέας μονάδας (Unit7-METEO) θα επικαλύπτει τον πυρήνα της θεσμικής αποστολής της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ). Την στιγμή μάλιστα που η ΕΜΥ παραμένει διαχρονικά υποστελεχωμένη. Θα πρέπει να τροποποιηθεί η παρούσα διάταξη που δεν εξυπηρετεί παρά μόνο την περεταίρω αποδυνάμωση της ΕΜΥ. Να αντικατασταθεί η υποπαράγραφος ζβ του άρθρου 21 ούτως ώστε να προβλέπει στήριξη της ΕΜΥ με νέες προσλήψεις μετεωρολόγων για την παροχή προϊόντων, εκτιμήσεων και προγνωστικών στοιχείων καθώς η ΕΜΥ αποτελεί τον καθ’ ύλην αρμόδιο και θεσμοθετημένο επίσημο φορέα του κράτους για πρόγνωση
Άρθρο 21
Στην παρ. 2.δ. του Π.Δ. 210/92 (Κ.Ε.Υ.Π.Σ.) ορίζεται, ως μία εκ των αρμοδιοτήτων-αποστολής του Π.Σ. « η περιφρούρηση και διαφύλαξη της περιουσίας που πυρπολήθηκε ή απειλήθηκε από τη φωτιά ή από άλλο κίνδυνο, μέχρι να παραδοθεί στην Αστυνομία ή στους κατόχους της». Προτείνεται λοιπόν, προς συμβάδιση των 2 νομοθετημάτων και αποφυγή τυχόν παρεξηγήσεων στο μέλλον, στο τέλος της παρ. 2α του Άρθρου 36 να προστεθεί όμοια φράση, ήτοι: «μέχρι να παραδοθεί στην Αστυνομία ή στους κατόχους της».
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 17
Μετά την παρ. 4 του Άρθρου 23, να προβλεφθεί παρ.5 ως εξής: «Στα ειδικά σχέδια της προηγούμενης παραγράφου συμπεριλαμβάνονται και εναλλακτικά μέτρα και δράσεις, σε περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης οργάνωσης και δρομολόγησης του μέτρου της ολικής οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης των πολιτών, όπως:
• η ενημέρωση/ειδοποίηση τους, μέσω μηνυμάτων έκτακτης ανάγκης 112 από το Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. που συνδέονται με την προστασία της ζωής τους από την επικείμενη εξέλιξη της δασικής πυρκαγιάς στη περιοχή,
• η ενημέρωση τους για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας, όπως η παραμονή τους εντός των κατοικιών τους ή κτιρίων, αν η διαφυγή τους δεν είναι πλήρως εξασφαλισμένη,
• η συγκέντρωσή τους σε κτίρια (χώροι καταφυγής) που έχουν προσδιορισθεί εκ των προτέρων στα ειδικά σχέδια,
• συνδυασμός όλων των ανωτέρω, ή όποιο άλλο εναλλακτικό μέτρο προσδιορισθεί ad hoc από τους φορείς εκτάκτων αναγκών που επιχειρούν σε τοπικό επίπεδο, με ανάλογο αναγραμματισμό βεβαίως των επόμενων παραγράφων του Άρθρου 23.
