2. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την περίοδο 2014-2020

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σταθερά προσανατολισμένη στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη που βασίζεται στη γνώση, στο ανθρώπινο δυναμικό, στην έρευνα και στην καινοτομία. Σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», η οποία υιοθετήθηκε το 2010 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε., το όραμα για μια κοινωνική οικονομία της αγοράς στην Ευρώπη κατά την επόμενη δεκαετία βασίζεται σε τρεις αλληλένδετους τομείς προτεραιότητας/στόχους:
1. Έξυπνη ανάπτυξη, με τη θεμελίωση της οικονομίας στη γνώση και την καινοτομία,
2. Βιώσιμη ανάπτυξη, με την προώθηση μιας ανταγωνιστικής οικονομίας που θα αξιοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους που διαθέτει και θα περιορίζει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον (εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, κλπ.),
3. Ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, η οποία θα προάγει μια οικονομία υψηλής απασχόλησης και θα οδηγεί σε κοινωνική και γεωγραφική συνοχή.

 

Έξυπνη ανάπτυξη1.       Ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας

2.       Ενίσχυση της πρόσβασης, χρήσης και ποιότητας, των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών

3.       Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, του γεωργικού τομέα (για το ΕΓΤΑΑ), και της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών (για το ΕΤΘΑ)

Βιώσιμη ανάπτυξη4.       Ενίσχυση της μετάβασης προς την οικονομία χαμηλών εκπομπών ρύπων σε όλους τους τομείς

5.       Προώθηση της προσαρμογής στις κλιματικές αλλαγές, της πρόληψης και της διαχείρισης του κινδύνου

6.       Προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων

7.       Προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και απομάκρυνση των σημείων συμφόρησης σε σημαντικά δίκτυα υποδομών

Ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς8.       Προώθηση της απασχόλησης και υποστήριξη της κινητικότητας των εργαζομένων

9.       Προώθηση της κοινωνικής ένταξης και της καταπολέμησης της φτώχειας

10.    Επένδυση στην εκπαίδευση, τις δεξιότητες και στη δια βίου μάθηση

11.    Βελτίωση της θεσμικής επάρκειας και της αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης

 

Η πρόοδος που συντελείται για την επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων θα μετράται σε
συνάρτηση με πέντε αντιπροσωπευτικούς πρωταρχικούς ποσοτικούς στόχους οι οποίοι
τίθενται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τους οποίους τα κράτη μέλη θα κληθούν να
μετασχηματίσουν σε εθνικούς στόχους με γνώμονα συγκεκριμένα σημεία εκκίνησης:

 

  • Το 75 % του πληθυσμού ηλικίας 20-64 ετών θα πρέπει να εργάζεται.
  • Το 3% του ΑΕΠ της ΕΕ θα πρέπει να επενδύεται σε Έρευνα & Ανάπτυξη.
  • Οι στόχοι «20/20/20» που έχουν τεθεί για τοκλίμα και την ενέργεια θα πρέπει να επιτευχθούν.
  • Το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρατη σχολική εκπαίδευση θα πρέπει να είναι κατώτερο του 10%, ενώ ποσοστό τουλάχιστον 40% της νέας γενιάς θα πρέπει να διαθέτει πτυχίο ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης.
  • Θα πρέπει να μειωθούν κατά 20 εκατομμύρια τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας.Προκειμένου να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια σειρά πρωτοβουλιών για την καινοτομία, τη νεολαία, το ψηφιακό θεματολόγιο, την αποτελεσματική αξιοποίηση πόρων, την πράσινη ανάπτυξη, την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας και την καταπολέμηση της φτώχειας. Η υλοποίηση των πρωτοβουλιών  αποτελεί κοινή προτεραιότητα, και απαιτεί ανάληψη δράσης σε όλα τα επίπεδα: οργανισμών που λειτουργούν σε επίπεδο ΕΕ, κρατών μελών και τοπικών και περιφερειακών αρχών.

