Άρθρο 171
Γενικές έννοιες και ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος:
α) «Στρατεύσιμοι» καλούνται οι υπόχρεοι σε στράτευση, οι οποίοι βρίσκονται νόμιμα εκτός των ΕΔ, χωρίς να έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση.
β) «Οπλίτες» καλούνται όσοι έχουν καταταγεί και υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας και τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης.
γ) «Πρότακτοι οπλίτες» καλούνται όσοι κατατάσσονται στις ΕΔ, πριν από την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, για την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης.
δ) «Εθελοντές οπλίτες» καλούνται όσοι κατατάσσονται εθελοντικά στις ΕΔ, σύμφωνα με τις ειδικές γι’ αυτούς διατάξεις.
ε) «Έφεδροι οπλίτες» καλούνται οι οπλίτες, οι οποίοι, μετά την εκπλήρωση της κύριας και της τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσής τους, συνεχίζουν να υπηρετούν στις ΕΔ, για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης.
στ) «Έφεδροι» καλούνται όσοι είναι εγγεγραμμένοι στην εφεδρεία των ΕΔ. Όσοι απ’ αυτούς κατατάσσονται για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης καλούνται οπλίτες από την εφεδρεία.
ζ) «Ενεργοί εθελοντές έφεδροι» είναι οι έφεδροι που εντάσσονται στο θεσμό του άρθρου 265, κατόπιν αίτησής τους.
η) «Στρατολογική κλάση» είναι ο αριθμός που προκύπτει από την πρόσθεση του αριθμού είκοσι ένα (21) στο έτος γέννησης με το οποίο ο καθένας είναι εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177.
θ) «Αρχική πρόσκληση κλάσης» νοείται η πρώτη πρόσκληση μίας στρατολογικής κλάσης προς εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής της υποχρέωσης.
ι) Η ηλικία προκύπτει από το έτος γέννησης με το οποίο κάθε Έλληνας είναι εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177. Η ηλικία της Ελληνίδας προκύπτει από το έτος γέννησης με το οποίο είναι εγγεγραμμένη στα δημοτολόγια.
ια) Η 1η Ιανουαρίου του έτους εγγραφής στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177, λογίζεται ως ημερομηνία γέννησης και αρχή του έτους, η δε 31η Δεκεμβρίου ως τέλος αυτού. Η συμπλήρωση συγκεκριμένου έτους ηλικίας υπολογίζεται σύμφωνα με τον κανόνα του πρώτου εδαφίου.
ιβ) Για την ενηλικίωση ισχύει το άρθρο 127 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
ιγ) Το Αυτοματοποιημένο Σύστημα Στρατολογίας Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΣΥΣΕΔ) αποτελεί την κύρια μηχανογραφική εφαρμογή στρατολογικής παρακολούθησης ανθρωπίνου δυναμικού.
ιδ) «Μηχανογραφικό Αρχείο Κλάσης (ΜΑΚ)» είναι το μηχανογραφικό αρχείο το οποίο καταρτίζεται με βάση το αρχείο που διατίθεται από το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Μητρώο Πολιτών».
ιε) «Μηχανογραφικό Αρχείο Θηλέων (ΜΑΘ)» είναι το μηχανογραφικό αρχείο που περιλαμβάνει το σύνολο των γυναικών που κατατάσσονται στις Ένοπλες Δυνάμεις.
ιστ) «Στρατολογική μερίδα» είναι το σύνολο των πληροφοριών, όπως ληξιαρχικά στοιχεία, στοιχεία διαμονής και επικοινωνίας ή λοιπά προσωπικά στοιχεία και στρατολογικές μεταβολές, οι οποίες αντιστοιχούν σε κάθε άνδρα ή γυναίκα και είναι αποθηκευμένα στο ΑΣΥΣΕΔ.
ιζ) «Χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας» λογίζεται το χρονικό διάστημα που απομένει, αν από τη συνολική διάρκεια υπηρεσίας στις ΕΔ αφαιρεθεί το χρονικό διάστημα των ειδικών καταστάσεων που αναγράφονται ρητά στο άρθρο 203.
ιη) «Άγνοια» νοείται το χρονικό διάστημα της αυθαίρετης απουσίας στρατιωτικού, όπως αυτό καθορίζεται από τα άρθρα 33, 34, 35 και 36 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20), περί λιποταξίας.
ιθ) Οι έννοιες «στράτευμα», «κληρωτός», «εκγύμναση ή μειωμένη θητεία», «πρόσθετη στρατιωτική υπηρεσία» και «στρατεύσιμη στρατιωτική υποχρέωση» που αναγράφονται σε νόμους, κανονιστικές ή διοικητικές πράξεις, είναι ταυτόσημες αντίστοιχα με τις έννοιες «ένοπλες δυνάμεις», «οπλίτης», «μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση», «πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση» και «κύρια στρατιωτική υποχρέωση».
κ) «Τέκνα» θεωρούνται όσα γεννήθηκαν εντός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, καθώς και όσα αναγνωρίσθηκαν ή υιοθετήθηκαν.
κα) Τα θετά τέκνα λογίζονται ως τέκνα μόνο των θετών γονέων τους. Ειδικά για την εφαρμογή των άρθρων 181 και 202, τέκνα που υιοθετήθηκαν μετά τη συμπλήρωση του δέκατου πέμπτου (15ου) έτους της ηλικίας τους, θεωρούνται τέκνα μόνο των φυσικών γονέων τους.
κβ) «Τέκνα άγαμης μητέρας» είναι όσα αποκτήθηκαν από μητέρα που δεν έχει συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, ή αποκτήθηκαν εκτός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης από διαζευγμένη μητέρα η οποία δεν σύναψε γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης μεταγενέστερο από την απόκτηση του τέκνου και σε κάθε περίπτωση αυτά δεν έχουν αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
κγ) «Αδέλφια» θεωρούνται όσα προέρχονται από κοινό γονέα.
κδ) Μεταξύ αδελφών που γεννήθηκαν την ίδια ημερομηνία, μεγαλύτερος θεωρείται αυτός που γεννήθηκε πρώτος, όπως αποδεικνύεται από ληξιαρχικές πράξεις γέννησης ή άλλα επίσημα έγγραφα.
κε) «Χηρεία» είναι η κατάσταση που δημιουργήθηκε και υφίσταται για έναν σύζυγο εξαιτίας του θανάτου του άλλου. Αυτή παύει να υφίσταται με τη μεταγενέστερη τέλεση γάμου ή σύναψη συμφώνου συμβίωσης.
κστ) Η κήρυξη προσώπου σε αφάνεια επιφέρει τα ίδια αποτελέσματα με τον θάνατο και αποδεικνύεται με αμετάκλητη απόφαση του αρμοδίου δικαστηρίου.
κζ) Η οικογενειακή κατάσταση αποδεικνύεται με πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση, το οποίο εκδίδεται από το δημοτολόγιο του αρμοδίου δήμου, στο οποίο ο ενδιαφερόμενος είναι εγγεγραμμένος ή με επίσημα έγγραφα ξένου κράτους. Η ιδιότητα του μόνιμου κάτοικου εξωτερικού αποδεικνύεται με σχετικό πιστοποιητικό της αρμόδιας ελληνικής προξενικής αρχής.
κη) Η χρονική διάρκεια ισχύος του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση και του πιστοποιητικού μόνιμου κάτοικου εξωτερικού διακρίνεται σε δίμηνη και εξάμηνη, αντίστοιχα, από την ημερομηνία έκδοσής τους.
κθ) Η αναπηρία πιστοποιείται από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (εφεξής: ΚΕΠΑ), του άρθρου 6 του ν. 3863/2010 (Α΄ 115), περί σύστασης του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), ή τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων ή την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή της Ελληνικής Αστυνομίας ή την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή του Πυροσβεστικού Σώματος. Οι σχετικές γνωματεύσεις δύναται να αναζητούνται αυτεπάγγελτα από την Εθνική Πύλη Αναπηρίας.
λ) «Σώματα Ασφαλείας» είναι η Ελληνική Αστυνομία και το Πυροσβεστικό Σώμα.
λα) «Εναλλακτική υπηρεσία» νοείται η παροχή υπηρεσίας σε φορείς του Δημοσίου την οποία αναλαμβάνουν όσοι, για θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους, αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Ι΄ του παρόντος Μέρους.
λβ) Ο υπολογισμός των προθεσμιών γίνεται σύμφωνα με τα άρθρα 240 έως 246 του Αστικού Κώδικα, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 172
Πεδίο εφαρμογής
- Οι έφεδροι αξιωματικοί, οι δόκιμοι έφεδροι και οι επίκουροι αξιωματικοί, οι μόνιμοι και οι εθελοντές οπλίτες, οι Επαγγελματίες Οπλίτες (εφεξής: ΕΠΟΠ), οι ΟΒΑ, οι ενταχθέντες στα ειδικά προγράμματα θητείας του άρθρου 65 του ν. 5110/2024 (Α’ 75), οι σπουδαστές των ΑΣΕΙ, της ΣΣΑΣ, της ΣΑΝ και των Μόνιμων ΑΣΜΥ, διέπονται από τις ειδικές για αυτούς διατάξεις και κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος.
- Η παρ. 1 εφαρμόζεται ανάλογα και για όσους υπηρετούν στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή (ΛΣ-ΕΛΑΚΤ) και φοιτούν σε παραγωγικές σχολές αυτών ή ανήκουν ή έχουν διατεθεί στην εφεδρεία τους.
- Οι πρότακτοι οπλίτες διέπονται από τις διατάξεις που ισχύουν για τους οπλίτες.
- Ειδικά για τη στράτευση των Ελληνίδων για εκπλήρωση εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας ισχύουν αποκλειστικά οι διατάξεις του Μέρους ΙΑ΄.
Άρθρο 173
Διόρθωση έτους γέννησης
- Διόρθωση του έτους γέννησης Ελλήνων αρρένων στα δημοτολόγια δεν επιτρέπεται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που οι ενδιαφερόμενοι διανύουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, έως την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ή τη νόμιμη απαλλαγή τους από αυτή, καθώς και για όσους διατελούν σε ανυποταξία ή λιποταξία.
- Για τον υπολογισμό των ηλικιακών ορίων της παρ. 1 λαμβάνεται υπόψη το έτος γέννησης που αναγράφεται στο δημοτολόγιο πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης.
Άρθρο 174
Υπόχρεοι σε στράτευση
- Όλοι οι Έλληνες, από την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους, κατά το οποίο συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους, έχουν υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης στις ΕΔ.
- Όσοι εγγράφονται στην εφεδρεία των ΕΔ, υπέχουν υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό (60ο) έτος της ηλικίας τους.
Άρθρο 175
Διακρίσεις της στρατιωτικής υποχρέωσης
- Η στρατιωτική υποχρέωση διακρίνεται σε κύρια, εφεδρική και πρόσθετη.
- Η κύρια στρατιωτική υποχρέωση διακρίνεται σε πλήρη και μειωμένη.
- Η εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση εκπληρώνεται από τους έφεδρους οπλίτες και τους οπλίτες από την εφεδρεία.
- Πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση επιβάλλεται για την παράβαση ή τη μη τήρηση των υποχρεώσεων που καθορίζονται από τις διατάξεις του παρόντος και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
Άρθρο 176
Διάρκεια στρατιωτικής υποχρέωσης
- Η διάρκεια της πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είναι δωδεκάμηνη και της μειωμένης εννεάμηνη ή εξάμηνη.
- Η διάρκεια της εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης εξαρτάται από τις υπηρεσιακές ανάγκες για τη διασφάλιση της εθνικής άμυνας.
- Η διάρκεια της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες για κάθε παράβαση ή μη τήρηση υποχρέωσης που καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ
Άρθρο 177
Καταγραφή και στρατολογική παρακολούθηση των υπόχρεων σε στράτευση
- Για την καταγραφή και στρατολογική παρακολούθηση των Ελλήνων αρρένων πολιτών, δημιουργούνται ΜΑΚ στο ΑΣΥΣΕΔ βάσει των στοιχείων που διατίθενται στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ από το πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών».
- Η καταγραφή και η στρατολογική παρακολούθηση των Ελλήνων αρρένων πολιτών πραγματοποιούνται:
α) Για τους γεννηθέντες έως και το έτος 2005, για τους οποίους είχε καταρτισθεί στρατολογική μερίδα μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2022, με βάση τα μητρώα αρρένων εγγραφής τους.
β) Για τους γεννηθέντες το έτος 2006 και έπειτα, με βάση τα δημοτολόγια στα οποία αυτοί είναι εγγεγραμμένοι.
γ) Για όσους εγγράφονται πρόσθετα στα δημοτολόγια μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ανεξαρτήτως έτους γέννησης, με βάση τα δημοτολόγια αρχικής εγγραφής τους.
- Για όσους παρακολουθούνται στρατολογικά με βάση τα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 2, η στρατολογική τους μερίδα διαγράφεται, ή τα ληξιαρχικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτήν ενημερώνονται ή διορθώνονται, σε περίπτωση διαγραφής, διόρθωσης, μεταβολής ή προσθήκης των αντίστοιχων στοιχείων της δημοτολογικής τους εγγραφής.
Άρθρο 178
Δελτία απογραφής
- Οι στρατεύσιμοι καταθέτουν δελτίο απογραφής, κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους που διανύουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, στο οποίο αναγράφουν με ακρίβεια τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την πραγματοποίηση της στράτευσης.
- Όσοι παραβαίνουν την υποχρέωση της παρ. 1 υπέχουν τις παρακάτω πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις:
α) Ενός (1) μηνός, όσοι υποβάλουν εκπρόθεσμα το δελτίο απογραφής.
β) Δύο (2) μηνών, όσοι δεν υποβάλουν δελτίο απογραφής έως την προηγούμενη της ημερομηνίας που υποχρεούνται σε κατάταξη, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους.
γ) Τριών (3) μηνών, όσοι αναγράφουν στο δελτίο απογραφής ψευδή στοιχεία. Η επιβολή της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης της παρούσας περίπτωσης δεν επηρεάζει την επιβολή ποινικών ή άλλων κυρώσεων για την ίδια συμπεριφορά.
- Μετά τη συμπλήρωση του δελτίου απογραφής και έως την οριστική τους απόλυση από τις ΕΔ, όλοι οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία για οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχείων της διεύθυνσης κατοικίας τους, της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους και των τηλεφώνων επικοινωνίας τους. Ίδια υποχρέωση υπέχουν μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους και όσοι έχουν απαλλαγεί από την υποχρέωση στράτευσης, επειδή κρίθηκαν από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές ακατάλληλοι για στράτευση για λόγους υγείας ή επειδή μονάζουν σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων ή στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά. Αν περιέλθει με οποιονδήποτε τρόπο σε γνώση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας η μη τήρηση της ως άνω υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση ενός (1) μηνός.
- Όσοι για οποιαδήποτε αιτία εγγράφονται στο ΜΑΚ μετά το πέρας της προθεσμίας κατάθεσης δελτίου απογραφής, υπέχουν την υποχρέωση της παρ. 3 από την ημερομηνία εγγραφής τους σε αυτό.
- Οι Στρατολογικές Υπηρεσίες, μετά το πέρας της προθεσμίας της παρ. 1, αναζητούν μέσω αρμόδιων δημόσιων αρχών όσους δεν απογράφηκαν.
Άρθρο 179
Απαλλαγή από τη στράτευση πριν από την πρόσκληση σε κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις
- Είναι δυνατή η χορήγηση απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης πριν από την έναρξη των στρατιωτικών υποχρεώσεων, για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας.
- Όσοι στρατεύσιμοι καταθέτουν με το δελτίο απογραφής ιατρικά δικαιολογητικά από τα οποία προκύπτουν προβλήματα υγείας, πλην ψυχικών νοσημάτων, και πιθανολογείται η ακαταλληλότητά τους για στράτευση, παραπέμπονται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία στην πλησιέστερη στον τόπο διαμονής τους Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή (εφεξής: ΣΥΕ) του ΣΞ για υγειονομική εξέταση και κρίση της σωματικής τους ικανότητας, με την επιφύλαξη της παρ. 3. Σε αυτή την περίπτωση, οι αρμόδιες ΣΥΕ εκδίδουν γνωματεύσεις μόνο για όσους κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Αν από τα δικαιολογητικά που κατατίθενται προκύπτει ότι οι στρατεύσιμοι πάσχουν από ψυχικά νοσήματα, αυτοί δεν παραπέμπονται πριν από την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους.
- Τα άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας εφ’ όρου ζωής τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), που υποβάλλουν μαζί με το δελτίο απογραφής σχετική γνωμάτευση, ανεξαρτήτως της εμπρόθεσμης ή μη κατάθεσης του δελτίου απογραφής και της φύσης της πάθησης, απαλλάσσονται από την υποχρέωση στράτευσης για λόγους υγείας από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 181.
Άρθρο 180
Κατανομή στρατευσίμων στους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων – Μεταφορά από έναν Κλάδο σε άλλον
- Όλοι οι στρατεύσιμοι κατανέμονται στον ΣΞ την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους.
- Δεν επιτρέπεται η μεταφορά από τον Κλάδο του Στρατού Ξηράς σε άλλο Κλάδο των ΕΔ, με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4.
- Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας μεταφέρονται, αυτεπάγγελτα, μέχρι και την προηγουμένη της ημερομηνίας που υποχρεούνται σε κατάταξη ή επανακατάταξη, σε άλλο Κλάδο των ΕΔ οι εξής κατηγορίες:
α) Στο Πολεμικό Ναυτικό:
αα) Οι πτυχιούχοι των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ), οι επιτυχώς αποφοιτούντες από τα Ειδικά Τμήματα των ΑΕΝ, οι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατεύθυνσης ναυπηγών, οι πτυχιούχοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) με ειδικότητα Πλοιάρχου-Μηχανικού Εμπορικού Ναυτικού καθώς και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
αβ) Οι πτυχιούχοι ή κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου στην Ωκεανογραφία – Θαλάσσιες Βιοεπιστήμες και αντίστοιχων σχολών του εξωτερικού.
αγ) Όσοι έλαβαν αναβολή κατάταξης ως ναυτολογημένοι, σύμφωνα με το άρθρο 190.
αδ) Οι κάτοχοι ναυτικού φυλλαδίου σε ισχύ με πλόες.
β) Στην Πολεμική Αεροπορία:
βα) Οι πτυχιούχοι χειριστές αεροπλάνων της Σχολής Πολιτικής Αεροπορίας (ΣΠΟΑ) ή άλλης σχολής του εσωτερικού ή του εξωτερικού, εγκεκριμένης ή αναγνωρισμένης αντίστοιχα από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.
ββ) Οι πτυχιούχοι Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών, Μηχανικών Τεχνολογίας Αεροσκαφών και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βγ) Οι πτυχιούχοι ΕΠΑΛ με ειδικότητα Τεχνικού Μηχανοσυνθέτη Αεροσκαφών, καθώς και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βδ) Οι πτυχιούχοι ή κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος στη Μετεωρολογία, Κλιματολογία και Ατμοσφαιρικό Περιβάλλον, ή στη Φυσική Περιβάλλοντος-Μετεωρολογία, ή στη Φυσική της Ατμόσφαιρας και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βε) Οι απόφοιτοι Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης με ειδικότητα επιμελητή πτήσεων και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
- Με απόφαση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας, μεταφέρονται κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, τα τέκνα και οι αδελφοί προσώπων, τα οποία απεβίωσαν κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους, με οποιαδήποτε ιδιότητα, στις ΕΔ και εξαιτίας αυτής, στον Κλάδο των ΕΔ που υπηρετούσε ο αποβιώσας.
- Οι παρ. 3 και 4 δεν εφαρμόζονται για όσους έχουν κηρυχθεί ανυπότακτοι, ακόμα και αν έχει συντελεστεί διακοπή της ανυποταξίας, εκτός εάν μεταπίπτουν στην κατηγορία των στρατευσίμων. Μεταγενέστερη κήρυξη σε ανυποταξία δεν επηρεάζει προγενέστερη μεταφορά.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΒΟΛΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΣΤΙΣ EΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
Άρθρο 181
Απαλλαγή από τη στράτευση
- Απαλλάσσονται από την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση οι εξής κατηγορίες:
α) Όσοι κρίνονται από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ ακατάλληλοι για στράτευση για λόγους υγείας.
β) Όσοι είναι άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας εφ’ όρου ζωής τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
γ) Όσοι καταδικάζονται αμετάκλητα από οποιοδήποτε ποινικό δικαστήριο σε κάθειρξη και το έγκλημα για το οποίο καταδικάστηκαν δεν έχει αμνηστευθεί, ούτε έχει απονεμηθεί χάρη ή επέλθει παραγραφή της ποινής με άρση των συνεπειών της καταδίκης.
δ) Ο πατέρας τριών (3) ή περισσοτέρων ζώντων τέκνων, εφόσον το επιθυμεί.
ε) Ο μόνος ή ο μεγαλύτερος γιος γονέων που έχουν πεθάνει, ο οποίος έχει έναν (1) τουλάχιστον άγαμο και ανήλικο ή άγαμο και με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67 %) εφ’ όρου ζωής αδελφό ή αδελφή, εφόσον το επιθυμεί. Αν ο μεγαλύτερος γιος θανόντων γονέων είναι άγαμος και άτομο με αναπηρία με ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, το δικαίωμα απαλλαγής μεταβιβάζεται στον αμέσως επόμενο ικανό για στράτευση αδελφό, για να το αξιοποιήσει εφόσον το επιθυμεί.
στ) Ο μόνος ή ο μεγαλύτερος γιος άγαμης μητέρας που απεβίωσε ή έχει ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, εφόσον έχει άγαμο και ανήλικο ή με εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ποσοστό αναπηρίας αδελφό ή αδελφή και ο ίδιος δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί, εφόσον το επιθυμεί.
ζ) Ο χήρος πατέρας που ασκεί την αποκλειστική γονική μέριμνα ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου ή ο πατέρας στον οποίο έχει ανατεθεί η αποκλειστική γονική μέριμνα ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου, κατόπιν τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ή ο πατέρας που ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια κατόπιν τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ή λόγω θανάτου της μητέρας, ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής ή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) που πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη ινσουλινοεξαρτώμενο, εφόσον το επιθυμεί.
η) Ο πατέρας που του έχει ανατεθεί εν όλω με τελεσίδικη δικαστική απόφαση η επιμέλεια ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ενήλικου άγαμου τέκνου, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, εφόσον το επιθυμεί.
θ) Οι μοναχοί που μονάζουν σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων ή στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, εφόσον το επιθυμούν.
ι) Όσοι απέκτησαν την Ελληνική ιθαγένεια με τιμητική πολιτογράφηση, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α’ 217), περί τιμητικής πολιτογράφησης, εφόσον το επιθυμούν.
- Οι λιποτάκτες υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή της λιποταξίας τους.
- Οι υπαγόμενοι στις περ. α) και θ) της παρ. 1 υπέχουν στρατιωτικές υποχρεώσεις εφόσον, πριν από τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, παύσουν να υφίστανται οι λόγοι της απαλλαγής.
- Αν οι αναφερόμενοι στην παρ. 1 διετέλεσαν οποτεδήποτε ή διατελούν σε ανυποταξία, εάν οι προϋποθέσεις απαλλαγής συνέτρεχαν κατά την ημερομηνία που όφειλαν να καταταγούν, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, το αξιόποινο της ανυποταξίας εξαλείφεται, αίρονται όλες οι έννομες συνέπειες και οι δικογραφίες για τις ανυποταξίες τίθενται στο αρχείο με πράξη του εισαγγελέα του αρμοδίου στρατιωτικού δικαστηρίου. Ειδικά, όσοι απαλλάσσονται λόγω αναπηρίας σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι μόνον εφόσον η αναπηρία πιστοποιήθηκε πριν από την ημερομηνία που όφειλαν να καταταγούν.
Άρθρο 182
Δικαιολογητικά απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης
- Για την υπαγωγή στις περ. δ) έως και ι) του άρθρου 181, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και τα παρακάτω, κατά περίπτωση, δικαιολογητικά:
α) Για την υπαγωγή στις περ. δ) έως και η) της παρ. 1 του άρθρου 181 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση.
β) Για την υπαγωγή στις περ. ζ) και η) του άρθρου 181 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση και:
βα) Αντίγραφο τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ανάθεσης της αποκλειστικής γονικής μέριμνας ή επιμέλειας, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος, στην οποία δηλώνει ότι η κατανομή της γονικής μέριμνας ή επιμέλειας, όπως αυτή προκύπτει από την κατατιθέμενη δικαστική απόφαση, δεν έχει μεταβληθεί και
ββ) σε περίπτωση θανάτου ή κήρυξης του άλλου γονέα σε αφάνεια, ληξιαρχική πράξη θανάτου ή αντίγραφο αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, αντίστοιχα, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος, στην οποία δηλώνει ότι δεν του έχει αφαιρεθεί με δικαστική απόφαση η άσκηση της γονικής μέριμνας ή της επιμέλειας.
γ) Για την υπαγωγή στην περ. θ) της παρ. 1 του άρθρου 181, βεβαίωση της οικείας Μονής, από την οποία προκύπτει η ιδιότητα του μοναχού. Οι βεβαιώσεις των Μονών του Αγίου Όρους γίνονται δεκτές, εφόσον είναι επικυρωμένες από την Ιερά Επιστασία.
δ) Για την υπαγωγή στην περ. ι) της παρ. 1 του άρθρου 181, το προεδρικό διάταγμα με το οποίο αποκτήθηκε η ελληνική ιθαγένεια.
- Η υπαγωγή στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 181 γίνεται βάσει εν ισχύ γνωμάτευσης αναπηρίας που υποβάλλεται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή μπορεί να ζητηθεί αυτεπάγγελτα από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Η συνδρομή των προϋποθέσεων υπαγωγής στην περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 181 αποδεικνύεται με αντίγραφο ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης ή με επίσημα έγγραφα ξένου κράτους, που υποβάλλονται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή μπορούν να ζητηθούν αυτεπάγγελτα από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Για την εφαρμογή του παρόντος ισχύουν και τα καθοριζόμενα στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 202.
Άρθρο 183
Αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας
- Αναβάλλεται η εκπλήρωση της κύριας ή της εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, όσων κρίνεται ότι αδυνατούν προσωρινά να υπηρετήσουν για λόγους υγείας. Η αρμοδιότητα για τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας ανήκει στις υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ και στα Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια.
- Η αναβολή διαρκεί:
α) Έως δύο (2) έτη για μη ψυχικά νοσήματα, χορηγούμενη συνολικά ή τμηματικά, κατά έτη ή εξάμηνα.
β) Έως πέντε (5) έτη για ψυχικά νοσήματα, χορηγούμενη αποκλειστικά τμηματικά, κατά ένα (1) έτος ή εξάμηνο.
- Η συνολική διάρκεια των αναβολών για λόγους υγείας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη αθροιστικά.
- Μετά τη λήξη της αναβολής, οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται με την πρώτη υπόχρεη Εκπαιδευτική Σειρά Στρατευσίμων Οπλιτών (εφεξής: ΕΣΣΟ).
Άρθρο 184
Αναβολή κατάταξης νοσηλευομένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων αναβάλλεται για το χρονικό διάστημα για το οποίο νοσηλεύονται σε νοσοκομεία του δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή σε νοσηλευτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
- Οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης της παρ. 1 πρέπει να συντρέχουν κατά την ημερομηνία που οι στρατεύσιμοι υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ.
- Οι ανυπότακτοι υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους.
- Οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, στους οποίους χορηγείται η αναβολή, κατατάσσονται εκτός ΕΣΣΟ, εντός πέντε (5) ημερών από την έξοδό τους από το νοσηλευτικό ίδρυμα του εσωτερικού ή εντός δέκα (10) ημερών από την έξοδό τους από νοσηλευτικό ίδρυμα του εξωτερικού, εκτός αν η νοσηλεία διαρκέσει πάνω από δεκαπέντε (15) ημέρες, οπότε κατατάσσονται με την πρώτη υπόχρεη ΕΣΣΟ από την έξοδό τους από το νοσηλευτικό ίδρυμα.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση των ενδιαφερομένων και πιστοποίηση του κατά περίπτωση νοσηλευτικού ιδρύματος, στην οποία αναφέρονται οι ημερομηνίες εισόδου και εξόδου από αυτό, καθώς και η πάθηση ή οι παθήσεις για τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι νοσηλεύτηκαν.
Άρθρο 185
Αναβολή κατάταξης κρατουμένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων και ανυποτάκτων αναβάλλεται για το χρονικό διάστημα για το οποίο κρατούνται σε σωφρονιστικά καταστήματα ή από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, ως προσωρινά κρατούμενοι ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας.
- Λογίζονται ότι κρατούνται και υπάγονται στην παρ. 1 οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, οι οποίοι:
α) εκτίουν ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας,
β) εκτίουν ποινή κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση, ή στους οποίους επιβάλλεται, στο πλαίσιο της προδικασίας, το μέτρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση και
γ) μετά την έκτιση μέρους της ποινής τους απολύονται υπό τον όρο της ανάκλησης, ή υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση, μέχρι την ολοκλήρωση του χρόνου δοκιμασίας τους.
- Η αναβολή κατάταξης στις ΕΔ των παρ. 1 και 2 χορηγείται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία με βάση τα σχετικά δικαιολογητικά που υποβάλλονται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή ζητούνται αυτεπάγγελτα από τις κατά περίπτωση αρμόδιες αρχές, κατόπιν έγγραφων αιτημάτων των Στρατολογικών Υπηρεσιών.
- Η αναβολή κατάταξης κρατουμένων διακόπτεται, αν πριν από τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους αυτή χορηγήθηκε. Οι ενδιαφερόμενοι και οι κατά περίπτωση αρμόδιες υπηρεσίες ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Η αναβολή του παρόντος άρθρου χορηγείται και σε οπλίτες και σε οπλίτες από την εφεδρεία, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 214.
Άρθρο 186
Αναβολή κατάταξης λόγω συμμετοχής σε πρόγραμμα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες
- Σε όποιον παρακολουθεί πρόγραμμα σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες των άρθρων 51 και 58 του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί εγκεκριμένων οργανισμών πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης, καθώς και περί ίδρυσης και εποπτείας μονάδων αντιμετώπισης εξάρτησης από φορείς πλην των εγκεκριμένων οργανισμών πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης, ή αντίστοιχο ίδρυμα του εξωτερικού, χορηγείται αναβολή κατάταξης στις ΕΔ, η οποία διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία έναρξης του προγράμματος προστεθούν τρία (3) έτη.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθενται αίτηση του ενδιαφερομένου και πιστοποίηση ή βεβαίωση της μονάδας θεραπείας και απεξάρτησης, στην οποία έχει ενταχθεί για παρακολούθηση προγράμματος θεραπείας και απεξάρτησης, από την οποία προκύπτουν τα ακόλουθα:
α) Η πλήρης ονομασία της μονάδας θεραπείας και απεξάρτησης, η έδρα της, ο νόμος βάσει του οποίου λειτουργεί ή η άδεια ίδρυσης, καθώς και ο φορέας στον οποίο υπάγεται ή από τον οποίο εποπτεύεται.
β) Τα πλήρη ληξιαρχικά στοιχεία του ενδιαφερόμενου.
γ) Η ημερομηνία έναρξης του προγράμματος θεραπείας και απεξάρτησης.
- Η αναβολή χορηγείται μία (1) φορά και για την παρακολούθηση ενός (1) μόνο προγράμματος και διακόπτεται οποτεδήποτε με αίτηση του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση απομάκρυνσης του ενδιαφερομένου από τη μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης για την οποία έτυχε αναβολής κατάταξης και ένταξής του σε άλλη μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης για συνέχιση του προγράμματος, η χορηγηθείσα αναβολή παραμένει αμετάβλητη.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία μέσα στις παρακάτω προθεσμίες:
α) από τους στρατεύσιμους, από την ημερομηνία πρόσκλησής τους σε κατάταξη στις ΕΔ μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη εξαιτίας λήξης της δικαιούμενης αναβολής, σύμφωνα με την παρ. 1 και
β) από τους ανυπότακτους, από την ημερομηνία έναρξης του θεραπευτικού προγράμματος μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη εξαιτίας λήξης της δικαιούμενης αναβολής, σύμφωνα με την παρ. 1.
- Εφόσον η προβλεπόμενη πιστοποίηση ή βεβαίωση περιέρχεται στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, είτε κατόπιν αναζήτησης είτε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, η αναβολή χορηγείται αυτεπάγγελτα.
Άρθρο 187
Αναβολή κατάταξης σπουδαστών δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
- Αναβάλλεται η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη είναι:
α) Μαθητές Γενικών και Επαγγελματικών Λυκείων (Ημερησίων ή Εσπερινών), Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, Επαγγελματικών Σχολών Κατάρτισης, Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας ή Γυμνασίων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, ή Γυμνασιακών Τάξεων Ενιαίων Ειδικών Επαγγελματικών Γυμνασίων-Λυκείων και ισότιμων σχολών του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
β) Σπουδαστές Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης ή «Μεταλυκειακού έτους-τάξης μαθητείας» των Επαγγελματικών Λυκείων, ή Λυκείων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, ή Λυκειακών Τάξεων Ενιαίων Ειδικών Επαγγελματικών Γυμνασίων – Λυκείων, ή Σχολών Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών ή Ακαδημιών Επαγγελματικής Κατάρτισης και ισότιμων σχολών του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
γ) Εγγεγραμμένοι για φοίτηση σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή σε προγράμματα σπουδών πρώτου ή δευτέρου κύκλου και σε Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης (ΚΕΜΕ) που εδρεύουν στην Ελλάδα και συμπράττουν με αναγνωρισμένα ανώτερα ή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
δ) Εγγεγραμμένοι για απόκτηση διδακτορικού διπλώματος.
- Η αναβολή κατάταξης των στρατευσίμων της παρ. 1 διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν τα παρακάτω κατά περίπτωση όρια ηλικίας:
α) Το εικοστό πρώτο (21ο) για τους αναφερομένους στην περ. α).
β) Το εικοστό δεύτερο (22ο) για τους αναφερομένους στην περ. β).
γ) Για τους αναφερομένους στην περ. γ):
γα) Το εικοστό πέμπτο (25ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας τεσσάρων (4) ετών, σε Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης ή σε πρόγραμμα σπουδών δευτέρου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου τεσσάρων (4) ετών.
γβ) Το εικοστό έκτο (26ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας πέντε (5) ετών ή σε πρόγραμμα σπουδών δεύτερου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου πέντε (5) ετών.
γγ) Το εικοστό έβδομο (27ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας έξι (6) ετών ή σε πρόγραμμα σπουδών δεύτερου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου έξι (6) ετών.
δ) Το τριακοστό (30ο) για τους αναφερομένους στην περ. δ).
- Τα όρια ηλικίας που αναφέρονται στην παρ. 2, αυξάνονται κατά δύο (2) έτη για όσους έχουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία ή σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής, με ή χωρίς υπερκινητικότητα. Οι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών διερευνώνται και διαπιστώνονται από τα ΚΕΠΑ, τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές Πιστοποίησης Αναπηρίας της παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 4058/2012 (Α’ 63), τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης τα Κοινοτικά Κέντρα Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων και τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 53 του ν. 4823/2021 (Α΄ 136), περί διαγνωστικών, αξιολογικών και υποστηρικτικών φορέων.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω σπουδών χορηγείται για φοίτηση σε εκπαιδευτικό ίδρυμα του εσωτερικού ή του εξωτερικού, που είναι κρατικό ή αναγνωρισμένο από τις αρμόδιες υπηρεσίες του οικείου κράτους, έχει ενταχθεί στο επίσημο εκπαιδευτικό του σύστημα και χρησιμοποιεί διεθνώς γνωστή γλώσσα.
- Η αναβολή χορηγείται, εφόσον η ελάχιστη εναπομένουσα διάρκεια σπουδών στη σχολή για την οποία ζητείται η χορήγησή της, προς απόκτηση του απολυτηρίου, διπλώματος ή πτυχίου δεν υπερβαίνει το όριο ηλικίας που καθορίζεται κατά περίπτωση στην παρ. 2. Στην ελάχιστη εναπομένουσα διάρκεια φοίτησης προσμετράται και η ελάχιστη διάρκεια της υποχρεωτικής, για την ολοκλήρωση των σπουδών, πρακτικής άσκησης ή εκπαίδευσης που τυχόν προβλέπεται από τις διατάξεις που διέπουν τη λειτουργία της οικείας σχολής.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης λόγω σπουδών, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις της οικείας σχολής, από τις οποίες προκύπτουν:
α) Η εκπαιδευτική βαθμίδα στην οποία φοιτούν.
β) Το τμήμα και ο κλάδος σπουδών τους.
γ) Η ημερομηνία αρχικής εγγραφής ή μετεγγραφής τους, κατά περίπτωση.
δ) Το διανυόμενο έτος ή εξάμηνο σπουδών.
ε) Η ελάχιστη διάρκεια της εναπομένουσας φοίτησης και της τυχόν υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης ή εκπαίδευσης που απαιτείται για την ολοκλήρωση των σπουδών.
- Αν πρόκειται για σχολή του εξωτερικού, απαιτείται να προκύπτουν επιπλέον των στοιχείων της παρ. 6 τα εξής:
α) Ο τόπος της έδρας και της λειτουργίας της σχολής.
β) Ότι αυτή είναι κρατική ή αναγνωρισμένη από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
γ) Ότι έχει ενταχθεί στο εκπαιδευτικό σύστημα του οικείου κράτους.
δ) Ότι χρησιμοποιεί κατά τη διδασκαλία διεθνώς γνωστή γλώσσα.
- Ειδικότερα, οι σπουδαστές των ΚΕΜΕ, εκτός πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων του συνεργαζόμενου εκπαιδευτικού ιδρύματος του εξωτερικού της παρ. 7, υποβάλλουν επιπλέον βεβαίωση εγγραφής από το οικείο ΚΕΜΕ, θεωρημένη από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Η χρήση της αναβολής κατάταξης αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω σπουδών διακόπτεται πριν από τη λήξη της χρονικής της διάρκειας με αίτηση των δικαιούχων.
- Η αναβολή αυτή διατηρείται, μειώνεται ή παρατείνεται, εάν οι στρατεύσιμοι, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω διακοπής ή λήξης της, μετεγγραφούν ή εγγραφούν από την αρχή σε οποιοδήποτε εκπαιδευτικό ίδρυμα της παρ. 1 και εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις των παρ. 4 και 5. Οι παρ. 9, 10 και 12 εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
- Όσοι έτυχαν αναβολής σύμφωνα με το παρόν, εφόσον έχουν χρησιμοποιήσει την αναβολή κατάταξης, υποχρεούνται να καταθέσουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, μέχρι την ημερομηνία που προσδιορίζεται να καταταγούν στις ΕΔ, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής, πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της παρ. 1, από τις οποίες προκύπτουν οι γραμματικές γνώσεις που απέκτησαν μετά τη χρήση της αναβολής τους.
- Στους φοιτητές ανωτάτων σχολών σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου χορηγείται υποχρεωτικά η αναστολή της φοίτησης που προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης και μερικής φοίτησης, για το διάστημα που εκπληρώνουν την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση.
Άρθρο 188
Αναβολή κατάταξης υποψηφίων σπουδαστών ανώτερης ή ανώτατης σχολής
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατευσίμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη έχουν τις προϋποθέσεις και επιθυμούν να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε διαδικασία εγγραφής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
- Η αναβολή κατάταξης των υποψηφίων σπουδαστών ανώτερης ή ανώτατης σχολής διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι στρατεύσιμοι συμπληρώνουν το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας τους και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθενται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση των ενδιαφερομένων και αντίγραφα των τίτλων σπουδών ή πιστοποιήσεις των αρμοδίων ελληνικών ή αντιστοίχων αλλοδαπών αρχών, από τις οποίες προκύπτει το δικαίωμα συμμετοχής σε διαδικασία εισαγωγής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή εσωτερικού ή εξωτερικού.
- Όσοι έτυχαν αναβολής κατάταξης σύμφωνα με το παρόν, καταθέτουν στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής αυτής, πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις από τις οποίες αποδεικνύεται η συμμετοχή τους σε εξετάσεις εισαγωγής ή σε διαδικασία εγγραφής όπου δεν απαιτούνται εξετάσεις, σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή εσωτερικού ή εξωτερικού, από την ημερομηνία χορήγησης της αναβολής, μέχρι τη λήξη ή τη διακοπή της.
- Δεν απαιτείται υποβολή των πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων της παρ. 4, όταν η αναβολή διακόπτεται με αίτηση των ενδιαφερομένων και από την ημερομηνία διακοπής της και μέχρι τη λήξη της μεσολαβούν εξετάσεις ή διαδικασία εγγραφής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή του εσωτερικού.