Αιτιολόγηση: Στην τελευταία έκδοση του Γενικού Σχεδίου αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών εξαιτίας δασικών πυρκαγιών – Ιόλαος 2, και συγκεκριμένα στην παρ. 11. στο Μέρος XI, προβλέπεται πλέον και η ανωτέρω περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης οργάνωσης και δρομολόγησης του μέτρου, σε αντιδιαστολή με την προηγούμενη έκδοση, με μια συστάδα επαγόμενων ενεργειών που αναγκαστικά απορρέουν από αυτήν. Η εναλλακτική της παραμονής των πολιτών στις οικίες τους – ενέργεια που μας πηγαίνει αρκετά πίσω, στις πρώτες προσεγγίσεις της ΓΓΠΠ επί του θέματος, και συγκεκριμένα το 2007 και εντεύθεν, έπειτα από τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Πελοπόννησο, πολύ πριν δηλ. αρχίσει να κερδίζει έδαφος και να καθιερώνεται η οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών από τα σπίτια τους – ήταν επιβεβλημένο να προβλεφθεί, εξαιτίας πολλών αδυναμιών που εμφανίστηκαν στην πράξη κατά την εφαρμογή του μέτρου της Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών. Δεδομένου ότι όπως έχω αναφέρει σε άλλο σχόλιό μου, ο Νόμος υπερισχύει σαφέστατα από οποιαδήποτε Εγκύκλιο, χρειάζεται να προβλεφθούν εντός του Νόμου τα ανωτέρω, προκειμένου να έχουν έναν, τρόπον τινά, δεσμευτικό και με καταληκτικές προθεσμίες, χαρακτήρα για ενέργειες από τους υπεύθυνους σύνταξης των Ειδικών Σχεδίων. Ειδικά για την ενέργεια της υποπερίπτωσης 2 (ενημέρωση πολιτών για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας-παραμονή στις οικίες τους), απαιτείται πολύ καλή οργάνωση προκαταστροφικά. Η ενέργεια αυτή είναι κρίσιμη και θα συμβάλει καθοριστικά στην επιτυχία του μέτρου (παραμονής) συνκαταστροφικά, ενώ ταυτόχρονα από την ταχύτητα διάχυσης της πληροφορίας, θα εξαρτηθεί η επιβίωση των πολιτών που θα αποφασίσουν να παραμείνουν στις οικίες τους. Κάτι που άλλωστε είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους, ενόσω το μέτρο της οργανωμένης απομάκρυνσης ως γνωστόν, έχει χαρακτήρα μη υποχρεωτικό. Δεν είναι εύκολο πράγμα να ειδοποιήσεις πόρτα-πόρτα πολίτες μιας ολόκληρης περιοχής την ώρα της καταστροφής, ούτε και το 112 από μόνο του μπορεί να δώσει τα απαραίτητο “χρώμα” και ”ύφος” σε μια τόσο σημαντική απόφαση. Θα χρειαστεί να πραγματοποιηθούν ακόμη και ασκήσεις ετοιμότητας, στις οποίες θα μετέχουν ει δυνατόν όλοι οι δημότες μιας περιοχής. Δεν είναι δα και κάτι φοβερό να κλείσουν πόρτες-παράθυρα-παντζούρια και να ενεργοποιήσουν αυτόματο πότισμα στην αυλή τους (εφόσον διαθέτουν) ή ό,τι άλλο, έπειτα από σχετική πρόσκληση-ενημέρωση, στα πλαίσια υλοποίησης μιας Άσκησης περί τα τέλη Μάη κάθε έτους. Τουναντίον είναι πολύ πιο δύσκολο να οργανωθεί Άσκηση εγκατάλειψης οικιών, με αθρόα συμμετοχή πολιτών, αλλά και πιο δαπανηρό επίσης.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 16
Αναφορικά με την αντικατάσταση του Άρθρου 22, Ν. 4662/20 και επειδή αναφέρεται ότι: ”οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014 (Α’ 143) και τα ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13Α του Ν. 4310/2014 (Α’ 258)”, εκτός από το γεγονός ότι “αποστέλλουν στη Γενική Διεύθυνση Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Καταστροφών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τα απαραίτητα στοιχεία και δεδομένα που τηρούν στο αρχείο τους, για τη λειτουργία και την εκπλήρωση του σκοπού της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, λαμβάνουν επίσης (αντιστρόφως) και από την Εθνική Βάση Δεδομένων επεξεργασμένα δεδομένα και στοιχεία για την εκπλήρωση της αποστολής τους”, χρειάζεται να προβλεφθεί η ίδια διαδικασία περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αναφέρεται στην παρ. 6 και κατά την αποστολή δεδομένων από την Εθνική Βάση Δεδομένων προς τους ανωτέρω φορείς, τα ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα, με ρητή πρόβλεψη.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 12 (9Γ, Ν. 4662/20)