    Ως προς την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» διατηρεί το φιλόδοξο στόχο της Στρατηγικής της Βαρκελώνης, δηλαδή οι Ακαθάριστες Εγχώριες Δαπάνες για Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη (ΑΕΔΕΤΑ) σε επίπεδο Ε.Ε, να πλησιάσουν το 3% του ΑΕΠ (από το μέσο όρο 1,85% που είναι σήμερα). Τονίζεται η αναγκαιότητα να βελτιωθούν οι συνθήκες για την προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα προς την έρευνα και καινοτομία και σημειώνεται ότι σημασία δεν
    έχει μόνο η αύξηση των δαπανών για την έρευνα και καινοτομία αλλά η διασφάλιση
    της αποτελεσματικότητάς της.

    Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία μιας ‘Ένωσης Καινοτομίας’ (Innovation Union), έχει ως στόχο την εστίαση της πολιτικής Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας σε μείζονες προκλήσεις της κοινωνίας (π.χ. κλιματική αλλαγή, ενέργεια, υγεία,
    δημογραφικές αλλαγές), με ταυτόχρονη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ επιστήμης και
    αγοράς ούτως ώστε, οι εφευρέσεις να μετατρέπονται σε νέα προϊόντα και
    υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας, καθορίζονται δράσεις σε
    ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο. Σε εθνικό επίπεδο, τα μέλη κράτη καλούνται να:

  • Αναδιαρθρώσουν τα εθνικά (και περιφερειακά) συστήματα Έρευνας και Καινοτομίας ώστε να προωθηθεί η αριστεία και η εξειδίκευση, η συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκών, ερευνητικών και ιδιωτικών φορέων και η προώθηση της τεχνολογίας σε όλη την Ευρώπη.
  • Διασφαλίσουν την επαρκή προσφορά αποφοίτων θετικών επιστημών, μαθηματικών και μηχανικής (engineering) και τον προσανατολισμό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στη δημιουργικότητα, στην καινοτομία και στην επιχειρηματικότητα.
  • Καθορίσουν προτεραιότητες για τις δαπάνες έρευνας και τεχνολογίας π.χ. μέσω φορολογικών κινήτρων και άλλων χρηματοοικονομικών μέτρων, με στόχο την προσέλκυση χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα.

    Σε μια περίοδο τεράστιας οικονομικής κρίσης,  υπάρχει ανάγκη για επένδυση σε έρευνα και καινοτομία. Η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα στον 21ο αιώνα δεν θα πρέπει να βασισθεί στην ανταγωνιστικότητα των χαμηλών μισθών και στην ευρωστία του τραπεζικού τομέα αλλά στην «οικονομία της γνώσης» και στη δυνατότητά μας να καινοτομούμε και να παράγουμε υψηλής ποιότητας και προστιθέμενης αξίας προϊόντα και υπηρεσίες. Η επένδυση στη γνώση είναι ο μοναδικός σίγουρος δρόμος για την πρόοδο μιας κοινωνίας.