Άρθρο 189
Αναβολή κατάταξης για απόκτηση ναυτικής ικανότητας
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη είναι απόφοιτοι λυκείου ή αντίστοιχης ισότιμης ναυτικής σχολής και κάτοχοι ναυτικού φυλλαδίου σε ισχύ και επιθυμούν τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου θαλάσσιας υπηρεσίας για την απόκτηση του κατά περίπτωση Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας.
- Η αναβολή κατάταξης διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι στρατεύσιμοι συμπληρώνουν το εικοστό πέμπτο (25ο) έτος της ηλικίας τους και δύναται να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής της παρ. 1, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, με σχετική αίτησή τους:
α) Αντίγραφο απολυτηρίου λυκείου ή βεβαίωση αντιστοιχίας ή ισοτιμίας ξένου τίτλου ή αντίστοιχης ισότιμης ναυτικής σχολής και του ναυτικού φυλλαδίου τους.
β) Βεβαίωση της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ναυτικών του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από την οποία προκύπτει ότι πληρούν τις προϋποθέσεις για απόκτηση του Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας, ο χρόνος θαλάσσιας υπηρεσίας, συνολικής και κατευθυνόμενης που απαιτείται για την απόκτησή του, καθώς και ο χρόνος θαλάσσιας υπηρεσίας που τυχόν έχει συμπληρωθεί.
- Όσοι έτυχαν αναβολής κατάταξης σύμφωνα με το παρόν, καταθέτουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία μέχρι την ημερομηνία που προσδιορίζεται να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής, πιστοποίηση ή βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από την οποία προκύπτει η ημερομηνία ολοκλήρωσης ή διακοπής των διαδικασιών στις οποίες συμμετείχε ο στρατεύσιμος προς απόκτηση του, κατά περίπτωση, Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας του Εμπορικού Ναυτικού.
Άρθρο 190
Αναβολή κατάταξης ναυτολογημένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους, κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, είναι ναυτολογημένοι σε εμπορικά πλοία με ελληνική ή ξένη σημαία, συμβεβλημένα ασφαλιστικά με το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο και τα οποία εκτελούν διεθνείς πλόες. Η αναβολή αυτή διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ προστεθεί ένα (1) έτος και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης της παρ. 1, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σχετική αίτηση και πιστοποίηση ή βεβαίωση της Διεύθυνσης Ναυτικής Εργασίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ή ελληνικής λιμενικής ή προξενικής αρχής, από την οποία προκύπτει ότι κατά την ημερομηνία που έπρεπε να καταταγούν στις ΕΔ, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, ήταν ναυτολογημένοι σε εμπορικά πλοία της παρ. 1.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή κατάταξης χορηγείται αναδρομικά, εφόσον οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
Άρθρο 191
Αναβολή κατάταξης λόγω υπηρετούντος αδελφού
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι, κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν, πληρούν μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις:
α) Έχουν αδελφό που υπηρετεί για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής του υποχρέωσης ή
β) έχουν αδελφό που υποχρεούται να καταταγεί ταυτόχρονα για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής του υποχρέωσης.
- Η διάρκεια της αναβολής κατάταξης της παρ. 1 είναι ίση με τη διάρκεια της εναπομένουσας ή της προβλεπόμενης πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που απαιτείται για την οριστική απόλυση των υπηρετούντων στις ΕΔ, όπως αυτή ισχύει κάθε φορά. Η αναβολή αυτή διακόπτεται με αίτηση των δικαιούχων ή αν ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα αναβολής καταστεί λιποτάκτης ή παύσει, για οποιονδήποτε λόγο, να εκπληρώνει την κύρια στρατιωτική του υποχρέωση.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω ύπαρξης αδελφού που υποχρεούται σε κατάταξη ταυτόχρονα, διακόπτεται αν ο αδελφός αυτός δεν καταταγεί, για οποιονδήποτε λόγο, την καθορισμένη ημερομηνία. Η χορηγηθείσα αναβολή διακόπτεται την ημερομηνία κατά την οποία η αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία λαμβάνει γνώση της μη κατάταξης του υπόχρεου. Στην περίπτωση αυτή ο αδελφός ή οι αδελφοί, στους οποίους είχε χορηγηθεί αναβολή, υποχρεούνται να καταταγούν με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
- Η εν λόγω αναβολή κατάταξης χορηγείται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων που συνοδεύεται από πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση του αρμοδίου δήμου. Επιπλέον κατατίθεται:
α) Για τη χορήγηση της αναβολής σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1, βεβαίωση της μονάδας ή της υπηρεσίας στην οποία υπηρετεί ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα, με την οποία βεβαιώνεται ότι αυτός δεν τελεί σε λιποταξία.
β) Για τη χορήγηση της αναβολής σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1, υπεύθυνη δήλωση, η οποία δεν ανακαλείται, στην οποία ο παρέχων το δικαίωμα αναβολής αδελφός δηλώνει τη συναίνεσή του για τη χορήγηση της αναβολής στον ταυτόχρονα καλούμενο αδελφό ή στους ταυτόχρονα καλούμενους αδελφούς του.
- Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από την έκδοση της απόφασης πρόσκλησης έως την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή χορηγείται, εφόσον οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
- Η διάρκεια της αναβολής μειώνεται ανάλογα, αν ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα χορήγησης της αναβολής υπηρετήσει πραγματική στρατιωτική υπηρεσία μικρότερης διάρκειας από αυτή που υπολογίστηκε αρχικά.
- Αδελφοί που καλούνται σε κατάταξη τον ίδιο μήνα θεωρείται ότι καλούνται ταυτόχρονα, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1.
Άρθρο 192
Αναβολή κατάταξης πατέρων δύο ζώντων τέκνων
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, είναι γονείς δύο (2) ζώντων τέκνων. Η αναβολή διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει, αν στην ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ προστεθούν τρία (3) έτη και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής, κατατίθενται από τους ενδιαφερόμενους στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σχετική αίτηση και πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση, το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που λήγει η δικαιούμενη αναβολή.
Άρθρο 193
Αναβολή κατάταξης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους απέκτησαν και διατηρούν την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού.
- Ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού για την εφαρμογή του παρόντος θεωρούνται όσοι κατοικούν ήδη στο εξωτερικό από την 1η Ιανουαρίου του έτους που άρχισαν να διανύουν το δέκατο έκτο (16ο) έτος της ηλικίας τους, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους.
- Η ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού δεν αποκτάται εάν κατά το χρονικό διάστημα της παρ. 2, ο ενδιαφερόμενος υπερβεί τους έξι (6) μήνες παραμονής στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε ημερολογιακού έτους, ανεξάρτητα από την κατοικία των γονέων του.
- Η ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού δεν αποκτάται εάν, κατά το χρονικό διάστημα της παρ. 2, ο ενδιαφερόμενος, ή τουλάχιστον ένας εκ των γονέων του, o οποίος ασκεί τη γονική μέριμνα και συνοικεί με το τέκνο, αποκτήσει την ιδιότητα του λειτουργού ή έμμισθου υπαλλήλου πολιτικού ή στρατιωτικού ή απασχοληθούν ως μισθωτοί στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), με οποιαδήποτε σχέση εργασίας για τουλάχιστον έξι (6) μήνες κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε ημερολογιακού έτους.
- Με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4, για την εφαρμογή της παρ. 2 η κατοικία εξετάζεται σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
- Απώλεια της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού επέρχεται στις παρακάτω περιπτώσεις:
α) Με την απέλαση στην Ελλάδα.
β) Με την υπέρβαση έξι (6) μηνών παραμονής στην Ελλάδα εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους.
- Η απόδειξη της συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 2 και της διατήρησης ή της απώλειας της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού γίνεται με πιστοποιητικό που εκδίδεται από τις αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές.
- Η αίτηση για χορήγηση αναβολής υποβάλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία οποτεδήποτε μετά την 1η Ιανουαρίου του έτους που ο ενδιαφερόμενος διανύει το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας του, συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό της παρ. 7.
- Η αναβολή των μόνιμων κατοίκων εξωτερικού διακόπτεται με αίτησή τους ή με την απώλεια της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού ή αμέσως μετά την παρέλευση της προθεσμίας που προβλέπεται στην παρ. 11, εφόσον δεν κατατεθεί εμπρόθεσμα πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού.
- Ο χρόνος κατά τον οποίο οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού υπηρετούν στις ΕΔ για την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων και ο χρόνος κατά τον οποίο τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, μετά την κατάταξή τους, θεωρείται χρόνος παραμονής στο εξωτερικό.
- Όσοι υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, καταθέτουν ανά τριετία, από το έτος που έλαβαν την αναβολή κατάταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, και κατά το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού, από το οποίο να προκύπτει η διατήρηση της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού, ειδάλλως η αναβολή του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού διακόπτεται, σύμφωνα με την παρ. 9 και ο υπόχρεος προγραμματίζεται σε κατάταξη με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
Άρθρο 194
Αναβολή κατάταξης υπηρετούντων σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους
- Η κατάταξη στις ελληνικές ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους και ανυπότακτους που έχουν εκτός της ελληνικής και την υπηκοότητα άλλου κράτους και υπηρετούν ενόπλως στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις του κράτους αυτού.
- Η αναβολή κατάταξης της παρ. 1 διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του επομένου έτους από την προβλεπόμενη ημερομηνία απόλυσής τους από τις ξένες τακτικές ένοπλες δυνάμεις και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, οποτεδήποτε μετά την ημερομηνία πρόσκλησης σε κατάταξη στις ελληνικές ΕΔ και μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω της λήξης της δικαιούμενης αναβολής, τα παρακάτω δικαιολογητικά:
α) Επίσημα έγγραφα των αρμοδίων φορέων του οικείου κράτους, από τα οποία προκύπτουν τα εξής:
αα) Η ακριβής ημερομηνία από την οποία υπηρετούν στις ΕΔ του οικείου κράτους.
αβ) Η ιδιότητα με την οποία υπηρετούν.
αγ) Η διάρκεια της υποχρεωτικής υπηρεσίας τους.
β) Βεβαίωση της αρμόδιας ελληνικής προξενικής αρχής ή άλλης ελληνικής ή ξένης δημόσιας αρχής από την οποία προκύπτει ότι φέρουν την υπηκοότητα του ξένου κράτους.
- Ειδικά σε όσους υπηρετούν ενόπλως στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, πλην συμμαχικού ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως μόνιμοι ή με σύμβαση αορίστου χρόνου, για τους οποίους από τα προσκομιζόμενα έγγραφα της περ. α) της παρ. 3 προκύπτει ότι δεν δύναται να προσδιοριστεί η διάρκεια της υποχρεωτικής υπηρεσίας τους, χορηγείται αναβολή μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία της αίτησης προστεθούν πέντε (5) έτη. Η αναβολή του πρώτου εδαφίου μπορεί να διακοπεί με αίτησή των ενδιαφερομένων.
- Όσοι λαμβάνουν την αναβολή κατάταξης της παρ. 4, μετά τη λήξη αυτής, προγραμματίζονται για κατάταξη. Σε περίπτωση που εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις, η αναβολή δύναται να χορηγείται εκ νέου.
- Σε κάθε περίπτωση, η διάρκεια της αναβολής της παρ. 4 δεν δύναται να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου του έτους που ο ενδιαφερόμενος συμπληρώνει το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας του.
Άρθρο 195
Αναβολή κατάταξης όσων αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια με δήλωση σχετικής βούλησης
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια, σύμφωνα με τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α’ 217) ή βάσει άλλης διάταξης, δηλώνοντας τη σχετική τους βούληση για την απόκτησή της.
- Η αναβολή αυτή διαρκεί ένα (1) έτος από την ημερομηνία εγγραφής των ενδιαφερομένων σε δημοτολόγια και διακόπτεται με αίτησή τους.
- Η ανωτέρω αναβολή χορηγείται κατόπιν αίτησης ή αυτεπάγγελτα από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, με βάση την απόφαση εγγραφής τους στα δημοτολόγια, από την οποία προκύπτει η νομική βάση απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας.
- Η διάρκεια της αναβολής δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι ενδιαφερόμενοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους.
Άρθρο 196
Αναβολή κατάταξης για συμμετοχή αθλητών σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή παγκόσμια πρωταθλήματα
- Στους αθλητές που συμμετέχουν, αποδεδειγμένα, σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή Παγκόσμια Πρωταθλήματα, χορηγείται αναβολή κατάταξης έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους διεξαγωγής αυτών, εφόσον η νόμιμη παραμονή τους εκτός ΕΔ έληξε την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής οι ενδιαφερόμενοι καταθέτουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και τα εξής δικαιολογητικά:
α) Επίσημη βεβαίωση της Επιτροπής Ολυμπιακής Προετοιμασίας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής (ΕΟΕ), όσοι έχουν επιλεγεί ως αθλητές Προολυμπιακών και Ολυμπιακών Ομάδων, προκειμένου να συμμετάσχουν σε Ολυμπιακούς Αγώνες, από την οποία προκύπτει η συμμετοχή τους στις ομάδες αυτές.
β) Επίσημη βεβαίωση της οικείας Εθνικής Αθλητικής Ομοσπονδίας, όσοι έχουν επιλεγεί να συμμετάσχουν ως αθλητές σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους οποτεδήποτε, μετά τη λήξη της νόμιμης παραμονής τους εκτός ΕΔ και μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία υποχρεούνται να καταταγούν. Αν τα δικαιολογητικά υποβληθούν αργότερα, η αναβολή χορηγείται αναδρομικά από την ημερομηνία που είχαν υποχρέωση κατάταξης.
- Η αναβολή διακόπτεται οποτεδήποτε με αίτηση των ενδιαφερομένων.
Άρθρο 197
Αναβολή κατάταξης για κοινωνικούς λόγους
- Η κατάταξη στις ΕΔ δύναται να αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη έχουν οικογενειακούς, προσωπικούς ή οικονομικούς λόγους, για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται η αυτοπρόσωπη παρουσία τους ή έχουν υποχρεώσεις που πρέπει να εκπληρώσουν στο άμεσο μέλλον.
- Η αναβολή αρχίζει από την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι έχουν υποχρέωση κατάταξης και χορηγείται μία (1) μόνο φορά. Αν η αναβολή χορηγηθεί, οι ενδιαφερόμενοι κατατάσσονται με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
- Η αναβολή κατάταξης χορηγείται ύστερα από σχετική αίτηση των ενδιαφερομένων, η οποία υπέχει τη θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α’ 75) και η οποία συνοδεύεται από έγγραφα, από τα οποία προκύπτουν οι επικαλούμενοι κοινωνικοί λόγοι.
- Η στρατολογική υπηρεσία εξετάζει τις σχετικές αιτήσεις και τα υποβληθέντα δικαιολογητικά και αποφασίζει οριστικά εντός πέντε (5) ημερών από την υποβολή της αίτησης για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος, κοινοποιώντας παράλληλα την απόφασή της στους ενδιαφερόμενους.
- Η αίτηση της παρ. 3 υποβάλλεται μέχρι και την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν η αίτηση υποβληθεί αργότερα, η αναβολή χορηγείται αναδρομικά, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν καταταγεί, οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία που έπρεπε να καταταγούν και δεν έχει παρέλθει η τελευταία ημερομηνία κατάταξης της επόμενης ΕΣΣΟ.
- Αν το αίτημα που υποβλήθηκε εμπρόθεσμα απορριφθεί και έχει παρέλθει η ημερομηνία κατάταξής τους, υποχρεούνται σε κατάταξη εντός πέντε (5) ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της απορριπτικής πράξης.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται από ανυπότακτους ή από όσους έχουν λάβει την ίδια αναβολή στο παρελθόν, απορρίπτονται από τις στρατολογικές υπηρεσίες και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στους ενδιαφερόμενους.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται μετά την παρέλευση της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 5 και απορρίπτονται για τους λόγους της παρ. 7 ή για ουσιαστικούς λόγους, δεν αναστέλλουν την υποχρέωση κατάταξης.
Άρθρο 198
Γενικές διατάξεις για τις απαλλαγές από την υποχρέωση στράτευσης και τις αναβολές κατάταξης
- Όπου σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους απαιτείται υποβολή πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων από μη δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολές ή λύκεια του εσωτερικού, αυτές πρέπει να είναι θεωρημένες ή επικυρωμένες από την αρμόδια κρατική αρχή.
- Τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση αναβολής των άρθρων 187, 188 και 189 υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που οι ενδιαφερόμενοι άρχισαν να διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους, μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή κατάταξης χορηγείται, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν καταταγεί και οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
- Όσοι καταθέτουν τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση αναβολής κατάταξης πριν από την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν και έχουν τις σχετικές προϋποθέσεις χορήγησης, οι οποίες πρέπει να συντρέχουν και κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν, θεωρείται ότι τις διατηρούν και κατά την ημερομηνία αυτή.
- Η αίτηση διακοπής αναβολής κατάταξης, η οποία υποβάλλεται από όσους έκαναν χρήση της αναβολής κατάταξης, είναι δυνατό να ανακληθεί μέχρι την προηγουμένη της προσδιοριζόμενης για κατάταξη ημερομηνίας, με αίτηση που κατατίθεται στις αρμόδιες Στρατολογικές Υπηρεσίες.
- Η χορήγηση αναβολής κατάταξης χορηγείται αναδρομικά, εφόσον με τη χορήγησή της ο ενδιαφερόμενος μεταπίπτει στην κατηγορία του νόμιμα ευρισκομένου εκτός ΕΔ ή εφόσον, μέχρι την ημερομηνία που ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να καταταγεί εξαιτίας της λήξης ή της διακοπής της αναβολής, δημιουργούνται λόγοι που καθιστούν νόμιμη την παραμονή του εκτός των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να ενημερώνονται μέσω του δικτυακού τόπου του Νομικού Σώματος των ΕΔ, για τη χορήγηση της απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης, καθώς και για τη χορήγηση και τη διάρκεια της αναβολής κατάταξης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
Άρθρο 199
Πρόσκληση σε κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις
- Οι στρατεύσιμοι, μετά την 1η Ιανουαρίου του έτους που διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους και μετά την ενηλικίωσή τους, καλούνται σε κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους. Όσοι, μετά την αρχική τους πρόσκληση ανήκουν σε κατηγορία, που δικαιολογεί τη νόμιμη παραμονή τους εκτός των ΕΔ, καλούνται να καταταγούν όταν δημιουργηθούν εκ νέου οι λόγοι για κατάταξη.
- Ειδικά όσοι εγγράφονται στα δημοτολόγια μετά την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, καλούνται αρχικά σε κατάταξη με την πρώτη υπόχρεη ΕΣΣΟ μετά την παρέλευση ενός (1) μηνός από την περιέλευση της απόφασης εγγραφής στα Δημοτολόγια στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Η πρόσκληση των στρατευσίμων για κατάταξη πραγματοποιείται με την απόφαση της παρ. 12 του άρθρου 240. Σε εκτέλεση της ανωτέρω πρόσκλησης, με μέριμνα των αρμόδιων στρατολογικών υπηρεσιών, εκδίδονται Σημειώματα Κατάταξης, τα οποία επιδίδονται στους ενδιαφερομένους σύμφωνα με το άρθρο 237.
- Όσοι κηρύσσονται ανυπότακτοι και μέχρι τη διακοπή της ανυποταξίας τους δύνανται να καλούνται εκ νέου σε κατάταξη με οποιαδήποτε μεταγενέστερη ΕΣΣΟ.
- Ανάλογα με τις ανάγκες, η πρόσκληση μπορεί να είναι ονομαστική ή γενική, ολόκληρης στρατολογικής κλάσης ή τμηματική, κατά Περιφέρειες, Περιφερειακές Ενότητες, Δήμους ή κατηγορίες.
- Οι καλούμενοι σε κατάταξη υποχρεούνται να κατατάσσονται την τασσόμενη ημερομηνία ή προθεσμία και στις μονάδες που καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Όσοι δεν κατατάσσονται για λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, οφείλουν να παρουσιάζονται με την επίδειξη της κλήσης σε κατάταξη, σε οποιαδήποτε στρατιωτική ή αστυνομική αρχή για να δηλώσουν τους λόγους αδυναμίας. Εφόσον οι προαναφερόμενες αρχές διαπιστώσουν τους λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, τεκμαίρεται ότι οι ενδιαφερόμενοι έχουν καταταχθεί εμπρόθεσμα αν παρουσιαστούν στις μονάδες κατάταξης μέσα σε πέντε (5) ημέρες από την καθοριζόμενη ημερομηνία κατάταξης.
Άρθρο 200
Κατάταξη προτάκτων στις Ένοπλες Δυνάμεις
Οι Έλληνες που έχουν ενηλικιωθεί, πλην όμως, δεν έχουν κληθεί ακόμη σε κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, δύνανται με αίτησή τους να καταταγούν προς εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ως πρότακτοι οπλίτες, εφόσον το επιτρέπουν οι υπηρεσιακές ανάγκες των ΕΔ.
Άρθρο 201
Εκπλήρωση των στρατιωτικών υποχρεώσεων
- Η στρατιωτική υποχρέωση εκπληρώνεται αποκλειστικά στις μονάδες και υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με την επιφύλαξη του άρθρου 8 του ν. 4361/2016 (Α’ 10), περί αναγνώρισης χρόνου στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης ως υπηρεσίας υπαίθρου και της παρ. 3 του άρθρου 262 του παρόντος.
- Οι ενδιαφερόμενοι δύνανται να υπηρετήσουν την πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση, να την εξαγοράσουν ή να καταθέσουν αίτηση άρσης της, σύμφωνα με το άρθρο 204.
- Επιτρέπεται, κατόπιν αίτησης των μόνιμων κατοίκων εξωτερικού, η τμηματική εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, η κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους ή οποτεδήποτε μετά από αυτήν.
Άρθρο 202
Μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση
- Μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον το επιθυμούν, οι παρακάτω κατηγορίες οπλιτών:
α) Εξάμηνης διάρκειας:
αα) Όλοι οι αδελφοί από τέσσερα (4) ή περισσότερα ζώντα αδέλφια.
αβ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος του οποίου και οι δύο γονείς είναι άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχουν πεθάνει. Στο προηγούμενο εδάφιο υπάγεται και ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος του οποίου καθένας από τους δύο γονείς υπάγεται σε μία από τις παραπάνω κατηγορίες.
αγ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος άγαμης μητέρας που είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχει πεθάνει, εφόσον δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
αδ) Ο πατέρας δύο (2) ζώντων τέκνων.
αε) Όσοι έχουν σύζυγο ή αδελφό ή αδελφή άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
αστ) Οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού.
αζ) Όσοι υπηρέτησαν ενόπλως με στρατιωτική ιδιότητα σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις άλλου κράτους, πλην συμμαχικού ή μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών.
αη) Όσοι, μετά τη συμπλήρωση του τριακοστού πέμπτου (35ου) έτους της ηλικίας τους, αποκτούν την ελληνική Ιθαγένεια με πολιτογράφηση ή εγγράφονται στα δημοτολόγια, επειδή απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια λόγω γέννησής τους στο έδαφος της Ελληνικής Επικράτειας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 1 του Κώδικα ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α΄ 217), περί κτήσης της Ελληνικής ιθαγένειας.
β) Εννεάμηνης διάρκειας:
βα) Όλοι οι αδελφοί από τρία (3) ζώντα αδέλφια.
ββ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος γονέα που είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχει συμπληρώσει το εβδομηκοστό (70ο) έτος της ηλικίας του ή διατελεί σε χηρεία.
βγ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος θανόντος γονέα ή άγαμης μητέρας εφόσον δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
βδ) Ο πατέρας ενός (1) ζώντος τέκνου.
- Για την υποπερ. αστ) της περ. α) της παρ. 1, οι οπλίτες που επιθυμούν να μεταφερθούν στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης εξάμηνης διάρκειας ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, πρέπει να έχουν την ιδιότητα αυτή κατά την ημερομηνία κατάταξής τους στις ΕΔ ή να καταταγούν εμπρόθεσμα κατόπιν διακοπής, για οποιονδήποτε λόγο, της αναβολής μόνιμου κατοίκου εξωτερικού που τους είχε χορηγηθεί. Η απόκτηση και η διατήρηση ή μη της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 193.
- Για την υποπερ. αζ) της περ. α) της παρ. 1, η ένοπλη υπηρεσία σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις άλλου κράτους, αποδεικνύεται με επίσημα έγγραφα της αρμόδιας υπηρεσίας του οικείου κράτους. Από τα έγγραφα αυτά πρέπει να προκύπτουν η συνολική διάρκεια του χρόνου υπηρεσίας με στρατιωτική ιδιότητα, οι ημερομηνίες κατάταξης και απόλυσης, οι τυχόν ενδιάμεσες απολύσεις και επανακατατάξεις, καθώς και ο βαθμός και οι ειδικότητες που αποκτήθηκαν στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις του ξένου κράτους.
- Για την υποπερ. αη) της περ. α) της παρ. 1, η ημερομηνία και ο τρόπος απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας, καθώς και η εγγραφή στα δημοτολόγια μετά τη συμπλήρωση του τριακοστού πέμπτου (35ου) έτους της ηλικίας, προκύπτουν από έγγραφα του αρμόδιου Δήμου.
- Όπου στο παρόν προβλέπεται ως προϋπόθεση μεταφοράς στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης η αναπηρία γονέα, αδελφού ή συζύγου, ο αιτών τη μεταφορά υποβάλει στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, εκτός του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης του πρώτου εδαφίου της περ. κζ) του άρθρου 171 και εν ισχύ γνωμάτευση πιστοποίησης αναπηρίας. Οι αιτούντες μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον η αναπηρία προβλέπεται να διαρκέσει πέραν της ημερομηνίας, κατά την οποία συμπληρώνουν τον χρόνο πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που καθορίζεται για την οριστική απόλυση των οπλιτών πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο ανήκουν.
- Οι στρατεύσιμοι μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον με τη μεταφορά τους δεν απομένει υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και τυχόν πρόσθετης.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία, υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους και εφόσον με τη μεταφορά τους δεν απομένει υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και τυχόν πρόσθετης, θεωρούνται οριστικά απολυθέντες. Οι λιποτάκτες υπάγονται στις ίδιες διατάξεις μετά τη διακοπή της λιποταξίας τους.
- Η μεταφορά στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης δεν ανακαλείται, αν μετά την υποβολή του αιτήματος εκλείψουν οι σχετικοί λόγοι.
- Στην υποπερ. αβ) της περ. α) και στις υποπερ. ββ) και βγ) της περ. β) της παρ. 1, αν ο δικαιούχος μεγαλύτερος γιος έχει απαλλαγεί από την κύρια ή την εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση για λόγους υγείας, σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 181, το δικαίωμα της μεταφοράς μεταβιβάζεται στον αμέσως επόμενο ικανό για στράτευση αδελφό. Δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση του δικαιώματος μεταφοράς στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, στις περιπτώσεις που οι δικαιούχοι έχουν ασκήσει το δικαίωμα αυτό και έχουν ήδη εκπληρώσει μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση.
- Οι έφεδροι αξιωματικοί, οι δόκιμοι έφεδροι αξιωματικοί και οι επίκουροι αξιωματικοί δεν υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 203
Χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας
- Υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας όσων υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, το χρονικό διάστημα της υπηρεσίας τους, στο οποίο δεν υπολογίζεται ο χρόνος των παρακάτω ειδικών καταστάσεων:
α) Άγνοια ή λιποταξία.
β) Πειθαρχική φυλάκιση πέραν των είκοσι (20) ημερών, άσχετα αν αυτή εκτίθηκε ή όχι, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 172.
γ) Προσωρινή κράτηση, εκτός αν επακολούθησε αθώωση, απαλλαγή ή οριστική παύση της δίωξης ή η δίωξη κηρύχθηκε απαράδεκτη.
δ) Φυλάκιση που επιβλήθηκε από ποινικό δικαστήριο, κατά το μέρος που έχει εκτιθεί.
ε) Άδεια απουσίας μεγαλύτερης των ορίων που καθορίζονται στην απόφαση του άρθρου 13 του ν. 4361/2016 (Α’ 10), περί αδειών του στρατιωτικού προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Η ημέρα κατάταξης στις ΕΔ υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, ενώ η ημέρα απόλυσης δεν υπολογίζεται.
- Το χρονικό διάστημα της αιχμαλωσίας υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Όσοι οπλίτες είναι υπόχρεοι πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και ανήκουν στο τεχνικό προσωπικό του Τάγματος Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς, υπηρετούν χρόνο υπηρεσίας μειωμένο κατά το διπλάσιο του αριθμού ημερών εργασίας μέσα σε ναρκοπέδιο ή ύποπτο χώρο. Η μείωση αυτή δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους έξι (6) μήνες, αναγνωρίζεται μόνο εφόσον αυτοί δεν απέσυραν την υπεύθυνη δήλωσή τους μέσα σ΄ ένα εξάμηνο από την έναρξη της εργασίας σε ναρκοπέδιο ή ύποπτο χώρο και αφαιρείται από την, κατά περίπτωση, κύρια και εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση. Το ίδιο ισχύει και για το προσωπικό των Ομάδων Υποβρυχίων Καταστροφών του Πολεμικού Ναυτικού το εντεταλμένο για την εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανημάτων, καθώς και το στρατιωτικό προσωπικό των ναρκαλιευτικών – ναρκοθηρευτικών πλοίων, όταν εκτελείται εκκαθάριση ενεργών ναρκοπεδίων ή εξουδετέρωση οποιουδήποτε τύπου εκρηκτικού μηχανήματος ή υπόπτου αντικειμένου στη θάλασσα.
- Ο μετά την ορκωμοσία χρόνος φοίτησης σε ΑΣΕΙ, στη ΣΣΑΣ, στη ΣΑΝ και σε ΑΣΜΥ των σπουδαστών των σχολών αυτών που απολύονται ή αποβάλλονται για οποιονδήποτε λόγο, υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Η παρ. 5 ισχύει αναλογικά και για τους απολυόμενους πριν από την πενταετία, Εθελοντές Πενταετούς Υπηρεσίας και τους ΕΠΟΠ, που απολύονται πριν από την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 172.
- Ο χρόνος που διανύθηκε από τους σπουδαστές των Σωμάτων Ασφαλείας και του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, καθώς και από τα στελέχη που υπηρετούν σε αυτά, καλύπτει τον χρόνο της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες ειδικές διατάξεις.
Άρθρο 204
Εξαγορά και άρση πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με το παρόν ή έχουν επιβληθεί σύμφωνα με προϊσχύσασες διατάξεις μπορούν:
α) Να εκπληρώνονται ως πρόσθετος χρόνος στρατιωτικής υποχρέωσης ή
β) να εξαγοράζονται ή
γ) να αίρονται, εφόσον συντρέχουν οι λόγοι του άρθρου 236 και ο ενδιαφερόμενος δεν τελεί σε ανυποταξία ή λιποταξία.
- Η πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση εξαγοράζεται οποτεδήποτε μετά την επιβολή της και πριν από την εκπλήρωση ή την άρση της.
- Για την εξαγορά πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης εκδίδεται παράβολο μέσω του πληροφοριακού συστήματος «TAXISNET» σύμφωνα με τις οδηγίες που παρατίθενται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Μετά την πληρωμή του παραβόλου, ο ενδιαφερόμενος καταθέτει το αποδεικτικό πληρωμής στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, συμπληρώνοντας τη σχετική αίτηση. Στη συνέχεια, η υπηρεσία αποδέχεται και δεσμεύει το παράβολο, καταχωρίζει τη σχετική μεταβολή στη στρατολογική μερίδα του ενδιαφερομένου και ενημερώνει σχετικά τη μονάδα του.
- Για τον υπολογισμό του ποσού της εξαγοράς κάθε ημέρας πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης, σε περίπτωση εκπλήρωσης μέρους ενός μηνός, λαμβάνεται υπόψη το πηλίκο που προκύπτει, από τη διαίρεση του καθοριζομένου χρηματικού ποσού για την εξαγορά κάθε μήνα, με τον αριθμό τριάντα (30).
- Χρηματικά ποσά που καταβάλλονται αχρεωστήτως, επιστρέφονται στους ενδιαφερόμενους.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.7. Για την άρση της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, εκθέτοντας αναλυτικά τους λόγους ανώτερης βίας που επικαλείται. Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται οποτεδήποτε μετά την επιβολή της και πριν από την ημερομηνία της οριστικής απόλυσης, προκειμένου η αρμόδια στρατολογική υπηρεσία να εξετάσει τους αναφερόμενους λόγους και να εισηγηθεί σχετικά στη Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, στην οποία υποβάλλει και τη σχετική αλληλογραφία.
- Η Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών αποφασίζει οριστικά και αιτιολογημένα, για την αποδοχή ή την απόρριψη της αίτησης, κοινοποιώντας την απόφασή της στη μονάδα του ενδιαφερομένου για την ενημέρωση των ατομικών του εγγράφων και του ιδίου, καθώς και στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία. Η αλληλογραφία τηρείται στο αρχείο της Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που επιβάλλεται, καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους εκατόν ογδόντα (180) ευρώ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΙΜΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ
Άρθρο 205
Υγειονομική εξέταση και επανεξέταση
- Η ένταξη σε κατηγορία σωματικής ικανότητας, η χορήγηση αναβολής κατάταξης ή απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης για λόγους υγείας, καθώς και η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων, ανυποτάκτων, οπλιτών, εφέδρων, εφέδρων οπλιτών και οπλιτών από την εφεδρεία, πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου και η κατά περίπτωση αρμοδιότητα ανήκει:
α) στις Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές (εφεξής: ΕΔΥΨΕ) για παθήσεις και νοσήματα ψυχικής υγείας.
β) Στις ΣΥΕ και τα Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια (εφεξής: ΕΣΣ) για όλες τις υπόλοιπες παθήσεις και νοσήματα.
- Οι κατηγορίες σωματικής ικανότητας στις οποίες εντάσσονται οι αναφερόμενοι στην παρ. 1, με αύξουσα βαρύτητα, ως προς την πάθηση ή νόσο που αντιμετωπίζουν, είναι οι εξής:
α) ικανοί κατηγορίας πρώτης (Ι/1),
β) ικανοί κατηγορίας δεύτερης (Ι/2),
γ) ικανοί κατηγορίας τρίτης (Ι/3),
δ) ικανοί κατηγορίας τέταρτης (Ι/4) και
ε) ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Όσοι κατατάσσονται στις ΕΔ υποβάλλονται αμέσως σε υγειονομική εξέταση και, εφόσον δεν επιβάλλεται η προσωρινή απόλυσή τους εξαιτίας χορήγησης αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας, εντάσσονται σε κατηγορία σωματικής ικανότητας.
- Όποιος έχει ενταχθεί σε κατηγορία σωματικής ικανότητας τόσο από την επιτροπή της περ. α) όσο και της περ. β) της παρ. 1, θεωρείται ότι ανήκει στην κατηγορία σωματικής ικανότητας με τη μεγαλύτερη βαρύτητα, σύμφωνα με την παρ. 2, πλην, όμως, στη στρατολογική μερίδα του ενδιαφερομένου καταχωρίζονται πλήρως όλες οι παθήσεις ή τα νοσήματα για τα οποία υφίσταται κρίση από τις αρμόδιες επιτροπές.
- Οι προϋποθέσεις, τα νοσήματα, οι παθήσεις και οι βλάβες της υγείας, βάσει των οποίων αποφαίνονται οι υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ και τα ΕΣΣ για την ένταξη σε κατηγορία σωματικής ικανότητας της παρ. 2 και τη χορήγηση αναβολής κατάταξης ή απαλλαγής από τη στράτευση (Ι/5) για λόγους υγείας των αναφερομένων στην παρ. 1 καθορίζονται στις ισχύουσες διατάξεις περί κρίσης της σωματικής ικανότητας.
- Στις γνωματεύσεις ακαταλληλότητας των αρμοδίων υγειονομικών επιτροπών αναγράφεται αν υπάρχει πιθανότητα ή όχι βελτίωσης ή ίασης της πάθησης. Αν υπάρχει πιθανότητα βελτίωσης ή ίασης της πάθησης, αναγράφεται υποχρεωτικά και η πιθανή ημερομηνία βελτίωσης ή ίασης.
- Αν διαπιστωθεί ότι οι αποφάσεις των επιτροπών της παρ. 1 εκδόθηκαν εσφαλμένα, οι στρατολογικές υπηρεσίες τις επιστρέφουν στα όργανα που τις εξέδωσαν για να τις ανακαλέσουν, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για την ανάκληση των διοικητικών πράξεων. Οι απαραίτητες ενέργειες για αυτούς στους οποίους αφορούσαν οι αποφάσεις που ανακλήθηκαν, γίνονται αυτεπάγγελτα.
Άρθρο 206
Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια
- Στις μονάδες κατάταξης συγκροτείται Ειδικό Στρατολογικό Συμβούλιο (ΕΣΣ), το οποίο εξετάζει τη σωματική ικανότητα των κατατασσόμενων και αποτελείται από:
α) Τον διοικητή ή τον υποδιοικητή της μονάδας, ως Πρόεδρο.
β) Έναν (1) ή δύο (2) αξιωματικούς του Υγειονομικού Σώματος Ιατρούς, διαφορετικών ειδικοτήτων.
γ) Έναν (1) νέο αξιωματικό ή υπαξιωματικό του Νομικού Σώματος, εκτός από την περίπτωση της κατάταξης εφέδρων, οπότε είναι δυνατόν να στελεχώνεται από νέο αξιωματικό ή υπαξιωματικό της μονάδας, που χειρίζεται θέματα στρατολογίας. Χρέη γραμματέα του ΕΣΣ εκτελεί υπαξιωματικός.
- Η συγκρότηση του ΕΣΣ καθορίζεται έγκαιρα από τη Διεύθυνση Στρατολογικού του Σχηματισμού του ΣΞ ή της αντίστοιχης διοίκησης του ΠΝ και της ΠΑ που προΐσταται της μονάδας κατάταξης.
- Τα ΕΣΣ:
α) Έχουν τη δυνατότητα χορήγησης αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας και ένταξης των οπλιτών σε σωματική ικανότητα κατηγορίας δεύτερης (Ι/2), τρίτης (Ι/3) και τέταρτης (Ι/4), εκδίδοντας ομόφωνα αιτιολογημένες αποφάσεις.
β) Παραπέμπουν στις αρμόδιες ΕΔΥΨΕ του άρθρου 208, μέσω των ψυχιατρικών τμημάτων των πλησιέστερων στρατιωτικών νοσοκομείων, τους οπλίτες που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή έχουν κριθεί στο παρελθόν από οποιαδήποτε υγειονομική επιτροπή για ψυχικά νοσήματα, για κρίση της σωματικής τους ικανότητας ή τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας. Στην περίπτωση αυτή, η παραπομπή γίνεται το αργότερο την επομένη της ημερομηνίας κατάταξης.
γ) Παραπέμπουν στις αρμόδιες Στρατιωτικές Υγειονομικές Επιτροπές (ΣΥΕ) του άρθρου 207, όσους έχουν κριθεί στο παρελθόν από οποιαδήποτε υγειονομική επιτροπή για μη ψυχικά νοσήματα, καθώς και όσους πάσχουν από μη ψυχικά νοσήματα και για τους οποίους η γνώμη του συμβουλίου δεν είναι ομόφωνη.
- Τα ΕΣΣ λειτουργούν από την πρώτη ημέρα κατάταξης κάθε ΕΣΣΟ, μέχρι και την πέμπτη ημέρα που έπεται της τελευταίας ημερομηνίας κατάταξης.
- Μετά τη λήξη της λειτουργίας των ΕΣΣ, αρμόδιες για την εξέταση της σωματικής ικανότητας οποιουδήποτε οπλίτη, είναι, κατά περίπτωση, η πλησιέστερη στη μονάδα του υγειονομική επιτροπή του οικείου Κλάδου των ΕΔ ή η πλησιέστερη ΕΔΥΨΕ.
- Στις περιπτώσεις κατάταξης εφέδρων είναι δυνατή η συγκρότηση ΕΣΣ στην έδρα κάθε Επιστρατεύουσας Αρχής, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται οι έφεδροι που κατατάσσονται στις μονάδες της περιοχής ευθύνης της. Οι παρ. 1 έως 5 ισχύουν και για τα ΕΣΣ που λειτουργούν στις Επιστρατεύουσες Αρχές, με την επιφύλαξη ότι οι έφεδροι παραπέμπονται, όπου απαιτείται, για μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, στην πλησιέστερη της μονάδας ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ.
Άρθρο 207
Στρατιωτικές Υγειονομικές Επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων
- Όπου στον παρόντα νόμο αναφέρονται οι ΣΥΕ των ΕΔ, νοούνται και οι Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές των Κλάδων, εφόσον έχουν αναλάβει την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με το ν.δ. 1327/1973 (Α’ 16), περί Υγειονομικών Επιτροπών των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Αυτοί που παραπέμπονται στις ΣΥΕ εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους χορηγείται αναβολή κατάταξης ή κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Οι ΣΥΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, μπορούν να κρίνουν ως ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5) τους παρουσιαζόμενους σ’ αυτές, ακόμα και αν δεν τους είχε χορηγηθεί προηγουμένως αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας. Μετά την εξάντληση των ορίων λήψης αναβολών κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 183, αποφαίνονται οριστικά και εντάσσουν τους παραπεμπόμενους σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους κρίνουν ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5).