γ) Στην παρ. 6α γίνεται λόγος για τον αναπληρωτή του Επικεφαλής συμβάντος Π.Σ., ο οποίος μάλιστα τον ορίζει. Το ζήτημα είναι λεπτό και χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Ανεξάρτητα από τι εφαρμόζουμε νόμιμα ή παράνομα στην Ελλάδα, σε άλλες χώρες ο αναπληρωτής ορίζεται με συγκεκριμένη πράξη, όπως επίσης ισχύει και το γεγονός ότι, ο αναπληρωτής δεν είναι υποχρεωμένος να αποδεχθεί την ανάθεση της θέσης του Επικεφαλής, εφόσον δε συντρέχει σοβαρός λόγος, για τον οποίο θα πρέπει να απουσιάσει ο Επικεφαλής από το συμβάν. Εδώ βεβαίως τίθενται ζητήματα ωραρίου, ανθρώπινων ορίων-αντοχών, εξάντλησης κ.α., τα οποία είναι ομιχλώδη στην Ελλάδα για το Π.Σ. Στο παραπάνω συνηγορεί και ο ΚΕΥΠΣ, σύμφωνα με τον οποίο Επικεφαλής είναι ένας και μόνον όταν αυτός απουσιάζει (άδεια), τον αντικαθιστά ο νόμιμος αναπληρωτής! Δηλαδή κοινώς, δεν δεσμεύεται ο αναπληρωτής να δεχθεί ρόλο που του αναθέτει ο Επικεφαλής, για τον οποίο έχει ο ίδιος (ο 2ος) την ευθύνη βάσει Νόμου! Δεν υφίσταται στο Π.Σ. η «εξουσιοδοτική πράξη» όπως στους πολιτικούς και λοιπούς φορείς (βλέπε Σχέδιο Ιόλαος 2 για τον αναπληρωτή του Δημάρχου). Επομένως το ζήτημα «ορισμός αναπληρωτή» χρήζει περαιτέρω επεξεργασίας, διαλεύκανσης, αποσαφήνισης και βεβαίως καθορισμού.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 12 (9Γ, Ν. 4662/20)
β) Στις παραγράφους 11.3 & 11.4 στο Μέρος XI του Γενικού Σχεδίου αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών εξαιτίας δασικών πυρκαγιών – Ιόλαος 2 , γίνεται αναφορά στην σύσταση Στοιχείου Διοίκησης, το οποίο ενεργοποιεί ο Δήμαρχος όταν λάβει την εισήγηση για εφαρμογή του μέτρου Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών από μία περιοχή, από τον Επικεφαλής Π.Σ. και στο οποίο Στοιχείο συμμετέχει και ο Επικεφαλής συμβάντος Π.Σ. ή ο Αναπληρωτής του. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι, όπως είχα επισημάνει σε αναφορά-πρότασή μου το 2023 για την τροποποίηση του Μέρους αυτού του Σχεδίου, ο Δήμαρχος οχυρώνεται μέσα από την σύσταση Στοιχείου Διοίκησης (δεν είναι μόνος, αλλά πλαισιώνεται από βοηθούς, ήτοι εκπροσώπους άλλων φορέων και υπηρεσιών), ενώ ο Επικεφαλής Π.Σ. παραμένει «ο μόνος αρμόδιος» σύμφωνα με τις αλλεπάλληλες διατυπώσεις στο συγκεκριμένο, αλλά και όμοια Σχέδια της ΓΓΠΠ (και ο αποκλειστικά φέρων την ευθύνη για την εξέλιξη του συμβάντος θα προσθέσω εγώ..), διαφαίνεται μία, έστω δυνητικά, σύμφωνα με την παρ. 5 του Άρθρου 9Γ, σύσταση Στοιχείου Διοίκησης Συμβάντος. Προσωπικά το θεωρώ καινοτομία και επιβεβλημένο, διότι η διαχείριση μεγάλων συμβάντων απαιτεί συνυπευθυνότητα και συνεργασίες. Για να μην μπλεχτούν όμως τα μπούτια μας, όπως λέει ο λαός, θα πρέπει να γίνουν πιο ξεκάθαρα τα περί Στοιχείων Διοίκησης, κατά τα πρότυπα ενδεχομένως του ICS (Incident Command System), ούτως ώστε: α) να είναι ένα το Στοιχείο Διοίκησης κάθε φορά που συμβαίνει πυρκαγιά υπαίθρου, β) ένας να το ενεργοποιεί (προτείνεται ανεπιφύλακτα ο Επικεφαλής Π.