  • 24 Ιουνίου 2014, 17:59 | Ιωάννης Γκύλλης

    Από όσα αναφέρονται στην εισαγωγή του Σχεδίου για το Εθνικό Πλαίσιο για την Έρευνα και Καινοτομία, και τη Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης, προκύπτει ότι θα πρέπει να ληφθεί διοικητική μέριμνα ώστε να είναι επιλέξιμες για ένταξη στις χρηματοδοτούμενες δράσεις και οι «Αστικές Συνεταιριστικές Εταιρείες» που είναι οι εταιρικές μορφές που συνδυάζουν την ¨έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη¨ τους με το όραμα για μια κοινωνική οικονομία της αγοράς στην Ευρώπη.
    Ιδιαίτερα για θέματα όπως η διεύρυνση διείσδυσης ΑΠΕ στις τοπικές κοινωνίες, όπου σύμφωνα με διευρωπαϊκές μελέτες, το 82% των πολιτών υποστηρίζουν με ενθουσιασμό τη διεύρυνση αξιοποίησης των ΑΠΕ, αλλά το 78% αντίκειται στην εγκατάσταση τους έξω από την αυλή τους, η χρησιμοποίηση Συνεταιριστικών Εταιρειών «παραναλωτών» (οι εταίροι είναι ταυτόχρονα παραγωγοί και καταναλωτές της από ΑΠΕ παραγόμενης ενέργειας) έχει αποδεδειγμένα πολύ θετικά αποτελέσματα.
    Για την εκτεταμένη αξιοποίηση του πλούσιου δυναμικού ΑΠΕ της Ελλάδος, θεωρείται κρίσιμο να απελευθερωθεί το ποσοστό αξιοποίησης ΑΠΕ στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και παράλληλα να θεσμοθετηθεί η δυνατότητα συμμετοχής των Αστικών Συνεταιριστικών Εταιρειών που παράγουν ενέργεια από ΑΠΕ στη διαχείριση του τοπικού δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

  • Δεδομένου ότι οι στόχοι «20/20/20» που έχουν τεθεί για το κλίμα και την ενέργεια θα πρέπει να επιτευχθούν, θα έπρεπε να υπάρχει μεγαλύτερη αναφορά στο υπόλοιπο κείμενο για δράσεις συνεχούς παρακολούθησης και αναπροσαρμογής του Στρατηγικού Πλαισίου για την περίοδο 2014-2020, με αυτοματοποιημένες υπολογιστικές διαδικασίες, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα σε ένα αβέβαιο και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

    πχ.
    πώς μεταβάλονται οι προτεινόμενες βέλτιστες πολιτικές, εάν η στάθμη της θάλασσας είναι 1 εκατοστό υψηλότερη ή η θερμοκρασία 1 βαθμό ανώτερη, το έτος 20XY;

    Γενικότερα, το Ε.Σ.Π.Ε.Κ θα έπρεπε να περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε υπολογιστικές τεχνικές και διαδικασίες, οι οποίες μπορούν να καθοδηγήσουν πολιτικές και τεχνικές επιλογές σε τομείς όπως:
    * Πρόβλεψη Κλίματος, Καιρού και χαρακτηριστικά αυτών – Διαχείριση Ακραίων Φαινομένων
    * Διαχείριση Θεμάτων Ασφάλειας (Συνόρων, Οδικής, Αστικής, Βιομηχανικής Ασφάλειας κλπ)
    * Δοδημένη Διαχείριση Κτιρίων
    * Δοδημένη Διαχείριση Περιβάλλοντος
    * Οικονομική Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα
    * Υπηρεσίες Υγείας και Βελτιστοποίηση Βιοτικού Επιπέδου
    * Πολιτική Προστασία

    Η Ελλάδα διαθέτει σαφώς πλείστο ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό για να πετύχει μεγάλα άλματα στους σχετικούς τομείς. Για παράδειγμα, υπάρχουν συμπολίτες μας που έχουν ειδίκευση διεθνούς κλάσης στην χρονοδρομολόγηση ναυαγοσωστών σε ζώνες κινδύνου με βάση καιρικές προβλέψεις, άλλοι που μπορούν να υποστηρίξουν καιρικά μοντέλα υψηλής ανάλυσης & πραγματικού χρόνου, και ακόμα περισσότεροι που είναι διατεθιμένοι να κάνουν όλα τα παραπάνω να δουλέψουν.

    Ο ιδανικός ρόλος του Ε.Σ.Π.Ε.Κ θα ήταν να επιτύχει την συνοχή όλων αυτών των προσπαθειών, χωρίς να αποκλίνει από τους Ευρωπαϊκούς και Εθνικούς στόχους και χωρίς να δημιουργεί στεγανά.

    Καλή επιτυχία,
    Φ.