- Με την επιφύλαξη της παρ. 7 του άρθρου 213, η εξέταση και κρίση της σωματικής ικανότητας μπορεί να γίνεται και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίαση των παραπεμπόμενων, εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας δεν επιτρέπουν τη μετακίνησή τους στην έδρα των επιτροπών.
Άρθρο 208
Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων
- Οι ΕΔΥΨΕ εξετάζουν, επανεξετάζουν και γνωματεύουν επί της σωματικής ικανότητας των παραπεμπόμενων σε αυτές, ανεξαρτήτως Κλάδου των ΕΔ στον οποίο υπηρετούν ή έχουν κατανεμηθεί, ή στην εφεδρεία του οποίου ανήκουν, εφόσον πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις.
- Οι παραπεμπόμενοι στις ΕΔΥΨΕ εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους χορηγείται αναβολή κατάταξης ή κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5), εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρ. 4, 6 και 7.
- Με την επιφύλαξη του άρθρου 211 και της παρ. 7 του άρθρου 213, η εξέταση και η κρίση της σωματικής ικανότητας των παραπεμπομένων μπορούν να γίνονται και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίασή τους, εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας δεν επιτρέπουν τη μετακίνησή τους στην έδρα των ΕΔΥΨΕ.
- Οι ΕΔΥΨΕ κρίνουν τους παρουσιαζόμενους, μόνο εφόσον:
α) Υπάρχει σχετική ένδειξη του ψυχιάτρου του πλησιέστερου στρατιωτικού νοσοκομείου για υπηρετούντες οπλίτες, έφεδρους οπλίτες και οπλίτες από την εφεδρεία.
β) Με την επιφύλαξη της περ. α), προσκομίζεται από τους παραπεμπόμενους σχετική βεβαίωση ή γνωμάτευση στην οποία περιγράφεται η πάθηση ή η διαταραχή και πιο συγκεκριμένα
βα) υποχρεωτικά: i) βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας ή ii) γνωμάτευση ιατρού ειδικότητας Ψυχιατρικής, με βαθμό Επιμελητή Α΄, ή Διευθυντή, ή Συντονιστή Διευθυντή Δημόσιας Μονάδας Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ή Δημοσίου Νοσοκομείου.
ββ) Προαιρετικά, βεβαίωση από ιδιώτη ιατρό ειδικότητας Ψυχιατρικής, προς υποβοήθηση του έργου των ΕΔΥΨΕ.
- Η ΕΔΥΨΕ είναι δυνατόν, πριν από την ημερομηνία παρουσίασης των παραπεμπομένων, να προσδιορίζει ημερομηνία και ώρα, κατά την οποία αυτοί πρόκειται να υποβληθούν σε ψυχομετρικές δοκιμασίες ή άλλες εξετάσεις, εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Η γνωστοποίηση στους ενδιαφερομένους πραγματοποιείται με μήνυμα στον αριθμό κινητού τηλεφώνου τους ή στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους.
- Ειδικά για την κρίση των παραπεμπομένων ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5) απαιτούνται σωρευτικά:
α) να έχει εξαντληθεί το ανώτατο όριο χορήγησης της αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 183 και
β) να έχει προσκομισθεί εν ισχύ βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας, σύμφωνα με την υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 4.
- Κατά παρέκκλιση της περ. β) της παρ. 6, εφόσον δεν προσκομίζεται βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας και από τα λοιπά προσκομιζόμενα δικαιολογητικά της παρ. 4, τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, καθώς και από την αυτοπρόσωπη εξέταση των παραπεμπομένων πιθανολογείται βάσιμα η ακαταλληλότητά τους για στράτευση, οι ΕΔΥΨΕ δύνανται να τους εντάσσουν στην κατηγορία σωματικής ικανότητας (Ι/5), μόνο κατόπιν υποβολής τους:
α) σε κατάλληλες ψυχομετρικές δοκιμασίες ή λοιπές κλινικές εξετάσεις και
β) στην απολύτως απαραίτητη για ψυχιατρική εκτίμηση εκούσια νοσηλεία τους, σε ψυχιατρική κλινική στρατιωτικού νοσοκομείου, σύμφωνα με τις παρ. 7 και 8 του άρθρου 5Α του ν.δ. 1327/1973 (Α’ 16), περί οργάνωσης και λειτουργίας των Ειδικών Διακλαδικών Υγειονομικών Ψυχιατρικών Επιτροπών, εφόσον τα μέτρα της περ. α) δεν επαρκούν.
- Το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία δικαιούνται πρόσβαση στις πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες, που είναι καταχωρημένες στον ιατρικό φάκελο του κάθε παραπεμπομένου, με τη συνδρομή ιατρού μέλους της εκάστοτε αρμόδιας ΕΔΥΨΕ. Οι ΕΔΥΨΕ θεμελιώνουν την υγειονομική τους κρίση στις προαναφερόμενες πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες και αναγράφουν, ανάλογα, σχετική μνεία στη γνωμάτευση που εκδίδεται.
- Η μη προσέλευση του παραπεμπομένου για την υποβολή σε ψυχομετρικές δοκιμασίες και κλινικές εξετάσεις ή η ρητή ή συναγόμενη άρνησή του να νοσηλευτεί στις ημερομηνίες που καθορίζει η επιτροπή στην περίπτωση της παρ. 7 ισοδυναμεί με μη παρουσίασή του στην επιτροπή. Ειδικά οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους, οι οποίοι καλούνται για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και παραπέμπονται σύμφωνα με τα άρθρα 210 και 211, εφόσον αρνούνται να νοσηλευτούν, θεωρείται ότι διατηρούν τη σωματική ικανότητα που είχαν και υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ, εντός πέντε (5) ημερών από την περιέλευση σχετικού εγγράφου από την ΕΔΥΨΕ, σύμφωνα με νέο σημείωμα κατάταξης, το οποίο αποστέλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας παρουσίασης, χωρίς να έχουν δικαίωμα νέας παραπομπής.
Άρθρο 209
Σύσταση επιτροπών και συμβουλίων για την υγειονομική εξέταση όσων αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη
- Ως περιπτώσεις απόλυτης αδυναμίας μετακίνησης για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της υγείας τους νοούνται μόνο εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως ιδίως περιπτώσεις προσφάτως χειρουργηθέντων, νοσηλευόμενων σε ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και κατ’ οίκον νοσηλευόμενων, κατόπιν έγγραφης γνωμάτευσης δημόσιου νοσοκομείου ή άλλης δημόσιας δομής υγείας. Η απόλυτη αδυναμία πρέπει να αποδεικνύεται αδιαμφισβήτητα, τόσο από τις πάσης φύσης ιατρικές βεβαιώσεις, που προσκομίζονται και λαμβάνονται υπόψη, όσο και από την κλινική εξέταση από τον ιατρό, μέλος των επιτροπών και συμβουλίων της παρ. 2.
- Για την υγειονομική εξέταση της σωματικής ικανότητας των προσκαλούμενων σε κατάταξη στρατευσίμων, εφέδρων και ανυποτάκτων που αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της κατάστασης υγείας τους, εφόσον δεν υπάγονται στα άρθρα 184 και 186, αρμόδιες, κατά περίπτωση, είναι οι παρακάτω επιτροπές και συμβούλια:
α) Η υγειονομική επιτροπή του φρουραρχείου για όσους διαμένουν σε Δήμο, όπου εδρεύει φρουραρχείο, εφόσον σε αυτό υπηρετεί ή έχει ορισθεί για την εκτέλεση της υγειονομικής υπηρεσίας αξιωματικός ή οπλίτης του Υγειονομικού Σώματος (ιατρός) και απαρτίζεται από:
αα) Τον διοικητή του φρουραρχείου ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, εφόσον είναι μόνιμος αξιωματικός, ως Πρόεδρο.
αβ) Έναν (1) νέο αξιωματικό ή δόκιμο έφεδρο αξιωματικό ή μόνιμο υπαξιωματικό της οργανικής δύναμης του φρουραρχείου και αν δεν υπηρετεί, έναν (1) νέο αξιωματικό ή δόκιμο έφεδρο αξιωματικό ή μόνιμο υπαξιωματικό μονάδας των ΕΔ της φρουράς, ως μέλος. Ο ορισμός του αξιωματικού ή δοκίμου εφέδρου αξιωματικού ή υπαξιωματικού που δεν ανήκει στην οργανική δύναμη του φρουραρχείου, γίνεται με διαταγή του ανώτερου διοικητή φρουράς.
αγ) Τον αξιωματικό ή οπλίτη του Υγειονομικού Σώματος (ιατρό), εφόσον υπηρετεί στο φρουραρχείο ή έχει ορισθεί για την εκτέλεση της υγειονομικής υπηρεσίας, ως μέλος.
β) Το τοπικό συμβούλιο για όσους διαμένουν σε Δήμο, όπου δεν εδρεύει φρουραρχείο, που απαρτίζεται από:
βα) Τον Δήμαρχο ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, ως πρόεδρο.
ββ) Έναν (1) βαθμοφόρο της Ελληνικής Αστυνομίας με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από τον Αστυνομικό Διευθυντή της Περιφερειακής Ενότητας, ως μέλος.
βγ) Τον δημοτικό ή κοινοτικό ιατρό και εφόσον δεν υπάρχει, έναν (1) ιατρό του πλησιέστερου κέντρου υγείας ή κρατικού νοσοκομείου της Περιφερειακής Ενότητας που υπάγεται διοικητικά ο Δήμος, η Δημοτική Ενότητα ή η Κοινότητα, ως μέλος.
γ) Η ειδική στρατολογική επιτροπή που εδρεύει στις κατά τόπους προξενικές αρχές για τους διαμένοντες προσωρινά ή μόνιμα στο εξωτερικό και απαρτίζεται από:
γα) Τον διοικητικό προϊστάμενο της προξενικής αρχής ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, ως Πρόεδρο.
γβ) Έναν (1) μόνιμο αξιωματικό του Κοινού Νομικού Σώματος και αν δεν υπηρετεί τέτοιος στην προξενική αρχή, έναν μόνιμο αξιωματικό των ΕΔ ή των Σωμάτων Ασφαλείας ή, εφόσον οι παραπάνω ελλείπουν, δύο (2) Έλληνες πολίτες, ως μέλη.
γγ) Έναν (1) μόνιμο υπάλληλο της ελληνικής προξενικής αρχής, ως μέλος.
γδ) Έναν (1) Έλληνα ιατρό και αν δεν υπάρχει, έναν (1) αλλοδαπό ιατρό, ως μέλος.
- Η ιατρική αμοιβή βαρύνει τον εξεταζόμενο.
- Οι επιτροπές και συμβούλια της παρ. 2 συγκροτούνται για κάθε έτος υποχρεωτικά εντός του Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, με πράξη του διοικητή του φρουραρχείου, του Δημάρχου ή, του προϊσταμένου της οικείας προξενικής αρχής αντίστοιχα ή των νόμιμων αναπληρωτών τους.
Άρθρο 210
Υγειονομική εξέταση όσων αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη
- Οι επιτροπές και τα συμβούλια του άρθρου 209 συγκαλούνται με πράξη του Προέδρου τους, μετά από σχετική αίτηση των επικαλούμενων απόλυτη αδυναμία να μετακινηθούν για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας τους, στην οποία επισυνάπτεται το σημείωμα κατάταξης.
- Η εξέταση του αιτούντος γίνεται κατά την ημερομηνία που υποχρεούται σε κατάταξη και μέχρι δέκα (10) εργάσιμες ημέρες πριν από αυτή. Ειδικά για όσους πάσχουν από ανίατη σωματική βλάβη ή πάθηση και είναι καταφανώς ακατάλληλοι για στράτευση, η εξέταση μπορεί να γίνει και μετά τις παραπάνω προθεσμίες και πάντως πριν από την τυχόν κήρυξή τους σε ανυποταξία. Δεν γίνονται δεκτοί για εξέταση όσοι πάσχουν από ψυχικά νοσήματα και δεν προσκομίζουν τα δικαιολογητικά της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208.
- Τα συμβούλια και οι επιτροπές αποφαίνονται μετά από την αυτοπρόσωπη παρουσίαση των ενδιαφερομένων ή με βάση τη σχετική έκθεση του ιατρού που μετέχει ως μέλος, κατόπιν μετάβασής του στον τόπο διαμονής του ενδιαφερόμενου, εφόσον αυτός αδυνατεί να προσέλθει για εξέταση και σε κάθε περίπτωση εκδίδουν αυθημερόν γνωμάτευση με την οποία πιστοποιούνται τα εξής:
α) Η πάθηση ή οι παθήσεις, ακόμα και αν αυτές είναι πρόσκαιρες ή ανίατες.
β) Το ιστορικό των παθήσεων και η πιθανή διάρκεια ίασης των πρόσκαιρων παθήσεων.
γ) Αν υπάρχει απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη, ή όχι, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 209. Αν δεν διαπιστώνεται απόλυτη αδυναμία μετακίνησης, επισημαίνεται ρητά στη γνωμάτευση η υποχρέωση σε κατάταξη την ημερομηνία που αναγράφεται στο σημείωμα κατάταξης ή σε οποιοδήποτε άλλο έγγραφο πρόσκλησης για εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων.
δ) Αν υπάρχει δυνατότητα μετάβασης στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ εντός της προθεσμίας παρουσίασης που καθορίζεται στην παρ. 11.
ε) Αν η απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη οφείλεται και σε ψυχικά και σε μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις του ασθενούς ταυτόχρονα, αναγράφεται το σύνολο αυτών.
- Η γνωμάτευση, με όλες τις εξετάσεις, το σημείωμα κατάταξης, καθώς και τα δικαιολογητικά της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208, αποστέλλονται ή κατατίθενται με αίτηση του ενδιαφερομένου στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από τη σύνταξή της. Αν η εκπρόθεσμη υποβολή ή κατάθεση δεν οφείλεται σε λόγους ανώτερης βίας, η γνωμάτευση δεν λαμβάνεται υπόψη.
- Με βάση τη γνωμάτευση των επιτροπών και των συμβουλίων του άρθρου 209, η αρμόδια στρατολογική υπηρεσία ενεργεί άμεσα από τη λήψη της, ως εξής:
α) Αν πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ανίατη βλάβη ή πάθηση ή η ίαση της βλάβης ή της πάθησης προβλέπεται στη γνωμάτευση να διαρκέσει πάνω από δύο (2) μήνες και δεν μπορούν να παρουσιαστούν στη μονάδα κατάταξης, ούτε στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, η αλληλογραφία διαβιβάζεται στην τελευταία, η οποία γνωματεύει χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίασή τους.
β) Αν πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ανίατη βλάβη ή πάθηση ή η ίαση της βλάβης ή της πάθησής τους προβλέπεται να διαρκέσει πάνω από δύο (2) μήνες, αλλά μπορούν να παρουσιαστούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, η αλληλογραφία διαβιβάζεται στην επιτροπή αυτή, η οποία γνωματεύει με την αυτοπρόσωπη παρουσία τους.
γ) Αν πρόκειται για ασθενείς που έχουν βλάβη ή πάθηση, της οποίας η ίαση προβλέπεται να διαρκέσει μέχρι δύο (2) μήνες, η αλληλογραφία υποβάλλεται στην αρμόδια Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, που αποφασίζει για τη μετατόπιση της ημερομηνίας κατάταξης μέχρι την ημερομηνία αυτή, κοινοποιώντας την απόφασή της στον ενδιαφερόμενο και στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία. Η αλληλογραφία τηρείται στο αρχείο της Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών και αυτοί των οποίων μετατοπίσθηκε η ημερομηνία κατάταξης προγραμματίζονται για κατάταξη με την αμέσως επόμενη υπόχρεη ΕΣΣΟ, από την ημερομηνία λήξης της μετατόπισης. Μετατόπιση κατάταξης για δεύτερη φορά δεν χορηγείται και οι μετατοπισθέντες, μετά τον προγραμματισμό τους για κατάταξη, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρούσας, ή σε κάθε επόμενο μελλοντικό προγραμματισμό, παραπέμπονται μόνο στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή, ακόμα και αν η διάρκεια της πάθησης προβλέπεται να διαρκέσει κάτω από δύο (2) μήνες.
- Κατ’ εξαίρεση της περ. γ) της παρ. 5, οι έφεδροι, των οποίων η ημερομηνία λήξης της μετατόπισης κατάταξης βρίσκεται εντός του χρονικού διαστήματος για το οποίο προσκλήθηκαν για άσκηση ή μετεκπαίδευση, κατατάσσονται στις μονάδες τους, με βάση την πρόσκληση που έχουν παραλάβει, εφόσον η άσκηση ή μετεκπαίδευση συνεχίζεται και το υπόλοιπο της διάρκειάς της είναι τουλάχιστον δύο (2) ημέρες από την επομένη της ημερομηνίας λήξης της μετατόπισης.
- Ως αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές για την εφαρμογή της παρ. 5 νοούνται αυτές των άρθρων 207 και 208. Αν η απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη προκύπτει και από ψυχικά και από μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, σύμφωνα με τη γνωμάτευση της παρ. 3, ο ενδιαφερόμενος με την αίτηση της παρ. 4 επιλέγει αν θα παραπεμφθεί στην αρμόδια ΣΥΕ ή σε ΕΔΥΨΕ.
- Αν η επιτροπή αποφανθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι δικαιούνται αναβολή λόγω υγείας, η αναβολή αρχίζει από την ημερομηνία που ήταν υποχρεωμένοι να καταταγούν αρχικά. Το ίδιο ισχύει και αν κριθούν ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5). Αν οι ασθενείς κριθούν από την αρμόδια υγειονομική επιτροπή ικανοί κατηγορίας πρώτης (Ι/1) μέχρι και τέταρτης (Ι/4), υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ, με νέο σημείωμα κατάταξης, και οπωσδήποτε εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση της γνωμάτευσης στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, χωρίς να έχουν δικαίωμα νέας εξέτασης. Κατά παρέκκλιση του τρίτου εδαφίου, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 7, ο υποχρεούμενος σε κατάταξη εκτός ΕΣΣΟ, με νέα αίτησή του, δύναται να παραπέμπεται και για την εξέταση του έτερου νοσήματος στην αρμόδια κατά περίπτωση επιτροπή, βάσει της γνωμάτευσης της παρ. 3. Η αίτηση του τέταρτου εδαφίου κατατίθεται μέχρι την τελευταία ημέρα της προθεσμίας εντός της οποίας οφείλει να καταταγεί εκτός ΕΣΣΟ, άλλως επιστρέφεται ως εκπρόθεσμη.
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο έχουν κατανεμηθεί ή μεταφερθεί, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή. Οι προαναφερόμενες επιτροπές εκδίδουν αυθημερόν γνωματεύσεις, οι οποίες περιέρχονται στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες το αργότερο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία εξέτασης των παραπεμπόμενων.
- Οι ανυπότακτοι, προκειμένου να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος, πρέπει πρώτα να έχουν λάβει σημείωμα κατάταξης. Ειδικά για την υπαγωγή στην περ. γ) της παρ. 5, πρέπει να έχουν διακόψει προηγουμένως την ανυποταξία τους.
- Οι αναφερόμενοι στην περ. β) της παρ. 5 παραπέμπονται για να παρουσιαστούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή μέσα σε έναν (1) μήνα από την ημερομηνία έκδοσης του παραπεμπτικού εγγράφου. Αν δεν παρουσιαστούν, οι υγειονομικές επιτροπές επιστρέφουν τα δικαιολογητικά στις στρατολογικές υπηρεσίες και αυτές τους κηρύσσουν ανυπότακτους.
- Αν οι ενδιαφερόμενοι παραπέμπονται σε ΕΔΥΨΕ, χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσία τους σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 5, στην αίτηση της παρ. 4, ενημερώνονται για το ότι το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία δικαιούνται πρόσβαση στις πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες, που είναι καταχωρημένες στον ιατρικό φάκελο του κάθε παραπεμπόμενου, με τη συνδρομή ιατρού μέλους της εν λόγω ΕΔΥΨΕ, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 208.
Άρθρο 211
Υγειονομική εξέταση καλουμένων σε κατάταξη στρατευσίμων, εφέδρων και ανυποτάκτων που πάσχουν από ψυχικές παθήσεις
- Πέραν των προβλεπόμενων στα άρθρα 209 και 210, όσοι στρατεύσιμοι, ανυπότακτοι και έφεδροι, πάσχουν από ψυχικά νοσήματα και καλούνται σε κατάταξη, δύνανται να καταθέτουν αίτηση για παραπομπή τους στην αρμόδια κατά τόπο ΕΔΥΨΕ, προκειμένου να εξεταστεί η σωματική τους ικανότητα.
- Η αίτηση κατατίθεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη και μέχρι δέκα (10) εργάσιμες ημέρες πριν από αυτή.
- Με την κατάθεση της αίτησης συνυποβάλλεται τουλάχιστον ένα (1) από τα προβλεπόμενα στην υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208 δικαιολογητικά. Ειδικά, όσοι έχουν συμπληρώσει τη συνολική διάρκεια αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας που αφορούν σε ψυχικά νοσήματα, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 και την παρ. 3 άρθρου 183, με την κατάθεση της αίτησης συνυποβάλλουν βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας, βάσει της υποπερ. βα) της παρ. 4 του άρθρου 208.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται εμπρόθεσμα διαβιβάζονται άμεσα στην αρμόδια ΕΔΥΨΕ, με αντίγραφο φύλλου μητρώου του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης κατάθεσης της αίτησης, καθώς και όταν δεν υποβάλλονται τα δικαιολογητικά της παρ. 3, η αίτηση απορρίπτεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στους ενδιαφερομένους.
- Οι παραπεμπόμενοι παρουσιάζονται αυτοπροσώπως στην αρμόδια ΕΔΥΨΕ εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης του παραπεμπτικού εγγράφου. Εφόσον δεν παρουσιαστούν, οι ΕΔΥΨΕ επιστρέφουν τα δικαιολογητικά στις στρατολογικές υπηρεσίες και αυτές τους κηρύσσουν ανυπότακτους.
- Η ακριβής ημερομηνία και ώρα της παρουσίασης των παραπεμπόμενων καθορίζονται από την αρμόδια ΕΔΥΨΕ και γνωστοποιούνται στους ίδιους με μήνυμα ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στον αριθμό κινητού τηλεφώνου ή στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δηλώνουν στην αίτησή τους.
- Οι παρ. 5 έως 8 του άρθρου 208 για τον τρόπο λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ, καθώς και το πρώτο, δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 210 εφαρμόζονται και στη διαδικασία του παρόντος.
Άρθρο 212
Επανεξέταση σωματικής ικανότητας στρατευσίμων και εφέδρων
- Η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων και των εφέδρων επιτρέπεται, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, εφόσον:
α) τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, πάσχοντες αποκλειστικά από μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, κατόπιν γνωμάτευσης ΣΥΕ ή ΕΣΣ και
β) επιθυμούν να επανακριθεί η σωματική τους ικανότητα, εφόσον επικαλούνται βελτίωση ή χειροτέρευση της κατάστασης της υγείας τους και δεν τελούν ήδη σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας.
- Η σωματική ικανότητα των στρατευσίμων και εφέδρων:
α) Της περ. α) της παρ. 1 κρίνεται αποκλειστικά από την αρμόδια ΣΥΕ και
β) της περ. β) της παρ. 1 κρίνεται από τις ΣΥΕ, ή τις ΕΔΥΨΕ, ανάλογα με το είδος της πάθησης.
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ, ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή.
- Η παραπομπή στις υγειονομικές επιτροπές γίνεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, εφόσον συντρέχουν, κατά περίπτωση, οι εξής προϋποθέσεις:
α) στην περ. α) της παρ. 1 οι ενδιαφερόμενοι τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας και έχουν παρέλθει τουλάχιστον έξι (6) μήνες από τη χορήγησή της και
β) στην περ. β) της παρ. 1, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησής τους έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών από την τελευταία κρίση της σωματικής τους ικανότητας, από αντίστοιχη υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 1 του άρθρου 205.
- Ειδικά σε περίπτωση αιτήματος επανεξέτασης από ΕΔΥΨΕ, με την αίτηση του ενδιαφερόμενου κατατίθεται ένα (1) από τα δικαιολογητικά της υποπερ. βα) της παρ. 4 του άρθρου 208. Σε περίπτωση μη κατάθεσης των ως άνω δικαιολογητικών, η αίτηση απορρίπτεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στον ενδιαφερόμενο.
- Η παραπομπή συντελείται με έγγραφο της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας που συνοδεύεται με αντίγραφο φύλλου μητρώου του παραπεμπομένου, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία που κατατίθεται ή περιέρχεται το σχετικό αίτημα.
- Οι παραπεμπόμενοι παρουσιάζονται στις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών, από την ημερομηνία κατάθεσης ή περιέλευσης του σχετικού αιτήματος στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία. Οι αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές εκδίδουν άμεσα γνωματεύσεις για τους επανεξεταζόμενους, οι οποίες περιέρχονται στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες το αργότερο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία εξέτασής τους.
- Αν οι παραπεμπόμενοι δεν παρουσιασθούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή μέσα στην προθεσμία που καθορίζεται:
α) στην περ. α) της παρ. 1, η αναβολή τους παραμένει ισχυρή, ενώ
β) στην περ. β) της παρ. 1, θεωρείται ότι διατηρούν τη σωματική ικανότητα που είχαν πριν από την παραπομπή τους.
- Για όσους υφίσταται απόλυτη αδυναμία, για λόγους υγείας, να μετακινηθούν για παρουσίασή τους στις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές, εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 209 και 210.
- Οι αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές:
α) Στην περ. α) της παρ. 1, δύνανται:
αα) Να κρίνουν τους παραπεμπόμενους ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5), οπότε απαλλάσσονται από την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων.
αβ) Να κρίνουν τους παραπεμπόμενους ικανούς οποιασδήποτε κατηγορίας, οπότε υπέχουν στρατιωτικές υποχρεώσεις, από την ημερομηνία έκδοσης της σχετικής γνωμάτευσης.
αγ) Να γνωματεύουν για τη διάρκεια της αναβολής κατάταξης λόγω υγείας, οπότε οι παραπεμπόμενοι εκπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις μετά τη λήξη της αναβολής τους.
β) Στην περ. β) της παρ. 1, δύνανται να κρίνουν τους παραπεμπόμενους:
βα) Ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5), τηρουμένων των παρ. 5, 6 και 8 του άρθρου 208, οπότε απαλλάσσονται από την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων.
ββ) Ικανούς οποιασδήποτε κατηγορίας.
Άρθρο 213
Επανεξέταση σωματικής ικανότητας ακατάλληλων για στράτευση με αίτησή τους
- Είναι δυνατή η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας με έγγραφο της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας, των ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5), κατόπιν αίτησής τους, εφόσον έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών από την οριστική κρίση τους ως ακατάλληλων.
- Όσοι κρίθηκαν ως ακατάλληλοι επανεξετάζονται, από τις ΣΥΕ ή τις ΕΔΥΨΕ, ανάλογα με το είδος της πάθησης για την οποία είχαν κριθεί ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο έχουν κατανεμηθεί, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή.
- Οι επανεξεταζόμενοι εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή διατηρούν την κρίση τους ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5).
- Η παρ. 4, η περ. β) της παρ. 6 και οι παρ. 7 και 9 του άρθρου 208 δεν εφαρμόζονται για τη διαδικασία επανεξέτασης της παρ. 1.
- Εφόσον οι παραπεμπόμενοι δεν παρουσιασθούν στις υγειονομικές επιτροπές, διατηρούν την κρίση τους ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5).
- Η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας σύμφωνα με την παρ. 1, γίνεται μόνο μετά από αυτοπρόσωπη παρουσίαση των παραπεμπόμενων.
- Ως προς τη διαδικασία παραπομπής από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, την προθεσμία παρουσίασης των παραπεμπόμενων και τις υποχρεώσεις των υγειονομικών επιτροπών, εφαρμόζεται ανάλογα το άρθρο 212.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΛΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΈΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
Άρθρο 214
Προσωρινή απόλυση από τις Ένοπλες Δυνάμεις
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και δεν την έχουν εκπληρώσει πλήρως, απολύονται προσωρινά στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον παρόντα νόμο και ιδίως όταν:
α) απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με το άρθρο 181,
β) χορηγείται αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με το άρθρο 183,
γ) χορηγείται αναβολή κατάταξης κρατουμένων, για τους λόγους της παρ. 2 του άρθρου 185 ή
δ) διαγραφούν από τα δημοτολόγια, ως μη έχοντες την ελληνική ιθαγένεια.
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης και δεν την έχουν εκπληρώσει πλήρως, απολύονται προσωρινά για τους λόγους των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1, καθώς και όταν:
α) απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης της εφεδρικής στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με τις περ. α) έως γ) της παρ. 1 του άρθρου 181 ή
β) μεταπίπτουν σε κατηγορία σωματικής ικανότητας που δεν έχει προσκληθεί σε κατάταξη ή
γ) κρατούνται σε σωφρονιστικά καταστήματα ή από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή ως προσωρινά κρατούμενοι ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 185.
- Όσοι, κατά τη διάρκεια που υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, κρατούνται προσωρινά ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας σε σωφρονιστικά καταστήματα ή στρατιωτικές φυλακές, δεν απολύονται προσωρινά, αλλά ο χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 203.
- Αρμόδιες για την προσωρινή απόλυση είναι οι μονάδες στις οποίες οι απολυόμενοι υπηρετούν κατά τον χρόνο που δημιουργούνται οι λόγοι της απόλυσής τους.
- Όσοι απολύονται προσωρινά λαμβάνουν προσωρινό απολυτήριο.
- Όσοι έχουν λόγους να απολυθούν προσωρινά και υπηρετούν σε μονάδες ή υπηρεσίες του εξωτερικού, απολύονται εντός τριών (3) ημερών από τον επαναπατρισμό τους.
- Στις περ. α) και δ) της παρ. 1 και στις περ. α) και β) της παρ. 2 δεν υφίσταται υποχρέωση επανακατάταξης. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις προσωρινής απόλυσης:
α) Οι Στρατολογικές Υπηρεσίες μεριμνούν για την επανακατάταξη των στρατευσίμων, μετά τη λήξη της χρονικής διάρκειας της χορηγηθείσας αναβολής κατάταξης.
β) Οι έφεδροι με μέριμνα των επιστρατευουσών αρχών και εφόσον εξακολουθούν να υπηρετούν στις ΕΔ οι έφεδροι της ίδιας κατηγορίας:
βα) καλούνται να καταταγούν εκ νέου, μετά τη λήξη της αναβολής κατάταξής τους για λόγους υγείας,
ββ) δύναται να καλούνται για εκ νέου κατάταξη, μετά τη λήξη της αναβολής κατάταξής τους ως κρατούμενων.
- Όσοι κατατάσσονται και απολύονται προσωρινά την ίδια ημέρα δεν έχουν χρόνο προϋπηρεσίας.
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και απολύονται προσωρινά, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1, στερούνται του δικαιώματος να τύχουν αναβολής κατάταξης στις ΕΔ για οποιονδήποτε λόγο, εκτός αν εμπίπτουν σε κάποια από τις περιπτώσεις των άρθρων 183 έως και 186 και 197.
- Όσοι σπουδαστές των ΑΣΕΙ, ΣΣΑΣ, ΣΑΝ, ΑΣΜΥ και των παραγωγικών σχολών των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής διαγράφονται για οποιαδήποτε αιτία, υπέχουν υποχρέωση εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ή του υπολοίπου αυτής, εφόσον ο χρόνος που διένυσαν δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας ή δεν επαρκεί για την κάλυψή της.
Άρθρο 215
Οριστική απόλυση από τις Ένοπλες Δυνάμεις
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, απολύονται οριστικά, μετά την εκπλήρωση της προβλεπόμενης, κατά περίπτωση, κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, της εφεδρικής υποχρέωσης, του χρόνου που δεν λογίζεται ως πραγματική στρατιωτική υπηρεσία και των τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Αρμόδιες για την οριστική απόλυση, είναι οι μονάδες στις οποίες οι απολυόμενοι υπηρετούν κατά τον χρόνο που συμπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις.
- Ειδικά, όσοι κατά τον χρόνο που συμπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις υπηρετούν σε μονάδες ή υπηρεσίες του εξωτερικού, απολύονται εντός τριών (3) ημερών από τον επαναπατρισμό τους.
- Οι νοσηλευόμενοι σε στρατιωτικά νοσοκομεία κατά τον χρόνο συμπλήρωσης των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, απολύονται μετά την ολοκλήρωση της νοσηλείας τους, ως εξής:
α) από τις μονάδες τους, αν αυτές εδρεύουν στην ίδια πόλη και
β) από τα στρατιωτικά νοσοκομεία, αν οι μονάδες τους εδρεύουν σε άλλη πόλη ή η νοσηλεία τους οφείλεται σε ψυχικά νοσήματα.
- Όσοι έχουν απολυθεί προσωρινά και υπάγονται σε κατηγορία κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, τη χρονική διάρκεια της οποίας έχουν εκπληρώσει, δεν υποχρεούνται σε επανακατάταξη, μετά την εξαγορά ή την άρση τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Η προσωρινή τους απόλυση καθίσταται οριστική και εφαρμόζονται οι λοιπές διατάξεις του παρόντος. Κατ’ εξαίρεση οι ανυπότακτοι και οι λιποτάκτες υπάγονται στην παρούσα, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας ή της λιποταξίας.
- Για όσους μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και το χρονικό διάστημα υπηρεσίας τους υπερβαίνει το χρονικό διάστημα το οποίο είχαν υποχρέωση εκπλήρωσης, τότε ο επιπρόσθετος χρόνος καλύπτει κατά σειρά πρώτα τον χρόνο που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και μετά τον χρόνο πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που τυχόν υπέχουν.
- Όσοι απολύονται εσφαλμένα πριν από τη συμπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, θεωρούνται ότι τις έχουν εκπληρώσει εφόσον το υπόλοιπο των υποχρεώσεών τους δεν υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες. Αρμόδιοι για την τακτοποίησή τους είναι οι διευθυντές των στρατολογικών υπηρεσιών. Αν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες, οι απολυθέντες υποχρεούνται σε επανακατάταξη στη μονάδα, από την οποία απολύθηκαν εσφαλμένα, για τη συμπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εντός δέκα (10) ημερών από τη σχετική πρόσκλησή τους. Οι μη κατατασσόμενοι κηρύσσονται ανυπότακτοι.
- Κατά την ημερομηνία απόλυσης, με μέριμνα των μονάδων τους, οι οριστικά απολυόμενοι:
α) υποχρεούνται να εγγράφονται στη μηχανογραφική εφαρμογή εφεδρείας του Κλάδου των ΕΔ στον οποίο ανήκουν, καταχωρίζοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την επιστρατευτική τους παρακολούθηση και
β) καταθέτουν προαιρετικά δήλωση επιθυμίας ένταξης στον θεσμό του ενεργού εθελοντή εφέδρου του άρθρου 265.
- Για τον σκοπό της περ. α) της παρ. 7, οι Κλάδοι των ΕΔ τηρούν διαδικτυακούς τόπους, οι οποίοι είναι προσβάσιμοι στους απολυόμενους και στους εφέδρους, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.) με τη χρήση κωδικών που παρέχονται από το πληροφοριακό σύστημα «TAXISNET» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΕΦΕΔΡΕΙΑ
Άρθρο 216
Εγγραφή και διαγραφή από την εφεδρεία
- Στην εφεδρεία των ΕΔ εγγράφονται οι οπλίτες και οι έφεδροι οπλίτες που μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή έχουν συμπληρώσει οποιονδήποτε χρόνο που σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις του παρόντος καλύπτει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση στις ΕΔ.
- Όσοι εγγράφονται στην εφεδρεία των ΕΔ σύμφωνα με την παρ. 1, υπέχουν εφεδρική υποχρέωση έως τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους.
- Διαγράφονται από την εφεδρεία των ΕΔ όσοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με τις περ. α), β) και γ) της παρ. 1 του άρθρου 181.
- Οι έφεδροι εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο εκπλήρωσαν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Οι απολυόμενοι ή αποβαλλόμενοι μαθητές της ΣΣΑΣ και της Σχολής Αξιωματικών Νοσηλευτικής (ΣΑΝ), μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εγγράφονται στην εφεδρεία του ΣΞ.
- Οι έφεδροι που κατατάσσονται ως ΕΠΟΠ, εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ στον οποίο υπηρέτησαν ως ΕΠΟΠ, εφόσον η διάρκεια της διανυθείσας υπηρεσίας τους είναι τουλάχιστον ίση με την πραγματική στρατιωτική υπηρεσία που καθορίζεται κάθε φορά, για την απόλυση των οπλιτών πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης του Κλάδου αυτού.
- Όσοι έφεδροι των ΕΔ μεταφέρονται στην εφεδρεία των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής διέπονται από τις ειδικές διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για την εφεδρεία αυτών.
Άρθρο 217
Στρατιωτικές υποχρεώσεις εφέδρων
- Οι έφεδροι υποχρεούνται έως τη διαγραφή τους από την εφεδρεία να:
α) κατατάσσονται για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης,
β) είναι εγγεγραμμένοι στις μηχανογραφικές εφαρμογές εφεδρείας του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίον ανήκουν,
γ) δηλώνουν στη μηχανογραφική εφαρμογή εφεδρείας, οποιαδήποτε μεταβολή στα στοιχεία επικοινωνίας (αριθμός κινητού τηλεφώνου και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) και στη διεύθυνση κατοικίας τους, που προέκυψε μετά την οριστική τους απόλυση. Η δήλωση μπορεί να υποβάλλεται και στις αρμόδιες επιστρατευτικές αρχές του οικείου Κλάδου των ΕΔ,
δ) παραλαμβάνουν τα επιστρατευτικά (Ειδικό Φύλλο Πορείας, ΕΦΠ και Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης, ΦΑΠ) και λοιπά στρατιωτικά έγγραφα, τα οποία αποστέλλονται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.
- Οι έφεδροι, οι οποίοι κατόπιν σχετικής πρόσκλησης δεν κατατάσσονται για εκτέλεση στρατιωτικής υπηρεσίας χωρίς νόμιμο λόγο, κηρύσσονται ανυπότακτοι και τους επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 218 από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Στους εφέδρους, οι οποίοι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο. Ειδικότερα επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο:
α) ύψους τριακοσίων (300) ευρώ για τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις των περ. β) και γ) της παρ. 1, καθώς και για τη μη παραλαβή επιστρατευτικών και λοιπών στρατιωτικών εγγράφων,
β) ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΕΦΠ,
γ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΦΑΠ.
- Η επίδοση των επιστρατευτικών εγγράφων στους εφέδρους πραγματοποιείται:
α) Με ανάρτηση στη θυρίδα χρηστών της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), σύμφωνα με τα άρθρα 26 και 29 του ν. 4727/2020 (Α΄184), υπό τις εξής προϋποθέσεις:
αα) Έχει ενταχθεί σε παραγωγική λειτουργία η σχετική διαδικτυακή υπηρεσία κάθε Κλάδου των ΕΔ.
αβ) Τα προς επίδοση έγγραφα δεν περιλαμβάνουν απόρρητα ή εμπιστευτικά στοιχεία.
αγ) Οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν προηγουμένως επιλέξει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας Πολιτών (ΕΜΕπ) να μην τους επιδίδονται ηλεκτρονικά έγγραφα, οπότε τα στοιχεία επικοινωνίας των ενδιαφερομένων αντλούνται αποκλειστικά από το ΕΜΕπ.
β) Μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, με έγγραφη απόδειξη, αποκλειστικά στις περιπτώσεις πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.
γ) Σε μεμονωμένες περιπτώσεις και σε περιπτώσεις επείγουσας κατάταξης, από τις ίδιες τις επιστρατευτικές αρχές των Κλάδων των ΕΔ.
δ) Με συστημένη ταχυδρομική επιστολή, πλην των περιπτώσεων πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.
- Τα λοιπά στρατιωτικά έγγραφα επιδίδονται στους εφέδρους αποκλειστικά με τους τρόπους των περ. α), γ) και δ) της παρ. 4.
- Στις περιπτώσεις επίδοσης μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, εφαρμόζονται η περ. α) της παρ. 7 και οι παρ. 8 και 9 του άρθρου 237.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΙ ΚΑΙ ΛΙΠΟΤΑΚΤΕΣ
Άρθρο 218
Ανυπότακτοι
- Ανυπότακτοι κηρύσσονται όσοι, μετά από γενική ή ειδική πρόσκληση σε κατάταξη στις ΕΔ, δεν κατατάσσονται στις ορισμένες ημερομηνίες ή προθεσμίες στις μονάδες κατάταξης.