Σ., κατά συμβάδισμα-ευθυγράμμιση με τα οριζόμενα στο τελευταίο εδάφιο του Άρθρου 29, παρ. 4στ του Ν. 4662/20 περί ευθύνης φορέων ανά καταστροφή) και γ) να τίθενται σε αυτό άπασα τα θέματα που σχετίζονται με το εν εξελίξει περιστατικό πυρκαγιάς υπαίθρου, ήτοι: 1) διαχείριση συμβάντος σε τακτικό επίπεδο, 2) οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών, και 3) ό,τι άλλο ήθελε προστεθεί στο μέλλον, που να απαιτεί την σύσταση Στοιχείου Διοίκησης. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται προσοχή ώστε να μην αλληλοσυγκρουστούν (θεσμικά και επί του πρακτέου), το Στοιχείο Διοίκησης που αναφέρεται στο Ιόλαος 2 και σχετίζεται με αυτό που ενεργοποιεί ο Δήμαρχος, με αυτό που θεσπίζεται με το παρόν Νομοσχέδιο, μολονότι ο Νόμος υπερισχύει σαφέστατα από οποιαδήποτε Εγκύκλιο. Κι αυτό διότι η πράξη έδειξε ότι ο πλούτος και η μεγάλη ποικιλία σε νομικά κείμενα στη χώρα μας, είναι καθοριστικά υπεύθυνη για τα μπερδέματα, τις παρεξηγήσεις και εν τέλει την αναποτελεσματικότητα στην διαχείριση σε περιόδους κρίσεων!
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 12 (9Γ, Ν. 4662/20)
α) Η παραπομπή στους συναρμόδιους φορείς του 2ου εδαφίου της παρ. 5, του Άρθρου 9Γ, για τους οποίους γίνεται αναφορά πιο κάτω στην παρ. 6, περ. β, δεν είναι ξεκάθαρη. Είναι αυτοί που αναφέρονται στο Άρθρο 7, παρ. 1 του Ν. 4662/20; Ίσως χρειάζεται να επαναληφθεί η μνεία σε αυτό το Άρθρο (7, παρ. 1), όπως γίνεται παραπάνω στην παρ. 3.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 11 (9Β, Ν. 4662/20)
Στο Άρθρο 9Β, περ. στ) να προστεθεί πριν από τα «διεθνή πρότυπα» η φράση «εθνικά πρότυπα ή κανόνες ασφαλείας σύμφωνα με την εγχώρια εμπειρία». Αιτιολόγηση: Υφίσταται ήδη αξιολογότατη εμπειρία συναδέλφων, η οποία διαρκώς εμπλουτίζεται. Μάλιστα κατά καιρούς υποβάλλονται ιεραρχικά, προτάσεις τους. Επομένως για να μην επαληθευτεί η λαϊκή ρήση «κανείς προφήτης στον τόπο του», ας οικονομίσουμε και προκρίνουμε την εγχώρια βιβλιογραφία και πρότυπα, την καταγραφή κανόνων ασφαλείας από συναδέλφους, αλλά και την ελληνική Νομοθεσία για την Α.Υ.Ε. (ενδεικτικά Ν. 3850/2010, Π.Δ. 16 & 17/1996), η οποία κάλλιστα μπορεί (προσαρμοζόμενη στα επιχειρησιακά θέματα του Π.Σ.), να δώσει εργαλεία και ιδέες για την σύνταξη κανόνων ασφαλείας και κατά την διάρκεια επιχειρήσεων του Π.Σ., μολονότι το ζήτημα «εγγενείς ιδιαιτερότητες» του επαγγέλματος, περέλκει την θέσπιση Κώδικα Νόμων για την Α.Υ.Ε. στο Π.Σ. κατά τις επιχειρήσεις. Να μην υποτιμούμε λοιπόν την τεχνογνωσία και το δυναμικό μας.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 8 (7Δ, Ν. 4662/20)
Μετά από την παρ. 4 του Άρθρου 7Δ, με το οποίο εισάγεται η Επιτροπή Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου και η Ετήσια Έκθεση Αντιπυρικής Περιόδου, να προστεθεί και η εξής πρόταση ως παράγραφος 5: «Για την καλύτερη εξυπηρέτηση και υποβοήθηση του έργου της ανωτέρω Επιτροπής, τον μήνα Νοέμβριο κάθε έτους και σε περίπτωση επέκτασης της αντιπυρικής περιόδου, αμέσως μετά τη λήξη αυτής, πραγματοποιείται σύσκεψη Στελεχών (Αξιωματικών) σε κάθε ΔΙ.Π.Υ.Ν. της Επικράτειας, έπειτα από πρόσκληση των Διοικητών ΠΕ.ΠΥ.Δ., προκειμένου να γίνει Απολογισμός της Αντιπυρικής Περιόδου ανά ΔΙ.Π.Υ.Ν. και να υποβληθούν προτάσεις, οι οποίες με την σειρά τους θα αποτελέσουν το υλικό της περίπτωσης ιβ΄ της παρ. 2 κατά την σύνταξη της Έκθεσης της ανωτέρω Επιτροπής», με ανάλογο αναγραμματισμό βεβαίως των επόμενων παραγράφων του Άρθρου 8.