- Η ανυποταξία αρχίζει από την επομένη της οριζόμενης ημέρας κατάταξης ή, εφόσον ορίζεται προθεσμία κατάταξης, από την επομένη της τελευταίας ημέρας. Στην προκειμένη περίπτωση δεν εφαρμόζονται οι περί προθεσμιών διατάξεις του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
- Η ανυποταξία διακόπτεται αποκλειστικά με:
α) τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας του ανυπότακτου και ειδικά για τους ανυπότακτους έφεδρους με τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους,
β) την κατάταξη του ανυπότακτου στις ΕΔ,
γ) τη σύλληψη του ανυπότακτου για την ανυποταξία,
δ) την παρουσίαση του ανυπότακτου σε οποιαδήποτε στρατιωτική αρχή ή προξενική αρχή για τη διακοπή της ανυποταξίας του,
ε) την υπαγωγή του ανυπότακτου στην παρ. 1 του άρθρου 181, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, ή με τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας,
στ) την έναρξη της κράτησης του ανυπότακτου, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 185, ή με την έναρξη παρακολούθησης προγράμματος σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή με την κατάταξή του σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, εφόσον του χορηγηθεί αναβολή κατάταξης για οποιαδήποτε από τις παραπάνω περιπτώσεις. Η ποινική δίωξη όσων από τους παραπάνω παρακολουθούν πρόγραμμα σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή έχουν καταταγεί σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, αναστέλλεται για όλο το χρονικό διάστημα της αναβολής τους.
- Η ανυποταξία, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία διατελεί η Χώρα κατά την ημερομηνία έναρξής της, διακρίνεται σε ανυποταξία:
α) ειρήνης,
β) μερικής ή γενικής επιστράτευσης και
γ) πολέμου.
Ανάλογα με τον τόπο διαμονής του ανυπότακτου κατά την έναρξη της ανυποταξίας σε:
α) εσωτερικού και
β) εξωτερικού.
Σε κάθε περίπτωση που η Χώρα μεταπίπτει σε διαφορετική κατάσταση από εκείνη στην οποία τελούσε κατά την ημερομηνία έναρξης του αδικήματος της ανυποταξίας, μεταβάλλεται και ο νομικός χαρακτηρισμός αυτού. Οι ανυπότακτοι εξωτερικού ή εσωτερικού μεταπίπτουν στην κατηγορία του ανυπότακτου εσωτερικού ή εξωτερικού αντίστοιχα, αν αποδεδειγμένα μεταβληθεί ο τόπος της διαμονής τους.
- Στους ανυπότακτους επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται από τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20), χρηματικό πρόστιμο, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, καθώς και οι στερήσεις και απαγορεύσεις των άρθρων 220 και 221 του παρόντος. Το ύψος του χρηματικού προστίμου καθορίζεται σε έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ και ειδικά για τους ανυπότακτους έφεδρους σε χίλια (1.000) ευρώ.
Άρθρο 219
Λιποτάκτες
- Λιποτάκτες κηρύσσονται οι οπλίτες οποιασδήποτε κατηγορίας, σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20).
- Η λιποταξία διακόπτεται:
α) με τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας του λιποτάκτη και ειδικά για τους λιποτάκτες εφέδρους με τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους,
β) με την επανεγγραφή του λιποτάκτη στη μονάδα του ή την παρουσίασή του σε φρουραρχείο,
γ) με τη σύλληψή του για τη λιποταξία και
δ) με την παρουσίαση του λιποτάκτη στην αρμόδια στρατιωτική δικαστική αρχή για τη λιποταξία του.
- Στους λιποτάκτες επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται κατά περίπτωση από τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, χρηματικό πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για κάθε μήνα λιποταξίας και έως έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, καθώς και οι στερήσεις και απαγορεύσεις των άρθρων 220 και 221.
Άρθρο 220
Στερήσεις ανυπότακτων και λιποτακτών
- Σε όσους διατελούν σε ανυποταξία:
α) δεν χορηγείται η αναβολή των άρθρων 187 έως και 189, 191 και 197 για λόγους που απέκτησαν από την έναρξη της ανυποταξίας τους και μέχρι και την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ και
β) δεν χορηγούνται πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης, μέχρι τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία που βρίσκεται νόμιμα εκτός των ΕΔ.
- Οι ανυπότακτοι στους οποίους χορηγούνται αναβολές κατάταξης των άρθρων 183 έως 186 και 194 μεταπίπτουν στην κατηγορία των στρατευσίμων.
- Για τους ανυπότακτους και τους λιποτάκτες, ισχύουν οι στερήσεις διορισμού που προβλέπονται στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 27).
- Όσοι καταδικάζονται αμετάκλητα για ανυποταξία ή λιποταξία:
α) δεν μπορούν να εκλέγουν ή να εκλέγονται στις εκλογές για ανάδειξη βουλευτών, ευρωβουλευτών, δημοτικών και περιφερειακών αρχών και
β) στερούνται του δικαιώματος άσκησης επαγγέλματος, που προϋποθέτει ειδική άδεια της αρχής, σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά περίπτωση διατάξεις.
- Οι άδειες της περ. β) του πρώτου εδαφίου, οι οποίες προηγήθηκαν της καταδίκης, θεωρούνται άκυρες και ανακαλούνται από την ημερομηνία που η καταδίκη έγινε αμετάκλητη.
- Οι στερήσεις της παρ. 4 παύουν να ισχύουν, ανεξάρτητα από την ημερομηνία της αμετάκλητης καταδίκης, αν συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) έχουν εκπληρωθεί όλες οι στρατιωτικές υποχρεώσεις ή οι ενδιαφερόμενοι έχουν απαλλαγεί νόμιμα από αυτές ή έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους ή, ειδικά για τους ανυπότακτους εφέδρους, το εξηκοστό (60ό) και
β) έχει εκτιθεί η ποινή που τους επιβλήθηκε.
Άρθρο 221
Απαγόρευση εξόδου από τη χώρα
- Στους ανυπότακτους και λιποτάκτες απαγορεύονται:
α) Η έξοδος από τη χώρα ή η ναυτολόγηση σε πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες.
β) Η χορήγηση ή θεώρηση διαβατηρίων με εξαίρεση τους ανυπότακτους εξωτερικού που διαμένουν σε χώρα του εξωτερικού. Η εξαίρεση αυτή ισχύει και για τους ανυπότακτους εξωτερικού κατά τα χρονικά διαστήματα παραμονής τους στην Ελλάδα, σύμφωνα με την παρ. 3.
- Ως προς τη διαδικασία, τα δικαιολογητικά, τη διάρκεια ισχύος των διαβατηρίων και τις υπηρεσίες έκδοσης ή θεώρησής τους, έχουν εφαρμογή οι ειδικές περί διαβατηρίων διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.
- Κατ’ εξαίρεση, η είσοδος και η παραμονή στην Ελλάδα των ανυπότακτων εξωτερικού, χωρίς έλεγχο της στρατολογικής τους κατάστασης επιτρέπονται, για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τέσσερις (4) ημέρες, συνολικά, ή τμηματικά, κατ’ έτος. Το χρονικό διάστημα του πρώτου εδαφίου μπορεί να επεκτείνεται μέχρι τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών συνολικά, αποκλειστικά σε περιπτώσεις που η είσοδος και παραμονή στην Ελλάδα επιβάλλεται για λόγους προσωπικής ασφάλειας, εξαιτίας σοβαρών, πασίδηλων γεγονότων, που συμβαίνουν στις χώρες διαμονής τους, όπως εξεγέρσεις, πόλεμοι ή θεομηνίες. Για τον έλεγχο τήρησης των ως άνω χρονικών ορίων, οι ανυπότακτοι οφείλουν κατά την είσοδό τους στην Ελλάδα να ενημερώνουν τις στρατολογικές υπηρεσίες για την παραμονή τους στη Χώρα και να λαμβάνουν από αυτές σχετική βεβαίωση παραμονής.
- Στις περιπτώσεις της παρ. 3, η ποινική δίωξη των διατελούντων σε ανυποταξία αναστέλλεται για το χρονικό διάστημα της απαλλαγής τους από τον έλεγχο της στρατολογικής τους κατάστασης.
- Η απόδειξη της μη υπέρβασης των χρονικών διαστημάτων της παρ. 3 βαρύνει τους ενδιαφερόμενους.
- Οι απαγορεύσεις της παρ. 1 εφαρμόζονται και στους ανυπότακτους, η διακοπή ανυποταξίας των οποίων συντελέστηκε, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 218, κατά το χρονικό διάστημα από τη διακοπή της ανυποταξίας τους έως την κατάταξή τους στις ΕΔ ή τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία νόμιμα ευρισκομένων εκτός Ενόπλων Δυνάμεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ
Άρθρο 222
Αναγνώριση χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας σε ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Ο χρόνος κατά τον οποίο Έλληνες υπηρέτησαν οποτεδήποτε ενόπλως με στρατιωτική ιδιότητα σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναγνωρίζεται προς κάλυψη της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και των τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων που υπέχουν.
- Ο αναγνωριζόμενος χρόνος δεν μπορεί να υπερβαίνει την κύρια στρατιωτική υποχρέωση και τις τυχόν πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που υπέχουν οι ενδιαφερόμενοι.
- Όσοι δεν καλύπτουν εξ ολοκλήρου τις ανωτέρω υποχρεώσεις μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναγνωριζόμενος χρόνος ένοπλης υπηρεσίας της παρ. 1 συνίσταται τουλάχιστον σε τρεις (3) μήνες.
- Όσοι διατελούν ή διετέλεσαν οποτεδήποτε σε ανυποταξία, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι, από την ημερομηνία αναγνώρισης της ένοπλης υπηρεσίας τους στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αξιόποινο της ανυποταξίας τους εξαλείφεται με παραγραφή και αίρονται όλες οι σχετικές συνέπειες. Οι δικογραφίες για τις ανυποταξίες τίθενται στο αρχείο με πράξη του Εισαγγελέα του αρμόδιου στρατιωτικού δικαστηρίου.
- Στις διατάξεις του παρόντος υπάγονται και όσοι έχουν υπηρετήσει ενόπλως σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν από την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας.
- Όσοι διατελούν σε λιποταξία υπάγονται στις παρ. 1, 2 και 3 μετά τη διακοπή της.
Άρθρο 223
Ρύθμιση στρατιωτικών υποχρεώσεων στρατευσίμων, ανυπότακτων και οπλιτών που έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας τους
- Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
- Η καταβολή του χρηματικού ποσού της εξαγοράς μπορεί να πραγματοποιείται εφάπαξ ή τμηματικά, τόσο για τους υπόχρεους πλήρους, όσο και για τους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.5. Το υπόλοιπο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης που εξαγοράζεται, υπολογίζεται με βάση τον χρόνο της πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που απαιτείται για την οριστική απόλυση των οπλιτών.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία ή λιποταξία υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή τους.
- Στο παρόν δεν υπάγονται όσοι, με τη χρήση πλαστών δικαιολογητικών ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, προκάλεσαν ή προκαλούν την έκδοση παράνομων διοικητικών πράξεων προκειμένου να παρατείνουν την παραμονή τους εκτός των ΕΔ ή να αποφύγουν την υποχρέωση στράτευσής τους.
Άρθρο 224
Ρύθμιση στρατιωτικών υποχρεώσεων τέκνων ή αδελφών προσώπων που απεβίωσαν κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους στις Ένοπλες Δυνάμεις ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή ή απεβίωσαν ή τραυματίσθηκαν εξαιτίας τρομοκρατικής ενέργειας
- Όλοι οι γιοι και οι αδελφοί προσώπου που απεβίωσε κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του και εξαιτίας αυτής, οποιαδήποτε ιδιότητα και αν κατείχε στις ΕΔ ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή ή προσώπου που απεβίωσε ή τραυματίσθηκε εξαιτίας τρομοκρατικής ενέργειας, απολύονται οριστικά από τις ΕΔ μετά τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, εφόσον το επιθυμούν.
- Όσοι διατελούν σε λιποταξία υπάγονται στο παρόν, μετά τη διακοπή της.
- Οι ανυπότακτοι με την υπαγωγή τους στο παρόν εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι, εξαλείφεται το αξιόποινο του σχετικού αδικήματος με παραγραφή, αίρονται οι ποινικές συνέπειες της ανυποταξίας και με πράξη του Εισαγγελέα του αρμοδίου στρατιωτικού δικαστηρίου τίθενται στο αρχείο οι σχετικές δικογραφίες.
- Με την επιφύλαξη της παρ. 2, όσοι κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκτός των ΕΔ έχουν συμπληρώσει τρεις (3) μήνες πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και αποκτούν τους λόγους υπαγωγής στην παρ. 1, μετά την άρση ή την εξαγορά τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που υπέχουν, δεν υποχρεούνται σε κατάταξη ή επανακατάταξη και με την υπαγωγή τους εντάσσονται στην εφεδρεία των ΕΔ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ
Άρθρο 225
Γενικές διατάξεις και ορισμοί
- Όσοι για λόγους συνείδησης αρνούνται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, επικαλούμενοι τις θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους πεποιθήσεις, μπορούν να αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο, κατόπιν αίτησής τους.
- Οι λόγοι συνείδησης πρέπει να απορρέουν από μία γενική αντίληψη για τη ζωή, βασισμένη σε συνειδητές θρησκευτικές, φιλοσοφικές ή ηθικές πεποιθήσεις, που εφαρμόζονται από το άτομο απαράβατα και εκδηλώνονται με τήρηση ανάλογης συμπεριφοράς.
- Δεν αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης και δεν υπάγονται στο παρόν Κεφάλαιο:
α) Όσοι έχουν υπηρετήσει ενόπλως, ανεξαρτήτως χρονικού διαστήματος στις ελληνικές ή ξένες ΕΔ ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, μετά τον ενστερνισμό των πεποιθήσεων που εμποδίζουν την εκπλήρωση ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης για λόγους συνείδησης.
β) Όσοι έχουν λάβει ή έχουν ζητήσει να τους χορηγηθεί άδεια οπλοφορίας, καθώς και όσοι συμμετέχουν σε μεμονωμένες ή συλλογικές δραστηριότητες σκοπευτικών αγώνων, κυνηγίου ή παρόμοιων εκδηλώσεων, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τη χρήση όπλων.
γ) Όσοι έχουν καταδικαστεί ή εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη για έγκλημα που έχει σχέση με χρήση όπλων, πυρομαχικών ή παράνομης βίας.
- Δεν γίνονται δεκτά αιτήματα αναγνώρισης ως αντιρρησιών συνείδησης που υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους για δεύτερη φορά, μετά από απόρριψη προηγούμενου όμοιου αιτήματος για ουσιαστικούς λόγους.
- Όσοι αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης καλούνται να προσφέρουν εναλλακτική υπηρεσία, σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο.
Άρθρο 226
Διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας των αντιρρησιών συνείδησης
- Η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας καθορίζεται ως εξής:
α) Δεκαπέντε (15) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
β) Δώδεκα (12) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης εννέα (9) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
γ) Εννέα (9) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης έξι (6) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
- Η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δύναται να επανακαθορίζεται, αλλά δεν μπορεί:
α) να είναι μικρότερη από τη διάρκεια της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, ούτε
β) να υπερβαίνει το διπλάσιο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Όσοι αντιρρησίες συνείδησης θα απολύονταν οριστικά από τις ΕΔ μετά τη συμπλήρωση χρόνου πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας τριών (3) μηνών, σύμφωνα με το άρθρο 224 και την παρ. 3 του άρθρου 246, αν εκπλήρωναν ενόπλως την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση, απολύονται οριστικά με τη συμπλήρωση πέντε (5) μηνών εναλλακτικής υπηρεσίας.
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που δεν έχουν εξαγορασθεί ή αρθεί, καθώς και ο χρόνος που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας ή εναλλακτικής υπηρεσίας εκπληρώνονται εις απλούν.
Άρθρο 227
Εκπλήρωση της εναλλακτικής υπηρεσίας
- Η εναλλακτική υπηρεσία εκπληρώνεται σε υπηρεσίες φορέων του δημοσίου τομέα, κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σε περιοχές εκτός της περιφέρειας κατοικίας των ενδιαφερομένων.
- Τον Σεπτέμβριο κάθε έτους το ΓΕΕΘΑ προσκαλεί τους φορείς της παρ. 1 να δηλώσουν αν επιθυμούν να απασχολήσουν κατά το επόμενο έτος άτομα που δικαιούνται να εκπληρώσουν εναλλακτική υπηρεσία, καθώς και τα καθήκοντα που θα κληθούν να ασκήσουν. Εφόσον δεν προσφερθούν θέσεις αντίστοιχες με τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί, ο φορέας εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας του υπόχρεου καθορίζεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση αρμοδίου Υπουργού.
Άρθρο 228
Αναγνώριση αντιρρησιών συνείδησης
- Η αναγνώριση των αντιρρησιών συνείδησης, καθώς και η διάθεσή τους στους φορείς του δημοσίου τομέα για εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας, γίνεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ύστερα από γνωμοδότηση ειδικής επιτροπής, που εξετάζει τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 225 βάσει των δικαιολογητικών που υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι ή και αυτοπροσώπως, εφόσον αυτό απαιτείται, και αποτελείται από:
α) τρεις (3) καθηγητές Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Περιφέρειας Αττικής με ειδικότητα στη φιλοσοφία ή στις κοινωνικές – πολιτικές επιστήμες ή στην ψυχολογία ή στη νομική,
β) έναν (1) σύμβουλο ή πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και
γ) έναν (1) ανώτερο αξιωματικό του Κοινού Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Τα μέλη της επιτροπής, με τους αναπληρωτές τους ορίζονται για δύο (2) έτη, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Αντικατάσταση τακτικού ή αναπληρωματικού μέλους της επιτροπής της παρ. 1, πριν από τη λήξη της θητείας του, επιτρέπεται εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος και γίνεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση αρμοδίου υπουργού ή του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ αν πρόκειται για μέλη με την ιδιότητα του στρατιωτικού, και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
- Αν ασκηθεί αίτηση θεραπείας κατά απορριπτικής απόφασης επί αιτήματος αναγνώρισης αντιρρησία συνείδησης, χορηγείται υποχρεωτικά αναστολή εκτέλεσης της διοικητικής πράξης άπαξ, χωρίς αίτηση του ενδιαφερομένου, έως την έκδοση απόφασης επί της αίτησης θεραπείας.
Άρθρο 229
Πρόσκληση, ανάληψη υπηρεσίας και έκπτωση
- Οι αντιρρησίες συνείδησης παρουσιάζονται για ανάληψη υπηρεσίας μέσα στην προθεσμία που καθορίζεται στην πρόσκληση που τους αποστέλλεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία. Τα άρθρα 181, 183 έως 186, 205 και 207 έως 211 εφαρμόζονται αναλόγως. Σε περίπτωση χορήγησης αναβολής κατάταξης των άρθρων 187 έως 193, 195 και 196 επαναλαμβάνεται η διαδικασία αναγνώρισης των ενδιαφερομένων ως αντιρρησιών συνείδησης μετά τη λήξη ή τη διακοπή της αναβολής τους, ύστερα από νέο αίτημά τους. Όσοι δεν παρουσιάζονται κηρύσσονται ανυπότακτοι.
- Όσοι εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία:
α) Δεν έχουν στρατιωτική ιδιότητα και δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα των στρατιωτικών δικαστηρίων.
β) Θεωρούνται οιονεί καταταγέντες στις ΕΔ.
γ) Δεν καλύπτουν οργανικές θέσεις του φορέα στον οποίο διατίθενται, εξομοιώνονται όμως με τους υπαλλήλους του φορέα αυτού σε ό,τι αφορά την υγειονομική περίθαλψη και γενικά τη διοικητική μέριμνα.
δ) Δικαιούνται τροφής και στέγης από τον φορέα στον οποίο διατίθενται και, εφόσον αυτός αδυνατεί να τα παράσχει, τους καταβάλλεται χρηματικό ποσό.
ε) Δικαιούνται άδειας απουσίας δύο (2) ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας και γονικής άδειας πέντε (5) ημερών για κάθε τέκνο που βρίσκεται στη ζωή.
- Εκπίπτουν από το δικαίωμα εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας όσοι:
α) Εμπίπτουν στην παρ. 3 του άρθρου 225.
β) Κηρύσσονται ανυπότακτοι, λόγω μη παρουσίασής τους στον φορέα στον οποίο διατέθηκαν εντός της καθοριζόμενης προθεσμίας.
γ) Διαπράττουν πειθαρχικά ή ποινικά αδικήματα, τα οποία μπορούν να επιφέρουν, για το προσωπικό του φορέα που διατέθηκαν, απόλυση ή λύση της σχέσης εργασίας.
- Σε περίπτωση έκπτωσης από το δικαίωμα εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας, το υπόλοιπο των υποχρεώσεων εκπληρώνεται ενόπλως. Ο χρόνος εναλλακτικής υπηρεσίας που εκπληρώθηκε αναγνωρίζεται ως χρόνος ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης κατά το ήμισυ.
- Στην περίπτωση της παρ. 4, το υπόλοιπο του χρόνου που υποχρεούνται να εκπληρώσουν οι εκπίπτοντες δεν μπορεί να είναι μικρότερο των έξι (6) μηνών.
- Όσοι εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία παρέχουν δικαίωμα χορήγησης αναβολής λόγω υπηρετούντος αδελφού, της οποίας η διάρκεια είναι ίση με τον χρόνο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης που θα εκπλήρωναν, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
- Όσοι συμπληρώνουν τον καθορισμένο χρόνο εναλλακτικής υπηρεσίας απολύονται από τον φορέα στον οποίο διατέθηκαν και δύναται να παρέχουν εναλλακτική εφεδρική υπηρεσία.
- Με απόφαση του διευθυντή της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας, προσαυξάνεται η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας, κάθε φορά που οι αντιρρησίες συνείδησης:
α) Συμμετέχουν σε απεργία, οπότε στη διάρκεια οφειλόμενης εναλλακτικής υπηρεσίας προστίθεται χρόνος ίσος με τις ημέρες απεργίας.
β) Τιμωρούνται, κατά το χρονικό διάστημα της εναλλακτικής υπηρεσίας τους, εξαιτίας παράβασης των διατάξεων για χορήγηση αδειών απουσίας, με ποινές όμοιες με αυτές που ισχύουν για τους υπαλλήλους του φορέα στον οποίο διατέθηκαν, οπότε στη διάρκεια οφειλόμενης εναλλακτικής υπηρεσίας προστίθεται χρόνος ίσος με το διπλάσιο των ημερών αδικαιολόγητης απουσίας.
Άρθρο 230
Ρύθμιση υποχρεώσεων αντιρρησιών συνείδησης που έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας τους
- Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο της εναλλακτικής τους υπηρεσίας, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο εναλλακτικής υπηρεσίας σε φορείς του δημοσίου τομέα συνολικής διάρκειας είκοσι (20) ημερών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα εναλλακτικής υπηρεσίας καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
- Η καταβολή του χρηματικού ποσού εξαγοράς του υπόλοιπου της εναλλακτικής υπηρεσίας, μπορεί να γίνεται εφάπαξ ή τμηματικά τόσο για τους υπόχρεους πλήρους εναλλακτικής υπηρεσίας, όσο και για τους υπόχρεους μειωμένης εναλλακτικής υπηρεσίας.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.
- Το υπόλοιπο της εναλλακτικής υπηρεσίας που εξαγοράζεται, υπολογίζεται με βάση τον χρόνο της εναλλακτικής υπηρεσίας, που απαιτείται για την οριστική απόλυση των αντιρρησιών συνείδησης, όπως αυτός καθορίζεται με τις εκάστοτε αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή της.
- Στο παρόν δεν υπάγονται όσοι, με τη χρήση πλαστών δικαιολογητικών ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, προκάλεσαν ή προκαλούν την έκδοση παράνομων διοικητικών πράξεων προκειμένου να παρατείνουν την παραμονή τους εκτός των ΕΔ ή να αποφύγουν την υποχρέωση στράτευσής τους.
Άρθρο 231
Αναγνώριση εφέδρων ως αντιρρησιών συνείδησης
- Όσοι έχουν εκπληρώσει ενόπλως την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση και καλούμενοι για εκπλήρωση εφεδρικής υποχρέωσης, αρνούνται για λόγους συνείδησης την εκπλήρωσή της, εφόσον αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης, εξαιρούνται από την πρόσκληση σε κατάταξη και διαγράφονται από την εφεδρεία, υποχρεούμενοι σε εναλλακτική εφεδρική υπηρεσία σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 229.
- Για τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις αναγνώρισης των αναφερομένων στην παρ. 1 ως αντιρρησιών συνείδησης, εφαρμόζεται αναλογικά το παρόν Κεφάλαιο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Άρθρο 232
Αρμοδιότητες για στρατολογικά θέματα και προσφυγές
- Η αρμοδιότητα για στρατολογικά θέματα ανήκει στις στρατολογικές υπηρεσίες, εφόσον δεν προβλέπεται διαφορετικά στον παρόντα και στις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
- Οι στρατολογικές υπηρεσίες είναι κοινές και για τους τρεις Κλάδους των ΕΔ και υπάγονται στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ, μέσω των Διοικήσεων Στρατολογικών Υπηρεσιών. Για τις ανάγκες των Κλάδων των ΕΔ λειτουργούν Διευθύνσεις Στρατολογικού στα αντίστοιχα ΓΕ και στους Σχηματισμούς, καθώς και στα γραφεία στρατολογίας των μονάδων και υπηρεσιών των ΕΔ.
- Η εξέταση, η αποδοχή ή η απόρριψη των αιτημάτων γίνεται με βάση τον παρόντα νόμο.
- Κατά των πράξεων ή παραλείψεων των στρατολογικών υπηρεσιών είναι δυνατή από τον ενδιαφερόμενο η άσκηση προσφυγής. Η προσφυγή ασκείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών, αφότου αποδεδειγμένα ο ενδιαφερόμενος έλαβε γνώση της σχετικής πράξης ή αφότου συντελέστηκε η παράλειψη.
- Η προσφυγή του ενδιαφερομένου υποβάλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία που τη διαβιβάζει μέσα σε πέντε (5) ημέρες, μαζί με τις απόψεις της και αντίγραφα όλων των σχετικών εγγράφων, στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ.
- Η απόφαση επί της προσφυγής εκδίδεται από τη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ και κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την κατάθεσή της.
Άρθρο 233
Καταχώριση και συμπλήρωση στρατολογικών μεταβολών
- Οι στρατολογικές μεταβολές καταχωρίζονται στις στρατολογικές μερίδες των ενδιαφερομένων, αυτεπάγγελτα ή κατόπιν αίτησής τους, με βάση επίσημα στοιχεία. Το περιεχόμενο των στρατολογικών μεταβολών καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος και των κατά περίπτωση ειδικών νόμων.
- Στρατολογικές μεταβολές που δεν είναι καταχωρισμένες, εξαιτίας απώλειας ή καταστροφής των αρχείων των μονάδων ή των Στρατολογικών Υπηρεσιών ή καταστροφής της στρατολογικής μερίδας ή εξαιτίας υπηρεσιακής παράλειψης, συμπληρώνονται αυτεπάγγελτα ή κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων, με βάση επίσημα στοιχεία.
- Στρατολογικές μεταβολές που δεν είναι καταχωρισμένες και δεν προκύπτουν από επίσημα στοιχεία, είναι δυνατόν να συμπληρώνονται, κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερομένου, που συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωσή του, όπου περιγράφει αναλυτικά και με επάρκεια το αίτημά του και έχουν αποδεικτική ισχύ μεταβολών που καταχωρίζονται με βάση επίσημα στοιχεία.
- Οι στρατολογικές υπηρεσίες, εφόσον με οποιοδήποτε τρόπο περιέρχεται σε γνώση τους, ότι στρατολογικές μεταβολές, που έχουν καταχωρισθεί αυτεπάγγελτα ή μετά από αίτηση των ενδιαφερομένων, είναι εσφαλμένες, προβαίνουν σε σχετική έρευνα μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών. Αν κατά την έρευνα διαπιστωθεί ότι η καταχώριση είναι εσφαλμένη, η σχετική μεταβολή ακυρώνεται και αν οφείλεται σε δόλο των ενδιαφερομένων ή τρίτων, προκαλούνται όλες οι προβλεπόμενες, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, συνέπειες. Αν η καταχώριση οφείλεται σε πραγματικό σφάλμα ή εσφαλμένη εφαρμογή των σχετικών διατάξεων, τα έννομα αποτελέσματα που έχουν δημιουργηθεί, μέχρι την ακύρωση ή την τροποποίησή της, δεν θίγονται και ο ενδιαφερόμενος δεν υπέχει συνέπειες.
Άρθρο 234
Δαπάνες κίνησης των καλουμένων σε κατάταξη
- Οι δαπάνες κίνησης των στρατευσίμων και των εφέδρων βαρύνουν το Δημόσιο στις παρακάτω περιπτώσεις:
α) κατά την παρουσίασή τους σε μονάδα κατάταξης,
β) κατά τη μετάβασή τους στον τόπο μόνιμης διαμονής τους, όταν απολύονται για οποιοδήποτε λόγο από τις ΕΔ και
γ) κατά την παρουσίασή τους σε άλλες στρατιωτικές αρχές και την επιστροφή τους στον τόπο μόνιμης διαμονής, όταν η μετακίνηση γίνεται με εντολή στρατιωτικής αρχής.
- Η παρ. 1 εφαρμόζεται αναλόγως και στους αναγνωριζόμενους αντιρρησίες συνείδησης που εκπληρώνουν την εναλλακτική τους υπηρεσία.
Άρθρο 235
Πρόσκληση σε κατάταξη εργαζομένων
- Μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (νπδδ) ή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του Δημοσίου, νπδδ και ΟΤΑ που κατατάσσονται στις ΕΔ ως οπλίτες, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στη θέση που κατείχαν. Για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους και τους εργάτες σε περίπτωση που κληθούν για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, απαγορεύεται η λύση της σύμβασης εργασίας τους, υπό την επιφύλαξη των προϋποθέσεων του άρθρου 320 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121) και επανέρχονται στη θέση που κατείχαν.
- Οι έφεδροι, που κατατάσσονται στις ΕΔ:
α) Εφόσον είναι τακτικοί δημόσιοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι νπδδ ή ΟΤΑ ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του δημοσίου, νπδδ και ΟΤΑ, θεωρούνται ότι διατελούν σε άδεια και, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στη θέση που κατείχαν.
β) Εφόσον είναι ιδιωτικοί υπάλληλοι ή εργάτες, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στην εργασία τους. Για τον χρόνο απουσίας τους από την εργασία και την αξίωση για μισθό εφαρμόζονται οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.
- Διατάξεις που ρυθμίζουν θέματα στρατευόμενων, οι οποίοι δεν υπάγονται στις κατηγορίες των παρ. 1 και 2, δεν θίγονται.
- Οι παρ. 1 έως 3 εφαρμόζονται αναλόγως και στους αντιρρησίες συνείδησης που εκπληρώνουν την εναλλακτική τους υπηρεσία.
Άρθρο 236
Εκτίμηση λόγων ανώτερης βίας
- Οι στρατεύσιμοι, οι οπλίτες οποιασδήποτε κατηγορίας και οι έφεδροι σε περίπτωση ύπαρξης λόγων ανώτερης βίας, οι οποίοι εμποδίζουν την τήρηση των υποχρεώσεων που τίθενται από τη στρατολογική νομοθεσία, καταθέτουν αίτηση επίκλησης των σχετικών λόγων στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Ως λόγος ανώτερης βίας θεωρείται κάθε τυχαίο, απρόβλεπτο ή αναπότρεπτο γεγονός, αντικειμενικό ή σχετικό με το πρόσωπο του υπόχρεου, το οποίο, παρά την επιμέλεια και σύνεση του υπόχρεου, καθιστά αδύνατη ή εξαιρετικά δύσκολη τη συμμόρφωσή του με τις υποχρεώσεις του ή εξαιτίας του οποίου ενδεχόμενη συμμόρφωσή του θα τον έθετε σε ιδιαίτερα επαχθή θέση.
- Για την αποδοχή ή την απόρριψη των λόγων ανώτερης βίας αποφασίζει:
α) Ειδική επιτροπή που αποτελείται από έναν (1) ανώτατο και έναν (1) ανώτερο αξιωματικό του Νομικού Σώματος των ΕΔ και τον Διοικητή της αρμόδιας Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών, εφόσον η επίκληση των λόγων αφορά στη μη τήρηση της υποχρέωσης σε κατάταξη. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας ορίζονται τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της ανωτέρω επιτροπής για δύο (2) έτη.
β) Η αρμόδια Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, στις λοιπές περιπτώσεις.
- Οι ανυπότακτοι μπορούν να προβάλλουν λόγους ανώτερης βίας, μετά την ημερομηνία διακοπής της ανυποταξίας τους.
- Για όσους εκτιμήθηκε η συνδρομή λόγων ανώτερης βίας για τη μη τήρηση της υποχρέωσης σε κατάταξη, οι διοικητικές συνέπειες και τα διοικητικά πρόστιμα, που έχουν επιβληθεί και βεβαιωθεί διαγράφονται στο σύνολό τους.
- Η αίτηση επίκλησης λόγων ανώτερης βίας υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) έτους από την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι όφειλαν να τηρήσουν την υποχρέωσή τους.
- Αυτοί για τους οποίους έχει επιβληθεί πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση για οποιονδήποτε λόγο και ζητούν την άρση της, επικαλούμενοι λόγους ανώτερης βίας, ακολουθούν τη διαδικασία του άρθρου 204.
Άρθρο 237
Επίδοση σημειωμάτων κατάταξης
- Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του παρόντος, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί ηλεκτρονικής επίδοσης εγγράφων του ν. 4727/2020 (Α΄184) και λοιπών διατάξεων περί επίδοσης διοικητικών εγγράφων.
- Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης στους καλούμενους σε κατάταξη πραγματοποιείται κατ’ αρχάς με ψηφιακά μέσα.
- Για τον σκοπό της παρ. 2 τα σημειώματα κατάταξης αναρτώνται στους λογαριασμούς (θυρίδες) των καλούμενων σε κατάταξη στον δικτυακό τόπο του Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίοι είναι προσβάσιμες, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), και αποστέλλεται ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή, ελλείψει αυτής, ανάλογο ηλεκτρονικό γραπτό μήνυμα (web sms) στον δηλωθέντα αριθμό κινητού τηλεφώνου τους. Ταυτόχρονα, στις στρατολογικές μερίδες των καλουμένων σε κατάταξη τίθεται σημείωση περί της επιτυχούς αποστολής της ηλεκτρονικής ειδοποίησης ή του μηνύματος του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και της ημερομηνίας και ώρας που αυτή έλαβε χώρα, βάσει των στοιχείων που παρέχει το πληροφοριακό σύστημα. Η καταχώριση της σημείωσης του δευτέρου εδαφίου παρέχει πλήρη απόδειξη, έναντι πάντων.
- Ο δικτυακός τόπος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 είναι προσβάσιμος με τη χρήση κωδικών που παρέχονται από το πληροφοριακό σύστημα «TAXISNET» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Με την είσοδο και πρόσβαση των χρηστών στο περιεχόμενο των αναρτηθέντων Σημειωμάτων Κατάταξης καταχωρίζεται αυτοματοποιημένα στη στρατολογική τους μερίδα σχετική σημείωση. Το τρίτο εδάφιο της παρ. 3 εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή.
- Τα σημειώματα κατάταξης θεωρείται ότι έχουν επιδοθεί μετά την παρέλευση δύο (2) ημερών από την επιτυχή αποστολή στους καλουμένους σε κατάταξη των ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων της παρ. 3, ή από την πρόσβαση στο περιεχόμενό τους, σύμφωνα με την παρ. 4, εφόσον αυτή επέρχεται νωρίτερα. Οι καλούμενοι οφείλουν να ενημερωθούν για την ημερομηνία και τη μονάδα κατάταξής τους και, εφόσον το επιθυμούν, να αποθηκεύσουν ηλεκτρονικά, ή να εκτυπώσουν το σημείωμα κατάταξής τους.
- Για όσους προκύπτει ότι ο διαδικτυακός τόπος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3, δεν είναι προσβάσιμος, ελλείψει αριθμού φορολογικού μητρώου, πλην όμως υφίσταται στην ηλεκτρονική στρατολογική τους μερίδα δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το σημείωμα κατάταξης αποστέλλεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία στη διεύθυνση αυτή. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 3 εφαρμόζονται και εν προκειμένω και τα σημειώματα κατάταξης θεωρείται ότι έχουν επιδοθεί μετά την παρέλευση δύο (2) ημερών από την επιτυχή αποστολή τους στις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των καλουμένων.
- Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρ. 3 και 6, στις περιπτώσεις επείγουσας κατάταξης, ή τεχνικής αδυναμίας, καθώς και στις περιπτώσεις που προκύπτει η μη επιτυχής αποστολή των ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων των παρ. 3 και 6:
α) Εφόσον είναι γνωστής κατοικίας στο εσωτερικό της χώρας, τα σημειώματα κατάταξης αποστέλλονται στα αρμόδια τμήματα της Ελληνικής Αστυνομίας για επίδοση στους ενδιαφερομένους, με έγγραφη απόδειξη. Η επίδοση συντελείται την ημερομηνία υπογραφής της απόδειξης του προηγούμενου εδαφίου από το αρμόδιο όργανο της Ελληνικής Αστυνομίας και τον ενδιαφερόμενο.
β) Εφόσον είναι γνωστής κατοικίας στο εξωτερικό, τα σημειώματα κατάταξης αποστέλλονται με ψηφιακά μέσα στην κατά τόπο αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, οι υπάλληλοι της οποίας τα παραδίδουν, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, σε εκείνους στους οποίους αφορούν, με έγγραφη απόδειξη.
γ) Εφόσον είναι άγνωστης διαμονής, κατά τον χρόνο της επίδοσης, πλην όμως υφίσταται τελευταία γνωστή κατοικία ή διαμονή του στη στρατολογική του μερίδα, τα σημειώματα κατάταξης επιδίδονται στον Δήμαρχο, ή σε ορισμένο, για τον σκοπό αυτό, υπάλληλο του δήμου της τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του.
δ) Εφόσον είναι άγνωστης διαμονής, κατά τον χρόνο της επίδοσης και δεν υφίσταται τελευταία γνωστή κατοικία ή διαμονή του στη στρατολογική του μερίδα, τα σημειώματα κατάταξης επιδίδονται στον Δήμαρχο, ή σε ορισμένο, για τον σκοπό αυτό, υπάλληλο του δήμου, στα δημοτολόγια του οποίου είναι εγγεγραμμένος.
- Για την εφαρμογή της περ. α) παρ. 7:
α) Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης από τις αρμόδιες αρχές της Ελληνικής Αστυνομίας πραγματοποιείται στον τόπο κατοικίας ή εργασίας του ενδιαφερομένου ή στον τόπο της έδρας των αρχών αυτών, κατόπιν μετάβασης του καλουμένου σε κατάταξη.
β) Σε περίπτωση μη ανεύρεσης του καλουμένου σε κατάταξη στην κατοικία του, η επίδοση είναι δυνατόν να πραγματοποιείται και σε συγγενείς ή σύζυγό του, εφόσον συνοικούν μαζί του και σε περίπτωση μη ανεύρεσης των προσώπων αυτών σε οποιονδήποτε σύνοικό του, εφόσον τα πρόσωπα αυτά, κατά την κρίση του οργάνου που ενεργεί την επίδοση, έχουν συνείδηση των πράξεών τους.
γ) Σε περίπτωση άρνησης παραλαβής, ή μη ανεύρεσης του καλουμένου σε κατάταξη και των συνοίκων του, η επίδοση γίνεται με θυροκόλληση και συντάσσεται σχετική έκθεση. Η επίδοση συντελείται από τον χρόνο της θυροκόλλησης και προκύπτει από την έκθεση. Για τη διαδικασία της θυροκόλλησης και το περιεχόμενο της έκθεσης εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).
- Η επίδοση της περ. α), καθώς και η παράδοση της περ. β) της παρ. 7 δύναται να πραγματοποιούνται και στους νόμιμους αντιπρόσωπους των καλουμένων σε κατάταξη.
- Στις περ. β), γ) και δ) της παρ. 7 οι αρμόδιες δημοτικές και προξενικές αρχές συντάσσουν έκθεση παραλαβής των σημειωμάτων κατάταξης, η οποία περιλαμβάνει τον σαφή προσδιορισμό των παραληφθέντων εγγράφων και των προσώπων στα οποία αφορούν, καθώς και την ημερομηνία παραλαβής και την αποστέλλουν υπογεγραμμένη, άμεσα, στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες. Η επίδοση θεωρείται συντελεσθείσα από την ημερομηνία υπογραφής της έκθεσης του προηγούμενου εδαφίου.
- Σε μεμονωμένες περιπτώσεις, όπου επίκειται άμεση κατάταξη, είναι δυνατή η επίδοση σημειωμάτων κατάταξης από τις ίδιες τις στρατολογικές υπηρεσίες, κατόπιν προσέλευσης των καλουμένων σε κατάταξη στις έδρες τους. Το δεύτερο εδάφιο της περ. α) της παρ. 7 εφαρμόζεται ανάλογα.
- Το Μηχανογραφικό Κέντρο Στρατολογίας, ως προς την εφαρμογή των παρ. 3 και 6 δύναται να υποκαθιστά, εν όλω ή εν μέρει, τις στρατολογικές υπηρεσίες, στις σχετικές αρμοδιότητες.
- Για την εφαρμογή του παρόντος, ισχύουν τα κάτωθι:
α) Για την επίδοση, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 6 δεν ασκεί καμία επιρροή η βούληση των ενδιαφερομένων να μην του επιδίδονται έγγραφα με ηλεκτρονικό τρόπο, αλλά αρκεί η παροχή στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία των στοιχείων της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ή του αριθμού του κινητού του τηλεφώνου.
β) Στις περιπτώσεις των παρ. 6 και 7, εφόσον αποδεικνύεται, σύμφωνα με τη διαδικασία του δευτέρου εδαφίου της παρ. 4, ότι οι ενδιαφερόμενοι απέκτησαν πρόσβαση στο περιεχόμενο του σημειώματος κατάταξης, πριν συντελεστεί η επίδοση κατά τις παραγράφους αυτές, τα σημειώματα κατάταξης θεωρούνται επιδοθέντα από την ημερομηνία πρόσβασης στο περιεχόμενό τους.
γ) Για την εφαρμογή της παρ. 7 ως στοιχεία γνωστής κατοικίας και διαμονής θεωρούνται τα πλήρη στοιχεία διεύθυνσης κατοικίας ή διαμονής που είναι καταχωρισμένα στη στρατολογική μερίδα των ενδιαφερομένων και προέκυψαν από έγγραφη δήλωση των ιδίων ή από επίσημα έγγραφα άλλων αρχών, όπως ιδίως αστυνομικών, δημοτικών, φορολογικών, προξενικών, στο πλαίσιο αναζήτησής τους από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
δ) Τα στοιχεία επιτυχούς αποστολής ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων που παράγονται από το πληροφοριακό σύστημα, σύμφωνα με τις παρ. 3, 4 και 6 τηρούνται για δέκα (10) έτη στο αρχείο των αρμοδίων υπηρεσιών.
ε) Στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 6 είναι δυνατή, σύμφωνα με το άρθρο 236, η επίκληση από τον ενδιαφερόμενο λόγων ανωτέρας βίας, εφόσον αποδεικνύει ότι αυτοί οφείλονται σε τεχνική αδυναμία των αρμοδίων υπηρεσιών, η οποία δεν του επέτρεψε την πρόσβαση στο περιεχόμενο του σημειώματος κατάταξης.
Άρθρο 238
Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης
- Τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται μηχανογραφικά, αποκλειστικά από τις στρατολογικές υπηρεσίες, μέσω του ΑΣΥΣΕΔ, κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων ή κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης από τις αρμόδιες για την έκδοση της τελικής διοικητικής πράξης υπηρεσίες των Υπουργείων, των αυτοτελών δημοσίων υπηρεσιών, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ και σε κάθε περίπτωση τηρώντας τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και τον ν. 4624/2019 (Α΄137) περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
- Αιτήσεις έκδοσης πιστοποιητικών στρατολογικής κατάστασης είναι δυνατόν να κατατίθενται και μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής υπηρεσίας του διαδικτυακού τόπου του Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος είναι προσβάσιμος, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.) απ’ ευθείας από τους ενδιαφερομένους ή για λογαριασμό τους μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) και των προξενικών αρχών.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται για:
α) Όσους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή την εναλλακτική τους υπηρεσία, ως αντιρρησίες συνείδησης.
β) Το θήλυ προσωπικό που έχει εκπληρώσει εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους ΙΑ΄.
γ) Τους στρατευσίμους και τους απαλλαγέντες από τη στράτευση.
- Στις περ. α) και β) της παρ. 3, σκοπός της έκδοσης είναι η πιστοποίηση της εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων ή της εναλλακτικής υπηρεσίας και της διάρκειας αυτών. Για τον σκοπό αυτό στο πιστοποιητικό αναγράφονται κατ’ ελάχιστον οι μεταβολές κατάταξης ή παρουσίασης, επανακατάταξης ή επαναπαρουσίασης, προσωρινής και οριστικής απόλυσης, ορκωμοσίας αξιωματικών και απονομής βαθμών, αναγνώρισης χρόνου υπηρεσίας, εισόδου στην εφεδρεία και ο χρόνος που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Στην περ. γ) της παρ. 3, σκοπός της έκδοσης είναι η πιστοποίηση της τρέχουσας στρατολογικής κατάστασης των ενδιαφερομένων και αναγράφονται κατ’ ελάχιστον οι μεταβολές που την πιστοποιούν και οι μεταβολές που αφορούν σε ήδη εκπληρωθέντα χρόνο στρατιωτικής ή εναλλακτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 4.
- Δεν χορηγούνται πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης:
α) Στους ανυπότακτους, μέχρι τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία νόμιμα εκτός των Ενόπλων Δυνάμεων ευρισκομένων, και στους λιποτάκτες. Ειδικά στους ανυπότακτους εξωτερικού, για την άσκηση των δικαιωμάτων τους που περιγράφονται στην παρ. 3 του άρθρου 221, χορηγείται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, κατόπιν αίτησής τους, βεβαίωση, στην οποία αναγράφεται η στρατολογική τους κατάσταση, εφόσον προσκομίζουν βεβαίωση της αρμόδιας προξενικής αρχής, εκδοθείσα το τελευταίο δίμηνο, από την οποία πιστοποιείται ότι εξακολουθούν να κατοικούν στο εξωτερικό.
β) Σε όσους υπηρετούν για εκπλήρωση κύριας ή εφεδρικής υποχρέωσης ή για εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας, καθώς και στο θήλυ προσωπικό που εκπληρώνει εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία. Σε αυτούς χορηγείται βεβαίωση από τη μονάδα στην οποία υπηρετούν ή από τον φορέα, στον οποίο έχουν διατεθεί, όπου αναφέρονται τα ληξιαρχικά τους στοιχεία, η ιδιότητα με την οποία υπηρετούν, η ημερομηνία κατάταξης ή παρουσίασης και η πιθανή ημερομηνία απόλυσης.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης, κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων, είναι δυνατόν, πέραν όσων ορίζονται στις παρ. 4 και 5, κατόπιν έγγραφου ρητού και σαφούς αιτήματος να συμπεριλαμβάνονται και λοιπές μεταβολές, όπως ιδίως μεταβολές που αναφέρονται σε αναβολές ή απαλλαγές για λόγους υγείας, κρίσης σωματικής ικανότητας και μεταθέσεις.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης, κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης φορέων του Δημοσίου, είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνονται και λοιπές μεταβολές, πέραν όσων ορίζονται στις παρ. 4 και 5, κατόπιν έγγραφου αιτήματος, εφόσον είναι απαραίτητες από τη σχετική νομοθεσία και εξυπηρετούν τον δημόσιο σκοπό για τον οποίο εκδίδονται, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν περιορισμούς από την ισχύουσα νομοθεσία περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
- Σε κάθε περίπτωση, στα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης αναγράφονται τα ληξιαρχικά στοιχεία και οι αριθμοί φορολογικού μητρώου και μητρώου κοινωνικής ασφάλισης αυτού για τον οποίο εκδίδονται.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης, τα οποία απαιτούνται ως δικαιολογητικά σε διαγωνισμούς πρόσληψης, εκδίδονται μόνο κατά το στάδιο του διορισμού.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης που εκδόθηκαν εσφαλμένα ακυρώνονται με πράξη του διευθυντή της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας.
- Τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης που εκδίδονται κατόπιν αίτησης, σύμφωνα με την παρ. 2, παραλαμβάνονται μέσω της ηλεκτρονικής θυρίδας των ενδιαφερομένων, των ΚΕΠ, ή των προξενικών αρχών, αναλόγως. Στις λοιπές περιπτώσεις αιτήσεων, επιδίδονται με τον πλέον πρόσφορο τρόπο και πιο συγκεκριμένα:
α) προσωπικά στον αιτούντα, ή στο πρόσωπο που έχει εξουσιοδοτηθεί από αυτόν, ή
β) με συστημένη επιστολή ή
γ) ηλεκτρονικά, στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ενδιαφερομένου. Στην περίπτωση αυτή φέρουν ψηφιακή υπογραφή.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης, επιδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία της περ. γ) της παρ. 12 στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του φορέα που αιτείται την έκδοση.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται και για τα στελέχη των ΕΔ, μετά την αποστρατεία τους, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος.
Άρθρο 239
Ειδικές ρυθμίσεις για την περίοδο επιστράτευσης ή πολέμου
- Για την κάλυψη των αναγκών των ΕΔ σε περίοδο επιστράτευσης ή πολέμου είναι δυνατόν, με απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, να καλούνται σε κατάταξη στις ΕΔ άτομα, έστω και αν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας τους. Σε εκτέλεση της απόφασης του πρώτου εδαφίου δύνανται να καλούνται ονομαστικά άτομα, ανεξάρτητα από τη στρατολογική τους κατάσταση και την κατηγορία της σωματικής τους ικανότητας, με διαταγή του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, στην οποία καθορίζεται και η διάρκεια της στρατιωτικής υποχρέωσης. Σ’ αυτούς μπορεί να απονέμεται, σύμφωνα με τις διατάξεις ειδικών νόμων, βαθμός εφέδρου αξιωματικού. Όσοι δεν κατατάσσονται εμπρόθεσμα κηρύσσονται ανυπότακτοι και υπέχουν τις προβλεπόμενες για τους ανυπότακτους συνέπειες.
- Σε περίοδο γενικής επιστράτευσης ή πολέμου με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί:
α) Να αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 181 για κατηγορίες απαλλασσομένων και να διακόπτεται η απαλλαγή τους.
β) Να αναστέλλεται η εφαρμογή των άρθρων 179 και 187 έως 197 και να διακόπτονται οι αναβολές κατάταξης που χορηγήθηκαν με βάση τα ίδια άρθρα.
γ) Να καταργείται το δικαίωμα της τμηματικής εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
δ) Να απαγορεύονται η έξοδος από τη χώρα και η ναυτολόγηση σε πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες στρατευσίμων και εφέδρων.
ε) Να αναστέλλεται η εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 221 και του άρθρου 223.
στ) Να επιτρέπεται η εθελοντική κατάταξη στρατευσίμων ή εφέδρων που ανήκουν σε κλάση ή κατηγορία που δεν έχει κληθεί σε κατάταξη, καθώς και ομογενών που έχουν ενηλικιωθεί και δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας τους. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία της κατάταξης, οι υποχρεώσεις των κατατασσόμενων, οι λόγοι προσωρινής και οριστικής απόλυσης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
ζ) Να παρατείνεται η διάρκεια της θητείας πέραν του χρόνου που καθορίζεται στο άρθρο 176 και στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 240.
- Σε περίοδο γενικής επιστράτευσης ή πολέμου με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί:
α) Να αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 230
β) Να επιτρέπεται η αυτεπάγγελτη επανεξέταση της σωματικής ικανότητας στρατευσίμων και εφέδρων. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις και ο χρόνος της επανεξέτασης, οι υποχρεώσεις των παραπεμπομένων και οι συνέπειες μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των στρατολογικών υπηρεσιών και των υγειονομικών επιτροπών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή του Κεφαλαίου ΙΒ’.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
εξουσιοδοτικες, ΤΕΛΙΚΕΣ, μεταβατικεσ και καταργουμενες ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Θ΄
Άρθρο 240
Εξουσιοδοτικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, δύναται να επαυξάνεται μέχρι το διπλάσιο η διάρκεια της κύριας και της μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, όπως αυτή καθορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 176.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι διαδικασίες δημιουργίας των ΜΑΚ και της στρατολογικής παρακολούθησης των αρρένων Ελλήνων πολιτών, σύμφωνα με το άρθρο 177.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται τα στοιχεία που αναγράφονται στα δελτία απογραφής, ο τρόπος συμπλήρωσης και οι υπηρεσίες κατάθεσης, η διαδικασία τήρησης, διακίνησης και επεξεργασίας τους, ο τρόπος αναζήτησης όσων δεν κατέθεσαν δελτίο απογραφής καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 178. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται ο χρόνος και η προθεσμία κατάθεσης δελτίων απογραφής.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις, οι προθεσμίες παραπομπής και παρουσίασης, οι υποχρεώσεις των παραπεμπόμενων και οι συνέπειες μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των ΣΥΕ, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 179.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται τα δικαιολογητικά που κατατίθενται για την υπαγωγή στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 180, ο χρόνος υποβολής τους, η διαδικασία που ακολουθείται, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου αυτού.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία και ο χρόνος της αυτεπάγγελτης παραπομπής για επανεξέταση της σωματικής ικανότητας ορισμένων ή όλων των απαλλαγέντων από τη στράτευση, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 181. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι υποχρεώσεις των παραπεμπόμενων και οι συνέπειες της μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των αρμόδιων υγειονομικών επιτροπών, καθώς και κάθε σχετικό θέμα.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, και Εσωτερικών δύναται να επανακαθορίζεται ο τύπος του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση που εκδίδεται για την υπαγωγή των ενδιαφερομένων στις διατάξεις των άρθρων 181 και 202.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του συναρμοδίου κατά περίπτωση Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι υποχρεώσεις όσων λαμβάνουν αναβολή σύμφωνα με τα άρθρα 184 και 185, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων αυτών.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι υποχρεώσεις όσων λαμβάνουν αναβολή κατάταξης ή απαλλάσσονται από τη στράτευση, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία και οι προθεσμίες υποβολής τους, οι κυρώσεις που επιβάλλονται για μη τήρηση των υποχρεώσεών τους, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 181, 186 έως 192 και 194 έως 197.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, οι προθεσμίες υποβολής των δικαιολογητικών, οι υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων, ο τύπος του πιστοποιητικού μόνιμου κατοίκου εξωτερικού και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 193.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία πρόσκλησης και κατάταξης των στρατευσίμων και των ανυπότακτων στις ΕΔ, οι υποχρεώσεις των ΓΕ, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 199.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Αρχηγού του ΓΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ, κοινοποιείται σε όλες τις αρμόδιες αρχές και δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως καθορίζεται η πρόσκληση των στρατευσίμων σε κατάταξη στις ΕΔ. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι μονάδες και οι ημερομηνίες κατάταξης, σύμφωνα με το άρθρο 199.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται η διαδικασία της πρόσκλησης και κατάταξης προτάκτων, περιοριστικά οι περιπτώσεις που οι αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 200.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διάρκεια της τμηματικής εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, η διαδικασία, τα δικαιολογητικά και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 201.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου 202.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 204 σχετικά με τη διαδικασία της εξαγοράς και άρσης πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται κάθε λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των άρθρων 205 έως 213 σχετικά με την υγειονομική εξέταση και τη λειτουργία των υγειονομικών επιτροπών.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται η διαδικασία της προσωρινής απόλυσης, της χορήγησης προσωρινού απολυτηρίου και της επανακατάταξης, οι υποχρεώσεις των μονάδων των ΕΔ, των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των στρατιωτικών φυλακών, οι υποχρεώσεις των προσωρινά απολυόμενων και οι συνέπειες της μη συμμόρφωσής τους, οι περιπτώσεις διακοπής της προσωρινής απόλυσης, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 214 και 215.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εγγραφής και διαγραφής από την εφεδρεία, η διαδικασία κατανομής των εφέδρων στους Κλάδους των ΕΔ, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία μεταφοράς από την εφεδρεία Κλάδου στην εφεδρεία άλλου Κλάδου των ΕΔ και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 216 και 217.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, που δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δύνανται να καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 216 σχετικά με την εγγραφή στην εφεδρεία των ΕΔ, εφόσον δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60o) έτος της ηλικίας τους, των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (ΛΣ-ΕΛΑΚΤ), που έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, σύμφωνα με τις ειδικές για αυτούς διατάξεις και δεν έχουν εγγραφεί στην εφεδρεία Σώματος Ασφαλείας ή του ΛΣ – ΕΛΑΚΤ και τη μεταφορά εφέδρων από την εφεδρεία των ΕΔ στην εφεδρεία των Σωμάτων Ασφαλείας και του ΛΣ – ΕΛΑΚΤ.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής χρηματικού προστίμου στους εφέδρους σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 217, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το ύψος του χρηματικού προστίμου.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής χρηματικού προστίμου στους ανυπότακτους και στους λιποτάκτες σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 218 και την παρ. 3 του άρθρου 219, αντίστοιχα, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το ύψος του χρηματικού προστίμου.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας καθορίζονται, εφόσον απαιτηθεί, η διαδικασία, οι λοιπές προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και οι λεπτομέρειες για την επέκταση του χρονικού διαστήματος παραμονής στην Ελλάδα, χωρίς έλεγχο της στρατολογικής κατάστασης των Ελλήνων ανυπότακτων εξωτερικού, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 221.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία υπαγωγής, η προθεσμία εξαγοράς, καθώς και κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου 222.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται το χρηματικό ποσό και η διαδικασία για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 222.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία κατάταξης και στρατολογικής τακτοποίησης όσων έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους και επιθυμούν να εξαγοράσουν μέρος των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, οι προϋποθέσεις, οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υπαγωγή τους στο άρθρο 223, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και οι προθεσμίες καταβολής του χρηματικού ποσού για την εξαγορά του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης σύμφωνα με το άρθρο 223. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, τα δικαιολογητικά καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 224.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, δύναται να επανακαθορίζεται η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με το άρθρο 226.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μπορεί να καθορίζεται αμοιβή των μελών της επιτροπής του άρθρου 228.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, δύνανται να καθορίζεται η εκπλήρωση εναλλακτικής εφεδρικής υπηρεσίας, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 229.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζεται το ύψος του ποσού που καταβάλλεται στους αντιρρησίες συνείδησης σε περίπτωση αδυναμίας χορήγησης από τον φορέα τροφής και στέγης, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διαδικασία της καταβολής του, σύμφωνα με το άρθρο 229.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία διάθεσης σε φορείς και στρατολογικής τακτοποίησης των αντιρρησιών συνείδησης που εξαγοράζουν το υπόλοιπο της εναλλακτικής τους υπηρεσίας, σύμφωνα με το άρθρο 230, οι προϋποθέσεις, οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με για την εφαρμογή του.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και οι προθεσμίες καταβολής του χρηματικού ποσού για την εξαγορά του υπολοίπου της εναλλακτικής υπηρεσίας σύμφωνα με το άρθρο 230 και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα εναλλακτικής υπηρεσίας, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο του χρηματικού ποσού που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, καθορίζονται τα δικαιολογητικά και οι προθεσμίες κατάθεσής τους, ο χρόνος σύγκλησης και ο τρόπος λειτουργίας της ειδικής επιτροπής, η διαδικασία αναγνώρισης, παρουσίασης για ανάληψη υπηρεσίας, τοποθέτησης και μετάθεσης, έκπτωσης, ο τρόπος στρατολογικής παρακολούθησης, καθώς και κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του Κεφαλαίου Ι΄ του Μέρους Θ΄.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά και η διαδικασία συμπλήρωσης των μεταβολών που δεν έχουν καταχωρισθεί, σύμφωνα με το άρθρο 233.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 234, καθώς και η δυνατότητα επέκτασης ή περιορισμού των περιπτώσεων μετακινήσεων των οποίων η δαπάνη βαρύνει το δημόσιο.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, τα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 236.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας ή με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων υπουργών, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, δύναται να καθορίζονται επιπρόσθετοι ή να περιορίζονται οι προβλεπόμενοι τρόποι επίδοσης των σημειωμάτων κατάταξης, καθώς και να ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 237.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ο τύπος του πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 238.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Προστασίας του Πολίτη και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ειδικές διαδικασίες, αναγκαίες για την υλοποίηση των διατάξεων του παρόντος, αναφορικά με θέματα κατάταξης στρατευσίμων και εφέδρων, επίδοσης επιστρατευτικών εγγράφων καθώς και αναζήτησης μη καταταγέντων και ανυπότακτων.
Άρθρο 241
Τελικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Η υποβολή των αιτήσεων, δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων, που προβλέπονται από τον παρόντα, μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), αυτοπροσώπως στις στρατολογικές υπηρεσίες, ή μέσω πληρεξουσίου ή με συστημένη επιστολή, καθώς και στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών.
- Για την απόδειξη της πληρεξουσιότητας απαιτείται το γνήσιο της υπογραφής, του προσώπου που εκχωρεί το δικαίωμα ενέργειας, από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή.
- Σε περίπτωση ταχυδρομικής αποστολής αιτήσεων ή δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων, ως χρόνος υποβολής αυτών λογίζεται η ημερομηνία κατάθεσής τους στο ταχυδρομείο.
- Δικαιολογητικά τα οποία έχουν εκδοθεί από δημόσια αρχή ξένου κράτους, γίνονται δεκτά μόνο εφόσον είναι επικυρωμένα για τη γνησιότητά τους και επίσημα μεταφρασμένα. Αντίγραφα των ανωτέρω εγγράφων γίνονται δεκτά σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄ 45).
- Οι δικαιούμενες άδειες, η διάρκεια και οι προϋποθέσεις χορήγησής τους στο στρατιωτικό προσωπικό που υπηρετεί στις ΕΔ για την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων ρυθμίζονται από την εκάστοτε ισχύουσα απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, η οποία εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 13 του ν. 4361/2016 (Α΄ 10), περί αδειών του στρατιωτικού προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Τα άρθρα 22, 23 και 24 του π.δ. 292/2003 (Α΄ 248), περί αναβολής κατάταξης των υπαλλήλων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αναβολής κατάταξης των υπαλλήλων Ειδικευμένων Οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών και αναβολής κατάταξης των κατεχόντων την ελληνική και τη γερμανική υπηκοότητα, αντίστοιχα, εξακολουθούν να ισχύουν.
- Δεν απαιτείται η υποβολή δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων στις περιπτώσεις που τα προς απόδειξη στοιχεία προκύπτουν από τη στρατολογική μερίδα των ενδιαφερομένων ή από το αρχείο των Στρατολογικών Υπηρεσιών. Είναι δυνατή η επισύναψη στις αιτήσεις των ενδιαφερομένων αντιγράφων εγγράφων και δικαιολογητικών που τηρούνται στο αρχείο των Στρατολογικών Υπηρεσιών.
Άρθρο 242
Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Αιτήσεις διόρθωσης του έτους γέννησης που κατατέθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 173.
- Η παρ. 2 του άρθρου 177 εφαρμόζεται σε όσους εγγράφονται στα δημοτολόγια μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος.
- Η παρ. 3 του άρθρου 177 εφαρμόζεται και για τις μεταβολές που συντελέστηκαν στις δημοτολογικές εγγραφές πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, συμπεριλαμβανομένης της διόρθωσης του έτους γέννησης.
- Οι γεννημένοι το 2008 (στρατολογική κλάση 2029) καταθέτουν δελτίο απογραφής το πρώτο δίμηνο του 2026, κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 178.
- Όσοι κατανεμήθηκαν στο ΠΝ ή στην ΠΑ, σύμφωνα με το καταργούμενο άρθρο 12 του ν. 3421/2005 (Α΄ 302), περί κατανομής στρατευσίμων στους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων και μεταφοράς από έναν κλάδο σε άλλον, μεταφέρονται αυτεπάγγελτα την 1η.1.2026 στον ΣΞ με πράξη της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας. Οι μεταφορές στο ΠΝ ή στην ΠΑ που συντελέστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 3421/2005 δεν θίγονται. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, δεν μεταφέρονται στον ΣΞ όσοι την 1η.1.2026:
α) υπηρετούν στο ΠΝ ή στην ΠΑ,
β) έχουν προϋπηρεσία στο ΠΝ ή στην ΠΑ τουλάχιστον μίας (1) ημέρας ή
γ) απαλλάχθηκαν από την υποχρέωση στράτευσης για οποιαδήποτε αιτία.
- Απαλλαγές από την υποχρέωση στράτευσης και μεταφορές στους υπόχρεους μειωμένης στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος παραμένουν ισχυρές. Είναι δυνατή η παραίτηση από το δικαίωμα απαλλαγής ή από τη μεταφορά στους υπόχρεους μειωμένης στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις.
- Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του νόμου είναι δόκιμοι μοναχοί σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων, δύνανται να υπαχθούν στην περ. ζ΄ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 3421/2005, περί απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης, με αίτησή τους που κατατίθεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
- Όσοι μέχρι την προηγούμενη της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του παρόντος έχουν υπαχθεί ή έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους στις διατάξεις περί αναβολών κατάταξης του ν. 3421/2005, πλην του άρθρου 25 του νόμου αυτού, διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, εκτός εάν επιθυμούν την υπαγωγή τους στον παρόντα.
- Για τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αιτήσεις χορήγησης αναβολής κατάταξης σε κατόχους διδακτορικού διπλώματος που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες και έρευνες, σύμφωνα με το καταργούμενο άρθρο 19 του ν. 3421/2005, περί αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες, αποφασίζει για τη χορήγηση ή μη ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις, το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος.
- Για όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 193, είναι δυνατή, εφόσον καταθέσουν αίτηση έως την 31η.12.2028, η υπαγωγή τους στο άρθρο 25 του ν. 3421/2005, περί αναβολής κατάταξης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού, όπως ίσχυε πριν από την κατάργησή του, εφόσον:
α) έχουν αποκτήσει κατά την ημερομηνία έναρξης του παρόντος την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης ή
β) αποκτούν μέχρι τις 31.12.2028 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης.
- Όσοι έλαβαν αναβολή ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 3421/2005:
α) εξακολουθούν να διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, πλην της δυνατότητας επανάκτησης της ιδιότητας σε περίπτωση απώλειας, και δύνανται να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος περί μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, οριστικής απόλυσης με τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και τμηματικής εκπλήρωσης της θητείας, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις και
β) εφόσον το επιθυμούν και πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, υπάγονται στο άρθρο 193 του παρόντος, προσκομίζοντας στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία το πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο αυτό.
- Μέχρι την έναρξη λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ η εξέταση και επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων, ανυποτάκτων, οπλιτών οποιασδήποτε κατηγορίας, εφέδρων, απαλλαγέντων από τη στράτευση και ΕΠΟΠ πριν από τη μονιμοποίησή τους, πραγματοποιείται από τις κατά τόπο αρμόδιες ΣΥΕ, ανεξάρτητα από τη φύση της πάθησης ή του νοσήματος από το οποίο πάσχουν, τηρουμένης της προϋπόθεσης της περ. α) της παρ. 6 του άρθρου 208.
- Η παρ. 12 εφαρμόζεται και σε όσους κατά την έναρξη λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ έχουν ήδη παραπεμφθεί και δεν έχει παρέλθει η καταληκτική ημερομηνία παρουσίασής τους στην αρμόδια ΣΥΕ.
- Ειδικά όσοι κρίθηκαν ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5) για λόγους ψυχικής υγείας, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε περίπτωση που επανεξετάζεται η σωματική τους ικανότητα εκούσια ή αυτεπάγγελτα, δεν εφαρμόζεται η προϋπόθεση της περ. α) της παρ. 6 του άρθρου 208, για την εκ νέου κρίση τους ως ακαταλλήλων για στράτευση. Σε περίπτωση που οι αναφερόμενοι στο πρώτο εδάφιο κριθούν ικανοί οποιασδήποτε κατηγορίας σωματικής ικανότητας, για την εκ νέου κρίση τους ως ακαταλλήλων για στράτευση (Ι/5) εφαρμόζεται το σύνολο των προϋποθέσεων του Κεφαλαίου Ε΄ του Μέρους Θ΄.
- Όσοι μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος διεγράφησαν από την εφεδρεία των Κλάδων των ΕΔ λόγω συμπλήρωσης του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, δεν επανεγγράφονται.
- Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους (στρατολογικές κλάσεις έως και 2028) δύνανται να καταθέτουν αίτηση εξαγοράς του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης με τη συμπλήρωση του τριακοστού τρίτου (33ου) έτους της ηλικίας τους, μετά την εκπλήρωση τουλάχιστον είκοσι (20) ημερών πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης. Το χρηματικό ποσό των οκτακοσίων δέκα (810) ευρώ, που έχει καθορισθεί, από τις προϊσχύσασες διατάξεις, για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εξακολουθεί να καταβάλλεται έως την 31η.12.2030. Η παρούσα εφαρμόζεται και για τους υπόχρεους σε εναλλακτική υπηρεσία.
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που επιβλήθηκαν για ανυποταξίες ή λιποταξίες που συντελέστηκαν μέχρι την έναρξη εφαρμογής του ν. 3883/2010 (Α΄ 167), αίρονται αυτοδίκαια σε περίπτωση αθώωσης, απαλλαγής, ή εξάλειψης του αξιοποίνου.
- Για την εξαγορά πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων που επιβλήθηκαν για οποιαδήποτε αιτία ή οι λόγοι επιβολής τους δημιουργήθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταβάλλεται χρηματικό ποσό σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά την ημερομηνία επιβολής τους ή δημιουργίας των λόγων επιβολής τους.
- Χρηματικά πρόστιμα εφέδρων για τα οποία οι λόγοι επιβολής δημιουργήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, επιβάλλονται σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις.
- Μέχρι την 31η.12.2028 επιτρέπεται η είσοδος των ανυποτάκτων εξωτερικού στη Χώρα για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες συνολικά ή τμηματικά κατ’ έτος.
- Μέχρι την έκδοση των αποφάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 240, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι κανονιστικές πράξεις που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 3421/2005, οι οποίες δεν αντίκεινται στις ρυθμίσεις του παρόντος.
Άρθρο 243
Καταργούμενες διατάξεις Μέρους Θ΄
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) τα άρθρα 1 έως 73 ν. 3421/2005 (Α΄ 302), περί στρατολογίας των Ελλήνων και άλλων διατάξεων,
β) το άρθρο 79 του ν. 3883/2010 (Α΄ 167), περί ρύθμισης υποχρεώσεων αντιρρησιών συνείδησης που έχουν συμπληρώσει το τριακοστό τρίτο έτος της ηλικίας τους και
γ) οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 24 του ν. 4494/2017 (Α΄ 165), περί ρύθμισης θεμάτων στρατολογικής φύσης.




1) Διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου αναγνώρισης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού:
Η διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου ή η μεταβατική εφαρμογή του για τις κατηγορίες αυτές θα επέτρεπε την ευέλικτη και δίκαιη αντιμετώπιση των περιπτώσεων όσων σπουδάζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, χωρίς να αναστέλλεται ο επαναπατρισμός τους και χωρίς να δημιουργείται ένα περιβάλλον αντικινήτρων που λειτουργεί αντίθετα προς την εθνική στρατηγική για την επιστροφή και αξιοποίηση των νέων επιστημόνων της χώρας.
2) Επέκταση της μεταβατικής διάταξης για μόνιμους κατοίκους εξωτερικού με τις προϊσχύσασες διατάξεις:
Η μεταβατική διάταξη να ισχύσει για όλους όσους έχουν λάβει αναβολή για την απόκτηση διδακτορικού διπλώματος πριν την ψήφιση του σχεδίου νόμου ή τουλάχιστον για όσους έχουν ξεκινήσει ήδη να εργάζονται, δηλαδή έως τις 31.12.2032 αντί τις 31.12.2028
3) Αναβολή κατάταξης κατόχων διδακτορικού διπλώματος που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες στο εξωτερικό:
Η αξιολόγηση των αιτήσεων, θα μπορούσε να γίνει αντί της επιτροπής της παραγράφου 3 του άρθρου 19 από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) για τη διαπίστωση της ικανοποίησης των κριτηρίων.
Προτεινόμενες τροποποιήσεις σε:
Άρθρο 193: Οι προϋποθέσεις απόκτησης ιδιότητας μονίμου κάτοικου εξωτερικού να μείνουν ως έχουν ή να είναι αντίστοιχες με αυτή των φορολογικών κατοίκων εξωτερικού.
Άρθρο 242: Οι μεταβατικές διατάξεις να προσαρμοστούν ώστε η ιδιότητα μονίμου κάτοικου εξωτερικού (εάν αλλαχθούν οι προϋποθέσεις με βάση το άρθρο 193) να μπορεί να αποκτηθεί από τωρινούς κατοίκους εξωτερικού και άρα να παραταθεί έως το 2032 αντί του 2028.
Άρθρο 243: Το άρθρο 19 του ν. 3421/2005 να παραμείνει ως έχει.
Με αφορμή την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 183, θα ήθελα να επισημάνω σοβαρά ζητήματα νομικής συμβατότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης που προκύπτουν από τη διαφοροποίηση του χρόνου αναβολής κατάταξης (2 έτη για σωματικά νοσήματα έναντι 5 ετών για ψυχικά νοσήματα).
Η εν λόγω διάκριση κρίνεται προβληματική για τους εξής λόγους:
1. Παραβίαση της Αρχής της Ισότητας και Μη Διάκρισης Η διαφορετική μεταχείριση βάσει του είδους της νόσου προσκρούει στο Άρθρο 4 του Συντάγματος και στο Άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Η θέσπιση μακροχρόνιου καθεστώτος «ομηρίας» (έως 5 έτη) αποκλειστικά για ψυχικές παθήσεις συνιστά έμμεση διάκριση και εντείνει το κοινωνικό στίγμα, χωρίς να υφίσταται επαρκής ιατρική τεκμηρίωση που να δικαιολογεί τόσο μεγάλη χρονική απόκλιση σε σχέση με τις σωματικές παθήσεις (παραβίαση αρχής αναλογικότητας).
2. Επαγγελματικός Αποκλεισμός (Οδηγία 2000/78/ΕΚ) Η πενταετής διάρκεια αναβολών καθυστερεί υπέρμετρα την οριστική κρίση της σωματικής ικανότητας, στερώντας από τους πολίτες το Πιστοποιητικό Στρατολογικής Κατάστασης (Τύπου Α). Το έγγραφο αυτό είναι απαραίτητο για διορισμό στο Δημόσιο και συχνά προαπαιτούμενο στον ιδιωτικό τομέα. Συνεπώς, η ρύθμιση οδηγεί σε μακροχρόνιο επαγγελματικό αποκλεισμό ατόμων που ήδη ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ:
Για την άρση των ανωτέρω στρεβλώσεων και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος, προτείνονται οι εξής τροποποιήσεις:
Εξίσωση Χρονικών Ορίων: Άμεση τροποποίηση του άρθρου ώστε το ανώτατο όριο αναβολών να είναι ενιαίο (2 έτη) για όλες τις παθήσεις, ανεξαρτήτως αν είναι σωματικές ή ψυχικές.
Θεσμοθέτηση «Διαδικασίας Ταχείας Κρίσης» (Fast-Track): Δυνατότητα οριστικής απαλλαγής (Ι5) από το πρώτο έτος, χωρίς την υποχρέωση εξάντλησης του ορίου αναβολών, εφόσον προσκομίζονται γνωματεύσεις από Δημόσιο Φορέα ή Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) που πιστοποιούν το μη αναστρέψιμο της πάθησης.
Διασύνδεση με ΚΕΠΑ: Υποχρεωτική αποδοχή των αποφάσεων των ΚΕΠΑ από τις υγειονομικές επιτροπές του στρατού μέσω ψηφιακής διαλειτουργικότητας, προς αποφυγή ταλαιπωρίας του πολίτη και μείωση του διοικητικού φόρτου.
Προσωρινό Πιστοποιητικό Εργασίας: Θεσμοθέτηση χορήγησης βεβαίωσης νόμιμης αναβολής, η οποία θα επέχει θέση πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης αποκλειστικά για την αγορά εργασίας, ώστε να μην παρεμποδίζεται η επαγγελματική πορεία του πολίτη όσο εκκρεμεί η οριστική κρίση της υγείας του.
Η υιοθέτηση των παραπάνω θα διασφαλίσει ότι η Ελλάδα εναρμονίζεται πλήρως με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο, προστατεύοντας τα δικαιώματα των πολιτών της στην εργασία και την αξιοπρέπεια.
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΧΩΡΙΣ ΗΛΙΚΙΑΚΟ ΟΡΙΟ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΝΣΤΕΣ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΝΑΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΑΔΕΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΤΑΝ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ.
Προτεινω στην παραγραφο 1 του αρθρου 223 να γινει η εξης αντικατασταση:
Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.Ενω οσοι απεκτησαν την Ελληνκη Ιθαγενεια με οποιαδηποτε διαδικασια προβλεπεται απο την Νομοθεσια για την Κτηση της Ελληνικης Ιθαγενειας απο Αλλογενεις Αλλοδαπους και απο Ομογενεις Αλλοδαπους και πριν την αποκτηση της ηταν ειτε κατοχοι οποιουδηποτε Τιτλου Νομιμης Διαμονης και Εργασιας στην Ελλαδα ειτε κατοχοι Ειδικου Δελτιου Ταυτοτητας Ομογενους και εφοσον τουλαλαχιστον για τρια συνεχομενα ετη ειτε για περισσοτερα συνεχομενα ετη πριν την αποκτηση της Ελληνικης Ιθαγενειας ηταν μονιμοι κατοικοι Ελλαδας,χωρις κανενα ηλικιακο περιορισμο μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.
Ενω για τους Ελληνες μεταναστες εως τωρα οι οποιοι για επτα συνεχομενα ετη ειναι μονιμοι κατοικοι για παραδειγμα στις Δυτικοευρωπαϊκές χωρες , στην Αμερικη και την Αυσταραλια υπηρξε εως τωρα η προβλεψη για αναβολη αοριστου χρονου η οποια και για οσους συμπληρωσαν τα επτα συνεχομενα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο και προλαβαν και εκαναν αιτηση και οσοι θα προλαβουν μεχρι 31 Δεκεμβριου 2025 η αναβολη αοριστου χρονου θα ισχυει ακομη με βαση την προηγουμενη Νομοθεσια Άρθρο 25 του Νομου 3421/2005 , καθως απο 1Ιανουαριου 2026 συμφωνα με το νεο Νομοσχεδιο που παρουσιαζει το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας καταργειται μονο η δυνατοτητα του αιτηματος για τους Ελληνες Πολιτες που συμπληρωνουν επτα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο ,τωρα λοιπον οσοι Ελληνες Πολιτες λοιπον μεσα στο 2025 και τα προηγουμενα ετη εχουν λαβει αναβολη αοριστου χρονου με βαση τα επτα ετη συνεχομενης διαμονης στο εξωτερικο θα συνεχισουν να την εχουν συμφωνα με το Άρθρο 25 του Νομου 3421/2005 και απο το νεο ετος 2026 και μετα με μοναδικο ορο να μην κατοικησουν μονιμα στην Ελλαδα καποια στιγμη στο μελλον.Αυτοι οι Ελληνες Πολιτες οταν αποκτουν Υπηκοοτητα στις χωρες διαμονης τους και γινονται για παραδειγμα Πολιτες Βρετανοι ειτε Ολλανδοι ειτε Αμερικανοι ειτε Αυστραλοι ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ.
Ενω εμεις εδω στην Ελλαδα απο την αλλη υποχρεωνουμε σε Στρατιωτικη Θητεια τους μεταναστες που ζουν και εργαζονται στην Ελλαδαι οταν γινουν Ελληνες Πολιτες και Πολιτες της Ευρωπαικης Ενωσης ταυτοχρονα, και ετσι αναγκαζονται να σταρτολογηθουν επι ισοις οροις με τον γηγενη πλυθυσμο.
Παραδειγμα ενας μεταναστης 30 ετων με καταγωγη απο το Μπαγκλαντες ο οποιος κατοικει μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα για τουλαχιστον δεκαπεντε χρονια ειναι παντρεμενος εχει δυο παιδια με την συζυγο του και θελει να γινει συμφωνα με την Νομοθεσια Ελληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης θα πρεπει για δωδεκα ειτε για εννια μηνες να βρισκεται εκτος οικογενειακων υποχρεωσεων,συμμετοχης στο οικογενειακο εισοδημα και μακρια απο την ανατροφη των παιδιων του δηλαδη να περασει την διαδικασια της στρατολογησης επι ισοις οροις με εναν Ελληνα 23 χρονων τελειοφοιτο Πανεπιστημιου ο οποιος ειναι αγαμος δεν εχει οικογενειακες υποχρεωσεις που τον στηριζουν οικονομικα οι γονεις του οι οποιοι ειναι Δημοσιοοι Υπαλληλοι.Γιατι αυτος ο μεταναστης και οποιοσδηποτε μεταναστης οταν γινονται Ελληνες Πολιτες να μην εχουν τουλαχιστοςν την δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων τους υποχρεωσεων.