Αιτιολόγηση: Οι κανόνες διαχείρισης (management) υπαγορεύουν την συλλογή προτάσεων από τα στελέχη κάθε Οργανισμού. Το Πυροσβεστικό Σώμα ως ένας Οργανισμός διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και εκτάκτων αναγκών, διαθέτει πλούσιο δυναμικό, το οποίο με την ολοένα αυξανόμενη συμμετοχή του στις επιχειρήσεις στο πεδίο, πλουτίζει σε εμπειρίες, αποτυπώνοντας και καταγράφοντας με την δική του μοναδική οπτική τα τελούμενα. Αυτή η οπτική, όντας ανεπανάληπτη, αποτελεί την πιο κρίσιμη παράμετρο για την ενδυνάμωση, την ευρωστία και εν τέλει την βιωσιμότητα του Οργανισμού μας.
Οι συνάδελφοι που εκπαιδεύτηκαν στην Αμερική από την δασική Υπηρεσία το 2008, μετέφεραν χαρακτηριστικά ότι, εκεί η Ηγεσία ζητάει στον απολογισμό τη γνώμη ακόμη και του Εποχικού (εννοώντας την τελευταία βαθμίδα προσωπικού στην ιεραρχία), ώστε να διαμορφώσει την πολιτική-στρατηγική την επόμενη αντιπυρική περίοδο! Επομένως είναι αδιαμφισβήτητη και επιβεβλημένη η ενεργός συμμετοχή του προσωπικού στα κοινά, μέσω υποβολής προτάσεων ιεραρχικά. Τέτοιες συναντήσεις απολογιστικού χαρακτήρα ανά ΔΙ.Π.Υ.Ν., μόνο κέρδος μπορούν να επιφέρουν, αρχικά, σε τοπικό επίπεδο. Είναι θλιβερό σήμερα στην κοινωνία της πληροφορίας όπου ζούμε, να «χάνονται» πολύτιμες εμπειρίες από συμβάντα που «έφυγαν» δίχως να κοινωνηθούν αυτές από τους συναδέλφους που τις βίωσαν, προς τους υπόλοιπους, μέσα από απολογιστικές συναντήσεις.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος
Άρθρο 7 (7Γ, Ν. 4662/20)
Στην Επιτροπή επιστημονικής αξιολόγησης μεγάλων συμβάντων του Άρθρου 7Γ, χρειάζεται να συμμετέχει και ο τοπικός Επικεφαλής, Γενικός Συντονιστής του συμβάντος, ο οποίος ασκεί τη συνολική επιχειρησιακή διοίκηση και συνεπώς στην παρ. 3 να προβλεφθεί: «περ. ε) τον Επικεφαλής του συμβάντος». Είναι το πρόσωπο που μπορεί να δώσει με τον καλύτερο τρόπο πληροφορίες σχετικά με τα ζητούμενα στην προηγούμενη παράγραφο 2, καθόσον είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει την περιοχή ευθύνης του καλύτερα από τον καθένα, τις ιδιαιτερότητες του συμβάντος, τις λεπτομέρειες διαχείρισής του και όντας τοπικός άρχοντας, είναι σε θέση να υποβάλλει με τον καλύτερο τρόπο προτάσεις για την αποφυγή εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών, όπως αυτές προβλέπονται στην παρ. 2γ του Άρθρου 7Γ.
Σωκράτης Παπαγεωργίου
Αντιπύραρχος