Αλλο παραδειγμα ενας μεταναστης 36 ετων με καταγωγη απο την Γεωργια κατοικει τουλαχιστον εικοσι χρονια μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα ο οποιος ειναι παντρεμενος και εχει ενα παιδι με τη συζηγο του αποκτα την Ελληνικη Ιθαγενεια γινεται Ελληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης ναι μεν του δινει το Νομοσχεδιο αυτο την δυνατοτητα εξαμηνης θητειας αλλα και παλι αυτος ο ανθρωπος θα πρεπει για εξι μηνες να μην συμμετεχει στο οικογενειακο εισοδημα και στην ανατροφη του παιδιου του.Γιατι και σε αυτη την περιπτωση δεν υπαρχει δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων.
Σωστο,ηθικο,ορθο και δικαιο ειναι: ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΒΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΟΛΔΑΒΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΙΝΔΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΦΡΙΚΑΝΟΣ ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ ΟΠΟΙΑ ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΧΩΡΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΟΤΑΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ θα επρεπε να τους δινονταν η δυνατοτητα αιτηματος εφοσον το επιθυμει καποιος απο αυτους τους ανθρωπους για Απαλλαγη για ανθρωπιστικους και κοινωνικους λογους ειτε αιτηματος εφοσον το επιθυμει καποιος απο αυτους και για Αναβολη αοριστου χρονου,αλλιως εαν καποιος το επιθυμει μπορει να υπηρετησει στρατιωτικη θητεια. Δυνατοτητα αιτηματος για Απαλλαγη ειτε για Αναβολη αριστου χρονου το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας δεν τους δινει ας τους δωσει λοιπον τουλαχιστον την δυνατοτητα της εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων χωρις κανενα ηλικειακο οριο. Αφου το ποσο εξαγορας απο 1 Ιανουαριου 2026 θα ειναι 1.500 ευρω για καθε μηνα θητειας εαν το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας εφαρμοσει αυτην εδω την προταση για δυνατοτητα εξαγορα της στρατιωτικης θητειας στους μεταναστες που αποκτουν την Ελληνικη Ιθαγενεια χωρις κανενα ηλικειακο οριο αυτο θα σημαινει και επιπλεον χρηματα στον κρατικο προυπολογισμο.
Ενοειται οτι η δυνατοτητητα εξαγορας των στρατιτικων υποχρεωσεων χωρις ηλικιακο περιορισμο πρεπει να αφορα ολους τους μεταναστες που αποκτουν την Ελληνικη Ιθγενεια εγγαμους και αγαμους ,παρολο που αναφερθηκα σε πραδειγματα πιο πανω με οικογενειαρχες δηλαδη με εγγαμους μεταναστες.
Ως Έλληνας του εξωτερικού, αισθάνομαι ότι το παρόν νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τον απόδημο ελληνισμό ως μια κατηγορία πολιτών που τιμωρείται επειδή επέλεξε να ζήσει και να εργαστεί στο εξωτερικό χτίζοντας τη ζωή με βάση ένα υπάρχον νομικό πλαίσιο και κινδυνεύουν να βρεθούν αιφνιδιαστικά σε καθεστώς διαρκούς ανυποταξίας. Η ουσιαστική κατάργηση της δυνατότητας ΜΚΕ χωρίς επαρκή και μακροχρόνια μεταβατική περίοδο για όλους δεν προσφέρει καμία ουσιαστική λύση απλώς αποκόπτει κι άλλο την εμπιστοσύνη κράτους–πολίτη και δυναμιτίζει κάθε σκέψη επαναπατρισμού.
Πέρα από τις ρυθμίσεις, υπάρχει και η ουσία: οι νέοι του εξωτερικού δεν αρνούνται τη θητεία από αδιαφορία, αλλά επειδή δεν μπορούν να εγκαταλείψουν δουλειά, υποχρεώσεις και οικογένεια για έναν χρόνο. Το αφήγημα της «θητείας-ευκαιρίας» δεν πείθει όταν το κράτος δεν έχει καταφέρει επί δύο χρόνια να ολοκληρώσει ούτε τον διαγωνισμό για 50.000 tablet του προγράμματος «Αναβάθμιση Ψηφιακών Δεξιοτήτων στη Στρατιωτική Θητεία». (https://greece20.gov.gr/?tenders=programma-anavathmisis-psifiakon-dexiotiton-stin-stratiotiki-thiteia) Αν δεν μπορεί να υλοποιηθεί μια τόσο βασική προμήθεια, είναι εύλογη η αμφιβολία για το αν θα υπάρξει πραγματική αξιοποίηση δεξιοτήτων. Για τους περισσότερους, η θητεία παραμένει μια δυσανάλογη προσωπική και επαγγελματική θυσία χωρίς κανένα ώφελος. Η προσδοκία ότι Έλληνες του εξωτερικού θα εγκαταλείψουν τη ζωή τους για να επιστρέψουν υπό αυτές τις συνθήκες είναι απλώς μη ρεαλιστική το πιθανότερο είναι ότι δεν θα γυρίσουν και θα συνεχίσουν να ζουν και να δημιουργήσουν τις οικογένειες τους στα κράτη όπου έχουν πλέον διαμορφώσει τη ζωή και την καριέρα τους.
Η μείωση της επιτρεπόμενης παραμονής των ανυπότακτων εξωτερικού στην Ελλάδα από 30 ημέρες σε μόλις 4 θεωρώ έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το Άρθρο 108 του Συντάγματος, που επιτάσσει στο κράτος να διατηρεί και να ενισχύει τους δεσμούς των αποδήμων με τη μητέρα πατρίδα — όχι να τους απομακρύνει. Κανείς δεν θα μπορεί να σταθεί δίπλα στην οικογένειά του σε περιπτώσεις ανάγκης λόγω υγείας ή απώλειας κάποιου συγγενικού προσώπου.
Το αποτέλεσμα δεν θα είναι η επιστροφή νέων ανθρώπων για να υπηρετήσουν, αλλά η περαιτέρω απομάκρυνσή τους. Παρά την προσπάθεια για brain gain, το παρόν νομοσχέδιο εκπέμπει αποτρεπτικά μηνύματα και καθιστά δυσκολότερη κάθε σκέψη επιστροφής. Δεν επιλύει προβλήματα, δημιουργεί νέα και οδηγεί ακόμη περισσότερους Έλληνες του εξωτερικού να χτίσουν οριστικά το μέλλον και την οικογένειά τους αλλού.
Προτείνω οι διατάξεις για τους ΜΚΕ και την εξαγορά να ισχύουν όπως είναι ήδη για όσους έχουν συμπληρώσει τα 18 την 01.01.2026, ώστε να μην διαλυθεί η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία του κράτους έναντι των πολιτών. Έτσι οποιοσδήποτε «νέος» θα μπορεί να ξέρει πριν φύγει ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο και οι συνέπειες που θα έχει. Προτείνω επίσης να μην μειωθεί ο αριθμός εισόδου στη χώρα στο αδιανόητο όριο των 4 ημερών τον χρόνο.
Σχόλιο επί του Άρθρου 242
Παράγραφος 8 – Αναβολές πριν τον νέο νόμο
Η παρ. 8, που αφορά όσους έχουν ήδη υπαχθεί σε διατάξεις αναβολών πριν την ψήφιση του νέου νόμου, εμφανίζεται ελλιπής σε σχέση με την αντίστοιχη μεταβατική του ν. 3421/2005. Χρειάζεται πολύ πιο αναλυτική ρύθμιση, ώστε να είναι σαφές για κάθε κατηγορία πολίτη (λόγοι υγείας, σπουδές, επαγγελματικοί λόγοι κ.λπ.) πώς επηρεάζεται από το νέο καθεστώς.
Παράγραφος 9 – Διδακτορικά και ιατρική ειδικότητα
Στην παρ. 9, σχετικά με κατόχους διδακτορικού και ιατρούς σε ειδικότητα, ορίζεται ότι θα αποφασίσει ο Υπουργός εντός δύο μηνών. Η προηγούμενη δυνατότητα αναβολής για διδακτορικό και ιατρική ιδιότητα καταργείται με άλλη διάταξη. Για μια τόσο κρίσιμη κατηγορία (επιστήμονες σε υψηλό επίπεδο σπουδών και ειδίκευσης) η διατύπωση είναι αόριστη και δημιουργεί έντονη ανασφάλεια. Απαιτείται σαφέστερο, άμεσα εφαρμόσιμο πλαίσιο, χωρίς να εξαρτάται από μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.
Παράγραφος 10 – Παλαιό καθεστώς Μονίμων Κατοίκων Εξωτερικού
Η παρ. 10 προβλέπει ότι όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις του παλαιού άρθρου για Μόνιμους Κατοίκους Εξωτερικού έως 31.12.2028 μπορούν να υπαχθούν στο παλαιό καθεστώς. Η προθεσμία αυτή είναι ιδιαίτερα στενή και άδικη για όσους βρίσκονται στο εξωτερικό σχετικά πρόσφατα (π.χ. 2–3 χρόνια) και είχαν βασίσει τον προγραμματισμό τους στην προσδοκία υπαγωγής στις παλιές διατάξεις.
Παράγραφος 11 περ. α – Διατήρηση ιδιότητας ΜΚΕ
Στην παρ. 11 περ. α ορίζεται ότι όσοι είχαν λάβει αναβολή ως Μόνιμοι Κάτοικοι Εξωτερικού διατηρούν την ιδιότητά τους, αλλά αν την χάσουν, δεν θα μπορούν να την ξαναποκτήσουν. Αυτό είναι υπερβολικά αυστηρό, ειδικά όταν δεν περιγράφονται καθαρά οι τρόποι απώλειας της ιδιότητας (π.χ. παρατεταμένη παραμονή στην Ελλάδα για λόγους υγείας ή οικογένειας).
Παράγραφος 14 – Όσοι έχουν ήδη κριθεί Ι5
Η παρ. 14, που αφορά όσους έχουν κριθεί Ι5 πριν την ψήφιση του νόμου, είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Παρότι αναφέρεται ότι δεν είναι υποχρεωμένοι να έχουν συμπληρώσει τα 5 έτη αναβολών, σε περίπτωση επανεξέτασης εάν κριθούν ικανοί (ακόμη και λόγω απλής μη προσέλευσης ή ελλιπών δικαιολογητικών), επανέρχονται στο νέο καθεστώς και υποχρεώνονται να συμπληρώσουν τα υπολειπόμενα έτη. Αυτό υπονομεύει την ασφάλεια δικαίου και τα κεκτημένα δικαιώματα όσων είχαν λάβει τελεσίδικη απαλλαγή.
Παράγραφος 16 – Μεταβατική για εξαγορά
Η παρ. 16, που διατηρεί την παλαιά τιμή εξαγοράς (810 €/μήνα) ως το 2030 για όσους είχαν συμπληρώσει τα 18, είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν επαρκεί. Πολλοί έχουν οργανώσει τη ζωή τους με βάση την εξαγορά στα 33 με συγκεκριμένους οικονομικούς όρους και το χρονικό περιθώριο έως 31.12.2030 ενδέχεται να μην επαρκεί στην πράξη, ιδίως σε ασταθείς οικονομικές συγκυρίες.
Παράγραφος 20 – Μεταβατική για ανυπότακτους εξωτερικού
Η παρ. 20 ορίζει ότι μέχρι 31.12.2028 οι ανυπότακτοι εξωτερικού θα μπορούν να εισέρχονται στη χώρα έως 30 ημέρες ετησίως και στη συνέχεια θα ισχύσει το εξαιρετικά περιοριστικό όριο των 4 ημερών. Όπως αναφέρθηκε και στο σχόλιο για το Άρθρο 222, αυτό αποτελεί μέτρο δυσανάλογο και σε βάθος χρόνου θα αποκόψει οριστικά μεγάλο μέρος της ελληνικής διασποράς από τη χώρα.
Συνολικά, για το Άρθρο 242 ζητούνται:
1. Αναλυτικότερες και δικαιότερες μεταβατικές ρυθμίσεις, ανά κατηγορία (υγεία, ΜΚΕ, σπουδές, επαγγελματικοί λόγοι).
2. Ρητή προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων όσων έχουν ήδη απαλλαγεί (Ι5), χωρίς να κινδυνεύουν να «ξαναμπούν στο σύστημα» υπό πολύ αυστηρότερους όρους.
3. Ευρύτερο χρονικό και ουσιαστικό πλαίσιο για όσους ζουν στο εξωτερικό (ΜΚΕ, ανυπότακτοι εξωτερικού), ώστε να μη δημιουργούνται ακραίες αδικίες και αποκλεισμός από την Ελλάδα.
Σχόλιο επί του Άρθρου 222 παρ. 3
Στην παρ. 3 προβλέπεται ότι οι ανυπότακτοι εξωτερικού δεν θα μπορούν να επισκέπτονται την Ελλάδα για περισσότερες από 4 ημέρες τον χρόνο, με δυνατότητα παράτασης έως 3 μήνες μόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικών καταστροφικών συνθηκών στη χώρα διαμονής τους. Με τη μεταβατική διάταξη του Άρθρου 242 παρ. 20 ορίζεται ότι μέχρι 31.12.2028 θα επιτρέπεται παραμονή έως 30 ημέρες και από 1.1.2029 θα ισχύσει το όριο των 4 ημερών.
Η ρύθμιση αυτή είναι υπερβολικά περιοριστική και ουσιαστικά αποκόπτει τους Έλληνες του εξωτερικού από την πατρίδα, τις οικογένειες και τους οικείους τους. Τέσσερις ημέρες ετησίως δεν επαρκούν ούτε για μια στοιχειώδη επίσκεψη σε γονείς, παιδιά ή ηλικιωμένους συγγενείς, πόσο μάλλον για συμμετοχή σε σημαντικά οικογενειακά γεγονότα (γάμους, κηδείες, βαπτίσεις) ή για ρύθμιση προσωπικών/επαγγελματικών υποθέσεων.
Πρόκειται για μέτρο που ανταγωνίζεται ακόμη και περιορισμούς που επιβάλλονται σε ποινικά καταδικασμένους, ενώ εδώ αφορά ανθρώπους που εργάζονται, σπουδάζουν ή ζουν στο εξωτερικό και δεν έχουν διαπράξει κανένα άλλο αδίκημα πέραν της ανυποταξίας.
Ζητούνται:
1. Να διατηρηθεί ένα εύλογο όριο παραμονής (τουλάχιστον 30 ημέρες ετησίως) για τους ανυπότακτους εξωτερικού, ώστε να είναι δυνατή η διατήρηση στοιχειωδών οικογενειακών και κοινωνικών δεσμών με την Ελλάδα.
2. Να εξεταστούν εναλλακτικοί, ηπιότεροι τρόποι πίεσης (οικονομικά αντικίνητρα, διευκολύνσεις σε περίπτωση τακτοποίησης κ.λπ.), αντί για τόσο ακραίο περιορισμό της φυσικής παρουσίας στη χώρα.
Σχόλιο επί του Άρθρου 223 παρ. 1 και 2, σε συνδυασμό με Άρθρο 242 παρ. 16
Το Άρθρο 223 παρ. 1–2 αυξάνει το ηλικιακό όριο για την εξαγορά των στρατιωτικών υποχρεώσεων στα 40 έτη και το μηνιαίο αντίτιμο στα 1.500 ευρώ. Παράλληλα, στην Άρθρο 242 παρ. 16 προβλέπεται ότι όσοι ήταν άνω των 18 ετών όταν ψηφίστηκε ο νόμος μπορούν να εξαγοράσουν στα 33 έτη με την παλιά τιμή (810 €/μήνα) μέχρι 31.12.2030.
Χιλιάδες νέοι και νέες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, καθώς και επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης (γιατροί, ερευνητές, μηχανικοί κ.ά.), έχουν οργανώσει τον επαγγελματικό και προσωπικό τους προγραμματισμό πάνω στο προϋπάρχον πλαίσιο εξαγοράς (ηλικία 33, 20ήμερη θητεία, 810 €/μήνα). Η αιφνίδια μεταβολή των όρων:
• ανατρέπει τον δικαιολογημένο προγραμματισμό ζωής πολλών ανθρώπων,
• δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας και τιμωρητικής αντιμετώπισης,
• λειτουργεί αντίθετα προς τις πολιτικές για αναστροφή του brain drain και επιστροφή εξειδικευμένων επιστημόνων στην Ελλάδα.
Η αρχή της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου επιβάλλει οι τόσο κρίσιμες αλλαγές:
• να εισάγονται με επαρκή και δίκαιη μεταβατική περίοδο,
• να μη θίγουν δυσανάλογα όσους έχουν ήδη οργανώσει τη ζωή τους με βάση το προηγούμενο πλαίσιο.
Ιδίως για τους γιατρούς που εξειδικεύονται στο εξωτερικό ή υπηρετούν στο ΕΣΥ, υπολογίζοντας ότι θα μπορέσουν να εξαγοράσουν στα 33, η νέα ρύθμιση λειτουργεί αποθαρρυντικά ως προς τη συνέχιση ή την επιστροφή τους στην Ελλάδα.
Ζητούνται:
1. Διατήρηση της δυνατότητας εξαγοράς σε ηλικία 33 ετών με το παλαιό αντίτιμο για όλους όσοι έχουν ήδη δομήσει τον επαγγελματικό τους προγραμματισμό πάνω σε αυτό το καθεστώς, πέραν της στενής μεταβατικής της Άρθρου 242 παρ. 16.
2. Σε κάθε περίπτωση, μείωση του νέου αντιτίμου των 1.500 €/μήνα σε ένα επίπεδο πιο κοντά στο προηγούμενο, ώστε να είναι ρεαλιστικά καταβλητό και να μην καταλήγει στην πράξη απαγορευτικό.
3. Σαφής και δίκαιη μεταβατική περίοδος, με ενημέρωση και δυνατότητα προσαρμογής, ώστε να προστατεύεται η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των πολιτών και να μη δημιουργούνται ακραίες αδικίες.
Σχόλιο επί του Άρθρου 228 παρ. 1 (και εν γένει των Άρθρων 225–231)
Στο Άρθρο 228 παρ. 1, η αναγνώριση της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης παραμένει εξαιρετικά συγκεντρωτική, καθώς εξαρτάται από τον Υπουργό, σε συνδυασμό με γνωμοδότηση Νομικού Συμβουλίου. Η διαδικασία αυτή:
• αφήνει ευρύ περιθώριο διακριτικής ευχέρειας,
• ενδέχεται να οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση μεταξύ πολιτών με παρόμοια πεποίθηση,
• δεν αντανακλά τον σύγχρονο ευρωπαϊκό προσανατολισμό για ευρεία και θεσμικά κατοχυρωμένη πρόσβαση σε εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία.
Θα ήταν πιο σύγχρονη και διαφανής επιλογή να αναγνωριστεί ότι η άρνηση στράτευσης για λόγους συνείδησης αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, και η εναλλακτική υπηρεσία να αντιμετωπίζεται ως μορφή κοινωνικής θητείας, διαθέσιμη σε όσους το επιθυμούν, ακόμη και αν συνεπάγεται ορισμένους επιπλέον μήνες σε σχέση με την κλασική θητεία.
Ζητούνται:
1. Αποσύνδεση της αναγνώρισης αντιρρησιών συνείδησης από υπερβολικά συγκεντρωτικές και πολιτικοποιημένες διαδικασίες και θέσπιση σαφών, αντικειμενικών και διαφανών κριτηρίων.
2. Αντιμετώπιση της εναλλακτικής υπηρεσίας ως πλήρως ισότιμης με τη στρατιωτική θητεία, με όρους που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θρησκευτικές/φιλοσοφικές πεποιθήσεις των πολιτών.
Σχόλιο επί του Άρθρου 211 παρ. 3
Στην παρ. 3, προβλέπεται ότι για να κινηθεί η διαδικασία μέσω φρουραρχείου απαιτείται υποχρεωτικά χαρτί δημοσίου νοσοκομείου ή πιστοποίηση ΚΕΠΑ. Επιπλέον, για όσους έχουν συμπληρώσει τα έτη και κατευθύνονται προς τελική απαλλαγή, απαιτείται υποχρεωτικά ΚΕΠΑ, αλλιώς δεν μπορούν να προχωρήσουν μέσω αυτής της οδού.
Αυτό αποκλείει στην πράξη:
• όλους όσοι παρακολουθούνται σταθερά και μακροχρόνια από ιδιώτη ψυχίατρο,
• ακόμα και όταν υπάρχει πλήρης ιατρικός φάκελος με διαγνώσεις, φαρμακευτική αγωγή και πορεία νόσου.
Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 3418/2005, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 6 του ν. 3627/2007, τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι γνωματεύσεις που εκδίδονται από νόμιμα ασκούντες το επάγγελμα ιατρού, είτε σε δημόσιο είτε σε ιδιωτικό πλαίσιο, έχουν το ίδιο κύρος ενώπιον των αρχών. (ehde.hmu.gr)
Η υποχρεωτική θέση του ΚΕΠΑ ως μοναδικής ουσιαστικά «πύλης» για την τελική απαλλαγή οδηγεί σε:
• σημαντικές καθυστερήσεις,
• επιβάρυνση ενός ήδη επιβαρυμένου συστήματος,
• και αχρείαστη ψυχική φθορά για τους ενδιαφερομένους.
Ζητούνται:
1. Αναγνώριση της γνωμάτευσης ιδιώτη ψυχιάτρου ως επαρκούς για την έναρξη διαδικασίας μέσω φρουραρχείου, υπό την προϋπόθεση πλήρους και τεκμηριωμένου ιατρικού φακέλου.
2. Μη αποκλειστική χρήση των ΚΕΠΑ ως προϋπόθεσης τελικής απαλλαγής, αλλά δυνατότητα οριστικής κρίσης και βάσει επαρκών γνωματεύσεων ιδιωτών και δημοσίων ψυχιάτρων, μέσω της ΕΔΥΨΕ.
3. Διασφάλιση ότι δεν δημιουργούνται έμμεσες διακρίσεις εις βάρος όσων δεν έχουν πρόσβαση ή δεν έχουν ακόμα ολοκληρώσει διαδικασίες ΚΕΠΑ.
Σχόλιο επί του Άρθρου 216 παρ. 1 και 2
Στο Άρθρο 216 καθορίζονται οι κατηγορίες που εγγράφονται στην εφεδρεία (παρ. 1) και το ηλικιακό όριο υποχρεώσεων εφεδρείας, το οποίο φθάνει έως τα 60 έτη (παρ. 2).
Ένα τόσο υψηλό όριο:
• δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες,
• επιβαρύνει περιττά πολίτες σε ώριμη ηλικία, με οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις,
• δημιουργεί μια αίσθηση διαρκούς στρατιωτικής εκκρεμότητας επί δεκαετίες, χωρίς σαφή αναλογικότητα μεταξύ οφέλους για την άμυνα και βάρους για τον πολίτη.
Ζητούνται:
1. Επανεξέταση του ανώτατου ηλικιακού ορίου εφεδρείας και ευθυγράμμισή του με ρεαλιστικά επιχειρησιακά δεδομένα και με σεβασμό στη ζωή και στα δικαιώματα των πολιτών.
2. Διευκρίνιση των περιπτώσεων και της συχνότητας ενεργοποίησης των εφέδρων, ώστε να αποφεύγεται η αίσθηση μόνιμης «στρατιωτικής ομηρίας» μέχρι τα 60.
Σχόλιο επί του Άρθρου 217 παρ. 1 και 3
Στο Άρθρο 217 παρ. 1 ορίζονται οι υποχρεώσεις των εφέδρων, ενώ στην παρ. 3 προβλέπονται πρόστιμα μη τήρησης των υποχρεώσεων αυτών, έως και 1.000 ευρώ.
Η οικονομική κύρωση πρέπει να είναι:
• αναλογική προς τη βαρύτητα της παράβασης,
• αποτρεπτική μεν, όχι όμως δυσανάλογα τιμωρητική, ιδίως για ανέργους, χαμηλόμισθους και οικογενειάρχες.
Πρόστιμα της τάξης των 1.000 ευρώ για κάθε παράβαση μπορεί να οδηγήσουν σε υπερχρέωση και κοινωνικό αποκλεισμό, χωρίς αντίστοιχο ουσιαστικό όφελος για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Ζητούνται:
1. Κλιμακωτό σύστημα προστίμων, ανάλογα με τη βαρύτητα και την επαναληψιμότητα της παράβασης.
2. Ρητή πρόβλεψη για οικονομική και κοινωνική κατάσταση του εφέδρου (άνεργοι, ΑμεΑ, γονείς ανηλίκων κ.λπ.) κατά την επιμέτρηση της κύρωσης.
3. Δυνατότητα αντικατάστασης μέρους των προστίμων με μορφές κοινωνικής προσφοράς ή άλλων μη καθαρά χρηματικών κυρώσεων.
Σχόλιο επί του Άρθρου 193 παρ. 2 και παρ. 6 περ. α
Στο Άρθρο 193 παρ. 2, η νέα προϋπόθεση για να αναγνωριστεί κάποιος ως Μόνιμος Κάτοικος Εξωτερικού (π.χ. διαμονή στο εξωτερικό από 16–19 ετών με λιγότερους από 6 μήνες παραμονής στην Ελλάδα) εισάγει ένα πολύ στενό και άκαμπτο πλαίσιο, που δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες συνθήκες κινητικότητας (σπουδές, εποχική εργασία, βραχείες επιστροφές στην οικογένεια κ.λπ.).
Επιπλέον, στην παρ. 6 περ. α, η πρόβλεψη ότι ένας ήδη αναγνωρισμένος Μόνιμος Κάτοικος Εξωτερικού χάνει την ιδιότητά του εάν παραμείνει στην Ελλάδα πάνω από 6 μήνες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, είναι υπερβολικά αυστηρή. Δεν λαμβάνει υπόψη καταστάσεις όπως:
• μακροχρόνια νοσηλεία ή φροντίδα συγγενών,
• μεταβατικές περίοδοι αναζήτησης εργασίας,
• προσωρινή επιστροφή λόγω οικογενειακών ή επαγγελματικών υποχρεώσεων.
Η απώλεια της ιδιότητας ΜΚΕ συνεπάγεται σοβαρές συνέπειες (υποχρέωση κατάταξης, πρόστιμα, περιορισμούς μετακινήσεων), οι οποίες δεν πρέπει να εξαρτώνται από ένα τόσο σκληρό και μη ευέλικτο όριο.
Ζητούνται:
1. Πιο ευέλικτα και ρεαλιστικά κριτήρια από αυτά της παρ. 2 για την απόκτηση της ιδιότητας ΜΚΕ, ώστε να καλύπτονται πραγματικά όσοι έχουν μεταφέρει τη ζωή και το κέντρο των συμφερόντων τους στο εξωτερικό.
2. Τροποποίηση της παρ. 6 περ. α ώστε να μην οδηγεί σε απώλεια της ιδιότητας ΜΚΕ για κάθε παραμονή άνω των 6 μηνών εντός ενός ημερολογιακού έτους, αλλά να επιτρέπεται ένα εύλογο χρονικό περιθώριο παραμονής στη χώρα, ιδίως για σοβαρούς οικογενειακούς, ιατρικούς ή επαγγελματικούς λόγους.
Σχόλιο επί του Άρθρου 208 παρ. 4 βα, παρ. 6, 7, 8 και 9
Στην παρ. 4 βα προβλέπεται ότι, για την εξέταση από ΕΔΥΨΕ, απαιτείται υποχρεωτικά γνωμάτευση ΚΕΠΑ ή ιατρού Επιμελητή Α’/Συντονιστή σε δημόσιο νοσοκομείο ή δημόσια μονάδα ψυχικής υγείας, ενώ η γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου αναφέρεται ρητά ως προαιρετική.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 5 του ν. 3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 3627/2007, σύμφωνα με τα οποία τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωματεύσεις, όταν εκδίδονται από νόμιμα ασκούντες το επάγγελμα ιατρού, έχουν το ίδιο κύρος έναντι όλων των αρχών, ανεξαρτήτως εάν προέρχονται από γιατρούς του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ. ή ιδιώτες. (ehde.hmu.gr)
Η υποβάθμιση της γνωμάτευσης του ιδιώτη ψυχιάτρου σε «δευτερεύον» στοιχείο, που δεν αρκεί από μόνο του για την παραπομπή και κρίση από την ΕΔΥΨΕ, παραβιάζει στην πράξη την αρχή της ισοτιμίας της ιατρικής υπογραφής. Είναι αδιανόητο να αγνοείται ή να μη θεωρείται επαρκές ένα πλήρες ιατρικό ιστορικό, με πολυετή παρακολούθηση από ιδιώτη ψυχίατρο, μόνο και μόνο επειδή δεν φέρει σφραγίδα δημόσιου νοσοκομείου ή ΚΕΠΑ.
Στην παρ. 6, η απαίτηση για πέντε (5) έτη αναβολών σε συνδυασμό με πιστοποίηση ΚΕΠΑ για την τελική απαλλαγή επιτείνει το πρόβλημα που δημιουργείται ήδη με το Άρθρο 183. Αντί να οδηγούμαστε σε έγκαιρη, οριστική και ανθρώπινη ρύθμιση για όσους δεν μπορούν να υπηρετήσουν, δημιουργείται ένα σύστημα που κρατά τους πολίτες σε παρατεταμένο ψυχολογικό και επαγγελματικό «limbo».
Η παρ. 7 προβλέπει αρχικά «ψυχομετρικές διαδικασίες» (χωρίς σαφή περιγραφή) και, εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα, «απολύτως απαραίτητη εκούσια ψυχιατρική νοσηλεία» για σκοπούς εκτίμησης. Σε συνδυασμό με την παρ. 9, όπου η άρνηση αυτών των διαδικασιών εξομοιώνεται πρακτικά με μη εμφάνιση στην επιτροπή και οδηγεί σε ανυποταξία, διαμορφώνεται ένα πιεστικό και εν δυνάμει εκβιαστικό πλαίσιο για άτομα που ήδη βρίσκονται σε ψυχική ευαλωτότητα.
Στην παρ. 8, η πρόβλεψη ότι οι ΕΔΥΨΕ θα ζητούν πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας του ενδιαφερομένου αγγίζει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα υγείας. Τα δεδομένα υγείας ανήκουν στις «ειδικές κατηγορίες δεδομένων» του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR, Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679) και οποιαδήποτε πρόσβαση επιτρέπεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις αναγκαιότητας, αναλογικότητας και με επαρκείς εγγυήσεις προστασίας. (gdpr-info.eu)
Ζητούνται:
1. Τροποποίηση της παρ. 4 βα ώστε να αναγνωρίζεται ρητά ότι η γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου, πλήρως τεκμηριωμένη, αρκεί αυτοτελώς για παραπομπή και κρίση από ΕΔΥΨΕ, σε συμμόρφωση με τον ν. 3418/2005 και τον ν. 3627/2007.
2. Ελάφρυνση ή εξατομίκευση της απαίτησης της παρ. 6 για πενταετή αναβολή σε περιπτώσεις σοβαρών, χρόνιων ψυχικών νοσημάτων, ώστε να μην παρατείνονται αδικαιολόγητα η αβεβαιότητα και η επαγγελματική αναστολή.
3. Σαφής ορισμός των «ψυχομετρικών διαδικασιών» της παρ. 7 και ρητή πρόβλεψη ότι η άρνηση νοσηλείας δεν μπορεί να εξομοιώνεται με ανυποταξία, αλλά να υπάρχουν εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης.
4. Στην παρ. 8, να προβλεφθούν αυστηρές εγγυήσεις προστασίας δεδομένων (σκοπός, έκταση, χρόνος τήρησης, δυνατότητα αντίρρησης) σε πλήρη συμβατότητα με τον GDPR και τις αρχές της αναγκαιότητας και αναλογικότητας.
Σχόλιο επί του Άρθρου 183 παρ. 2 περ. β
Η πρόβλεψη για μέγιστο όριο αναβολής πέντε (5) ετών ειδικά για τα ψυχικά νοσήματα, σε συνδυασμό με τον περιορισμό σε αναβολές ενός έτους ή εξαμήνου κάθε φορά, συνιστά μία ρύθμιση που οδηγεί σε παρατεταμένη εκκρεμότητα για μια ιδιαίτερα ευάλωτη κατηγορία πολιτών.
Οι ψυχικές ασθένειες δεν διαφέρουν νομικά ούτε ιατρικά από τις σωματικές παθήσεις. Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα άρθρα 21 και 26, απαγορεύει κάθε διάκριση, μεταξύ άλλων και λόγω αναπηρίας ή κατάστασης υγείας, και αναγνωρίζει το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες στην κοινωνική και επαγγελματική τους ένταξη. (europarl.europa.eu)
Η επιβολή ειδικής, αυστηρότερης και μακροχρόνιας διαδικασίας μόνο για τα ψυχικά νοσήματα, τη στιγμή που σε άλλα χρόνια ή σοβαρά σωματικά νοσήματα μπορεί να δοθεί νωρίτερα οριστική απαλλαγή, δημιουργεί έμμεση διάκριση εις βάρος των ατόμων με ψυχικές παθήσεις, αντίθετη και με την Οδηγία 2000/78/ΕΚ για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία. (eur-lex.europa.eu)
Επιπλέον, στην ελληνική πραγματικότητα, η εκπλήρωση ή απαλλαγή από τις στρατιωτικές υποχρεώσεις είναι προϋπόθεση για πρόσβαση σε πολλές θέσεις εργασίας, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Όταν ένας πολίτης δεν μπορεί να υπηρετήσει για ιατρικούς λόγους (χρόνια ψυχική νόσος, όπως μείζων κατάθλιψη, γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κ.λπ.) δεν μπορεί να «τιμωρείται» με πενταετή αποκλεισμό από το δικαίωμα στην εργασία, παραμένοντας σε ένα καθεστώς διαρκούς αβεβαιότητας.
Το Σύνταγμα (άρθρο 4 παρ. 2) προβλέπει μεν την υποχρέωση στράτευσης, δεν επιβάλλει όμως τη διατήρηση πολιτών σε μια τεχνητή, διαρκή εκκρεμότητα όταν υπάρχει ιατρικά διαπιστωμένη και διαρκής ανικανότητα. Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να εκδίδει οριστική κρίση απαλλαγής σε εύλογο χρόνο, ώστε ο πολίτης να μπορεί να οργανώσει τη ζωή και την επαγγελματική του πορεία.
Ζητείται:
1. Να μειωθεί το ανώτατο όριο των 5 ετών ειδικά για τα ψυχικά νοσήματα,
2. Να διασφαλιστεί ότι οι ψυχικές παθήσεις αντιμετωπίζονται ισότιμα με τις σωματικές, χωρίς πρόσθετους χρονικούς φραγμούς που οδηγούν σε έμμεση διάκριση σε βάρος των ατόμων με αναπηρίες.
Αξιότιμε κύριε Δένδια,
Η ρύθμιση που προωθείτε είναι καθαρή εκδικητικότητα. Ζω πέντε χρόνια στο εξωτερικό, δουλεύω, στέκομαι στα πόδια μου, και η μόνη μου ανάγκη είναι να βλέπω την οικογένειά μου λίγες ημέρες τον χρόνο. Με τη δική σας πρωτοβουλία, αυτή η ανάγκη γίνεται κάτι που μπορείτε να μου το αφαιρέσετε όποτε θέλετε.
Η ήδη υπάρχουσα διαδικασία είναι ταπεινωτική. Κάθε φορά πρέπει να αποδεικνύω ότι ζω στο εξωτερικό για να πάρω άδεια να περάσω τα σύνορα της ίδιας μου της χώρας. Και τώρα σχεδιάζετε να περιορίσετε την παρουσία μου σε τέσσερις ημέρες ετησίως. Αυτό εξαφανίζει κάθε ανθρώπινη επαφή με τους δικούς μου. Σβήνει την τελευταία μου σύνδεση με την Ελλάδα.
Καμία στρατιωτική ανάγκη δεν εξυπηρετεί αυτή η επίθεση. Καμία στρατηγική. Μόνο τιμωρία. Μια αυταρχική επίδειξη ισχύος εις βάρος ανθρώπων που δεν ενοχλούν κανέναν.
Και μέσα σε όλα αυτά, μιλάτε για «brain drain» και «ανάγκη να φέρουμε πίσω τους νέους». Ποιο brain drain ακριβώς. Όταν η ίδια η πολιτεία, με τέτοιες αποφάσεις, κάνει ό,τι μπορεί για να κρατήσει τους ανθρώπους της μακριά. Μια χώρα που διώχνει τα παιδιά της και μετά παριστάνει ότι τα θέλει πίσω. Μια ειρωνεία που δεν κρύβεται πια ούτε για τα μάτια του κόσμου.
Ζητώ άμεση αναθεώρηση. Οι 30 ημέρες είναι το ελάχιστο που επιτρέπει να διατηρούμε μια ελάχιστη σχέση με την οικογένεια και την πατρίδα. Ο περιορισμός που προωθείτε μας διαγράφει από την Ελλάδα πλήρως. Αν η πολιτεία επιθυμεί τόσο έντονα να μας απομακρύνει, η απομάκρυνση θα γίνει μόνιμη.
Με εκτίμηση,
Δημήτρης
Σχολιασμός επί των άρθρων 183, 208 και συναφών τους.
Τα συγκεκριμένα άρθρα καταπατούν βασικές αρχές του κοινωνικού κράτους, όπως θεμελιώνονται στο Σύνταγμα: το δικαίωμα στην υγεία, η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η μέριμνα για τους πιο ευάλωτους. Τις πιο θεμελιώδεις υποχρεώσεις του κράτους προς τους ευάλωτους τις κάνετε κουρελόχαρτο, με ρυθμίσεις που στην πράξη στερούν από ανθρώπους με σοβαρά ψυχικά νοσήματα την ελάχιστη προστασία που είχαν.
Τι πάτε να κάνετε, αλήθεια; Δεν υπάρχει απολύτως καμία πρόνοια για τους ανθρώπους με ψυχικά νοσήματα. Δεν μειώνετε απλά τον αριθμό των απαλλαγών, τον μηδενίζετε κυριολεκτικά. Και το ξέρετε πολύ καλά. Ξέρετε επίσης ότι δεν πρόκειται να βρεθεί διαθέσιμος Διευθυντής ή Επιμελητής Α’ σε δημόσια ψυχιατρική δομή.
Ανάθεμα αν σκεφτήκατε έστω κατ’ ελάχιστο τη ζημιά που θα προκαλέσετε σε ανθρώπους που παλεύουν καθημερινά για να σταθούν στα πόδια τους. Ντροπή σας. Και όλα αυτά για να μειώσετε τον αριθμό, ή μάλλον καλύτερα να μηδενίσετε τον αριθμό των απαλλαγών, σε ένα πλαίσιο που έχετε δημιουργήσει και που δεν προσφέρει τίποτα στους υπηρετούντες φαντάρους, οι οποίοι μέχρι και σήμερα το βιώνουν όλοι ως χάσιμο χρόνου και δαπάνη χρημάτων.
Απαιτείτε γνωματεύσεις από βαθμίδες γιατρών που ξέρετε ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες, και αυτό καθιστά το δικαίωμα στην απαλλαγή ανενεργό στην πράξη.
Και είναι επιλογή σας. Επιλογή που καταργεί δικαιώματα δια της πλαγίας οδού.
Αυτό που προωθείτε θα έχει πραγματικές, βαριές συνέπειες σε ανθρώπους και οικογένειες που ήδη κουβαλούν βάρος που ούτε φαντάζεστε. Το κόστος, ανθρώπινο, κοινωνικό και ηθικό, θα είναι τεράστιο.
Τέλος, απευθύνομαι σε όσους διαβάζουν αυτό το σχόλιο:
Μιλήστε με επαγγελματίες στον χώρο της ψυχικής υγείας, με συλλόγους, σωματεία, οικογένειες, με ανθρώπους που αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα. Ενημερώστε τον Τύπο. Μην αφήσετε αυτές τις ρυθμίσεις να περάσουν έτσι. Αφού το κράτος δείχνει να μην νοιάζεται για τίποτα πια, θα νοιαστούμε εμείς.
Ταπεινά, και με εκτίμηση.
Απόσυρση του νομοσχεδίου.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ
Είμαι πατέρας παιδιών που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό.
Τα παιδιά αυτά σπούδασαν στο εξωτερικό και μετέπειτα βρήκαν θέσεις εργασίας με μεγάλη δυσκολία αντιμετωπίζοντας σημαντικά εμπόδια και ανταγωνισμό. Τα παιδιά οργάνωσαν την ζωή τους και ανέλαβαν σημαντικές υποχρεώσεις με βάση τα κριτήρια του άρθρου 25 του Ν. 3421/2005.
Οι μεταβατικές διατάξεις στο άρθρο 242 του νομοσχεδίου που προτείνεται δεν καλύπτουν τα παιδιά μου και πολλούς άλλους Έλληνες που εργάζονται στο εξωτερικό από το 2022 και μετά και αυτά που πήγαν να σπουδάσουν στο εξωτερικό μετά το 2018. Ουσιαστικά οι προτάσεις σας έχουν αναδρομική ισχύ.
Οι Ελληνες που είναι ήδη εγκαταστημένοι στο εξωτερικό δεν μπορούν να παρατήσουν τις εργασίες τους για δώδεκα μήνες που με τόσο κόπο και δυσκολία απέκτησαν ούτε μπορούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει χωρίς τις απολαβές από τις εργασίες τους.
Οι Έλληνες αυτοί είναι οι καλύτεροι εκπρόσωποι της χώρας μας και δημιουργούν πολύ μεγαλύτερη προστιθεμένη αξία και όφελος στην χώρα μας από αυτό που θα χάσει από το να μην ολοκληρώσουν την στρατιωτική τους θητείας. Αυτά τα παιδιά διατηρούν και θέλουν να συνεχίσουν να διατηρήσουν δεσμούς με την Ελλάδα και να επενδύσουν στην χώρα μας όπως και να επιστρέψουν αν οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Αυτά τα παιδιά νιώθουν ότι τους τιμωρείτε και εξορκίζετε από την χώρα τους. Την ίδια απογοήτευση και θυμό νιώθουν οι γονείς τους όπως και τα υπόλοιπα μέλη των οικογενειών τους.
Φοβάμαι ότι αν δεν αλλάξουν οι μεταβατικές διατάξεις έτσι ώστε να προστατευτούν όλα οι Ελληνες που σας εμπιστεύτηκαν όπως και το Ελληνικό κράτος όταν οργάνωσαν τις ζωές τους στο εξωτερικό, πολλοί Έλληνες του εξωτερικού θα χάσουν τους δεσμούς τους με την χώρα μας και θα δημιουργήσουν δεσμούς σε άλλες χώρες. Εκτιμώ ότι αυτό θα αποφέρει στο σύνολο αρνητικά αποτελέσματα για την χώρα μας.
Σας παρακαλώ να επανεξετάσετε τις προτάσεις σας και να κρατήσετε σε ισχύ τις διατάξεις του άρθρου 25 του Ν 3421/2005 για όλους τους Έλληνες που ήδη βρίσκονται στο εξωτερικό στις 1.1.2026 και είναι άνω των 19 ετών.
Προς ΥΕΘΑ κ. Νίκο Δένδια
Έχετε μιλήσει στο παρελθόν για εκσυγχρονισμό της θητείας, μετατροπή της από «αγγαρεία» σε «ευκαιρία», υιοθέτηση φιλανδικού μοντέλου, και γενικότερα για μια σειρά πολύ θεμιτών και απαραίτητων βημάτων εκμοντερνισμού της θητείας.
Παρόλα αυτά στο παρόν νομοσχέδιο (με εξαίρεση την εθελοντική στράτευση γυναικών, και την κατάργηση της θητείας σε ΠΝ και ΠΑ, με εξαίρεση συγκεκριμένες ειδικότητες) δεν παρατηρείτε καμία ουσιαστική αλλαγή που βελτιώνει την ποιότητα της θητείας, αντιθέτως παρατηρείτε μια σειρά από οπισθοδρομικές διατάξεις που κυρίως αποσκοπούν στην δημιουργία μιας εικόνας πειθαρχίας χωρίς αυτή να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα.
Συγκεκριμένα:
– Αλλαγές ΜΚΕ: φαντάζομαι ότι σκοπός των νέων διατάξεων είναι η αποτροπή της μετανάστευση στο εξωτερικό για λόγους στράτευσης. Δεν θα αναλωθώ στο αν αυτό είναι μια πραγματικότητα, αλλά στο ουσιαστικό ζήτημα: που είναι ότι αυτά τα μέτρα θα έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα από το αναμενόμενο. Αντί για προσπάθεια επαναπατρισμού εξειδικευμένων Ελλήνων, κορυφαίων στον κλάδο τους, και την προσφορά τους στις ΕΔ μέσο των ικανοτήτων τους αλλά και της οικογένειας που θα φέρουν ή δημιουργήσουν, έχουμε την ώθηση τους προς μια πλήρη αποκοπή από την Ελλάδα, και συνεπώς οποιασδήποτε αξίας θα μπορούσαν να προσφέρουν.
– Αλλαγές σχετικά με αναβολές διακεκριμένων επιστημόνων και ιατρών: Άλλο ένα μέτρο που κάθε άλλο παρά εκσυγχρονισμό δεν αποτελεί. Αντί για μια προσπάθεια οι ΕΔ να μπορέσουν να επωμιστούν μέρος της υπεραξίας που παράγουν αυτοί οι άνθρωποι, το νομοσχέδιο απλά τους καταστρέφει την όποια σταδιοδρομία τους, και καλλιεργεί ένα αίσθημα απάθειας προς τις ΕΔ.
– Αλλαγές απαλλαγών για λόγους ψυχικής υγείας: Δεν θα αναλωθώ στο αν πραγματικά υπάρχει εκμετάλλευση των τωρινών διατάξεων, έχει αναλυθεί σε άλλα σχόλια. Θέλω μόνο να σημειώσω πως και αυτό το μέτρο, κάθε άλλο παρά εκσυγχρονισμός δεν είναι. Αντί να υπάρξουν ευκαιρίες άτομα με ψυχολογικά προβλήματα να προσφέρουν στις ΕΔ με τρόπο που δεν θα έβλαπτε την υγεία τους. Αντιμετωπίζονται ως ψεύτες και ωθούνται στο να εκπληρώσουν την στρατιωτική τους θητεία με τον ίδιο παρωχημένο τρόπο που ισχύει μέχρι και σήμερα, με ότι αυτό συνεπάγει (κίνδυνος στρατεύσιμων, αυτοκτονίες κτλ)
Θα μπορούσα να συνεχίσω, αλλά θεωρώ ότι η θέση μου είναι ξεκάθαρη.
Πρόταση μου:
Με όλο τον ορθολογισμό που είμαι σίγουρος ότι σας διακατέχει, σας παρακαλώ να αποσύρετε το παρών μέρος του σχεδίου νόμου, και να επανέλθετε με ουσιαστικές αλλαγές, που όντος θα πραγματοποιήσουν το όραμα σας για μια θητεία ευκαιρία, πληρότητα των ΕΔ, ΕΔ που θα αισθανόμαστε περήφανοι να προσφέρουμε με τρόπο όσο πιο χρήσιμο γίνετε με βάση τις ικανότητες μας αλλά και τις αδυναμίες μας.
Σας παρακαλώ να μην μείνετε στην ιστορία ως ένας ακόμα υπουργός που άφησε το «στίγμα» του μέσο ενός νομοσχεδίου, αλλά αυτός που ουσιαστικά άλλαξε επιτέλους τον θεσμό της θητείας στην χώρα, βάζοντας τέλος στις παθογένειες του παρελθόντος, όχι διαιωνίζοντες τις, αλλάζοντας τους απλά μορφή.
Με σεβασμό,
Αλέξανδρος.
Ζητούμε άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΑ για το νέο βαθμολογικό.
Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου πλήττει ευθέως τους ήδη υπηρετούντες, ακυρώνει χρόνια υπηρεσίας και δημιουργεί ένα σύστημα που καθηλώνει ολόκληρες κατηγορίες στελεχών – ΕΠΟΠ, ΟΒΑ, Υπαξιωματικούς ΑΣΣΥ και αξιωματικούς προερχόμενους από υπαξιωματικούς.
Το νομοσχέδιο:
Δεν προβλέπει ουσιαστικές μεταβατικές διατάξεις.
Δεν κατοχυρώνει την εξέλιξη όσων υπηρετούν ήδη.
Δεν διασφαλίζει την αναγνώριση εμπειρίας και προϋπηρεσίας.
Δημιουργεί πλαφόν βαθμών και καθηλωμένες καριέρες.
Υπονομεύει το ηθικό και την πειθαρχία ενός προσωπικού που ήδη σηκώνει τεράστιο βάρος.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν μπορούν να μεταρρυθμίζονται εις βάρος αυτών που κρατούν όρθια τη λειτουργία τους.
Η αλήθεια είναι ότι το νομοσχέδιο έχει προκαλέσει πανικό ώστε μια σειρά επώνυμων όπως διαβάζουμε στα ειδησεογραφικά site σήμερα τρέχουν να καταταγεί στο ναυτικό!!
Φεύ για το στρατό ξηράς!!
Φεύ για αυτούς που δεν πρόλαβαν και ίσως είναι η κρίσιμη μάζα για την μη ψήφιση του!!
Το νομοσχέδιο ωθεί ξεκάθαρα τους νέους εκτός Ελλάδας. Μάλλον ο Κος Υπουργός έχει αποφασίσει ότι δεν αποτελούν σημαντικό μέρος της χώρας μας. Επιπλέον φαίνεται να μη λαμβάνει υπόψη του ότι η χρήση ψυχοφαρμάκων έχει εκτοξευθεί τα τελευταία έτη. Επιλέγει βέβαια να κάνει πομπώδεις δηλώσεις σχετικά με τις απαλλαγές τα τελευταία έτη, πλήρως αποκομμένος από την κοινωνία και από επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ψυχική υγεία των νέων της Ελλάδας. Είναι ξεκάθαρα απάδεκτη η μεταχείριση των ψυχιατρικών νοσημάτων που περιγράφει το νομοσχέδιο, προκαλώντας επιπλέον ταλαιπωρία και αποκλεισμό στους ασθενείς.
Δυστυχώς είμαστε ένα έθνος μαλθακων ανθρώπων όπου οι περισσότεροι επιθυμούν την βολεψη τους και δεν τους ενδιαφέρει καθόλου η Πατρίδα μας. Μέχρι σήμερα όλοι όσοι υπηρετούσαν στο ΠΝ και στην ΠΑ θεωρούνται ευνοημένοι, επειδή κάποιος γνωστός τους έβαλε εκεί για να μην κουραστούν τα παιδιά και πάθουν κάτι. Καμία ουσιαστική εκπαίδευση χωρίς να αποκομίζουν τίποτα κατά την απόλυση τους. Αυτό πρέπει να σταματήσει άμεσα. Να κατατάσσονται όλοι οι στρατεύσιμοι στα κέντρα κατάταξης του ΣΞ, προκειμένου να λαμβάνουν ουσιαστική εκπαίδευση και εν συνεχεία να μετατασσονται και να μετατίθενται οι ελάχιστοι στρατεύσιμοι του ΠΝ και της ΠΑ σε μάχιμες μονάδες για να αποκομίζουν εμπειρίες. Επανεξέταση όλων των Ι5 ανά πενταετία για να υπηρετούν οι περισσότεροι. Να μετεκπαίδευονται όλοι όσοι απολύθηκαν (ΣΞ-ΠΝ-ΠΑ) στον Στρατό Ξηράς
Πρόταση:Να γίνουν θητείας 9 μηνών και για τους στρατεύσιμους οπλίτες που υπηρετούν και στις μονάδες των Περιφερειακών Ενοτήτων Καβάλας,Ξάνθης,Ροδόπης και της Περιφέρειας Κρήτης.Δεν καταλαβαίνω γιατί όσοι στρατιώτες υπηρετούν σε αυτές τις περιοχές να μην απολύονται και αυτοί στους 9 μηνες θητείας,και σε αυτές τις περιοχές οι μονάδες εκεί είναι στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση τυχόν κάποιας εμπόλεμης κατάστασης όπως οι μοναδες στον Έβρο και τα Νησιά του Αιγαιου.
Προτείνεται η σταδιοδρομικη εξέλιξη των ΔΕΑ μέχρι τον ως εξής : Μετονομασία τους σε ΔΕΟ. Δοκιμοι έφεδροι Οπλίτες. Οι ΔΕΟ να είναι ανώτεροι από τους Δεκανεις και κατώτεροι από τους Λοχίες. 1 μήνα πριν απολυθούν να ονομάζονται Έφεδροι Λοχίες (Εφ. Λχιας). Οι έφεδροι Λοχίες θα είναι νεότεροι όλων των ομοιοβαθμων τους (ΑΣΣΥ, ΕΠΟΠ). Έτσι θα καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά στις οργανικές θέσεις Υπξκων. Όχι άλλους αξκούς φανταροάσχετους. Στον πόλεμο θα είναι η Αχιλλέιος πτέρνα αυτοί οι ΔΕΑ. Επίσης δεν μπορεί ένας ΔΕΑ φαντάρος με πτυχίο ιχθυοκαλλιεργειες να γίνεται αξκος και να είναι αρχαιότερος από έναν ασσυ ή εποπ με πολυετή εμπειρία.
Δημιουργία των ΔΕΟ και κίνητρο με μοριοδοτηση για ασεπ σε όσους μπουν.
Υπάρχουν πολλοί ανρθώποι οπως εγω οι οποιοι εχουν μη-συγκεκριμενα προβληματα στη λειτουργια του γαστρεντερικού δικτύου, μια ομαδα στην οποια ανοικω και εγω. Για να είμαι υγιης και ικανώς να λειτουργησω χωρις πονο και διαφορα προβληματα, πρεπει να ακολουθω μια αυστηρη διατροφη η οποία ειναι πολύ περιορισμενη, αποκλείωντας καθε μπαχαρικο, καθώς και σχεδον ολα τα σιτηρα, και τα περισσοτερα λαχανικα. Κατα τη διαρκεια της θητειας μου, αντιμετωπισα τεραστια προβλήματα με την υγεια μου, καθώς οι μαγειρες δεν ήξεραν καν τι ειναι η γλουτενη (ενα εξαιρετικα κοινο αλλεργιογονο συστατικο, στο οποιο δεν ειναι απαραιτητο να εχει κανεις συνδρομο κοιλιωκακης για να ειναι ευιασθητος προς αυτη – οπως αναγνωριζεται παγκοσμια) και συνεχώς υπεφερα με την υγεια μου μερα παρα μερα χωρις βοηθεια παρά τις επανελλημενες προσπαθειες μου να επικοινωνησω με τους μαγειρες και τα στελεχοι για μια επιληση στο προβλημα μου. Για αυτο επρεπε να παρω αναβολη απο το στρατο. Συνεπώς, θεωρώ οτι αυτο ειναι ενα τεραστιο προβλημα – και σίγουρα υπαρχουν κι αλλα αναλογα και παρομοια προβληματα για τους πολιτες που υποχρεοούνται να καταταχτουν.
Πώς δικαιολογείται να λαμβάνουν το δελτίο απογραφής παιδιά-ακόμη (Β’ Λυκείου) και να αποφασίζουν για τη συμμετοχή τους σε ένοπλες και βίαιες ενέργειες;
Γιατί δεν γίνεται ενημέρωση και δεν συμπεριλαμβάνεται στο δελτίο απογραφής το θεσμοθετημένο δικαίωμα στην άρνηση στράτευσης και στην εναλλακτική υπηρεσία;
Ο νόμος που θα περιορίζει τους Μόνιμους Κάτοικους Εξωτερικού (ΜΚΕ) πλέον μόνο σε όσους ζουν στο εξωτερικό μεταξύ 15-18 χρονών, δεν λαμβάνει υπόψιν ανθρώπους που μπορεί να πήγαν στο εξωτερικό ακόμη και πριν από 3-4 χρόνια με το σκεπτικό να γίνουν ΜΚΕ σε μερικά χρόνια, αφού το μέτρο θα εφαρμοστεί από τις αρχές του 2028, όπου δεν θα έχουν προλάβει να κλεισουν 7ετία εργασίας. Αυτά τα άτομα πρέπει να προστατευθούν και ένα τέτοιο μέτρο που παρεμβαίνει αναδρομικά σε επιλογές ανθρώπων που γίναν χρόνια πριν είναι απαράδεκτο. Θα πρέπει να επεκταθεί λοιπόν η ημερομηνία εφαρμογής ώστε να μην επηρεάζεται κανείς αναδρομικά.
Πέραν αυτής της αδικίας, το ίδιο το μέτρο είναι προβληματικό. Το ότι πλέον θεωρούνται όλοι οι υπόλοιποι πέρα από αυτους που ζούσαν 15-18 στο εξωτερικό, «ανυπότακτοι εξωτερικού» και μπορούν να γυρίσουν μόνο για 4 ημέρες στην Ελλάδα είναι εξωφρενικά περιοριστικό και μη ευέλικτο για όσους αναζητούν εκπαιδευτικές ή επαγγελματικες ευκαιρίες στο εξωτερικό. Σε συνδυασμό με τα μειωμένα όρια αναβολών λόγων σπουδών, ουσιαστικά ο νέος νόμος στριμώχνει τους νέους στο να πάνε στρατό και να κάνουν στρατό γρήγορα και χωρίς πολλά περιθώρια. Άλλο καθεστώς θυμίζει ένα τέτοιο μέτρο. Όχι δημοκρατία.
Θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία για όσους αποφασίζουν να μείνουν στο εξωτερικό χωρίς να έχουν πάει στρατό, όσον αφορά τις ημέρες επιστροφής στην Ελλάδα.
Είμαι αναγνωρισμένος αντιρρησίας συνείδησης και έχω κληθεί να υπηρετήσω σε μια δομή όπου δεν μου παρέχει στέγη, ούτε τροφή, αλλά μόνο το ποσό το 223,53 ευρώ ανά μήνα για να ζήσω. Ποια είναι η λογική του να υποχρεούμαι κάτω από το όριο της φτώχειας επειδή δεν θέλω να πάω στρατό ασκώντας το νόμιμό δικαίωμά μου στην άρνηση στράτευσης; Πώς να επιβιώσω με αυτά τα λεφτά αφού ούτε σπίτι δεν μπορώ να νοικιάσω στην πόλη που με στείλατε;
Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω αν σε αυτή την χώρα υπαρχει συντονισμος σε ότι εξαγγέλεται και γινεται νόμος του κράτους. Πολυ απλά απο την μια προσπαθούμε να φερουμε με το Brain gain τα καλά μυαλά που ζουνε και εργάζονται στο εξωτερικό και από την άλλη μεταφέρουμε ξαφνικά το όριο εξαγοράς της θητείας για αυτούς που θέλουν να επιστρέψουν από τα 33 στα 40. Και ενώ στα 33 υπήρχε πιθανότητα να επιστρέψει μεγάλο ποσοστό στα 40 τους «καταδικάζουμε» να μην γυρίσουν ποτέ πίσω.Γύρω στα 40 δημιουργεί κάποιος μια επαγγελματική πορεία, οικογένεια και υποχρεώσεις(σχολεία παιδιών) που κάνουν απίθανη την επιστροφή στην πατρίδα. Κρίμα!!!!
Πιστεύω θα ήταν χρήσιμο για πολλούς φοιτητές να μπορούν να λάβουν αναβολή για 2ο προπτυχιακό για παράδειγμα εγώ έχω τελειώσει διαιτολογία όπου φοίτησα για 5 χρόνια καθώς έκανα και πανεπιστημιοποίηση και μετά έδωσα κατατακτήριες για την ιατρική της Πάτρας οπότε και η αναβολή μου λήγει του χρόνου με αποτέλεσμα να αναγκαστώ να διακόψω τις σπουδές μου. Θα μπορούσε να πει κάποιος πως αν περαστεί ένας τέτοιος νόμος πολλά άτομα θα «τρέξουν» να περάσουν σε 2ο προπτυχιακό ώστε να αποφύγουν την θητεία για κάτι τέτοιο θα πρότεινα η αναβολή για 2ο προπτυχιακό να λαμαβανετια μόνο αν παρουσιάζεις κάποιο έγγραφο που αποδεικνύει ότι είσαι ενεργός φοιτητής πχ βεβαίωση σπουδών και αριθμός περασμένων μαθημάτων
Απορίας άξιον πώς δεν καταλαβαινετε ότι οι προτεινόμενες διατάξεις του μέρους θ θα στερήσουν για πάντα από τη χώρα τους επιστήμονες που αναγκάστηκαν να ζήσουν στο εξωτερικό λόγω των καλύτερων ευκαιριών που τους προσφέρονται.
Παρότι η χώρα μας δεν έχει τη δυνατότητα να προσφέρει στους νέους ό,τι τους αξίζει επαγγελματικά, τώρα θέλει να τους εκδικηθεί και να μην γυρίσουν ποτέ;
Έτσι θα πάει μπροστά η χώρα μας;
Μόνο αν εφαρμοστούν από τους νέους που τώρα θα τελειώσουν το λύκειο και θα γνωρίζουν την ισχύουσα νομοθεσία θα έχουν θετικά αποτελέσματα.
Το να τιμωρείτε αιφνιδιαστικά τα καλύτερα ελληνικά μυαλά, εξυπηρετείται κάποια σκοπιμότητα;
Θεωρώ ότι όλες οι προτεινόμενες διατάξεις του Κεφαλάιου Θ είναι καταστροφικές για τη χώρα και τους νέους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να ζήσουν στο εξωτερικό, που τους προσέφερε καλύτερες επαγγελματικές δυνατότητες. Να ξέρετε ότι θέλουν να επιστρέψουν στην πατρίδα και να προσφέρουν, αλλά αν ψηφιστούν αυτές οι διατάξεις κανείς δεν θα γυρίσει.
Μόνο αν εφαρμοστούν στους νέους που σήμερα είναι 18 ετών θα φέρουν το θεμιτό αποτέλεσμα.
Με τις προτεινόμενες διατάξεις στο μέρος Θ να ξέρετε ότι όλα τα μυαλά θα μείνουν στο εξωτερικό και η χώρα μας θα είναι πνευματικά και οικονομικά φτωχότερη . Αυτό ζητάμε άραγε;
Διαβάζοντας το νομοσχέδιο είδα ότι τα θέματα τα οποία προσπαθεί να λύσει, αντί να τα λύνει μάλλον τα μπερδεύει ακόμα περισσότερο!!
Είμαι ανυπότακτος εξωτερικού, η απόφασή μου για σπουδές και εργασία στο εξωτερικό ήταν συνειδητή επιλογή και η μη στράτευση μου σε μικρότερη ηλικία προέκυψε λόγω του ότι ήταν αδύνατο να συγκεραστούν η εγγραφή μου στο πανεπιστήμιο με το στρατιωτικό το οποίο ξεκινούσε την ίδια περίοδο.
Σενάριο Χίτσκοκ ή τέσσερις μέρες μελλοντικές μου παρουσία στη χώρα μου, τιμωρία αμείλικτη επειδή επέλεξα αυτό το δρόμο. Καμία δικαιολογία δε χωράει για αυτόν το χρονικό ορίζοντα επισκεψιμότητα στον οποίο προσδιορίζει το νομοσχέδιο.
Λυπάμαι τα παιδιά που δεν θα γίνουν ποτέ μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, θα ζήσουν ένα νέο κοινωνικό αυτοματισμό τον οποίο επιδιώκει το νομοσχέδιο και συνειδητά προβάλλει ο Κος Υπουργός ως Μέσο εκδίκησης κάθε πράξης η οποία θα προσέφερε στην χώρα προστιθέμενη αξία!!!
Στις 30 Σεπτεμβρίου που παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο το νομοσχέδιο αυτό , όλα αυτά δεν ειπώθηκαν, αντίθετα τονίστηκαν τα σημεία όπου σήμερα η διαβούλευση έχει τα λιγότερα σχόλια !!. Κρίμα για αυτή την προσπάθεια παραπληροφόρησης σε τόσο υψηλό επίπεδο . Πιστεύω ομως το νομοσχέδιο να μην περάσει αφού έχουν γνώση οι φύλακες να αντιληφθούν γιατί τώρα αυτό …. !!!
Παμε με τα καλα μας? Ειναι εμφανές οτι η συντακη του συγκεκριμένου νομοσχεδίου εχει γίνει απο ανθρώπους με καμία επαφη με τη πραγματικότητα και με μονο σκοπό την επιβολή των ιδεών τους. Με ποια λογικη αποφασίστηκε να παραβιαστεί η αρχη της ισότητας του Συντάγματος σε βαρος των ψυχικα νοσούντων? Με ποια λογικη αρεται κατα το δοκούν το ιατρικό τους απόρρητο και με ποια κριτηρια? Με ποια λογικη καταργείται η ισοδυναμία ιδιώτη γιατρου και επιβάλλεται η επιλογή δημοσιου (αρα κατ επεκταση δεν υφίσταται ελευθερία επιλογής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης)? Μάλιστα απο μια κυβέρνηση που σε ολους τους κλαδους προσπαθεί να επιβάλλει ιδιωτικοποίηση και ελεύθερη αγορα, εδω τι γινεται? Δε βολευει το αφηγημα? Γνωρίζουν αυτοι που γνωμοδοτησαν για αυτο το νομοσχέδιο οτι οι ψυχικές παθησεις στους νεους ολοένα και αυξανονται? Αντι να διευκολύνει το κρατος τη ζωη τους τους την περιπλέκει γιατι? Γιατι υπάρχει μια «χαριτωμενη φαμπρικα» ψευτικων Ι5. Που ειναι? Στοιχεία εχουμε? Εχει δει πως αντιμετωπιζεται αυτη η ομαδα ανθρώπων στη Φινλανδία που τοσο επικαλείται ο Κος Υπουργός? Οχι προφανως γιατι ειναι ξεκάθαρο οτι δεν επικρατεί ουτε η λογικη ουτε η επιστημη αλλα οι ορέξεις αυτων που εχουν εξουσια. Ανυποτακτοι εξωτερικού 4 μερες λεει. Το κράτος που δουλευει για τον πολιτη, ετσι? Αναβολη για ιατρικη ειδικότητα? Αναβολή για τα παιδια στο Cern? Αλλα την ιδια στιγμή να βγαινουν αλλα στελέχη στα καναλια και να το παίζουν υπερμαχοι του brain regain για την εικονα και μονο. Εξαγορα στα 40 με αδιανόητα ποσα? Με ποιο κριτήριο? Στις επόμενες εκλογες θα ψηφιζουμε πιο προσεκτικά λοιπον…
Ένα νομοσχέδιο που συνθλίβει την επαγγελματική πορεία των Ελλήνων επιστημόνων αντί να την προστατεύει.
Ένα νομοσχέδιο που αφήνει εκτεθειμένα άτομα με ψυχικές δυσκολίες, αντί να τα προστατεύει.
Ένα νομοσχέδιο που πλήττει τους ανθρώπους που υπηρετεί, αντί να λειτουργεί ως ασπίδα για αυτούς.
Ένα υπουργείο Εθνικής Άμυνας, που δεν παρέχει την Άμυνα.
Πώς μπορεί να δικαιολογηθεί ένα τέτοιο πλήγμα; Οι διατάξεις που αφορούν ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην έρευνα, αλλά και όσους παλεύουν καθημερινά με την ψυχική τους υγεία, δεν είναι απλώς προβληματικές — είναι άδικες, σκληρές και κοινωνικά επικίνδυνες. Δεν έχουν θέση σε μια χώρα που θέλει να βλέπει τη νεολαία της να προοδεύει και τους πιο ευάλωτους να στηρίζονται.
Αυτό πρέπει να φτάσει άμεσα στα μέλη της κυβέρνησης. Είναι ευθύνη τους να υψώσουν το ανάστημά τους απέναντι σε διατάξεις που καταστρέφουν ζωές και μέλλοντα. Η απόσυρσή τους δεν είναι απλώς απαραίτητη· είναι πράξη στοιχειώδους ανθρωπιάς και δικαιοσύνης!
Σας παρακαλούμε για τη λήψη άμεσων μέτρων εναντίων των συγκεκριμένων διατάξεων.
Άρθρο 242 10.β.
Η καταληκτική ημερομηνία για την απόδοση της ιδιότητας του ΜΚΕ θα πρέπει να επεκταθεί στα επτά (7) χρόνια έπειτα απο την ψήφιση του νομοσχεδίου.
Θεωρώ πρωτοφάνες να ψηφίζεται νόμος με αναδρομική πρακτικά ισχύ για ένα τόσο σοβαρό θέμα. Πρακτικά κλείνεται η πόρτα σε έλληνες του εξωτερικού (στην συντριπτική πλειοψηφία νέοι επιστήμονες και υψηλά εκπαιδευμένο προσωπικό) για επιστροφή στην χώρα. Δεν υπάρχει δικαιολόγηση στον ορισμό της ημερομηνίας αυτής
Άρθρο 242 16
Στο ίδιο πνεύμα δίνεται μια λύση μονόδρομος στους μη έχοντες τη δυνατότητα να αποκτήσουν την ιδιότητα του ΜΚΕ. Το ποσό για την εξαγορά (στις ισχύουσες μέχρι σήμερα τιμές) πολλές φορές είναι απαγορευτικό για νέους επιστήμονες (διδακτορικούς, μετα-διδακτορικούς) που βρίσκονται στο εξωτερικό 2-3 χρόνια μέχρι σήμερα.
Σας καλώ να αναλογιστείτε την περίπτωση ενός Έλληνα επιστήμονα, 31 ετών, με διδακτορικό, ο οποίος ζει και εργάζεται στην Ελλάδα και συμβάλλει ουσιαστικά σε ένα νεοσύστατο ερευνητικό κέντρο. Με τις συνεργασίες που έχει αναπτύξει στη διεθνή ερευνητική κοινότητα και με τις προσωπικές του χρηματοδοτήσεις, ενισχύει άμεσα τόσο το ερευνητικό κέντρο με το οποίο είναι affiliated όσο και το ελληνικό κράτος. Όλα αυτά έγιναν στη βάση ενός πλάνου ζωής που περιλάμβανε το προηγούμενο καθεστώς για τη θητεία.
Με το νέο πλαίσιο, η δυνατότητα που είχε να συνεχίσει απρόσκοπτα την έρευνά του καταργείται. Είναι αδύνατον να εγκαταλείψει για έναν χρόνο την ερευνητική του ομάδα, τις διεθνείς συνεργασίες και τις χρηματοδοτήσεις του χωρίς να θέσει σε κίνδυνο όσα έχτισε επί χρόνια. Ήδη, μόνο η διατύπωση του νομοσχεδίου στη διαβούλευση έχει δημιουργήσει έντονη ψυχολογική πίεση και έχει επιφέρει καθυστερήσεις στην ερευνητική του εργασία, και αυτό πριν καν ψηφιστεί ο νόμος.
Για ποιο ακριβώς όφελος; Ακόμη και αν τελικά κληθεί να υπηρετήσει, πόσο χρήσιμος μπορεί να είναι σε αυτή τη φάση, όταν η απόφαση αυτή καταστρέφει την επιστημονική του πορεία και τον οδηγεί σε μια κατάσταση προσωπικής και επαγγελματικής κατάρρευσης; Με αυτό το νομοσχέδιο, το κράτος χάνει όχι μόνο έναν επιστήμονα υψηλής εξειδίκευσης, αλλά και την ευκαιρία να αξιοποιήσει όσα ήδη προσφέρει στη χώρα.
Οι ρυθμίσεις σχετικά με τις αναβολές και την εξαγορά θητείας δημιουργούν σοβαρές επιπτώσεις στο επιστημονικό δυναμικό της χώρας. Με το προηγούμενο πλαίσιο, νέοι ερευνητές μπορούσαν έως τα 33 τους έτη να αναβάλλουν τη στράτευσή τους, έπειτα να εξαγοράσουν τη θητεία τους και στη συνέχεια να διεκδικήσουν θέσεις σε ερευνητικά κέντρα ή πανεπιστήμια στην Ελλάδα. Η κατάργηση αυτής της δυνατότητας οδηγεί πολλούς σε αναγκαστική διακοπή της ερευνητικής τους πορείας σε κρίσιμη φάση, ακυρώνοντας προγραμματισμούς πολλών ετών. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πιο καταρτισμένοι νέοι επιστήμονες θα στρέφονται πλέον απευθείας στο εξωτερικό, απομακρυνόμενοι από την ελληνική ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα! Η απώλεια αυτού του ανθρώπινου κεφαλαίου πλήττει την καινοτομία, αποδυναμώνει τα ερευνητικά κέντρα και μειώνει την ικανότητα της χώρας να παραμείνει ανταγωνιστική.
Σε μια περίοδο όπου άλλα υπουργεία —όπως Παιδείας, Εργασίας και Οικονομίας— καταφέρνουν να αναβαθμίσουν ουσιαστικά τη θέση της Ελλάδας, η υπονόμευση της πορείας των νέων Ελλήνων επιστημόνων προέρχεται αναπάντεχα από ένα υπουργείο που δεν θα αναμέναμε. Αυτό το πλήγμα στην έρευνα και την ανάπτυξη δεν συνάδει με την ευρύτερη εθνική στρατηγική για πρόοδο και εξωστρέφεια και σας (παρα)καλώ να αναλογιστείτε ξανά τις επιπτώσεις των εν λόγω διατάξεων.
Θεωρώ ότι οι διατάξεις για την άνιση μεταχείριση των ψυχιατρικών νοσημάτων είναι αντισυνταγματικές και ανήθικες. Επίσης θεωρώ ότι πρέπει να υπάρξει μεταβατική διάταξη για αυτούς που έχουν ήδη πάρει 1 ή 2 αναβολές ώστε να συνεχίσουν με το παλιό, γιατί έχουν ήδη προγραμματίσει την ζωή τους και αυτό το νομοσχέδιο θα τους πάει πίσω εργασιακά και ίσως τους οδηγήσει και στο εξωτερικό.
Θεωρώ ότι οι τα άρθρα 183, 205-213 δεν είναι συνταγματικά γιατί στοχοποιούν ψυχικά ασθενείς και γίνεται διάκριση όσων αφορά τόσο τα δικαιώματα τους (έγγραφα δημοσίων δομών αποκλειστικά, 5 χρόνια αναβολών και αυτά τμηματικά). Έχοντας υπηρετήσει μια δεκαετία πριν, αυτό που έχω να πω είναι ότι τα άτομα με ψυχολογικά προβλήματα δεν πρέπει να εντάσσονται σε στρατιωτικές μονάδες γιατί κινδυνεύουν τόσο τα ίδια όσο και οι υπόλοιποι στρατεύσιμοι. Η στράτευση είναι μια ειδική συνθήκη που πολλές ομάδες ανθρώπων δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν. Εγώ υπηρέτησα κανονικά αλλά με δυσκολία και μου έμειναν κρίσεις πανικού μετά από το στρες.Δεν θέλω να σκεφτώ πόσοι μπορεί να υπηρετήσουν έτσι επειδή θα γίνει πιο δύσκολη η διαδικασία και να εμφανίσουν μετά σοβαρές ψυχιατρικές επιπτώσεις ή να κάνουν ΚΕΠΑ για να απαλλαχθούν, και να αυξηθεί ο αριθμός των ατόμων που ζουν από πρόνοια. Ακόμα και να πάει σε δημόσιες δομές, δε νομίζω ο ψυχίατρος να κάτσει να πάρει ιστορικό άμα δεν τον ξέρει τον άλλον και πρέπει να προσκομισθεί γνωμάτευση , θα την δώσει γιατί θα βιάζεται και δεν θα είναι σε θέση από μία ή δύο συνεδρίες να αξιολογήσει πόσο οριακή είναι η κατάσταση του. Επίσης στις μεταβατικές διατάξεις θα πρέπει να γίνει ένταξη ειδικής παραγράφου που θα αφήνει αυτούς που έχουν πάρει ήδη μια φορά τουλάχιστον αναβολή με το παλιό σύστημα, να συνεχίσουν με αυτό. Δεν είναι δίκαιο ο άλλος να ξέρει από τα 18 του ότι θα χρειαστεί 5 χρόνια οπότε θα κόβει την αναβολή πιο πριν για να έχει τελειώσει μέχρι τα 23 του με απαλλαγή και ο 27χρονος τώρα που έχει ήδη 1 η 2 αναβολές να πηγαίνει 3 ή 4 χρόνια πίσω οπότε να μην μπορεί να ενταχθεί πλήρως στο εργατικό δυναμικό. Γενικά θεωρώ το νομοσχέδιο πολύ αδύναμο και είναι χάρτης αλλά όχι προς το 2030 αλλά το 1930.
Είμαι 27 χρονών και αυτή τη στιγμή έχω νόμιμη αναβολή στράτευσης μέχρι τις 31/12/2030, δηλαδή μέχρι το 33ο έτος, λόγω διδακτορικών σπουδών αλλά και λόγω δυσλεξίας. Με βάση αυτές τις αποφάσεις, που εκδόθηκαν από το ίδιο το κράτος, έχω οργανώσει τόσο τις σπουδές όσο και την επαγγελματική μου πορεία, μαζί με όλα τα πρακτικά ζητήματα που συνεπάγεται κάτι τέτοιο: επιλογή πανεπιστημίου, εργασίας, πιθανή παραμονή στο εξωτερικό, αλλά και προσωπικό προγραμματισμό.
Διαβάζοντας το νέο σχέδιο νόμου, αντιλαμβάνομαι ότι η δυνατότητα εξαγοράς μεταφέρεται στο 40ό έτος, χωρίς να ξεκαθαρίζεται τι θα γίνει με όσους έχουμε ήδη αναβολές που λήγουν στα 33. Αυτό δημιουργεί μια πραγματική ανησυχία, γιατί στην ουσία αλλάζει εκ των υστέρων το πλαίσιο μέσα στο οποίο κληθήκαμε να πάρουμε σημαντικές αποφάσεις ζωής. Όταν κάποιος λαμβάνει αναβολή μέχρι συγκεκριμένη ηλικία, στηρίζεται σε αυτό για να προγραμματίσει μακροπρόθεσμα. Δεν περιμένει να μεταφερθεί ξαφνικά η τακτοποίηση της στρατιωτικής του υποχρέωσης επτά χρόνια αργότερα.
Το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν μαθησιακές δυσκολίες ή άλλες αντίστοιχες καταστάσεις. Έχουμε ήδη περάσει από επιτροπές, γνωματεύσεις και αξιολογήσεις, έχουμε λάβει επίσημες αποφάσεις μέχρι τα 33 και τώρα δεν γνωρίζουμε αν αυτές θα συνεχίσουν να ισχύουν ή αν στην πράξη ακυρώνονται. Είναι δύσκολο να νιώσεις ότι ενώ έχεις ακολουθήσει όλες τις διαδικασίες σωστά και με διαφάνεια, μπορεί να χρειαστεί να ξαναμπείς από την αρχή σε έναν κύκλο αβεβαιότητας.
Αυτό που ζητώ, με όσο πιο απλό και ανθρώπινο τρόπο γίνεται, είναι να υπάρξει μια ξεκάθαρη μεταβατική πρόβλεψη για όσους έχουν ήδη αναβολή μέχρι τα 33, ώστε να μπορούν να τακτοποιήσουν τη στρατολογική τους κατάσταση με τους όρους που ίσχυαν όταν τους χορηγήθηκε η αναβολή. Η πολιτεία έχει κάθε δικαίωμα να αλλάξει το σύστημα για το μέλλον, αλλά πρέπει να προστατεύσει όσους ήδη έχουν στηριχθεί σε αποφάσεις που εκδόθηκαν με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Η αλλαγή αυτή δεν επηρεάζει μόνο το χαρτί της αναβολής· επηρεάζει σπουδές, δουλειές, υποτροφίες, διεθνείς μετακινήσεις, ακόμη και τη δυνατότητα να προγραμματίσεις την καθημερινότητά σου χωρίς φόβο για το τι θα ισχύσει αύριο. Η αίσθηση της ασφάλειας δικαίου είναι θεμελιώδης και η έλλειψή της δημιουργεί πολύ σοβαρό άγχος σε ανθρώπους που προσπαθούν να χτίσουν τη ζωή τους.
Γι’ αυτό θεωρώ σημαντικό να αποτυπωθεί καθαρά στο νέο νόμο ότι όσοι έχουμε ήδη αναβολή μέχρι τα 33 δεν θα υπαχθούμε αιφνιδιαστικά στο νέο όριο των 40. Το ζητούμενο δεν είναι να αποφύγει κανείς τις υποχρεώσεις του, αλλά να ξέρει με σαφήνεια ποιο είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί, ιδιαίτερα όταν αυτό το πλαίσιο καθορίζει την επαγγελματική, ακαδημαϊκή και προσωπική του πορεία.
Ελπίζω το τελικό κείμενο να λάβει υπόψη του αυτές τις περιπτώσεις και να υπάρξει μια δίκαιη και ξεκάθαρη μεταβατική λύση για όσους ήδη πορεύονται με αναβολές που λήγουν στα 33. Αυτή η ασφάλεια είναι κρίσιμη όχι μόνο πρακτικά, αλλά και ανθρώπινα.
Όποιος δεν μπορεί να υπηρετήσει ή παίρνει αναβολή και τελικά απαλλάσσεται από τον στρατό δεν θεωρείται ανάπηρος. Το περιβάλλον του στρατοπέδου, και ιδιαίτερα στις λεγόμενες μάχιμες περιοχές, όπως ο Έβρος ή τα νησιά του Αιγαίου, απομακρύνει τους ανθρώπους από τον τόπο τους και τους προκαλεί δυσφορία. Ακόμη και άτομα χωρίς κανένα ψυχολογικό πρόβλημα δυσκολεύονται να προσαρμοστούν.
Η τιμωρητική αντιμετώπιση με την αύξηση του ορίου αναβάλλει την επίλυση των προβλημάτων, ενώ η υποχρέωση προσκόμισης βεβαίωσης από Διευθυντή, Επιμελητή, Νοσοκομείο ή ΚΕΠΑ, αντί να διευκολύνει, ταλαιπωρεί περαιτέρω τους ασθενείς και επιβαρύνει το σύστημα υγείας.
Πρέπει να προβλεφθεί διάταξη σχετικά με τους απαλλαγέντες, σε περίπτωση που το νομοσχέδιο τελικά ισχύσει, ώστε σε επανεξέταση και κρίση τους ως ικανούς προς στράτευση να μην υποβάλλονται ξανά σε τριετή διαδικασία αναβολής, αν τελικά δεν μπορούν να υπηρετήσουν, και να μην απαιτείται κρίση ΚΕΠΑ. Η θητεία δεν είναι δύσκολη μόνο λόγω καθημερινών υποχρεώσεων, όπως οι καθαριότητες, αλλά κυρίως λόγω της διάρκειάς της, η οποία μπορεί να επιβαρύνει ορισμένα άτομα, να προκαλέσει υποτροπή και να δημιουργήσει προβλήματα στο στράτευμα.
Το 2025, όπως τουλάχιστον θέλουμε να πράττουμε ως κοινωία, δεν στιγματίζουμε τα άτομα με αναπηρία, αλλά επιδιώκουμε μια συμπεριληπτική κοινωνία. Αν στις δεκαετίες του 1980, 1990 ή και παλαιότερα δεν υπήρχε το στίγμα του Ι5, πολλοί άνθρωποι με ψυχολογικά θέματα δεν θα υποβάλλονταν σε αδικαιολόγητη πίεση και σε θητεία διάρκειας 15,18,21 ή και 36 μηνών.
Σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχεται η δυνατότητα κοινωνικής θητείας, ενώ εδώ, αν και υπάρχει, συνοδεύεται από πολλές αυστηρές προϋποθέσεις. Θεωρώ ότι, αν δοθεί αυτή η δυνατότητα μέσω κάποιου προγράμματος, άνθρωποι που δυσκολεύονται να υπηρετήσουν στο στρατό, καθώς δεν είναι φτιαγμένος για ένα φιλικό και ευχάριστο περιβάλλον, ίσως θα μπορούσαν να υπηρετήσουν σε πολλά εισαγωγικά.
Θα πρέπει να εστιάσετε στην βελτίωση των συνθηκών της θητείας, δηλαδή 8 ώρες εργασία, 8 ώρες ελεύθερος χρόνος (έξοδοι κτλπ), 8 ώρες ανάπαυση. Επίσης, να δίενται σε κάθε στρατεύσιμο τουλάχιστον ο κατώτατος μισθός και άλλα προνόμοια.
Το όριο εξαγοράς θητείας και το μηνιαίο κόστος πρέπει να παραμείνουν σταθερά και να μην αυξηθούν μετά το 2031 (το κόστος), καθώς πολλοί έχουν ήδη προγραμματίσει τον προϋπολογισμό τους με βάση τις υφιστάμενες διατάξεις.
Το νομοσχέδιο ενδέχεται να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Επιπλέον, θεωρώ πολύ προβληματικό ότι δεν ζητείται η γνώμη της νεολαίας που αφορά η υποχρεωτική στράτευση, ενώ οι αποφάσεις λαμβάνονται από ανθρώπους που σταδιακά εισέρχονται στην τρίτη ηλικία και έχουν διαφορετικές αντιλήψεις. Θα μπορούσε κανείς να πει, άλλωστε, ότι οι πόλεμοι διεξάγονται κυρίως από τις παλαιότερες γενιές, χρησιμοποιώντας ως πιόνια τους νέους.
Τέλος, θεωρώ ότι, σε περίπτωση που οι νέοι βρεθούν σε αδιέξοδο, θα προτιμήσουν το εξωτερικό. Συνεπώς, για τους κατοίκους του εξωτερικού αλλά και για άτομα με ψυχικές ασθένειες, πρέπει να προβλεφθούν ευνοϊκές διατάξεις, καθώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει συνεχώς δημογραφική μείωση.
Σε κάθε περίπτωση, κύριε Υπουργέ, καθώς είστε και πτυχιούχος Νομικής, γνωρίζετε σίγουρα καλύτερα από εμένα τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα κράτος δικαίου.
Εύχομαι να κάνω λάθος και όλα τα μέτρα που θα λάβετε να κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Με εκτίμηση,
Άρθρο 243
Ζητάμε τη διατήρηση του άρθρου 54 παρ. 4 και άρθρου 65 παρ. 1 του ν. 3421/2005 ως ισχύουν και με τις κάτωθι σημειώσεις/προσθήκες:
Το νομοσχέδιο καταργεί το άρθρο 54 παρ. 4 του ν. 3421/2005 που προέβλεπε δυνατότητα εισόδου στη χώρα για σαράντα (40) ημέρες για άσκηση εκλογικού δικαιώματος σε ανυπότακτους εξωτερικού (συμπεριλαμβανομένων των αυτοδιοικητικών εκλογών για τις οποίες δεν προβλέπεται επιστολική ψήφος).
Πάλι στο πλαίσιο «αυστηροποίησης» και στο ίδιο πνεύμα με τη μείωση διάρκειας διαμονής από 30 ημέρες σε 4 ημέρες ανά έτος, μεθοδεύεται και εδώ ο αποκλεισμός από τα πολιτικά δικαιώματα, όπως άλλωστε ισχύει για ανυπότακτους εσωτερικού.
Ζητάμε την ενσωμάτωση στο νομοσχέδιο του άρθρου 54 παρ. 4 του ν. 3421/2005, ως ισχύει.
Ακόμη, καταργείται αναιτιολογήτως το άρθρο 65 παρ. 1 του ν. 3421/2005 που προέβλεπε ότι «Όσοι καταδικάζονται για άρνηση εκτέλεσης στρατεύσιμης στρατιωτικής υπηρεσίας και εκτίουν ποινή φυλάκισης ίση ή μεγαλύτερη της διάρκειας της εναλλακτικής υπηρεσίας που θα εκπλήρωναν, αν είχαν αναγνωρισθεί ως αντιρρησίες συνείδησης, μετά την αποφυλάκισή τους, εξαιρούνται από τις προσκλήσεις για κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις.»
Οι διώξεις και οι τιμωρίες αντιρρησιών συνείδησης ενόσω ακόμα δεν έχει εναρμονιστεί το νομικό πλαίσιο για την αντίρρηση συνείδησης στη στρατιωτική θητεία με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα συνιστούν πολλαπλές παραβιάσεις (π.χ. άρθρα 18 και 9 του ΔΣΑΠΔ, βλ. Πετρομελίδης κατά Ελλάδας), εξαρχής, από την πρώτη τιμωρία.
Περαιτέρω όμως, οι πολλαπλές διώξεις και τιμωρίες εις βάρος αντιρρησιών συνείδησης για το ίδιο αδίκημα ήδη αποτελούν απαράδεκτη πρακτική που συνιστά μία επιπλέον παραβίαση, αυτή της αρχής του ne bis in idem (άρθρο 14(7) του ΔΣΑΠΔ) και για την οποία η Ελλάδα επίσης καταδικάστηκε από την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για την υπόθεση Πετρομελίδη (βλ. CCPR/C/132/D/3065/2017, παρ. 9.11 και 10). Επιπλέον, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ έχει επανειλημμένα επισημάνει την παραβίαση της αρχής του ne bis in idem στην περίπτωση αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα και στο πλαίσιο των Καταληκτικών της Παρατηρήσεων. [1]
Με την κατάργηση της διάταξης θα μπορεί να διώκονται επανειλημμένα ακόμη και όσοι έχουν εκτίσει ποινή φυλάκισης της εν λόγω διάρκειας και μάλιστα χωρίς μεταβατική διάταξη. Είναι προφανές ότι με την κατάργηση της διάταξης θα επέλθουν νέες καταδίκες της Ελλάδας από διεθνή δικαστήρια και όργανα.
Πάγια θέση του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης και του Ευρωπαϊκού Γραφείου για την Αντίρρηση Συνείδησης είναι ότι πρέπει να ακυρωθούν όλες οι καταδίκες σε ποινές φυλάκισης και όλα τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί μέχρι σήμερα σε αντιρρησίες συνείδησης (συμπεριλαμβανομένων των ολικών αρνητών στράτευσης) κατά παραβίαση του διεθνούς δικαίου, να επιστραφούν τα χρήματα και να δοθούν οι απαραίτητες αποζημιώσεις. [2] Αυτό άλλωστε έχει ζητήσει και η Διεθνής Αμνηστία. [3]
Ωσότου εφαρμοστούν τα παραπάνω, απαιτείται κατ’ ελάχιστον η ενσωμάτωση στο νομοσχέδιο του άρθρου 65 παρ. 1 του ν. 3421/2005 ως ισχύει και, ακολούθως, προς εφαρμογή των συστάσεων της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, τουλάχιστον όσον αφορά την αντιμετώπιση της παραβίασης του ne bis in idem, η προσθήκη δεύτερης παραγράφου ως εξής:
«Όσοι τιμωρούνται ή έχουν τιμωρηθεί στο παρελθόν, για το αδίκημα της ανυποταξίας, εξαιτίας άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας, για λόγους συνείδησης, όπως αυτοί ορίζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 225, απαλλάσσονται από περαιτέρω προσκλήσεις για κατάταξη. Για περαιτέρω προσκλήσεις που έγιναν μετά την ολοκλήρωση της πρώτης τιμωρηθείσας περιόδου ανυποταξίας, το αξιόποινο της ανυποταξίας εξαλείφεται, παραγράφονται και αίρονται οι ποινικές συνέπειες και διαγράφονται οι διοικητικές συνέπειες και τα διοικητικά πρόστιμα που έχουν επιβληθεί και βεβαιωθεί στο σύνολό τους. Η υπαγωγή στις διατάξεις της παραγράφου αυτής γίνεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, μετά από γνωμοδότηση της Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 228, η οποία διενεργείται είτε αυτεπαγγέλτως είτε μετά από αίτηση των ενδιαφερομένων.»
Η αναφορά σε απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και στην Ειδική Επιτροπή του άρθρου 228 γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους και με βάση τα ισχύοντα. Εξακολουθεί η πάγια θέση μας για κατάργηση της επιτροπής και υπαγωγή της διαδικασίας σε πολιτικές αρχές, βλ. ανωτέρω παρατηρήσεις επί των άρθρων 225-229.
[1] https://undocs.org/CCPR/C/GRC/CO/2 (παρ. 37-38). Βλ. επίσης https://undocs.org/CCPR/C/GRC/CO/3 (παρ. 28) όπου πάλι γίνεται αναφορά σε παραβίαση του άρ. 14 ΔΣΑΠΔ.
[2] https://antirrisies.gr/1203/ (παρ. 1.1)
[3] https://www.amnesty.gr/news/press/article/21713/synantisi-tis-diethnoys-amnistias-me-ton-anapliroti-ypoyrgo-ethnikis-amynas
Άρθρο 238
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σαφώς γνωρίζει ότι τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης ζητούνται κατά κύριο λόγο για χρήση στο πλαίσιο της εργασίας ή στην επαφή με δημόσιους φορείς και επομένως έχουν ως βασικό σκοπό την πιστοποίηση ότι κάποιος δεν υπέχει πλέον στρατιωτικές υποχρεώσεις.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων έχει ήδη κρίνει στις αποφάσεις 2/2022 και 3/2022 ότι σε τέτοιες περιπτώσεις η αναγραφή των στρατιωτικών μεταβολών και τυχόν απαλλαγών ή εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας είναι παράνομες καθώς αναφέρουν πληροφορίες που δεν είναι αναγκαίες για το σκοπό του πιστοποιητικού.
Αντίστοιχες θέσεις έχει εκφράσει προς το ΓΕΕΘΑ και ο Συνήγορος του Πολίτη. [1]
Η αναφορά σε “κατ’ ελάχιστον” αναγραφή τους επαναφέρει τον στιγματισμό αυτών των κατηγοριών παρότι η παράγραφος 1 παραπέμπει στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ζητάμε την τροποποίηση των παραγράφων 3, 4 ως εξής:
«3. Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται για:
α) Όσους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή την εναλλακτική τους
υπηρεσία, ως αντιρρησίες συνείδησης.
β) Το θήλυ προσωπικό που έχει εκπληρώσει εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία, σύμφωνα με τις
διατάξεις του Μέρους ΙΑ΄.
γ) Τους στρατευσίμους
δ) Τους απαλλαγέντες από τη στράτευση.»
«4. Στις περ. α) και δ) της παρ. 3, σκοπός της έκδοσης είναι η πιστοποίηση ότι ο ενδιαφερόμενος δεν υπέχει πλέον στρατιωτικές υποχρεώσεις και, όταν αφορούν γενική χρήση, τα πιστοποιητικά εκδίδονται με μόνη αναγραφή του στοιχείου αυτού. Διαφορετικά, λαμβάνεται υπόψη ο σκοπός της αίτησης και βάσει αυτού δύναται να αναγράφονται οι μεταβολές κατάταξης ή παρουσίασης, επανακατάταξης ή επαναπαρουσίασης, προσωρινής και οριστικής απόλυσης, ορκωμοσίας αξιωματικών και απονομής βαθμών, αναγνώρισης χρόνου υπηρεσίας, εισόδου στην εφεδρεία και ο χρόνος που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.»
[1] Συνήγορος του Πολίτη, Επιστολή προς ΓΕΕΘΑ, 8 Νοεμβρίου 2018, αρ. πρωτ. 241698/49939/2018
Άρθρο 230
Οι αντιρρησίες συνείδησης δεν πρέπει να υποβάλλονται σε καταβολή μεγαλύτερου ποσού για την εξαγορά της ίδιας υποχρέωσης προς το κράτος, αλλά να εξισώνονται με τους υπόλοιπους στρατεύσιμους. Η εν λόγω διάκριση υπάρχει και στον ισχύοντα νόμο αλλά εδώ αντί να διορθωθεί, εντείνεται περαιτέρω.
Τη διάκριση αυτή έχουν επισημάνει και έχουν ζητήσει να καταργηθεί ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία θρησκείας και πεποιθήσεων [1], η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου [2], ο Συνήγορος του Πολίτη [3] και η Διεθνής Αμνηστία [4].
Ζητάμε κατάργηση της παραγράφου 2 και τροποποίηση της παραγράφου 5 (αναριθμημένης σε 4) ως εξής:
«Η εξαγορά υπολογίζεται σε υπόλοιπους μήνες κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης που οι αντιρρησίες συνείδησης θα εκπλήρωναν εάν υπηρετούσαν ενόπλως, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 223.»
Ακόμη, η γενικότερη υπέρογκη αύξηση του ποσού εξαγοράς κατά 87,5%, για κάθε μήνα, δεν δικαιολογείται από πραγματικά γεγονότα αλλά με αόριστο σκοπό την «αυστηροποίηση» του πλαισίου, όπως δήλωσε ο ΥΕΘΑ, και οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερες διακρίσεις εις βάρος των οικονομικά ασθενέστερων.
[1] https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=24700
[2] https://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/antirisies_suneidisis/EEDA_paratiriseis_SxN_Antirrisies syneidisis_2019.pdf#page=7 (σελ. 7)
[3] https://web.archive.org/web/20240612215312/https://old.synigoros.gr/resources/160202-dt.pdf
[4] https://www.amnesty.org/en/documents/eur25/0088/2019/en/ (σελ. 3, Buying off alternative service)
Άρθρα 225-229
Η εναλλακτική υπηρεσία παραμένει τιμωρητική και συνιστά διάκριση, όπως έχουν αναδείξει πολλαπλώς διεθνή όργανα, και η διαδικασία αναγνώρισης εξακολουθεί να μην πληροί τα κριτήρια ανεξαρτησίας και αμεροληψίας καθόσον υπάγεται σε στρατιωτική αρχή.
Ζητάμε:
– Κατάργηση της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων από την ειδική επιτροπή του άρθρου 228 και αυτόματη υπαγωγή στις διατάξεις περί εναλλακτικής υπηρεσίας όλων όσων το αιτηθούν και όλων όσων απορρίφθηκαν μέχρι σήμερα, εφόσον εκκρεμούν οι υποθέσεις τους, όπως έχει ψηφιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [1] και στηριχθεί από την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου [2].
– Κατάργηση των «αμάχητων τεκμηρίων» της παραγράφου 3 του άρθρου 225, όπως έχουν ζητήσει ο Συνήγορος του Πολίτη [3] και η Διεθνής Αμνηστία [4].
– Επί του άρθρου 226, εναλλακτική υπηρεσία ισόχρονη με την στρατιωτική θητεία, κατ’ εφαρμογήν του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [5].
– Κατάργηση του γεωγραφικού περιορισμού υπηρεσίας “εκτός της περιφέρειας κατοικίας” του άρθρου 227, όπως έχουν ζητήσει, μεταξύ άλλων, ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία θρησκείας ή πεποίθησης [6], η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου [7] και η Διεθνής Αμνηστία [8].
– Κατάργηση της δυνατότητας έκπτωσης από το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης του άρθρου 229, όπως ζητά και ο Συνήγορος του Πολίτη στην ειδική έκθεσή του [9] προτείνοντας αντικατάστασή της από σύστημα αυτοτελών κυρώσεων.
– Επί του άρθρου 229, άρση των διακρίσεων που υφίστανται οι αντιρρησίες συνείδησης σε οικονομικό επίπεδο, όπως ζητά η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, [10] και πραγματική κάλυψη των οικονομικών αναγκών των αντιρρησιών συνείδησης, όπως ζητά και η Διεθνής Αμνηστία [11]. Δυνατότητα επιλογής δωρεάν σίτισης, στέγασης και μετακινήσεων ή αποζημίωσης ίσης με το βασικό μισθό ανειδίκευτου εργάτη, όπως ζητά και η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου [12].
– Υπαγωγή του θεσμού της εναλλακτικής υπηρεσίας σε μη στρατιωτική εποπτεύουσα αρχή, όπως καθορίζεται λεπτομερώς στην ειδική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη [13].
[1] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=OJ:JOC_1989_291_R_0113_01&from=EN (σελ. 11, παρ. Α και σελ. 12, παρ. 4). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=OJ:JOC_1983_068_R_0001_01&from=EL (σελ. 15, παρ. 3)
[2] https://www.hlhr.gr/επιστολή-της-ένωσης-στο-υπουργείο-εθν-2/ (παρ. 6)
[3] Συνήγορος του Πολίτη, Ειδική Έκθεση 1999, https://web.archive.org/web/20250810225125/https://old.synigoros.gr/resources/208142.pdf (σελ. 17)
[4] https://www.amnesty.gr/news/press/article/5839/ellada-neos-nomos-gia-tin-antirrisi-syneidisis-nea-hameni-eykairia (παρ. 3)
[5] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-5-2003-0012_EN.html (παρ. 42)
[6] https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadPublicCommunicationFile?gId=24700 (σελ. 3)
[7] https://www.nchr.gr/images/English_Site/ANTIRRISIES/GNCHR_input_to_OHCHR_report_2022_on_Conscientious_Objectors.pdf (σελ. 18-19)
[8] https://www.amnesty.org/en/documents/eur25/0088/2019/en/ (σελ. 2)
[9] Συνήγορος του Πολίτη, Ειδική Έκθεση 1999, https://web.archive.org/web/20250810225125/https://old.synigoros.gr/resources/208142.pdf (σελ. 22-28)
[10] https://docs.un.org/CCPR/C/GRC/CO/2 (παρ. 38)
[11] https://www.amnesty.gr/news/press/article/5839/ellada-neos-nomos-gia-tin-antirrisi-syneidisis-nea-hameni-eykairia (παρ. 6)
[12] https://www.hlhr.gr/επιστολή-της-ένωσης-στο-υπουργείο-εθν-2/ (παρ. 12)
[13] Συνήγορος του Πολίτη, Ειδική Έκθεση 1999, https://web.archive.org/web/20250810225125/https://old.synigoros.gr/resources/208142.pdf (σελ. 8-11)
Άρθρο 221
Η μείωση της δυνατότητας παραμονής στην Ελλάδα για ανυπότακτους εξωτερικού από 30 ημέρες σε μόλις 4 ημέρες (!) ανά έτος είναι ακόμη μία διάταξη που δεν βασίζεται σε κάποια πραγματική ανάγκη ρύθμισης ζητημάτων εκ μέρους της πολιτείας αλλά έχει καθαρά εκδικητικό χαρακτήρα.
Είναι ιδίως απάνθρωπη στον βαθμό που δεν προβλέπει λόγους εξαίρεσης πχ. για συνδρομή σε συγγενικό ή κοντινό πρόσωπο που χρήζει βοήθειας, ή λόγω πένθους.
Ζητάμε να παραμείνει ως έχει η δυνατότητα εισόδου για τριάντα (30) ημέρες ανά έτος και να προβλεφθούν εξαιρέσεις για οικογενειακούς λόγους.
Άρθρο 220
Η πολιτεία συνεχίζει την πρακτική της εξοντωτικής τιμωρίας των ανυπότακτων. Πέραν των ποινικών διώξεων, των εξοντωτικών προστίμων, των απαγορεύσεων εξόδου από τη χώρα, το άρθρο 220 διατηρεί τη στέρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του εκλέγειν, του εκλέγεσθαι και της άσκησης επαγγέλματος και τώρα μέσω της εφεδρείας την επεκτείνει μάλιστα μέχρι τα 60 έτη (!)
Σύμφωνα με την νομολογία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η στέρηση του δικαιώματος του εκλέγειν σε αντιρρησίες συνείδησης που τιμωρήθηκαν λόγω της άρνησής τους να στρατευθούν για λόγους συνείδησης, [και ενώ δεν τους παρασχέθηκε δυνατότητα για μια εναλλακτική υπηρεσία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα] συνιστά παραβίαση του άρθρου 25 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα. [1]
Ζητάμε την κατάργηση των παραγράφων 4 έως 6 του άρθρου 220.
[1] https://docs.un.org/CCPR/C/143/D/3660/2019 (παρ. 7.7-7.8)
Άρθρο 181
Στην παράγραφο 12 αυστηροποιείται, σε σχέση με το τωρινό καθεστώς, η ποινική μεταχείριση των ανυπότακτων καθώς το αξιόποινο πλέον αίρεται μόνο αν οι προϋποθέσεις απαλλαγής συντρέχουν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
Η διάταξη στοχεύει εξ ορισμού αδύναμες κατηγορίες πολιτών που δικαιούνται απαλλαγής στράτευσης, όπως ανάπηρους 67% και άνω, πατέρες 3 τέκνων και άνω, χήρους πατέρες κτλ. και μάλιστα χωρίς μεταβατικές διατάξεις για τις περισσότερες κατηγορίες (!)
Ζητάμε να παραμείνει ως έχει η διάταξη του Ν. 3421/2005 άρθρο 13 παρ. 9 και η απαλλαγή στράτευσης να συνεπάγεται απαλοιφή του αξιοποίνου σε κάθε περίπτωση.
Η ποινικοποίηση της ανυποταξίας είναι γενικώς απαράδεκτη όταν συντρέχουν λόγοι συνείδησης, ιδίως όσο η πολιτεία αρνείται να αναγνωρίσει πολλούς εξ αυτών ως αντιρρησίες συνείδησης ή/και καταφεύγει σε τιμωρητική μεταχείρισή τους (βλ. CCPR/C/132/D/3065/2017, Πετρομελίδης κ. Ελλάδας, CCPR/C/GRC/CO/3).
Άρθρο 178
Παράγραφος 1: Η απογραφή μεταφέρεται έναν χρόνο νωρίτερα από το έτος συμπλήρωσης 18 ετών (Γ’ Λυκείου) σε αυτό των 17 ετών (Β’ Λυκείου) χωρίς εμφανή λόγο.
Η γενικότερη εμπλοκή των σχολείων στη διαδικασία στρατιωτικής απογραφής είναι προβληματική υπό το πρίσμα των συστάσεων της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού ότι θα πρέπει να απαγορεύεται «κάθε μορφής διαφήμιση ή προώθηση της στρατιωτικής υπηρεσίας με στόχο παιδιά, ιδίως σε σχολεία» [1]
Σε κάθε περίπτωση, η ενημέρωση των στρατευσίμων όπως παρέχεται μέσω των σχολείων και του δελτίου απογραφής, θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και τη διαδικασία αίτησης για εναλλακτική υπηρεσία, όπως έχει κρίνει το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ [2], η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης [3] και το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα [4].
Παράγραφος 3: Η υποχρεωτική ενημέρωση των ΣΥ για κάθε μεταβολή διεύθυνσης κατοικίας, email και τηλεφώνου (!) και μάλιστα επί ποινή ενός μήνα (!) πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης είναι πρωτοφανής και υπερβολικά δυσανάλογη, ιδίως όταν το άρθρο 237 για την επίδοση σημειωμάτων κατάταξης είναι ήδη εξαντλητικό όσον αφορά τις δυνατότητες ειδοποίησης των στρατεύσιμων. Είναι προφανές ότι θα γίνει κατάχρηση της διάταξης για περαιτέρω τιμωρία όσων τελούν σε ανυποταξία.
Ελλείψει οποιασδήποτε αιτιολογίας ή/και επαρκούς στάθμισης με το θεμελιώδες δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την προστασία δεδομένων των άρθρων 9 και 9Α Σ. και του άρθρου 8 ΕΣΔΑ, θεωρούμε επιτακτική την απόσυρση της παραγράφου 3.
[1] https://docs.un.org/CRC/C/DEU/CO/5-6 (παρ. 45α)
[2] https://docs.un.org/A/HRC/RES/24/17 (παρ. 15-16)
[3] https://pace.coe.int/en/files/15752/html (παρ. 2.1)
[4] https://undocs.org/A/HRC/50/43 (παρ. 57b)
ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΚΑΠΟΙΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ: (α) ΔΕ ΘΙΓΟΥΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝEOY NOMOY ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΞΙΟΜΑΧΟ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΜΑΝΕΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ και (β) ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΚΑΠΟΙΕΣ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ TOY NEOY NOMOY. ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΥΠΌΨΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗ, ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
[1] ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΚΑΤΟΙΚΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ – παρ. 10, 10β, 20 / Άρθρο 242 (Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ΄) – σχετικά με το άρθρο 193.
Το πνεύμα των έως σήμερα διατάξεων για απόκτηση ιδιότητας Μόνιμου Κατοίκου Εξωτερικού (ΜΚΕ) αποβλέπει στον επαναπατρισμό συμπατριωτών μας στη χώρα και εκτιμάω ότι μέχρι τώρα έχει διευκολύνει πολλούς συμπατριώτες μας που είχαν μεταναστεύσει και αποφάσισαν να επαναπατριστούν. Η δραστική αλλαγή/πρόβλεψη στο άρθρο 193 του νομοσχεδίου για την απόκτηση ιδιότητας ΜΚΕ αποβλέπει στη μείωση των ανυπότακτων και (πιθανά;) θα αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, κυρίως για όσους είναι ακόμη σε νεαρή ηλικία, π.χ., μικρότεροι από 21 ετών που (ακόμη;) δεν έχουν μεταναστεύσει για βιοποριστικούς λόγους στο εξωτερικό. Με τη πρόβλεψη αυτή θεωρώ ότι το στράτευμα θα αποκτήσει επαρκές εφεδρείες στα επόμενα 3-5 έτη.
Όμως οι σχετικέςμε το άθρο 193 μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 242 είναι προβληματικές και θίγουν το δικαίωμα (και την ανάγκη για τη χώρα) επαναπρατισμού συμπατριωτών μας, κυρίως όσον αφορά στο χρονικό όριο 31.12.2028 που τίθεται. Αν θεωρήσουμε ότι ο νέος νόμος ισχύσει από 1.1.2026 τότε, θα πρέπει να δωθεί επαρκές χρονικό διάστημα σε όσους ήδη βρίσκονται στο εξωτερικό για βιοποριστικούς λόγους για 2 με 3 έτη (το συγκεκριμένο διάστημα διαμονής τους στο εξωτερικό πιστοποιεί ότι εργάζονται), ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την ιδιότητα MKE. Αυτοί οι συμπατριώτες μας θα μπορούν να αποκτήσουν το δικαίωμα αυτό, λόγω διαμονής για 7 έτη στο εξωτερικό για βιοποριστικούς λόγους, το νωρίτερo (εξαρτάται από την αρχή ισχύος του νέου νόμου, ας υποθέσουμε 1.1.2026) το 2029 (αν ήδη διαμένουν στο εξωτερικό 3 έτη) με 2030 (αν ήδη διαμένουν στο εξωτερικό 2 έτη). Για να καλυφθούν οι περιπτώσεις απόκτησης του συγκεκριμένου δικαιώματος για μερικόυς μήνες, θα πρέπει το συγκεκριμένο χρονικό όριο να τεθεί τουλάχιστον στις 31.12.2031. Θεωρώ ότι με αυτό το χρονικό όριο δε θίγεται το πνέυμα και στόχευση του νέου νόμου για επαρκείς (και αξιόμαχες) εφεδρείες, με πιο νέους συμπατριώτες μας. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνω τις ακόλουθες αλλαγές στις προαναφερθείσες μεταβατικές διατάξεις:
παρ. 10/Άρθρο 242: «… είναι δυνατή, εφόσον καταθέσουν αίτηση έως την 31η.12.2031, η υπαγωγή τους στο άρθρο 25 του ν. 3421/2005, …»
παρ. 10β)/Άρθρο 242: «αποκτούν μέχρι τις 31.12.2031 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης.»
παρ. 20/Άρθρο 242: «Μέχρι την 31η.12.2031 επιτρέπεται η είσοδος …»
[2] ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΟΣ/ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΩΡΑ
παρ. 3 / Άρθρο 221: Απαγόρευση εξόδου (και εισόδου;) από (στη;) τη χώρα – περί «ανυπότακτων εξωτερικού».
Θεωρώ ότι το όριο των τεσσάρων (4) ημερών παραμονής στη χώρα δεν επιδέχεται λογικοφανών σχολίων, μάλλον από παραδρομή υπεισήλθε στη μεταβατική διάταξη. Οι σχολιασμοί που έχουν αναρτηθεί έως τώρα αναδεικνύουν επαρκώς τα (και συνταγματικά μεταξύ άλλων) προβλήματα που δημιουργούνται με τη συγκεκριμένη διάταξη κυρίως όσον αφορά στο δικαίωμα και την ανάγκη συνπατριωτών να διατηρούν ενεργούς δεσμούς με τη χώρα. Στο πνέυμα και στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθεί/αναδιατυπωθεί η συγκεκριμένη παράγραφος του παρόντος νομοσχεδίου στο πνεύμα των προισχυουσών διατάξεων. Ειδικότερα προτείνω την ακόλουθη αλλαγή (σε συνδυασμό με το προαναφερθέν σχολιό μου για το μεταβατικό χρονικό όριο απόκτησης ιδότητας ΜΚΕ έως την 31.12.2031):
παρ 3/Άρθρο 221: … «όσοι κατέχουν είτε αποκτούν έως την 31η.12.2031 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκοι εξωτερικού, μπορούν να εισέρχονται και να παραμένουν στην Ελλάδα μέχρι 30 ημέρες (συνεχόμενα είτε τμηματικά) ανά ημερολογιακό έτος χωρίς έλεγχο της στρατολογικής του κατάστασης.»
[3] ΕΞΑΓΟΡΑ ΘΗΤΕΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ 33ου ΕΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
παρ. 16 / Άρθρο 242: Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ’- περί «αίτησης εξαγοράς του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης με τη συμπλήρωση του τριακοστού τρίτου (33ου) έτους».
Είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί στη συγκεκριμένη μεταβατική διάταξη ότι σχετικές αιτήσεις εξαγοράς δύναται να υποβάλλονται (λαμβάνοντας υπόψιν και τα παραπάνω σχόλια/προτάσεις μου) έως την 31η.12.2031. Έτσι, θα πρέπει να συμπληρωθεί και να διατυπωθεί με σαφήνεια ότι:
παρ.16/Άρθρο 242: «Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους … δύνανται να καταθέτουν αίτηση εξαγοράς … έως την 31η.12.2031 …».
[4] ΑΝΑΒΟΛΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ / ΚΑΤΟΧΟΥΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΠΟΥ ΔΙΑΠΡΕΠΟΥΝ ΣΕ ΕΡΕΥΝΕΣ
παρ.9 / Άρθρο 242: Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ’- περί «αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες».
Θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ το άρθρο 19 του ν. 3421/2005. Θεωρώ ότι είναι σκόπιμο και θεμιτό για τη χώρα όχι μόνο να επιτρέπει αλλά και να ενθαρρύνει νέους επιστήμονες/ερευνητές στη πιο παραγωγική επιστημονικά ηλικία τους (ως επί το πλείστον γύρω στα 30) να συνεχίσουν να διεξάγουν διεθνώς ανταγωνιστική επιστημονική έρευνα σε κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες του εξωτερικού. Είναι σίγουρο ότι η αποκτούμενη από μέρους τους διεθνής αναγνώριση σε συνδυασμό με τις κατάλληλες συνεργατικές πρωτοβουλίες και παροχή κινήτρων, όπως ήδη προωθούνται από το Υπ. Παιδείας και το Υπ. Εργασίας (ενδεικτικές οι σημαντικές πρωτοβουλίες της υπουργού κας Κεραμέως για το «Brain Regain»), θα βοηθήσει (και ήδη βοηθάει) σε μεγάλο βαθμό τη μεταφορά σχετικής τεχνογνωσίας στη χώρα και τη δημιουργία ανταγωνιστικών επιστημονικών/ερευνητικών περιβαλλόντων στα Ελληνικά Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα. Στο πλαίσιο αυτό, και στο βαθμό που δε παραμείνει σε ισχύ το άρθρο 19 του ν. 3421/2005, θα πρέπει στο νέο νομοσχέδιο να διευκρινιστεί και να διατυπωθεί με σαφήνεια στη παρ. 9 του άρθρου 242 ότι:
παρ.9 / Άρθρο 242: «… για όσους, έως έξι (6) μήνες μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, έχουν ήδη λάβει είτε έχει απορριφθεί είτε εκρεμεί σχετική αίτηση τους και λάβουν ή όχι τη σχετική αναβολή, δύνανται να επανέλθουν με νέα σχετική αίτηση τους πριν τη συμπλήρωση του 33ου έτους της ηλικίας τους.»
ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΚΑΠΟΙΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ: (α) ΔΕ ΘΙΓΟΥΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΞΙΟΜΑΧΟ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΜΑΝΕΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ και (β) ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΚΑΠΟΙΕΣ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ TOY ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΥΠΌΨΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗ, ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
[1] ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΚΑΤΟΙΚΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ – παρ. 10, 10β, 20 / Άρθρο 242 (Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ΄) – σχετικά με το άρθρο 193.
Το πνεύμα των έως σήμερα διατάξεων για απόκτηση ιδιότητας Μόνιμου Κατοίκου Εξωτερικού (ΜΚΕ) αποβλέπει στον επαναπατρισμό συμπατριωτών μας στη χώρα και εκτιμάω ότι μέχρι τώρα έχει διευκολύνει πολλούς συμπατριώτες μας που είχαν μεταναστεύσει και αποφάσισαν να επαναπατριστούν. Η δραστική αλλαγή/πρόβλεψη στο άρθρο 193 του νομοσχεδίου για την απόκτηση ιδιότητας ΜΚΕ αποβλέπει στη μείωση των ανυπότακτων και (πιθανά;) θα αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, κυρίως για όσους είναι ακόμη σε νεαρή ηλικία, π.χ., μικρότεροι από 21 ετών που δεν έχουν μεταναστεύσει για βιοποριστικούς λόγους στο εξωτερικό. Με τη πρόβλεψη αυτή θεωρώ ότι το στράτευμα θα αποκτήσει επαρκές εφεδρείες στα επόμενα 3-5 έτη.
Όμως οι σχετικές με το άθρο 193 μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 242 είναι προβληματικές και θίγουν το δικαίωμα (και την ανάγκη για τη χώρα) επαναπρατισμού συμπατριωτών μας, κυρίως όσον αφορά στο χρονικό όριο 31.12.2028 που τίθεται. Αν θεωρήσουμε ότι ο νέος νόμος ισχύσει από 1.1.2026 τότε, θα πρέπει να δωθεί επαρκές χρονικό διάστημα σε όσους ήδη βρίσκονται στο εξωτερικό για βιοποριστικούς λόγους για 2 με 3 έτη (το συγκεκριμένο διάστημα διαμονής τους στο εξωτερικό πιστοποιεί ότι εργάζονται), ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την ιδιότητα MKE. Αυτοί οι συμπατριώτες μας θα μπορούν να αποκτήσουν το δικαίωμα αυτό, λόγω διαμονής για 7 έτη στο εξωτερικό για βιοποριστικούς λόγους, το νωρίτερo (εξαρτάται από την αρχή ισχύος του νέου νόμου, ας υποθέσουμε 1.1.2026) το 2029 (αν ήδη διαμένουν στο εξωτερικό 3 έτη) με 2030 (αν ήδη διαμένουν στο εξωτερικό 2 έτη). Για να καλυφθούν οι περιπτώσεις απόκτησης του συγκεκριμένου δικαιώματος για μερικόυς μήνες, θα πρέπει το συγκεκριμένο χρονικό όριο να τεθεί τουλάχιστον στις 31.12.2031. Θεωρώ ότι με αυτό το χρονικό όριο δε θίγεται το πνέυμα και στόχευση του νέου νόμου για επαρκείς (και αξιόμαχες) εφεδρείες, με πιο νέους συμπατριώτες μας. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνω τις ακόλουθες αλλαγές στις προαναφερθείσες μεταβατικές διατάξεις:
παρ. 10/Άρθρο 242: «… είναι δυνατή, εφόσον καταθέσουν αίτηση έως την 31η.12.2031, η υπαγωγή τους στο άρθρο 25 του ν. 3421/2005, …»
παρ. 10β)/Άρθρο 242: «αποκτούν μέχρι τις 31.12.2031 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης.»
παρ. 20/Άρθρο 242: «Μέχρι την 31η.12.2031 επιτρέπεται η είσοδος …»
[2] ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΟΣ/ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΩΡΑ
παρ. 3 / Άρθρο 221: Απαγόρευση εξόδου (και εισόδου;) από (στη;) τη χώρα – περί «ανυπότακτων εξωτερικού».
Θεωρώ ότι το όριο των τεσσάρων (4) ημερών παραμονής στη χώρα δεν επιδέχεται λογικοφανών σχολίων, μάλλον από παραδρομή υπεισήλθε στη μεταβατική διάταξη. Οι σχολιασμοί που έχουν αναρτηθεί έως τώρα αναδεικνύουν επαρκώς τα (και συνταγματικά μεταξύ άλλων) προβλήματα που δημιουργούνται με τη συγκεκριμένη διάταξη κυρίως όσον αφορά στο δικαίωμα και την ανάγκη συνπατριωτών να διατηρούν ενεργούς δεσμούς με τη χώρα. Στο πνέυμα και στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθεί/αναδιατυπωθεί η συγκεκριμένη παράγραφος του παρόντος νομοσχεδίου στο πνεύμα των προισχυουσών διατάξεων. Ειδικότερα προτείνω την ακόλουθη αλλαγή (σε συνδυασμό με το προαναφερθέν σχολιό μου για το μεταβατικό χρονικό όριο απόκτησης ιδότητας ΜΚΕ έως την 31.12.2031):
παρ 3/Άρθρο 221: … «όσοι κατέχουν είτε αποκτούν έως την 31η.12.2031 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκοι εξωτερικού, μπορούν να εισέρχονται και να παραμένουν στην Ελλάδα μέχρι 30 ημέρες (συνεχόμενα είτε τμηματικά) ανά ημερολογιακό έτος χωρίς έλεγχο της στρατολογικής του κατάστασης.»
[3] ΕΞΑΓΟΡΑ ΘΗΤΕΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ 33ου ΕΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
παρ. 16 / Άρθρο 242: Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ’- περί «αίτησης εξαγοράς του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης με τη συμπλήρωση του τριακοστού τρίτου (33ου) έτους».
Είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί στη συγκεκριμένη μεταβατική διάταξη ότι σχετικές αιτήσεις εξαγοράς δύναται να υποβάλλονται (λαμβάνοντας υπόψιν και τα παραπάνω σχόλια/προτάσεις μου) έως την 31η.12.2031. Έτσι, θα πρέπει να συμπληρωθεί και να διατυπωθεί με σαφήνεια ότι:
παρ.16/Άρθρο 242: «Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους … δύνανται να καταθέτουν αίτηση εξαγοράς … έως την 31η.12.2031 …».
[4] ΑΝΑΒΟΛΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ / ΚΑΤΟΧΟΥΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΠΟΥ ΔΙΑΠΡΕΠΟΥΝ ΣΕ ΕΡΕΥΝΕΣ
παρ.9 / Άρθρο 242: Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ’- περί «αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες».
Θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ το άρθρο 19 του ν. 3421/2005. Θεωρώ ότι είναι σκόπιμο και θεμιτό για τη χώρα όχι μόνο να επιτρέπει αλλά και να ενθαρρύνει νέους επιστήμονες/ερευνητές στη πιο παραγωγική επιστημονικά ηλικία τους (ως επί το πλείστον γύρω στα 30) να συνεχίσουν να διεξάγουν διεθνώς ανταγωνιστική επιστημονική έρευνα σε κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες του εξωτερικού. Είναι σίγουρο ότι η αποκτούμενη από μέρους τους διεθνής αναγνώριση σε συνδυασμό με τις κατάλληλες συνεργατικές πρωτοβουλίες και παροχή κινήτρων, όπως ήδη προωθούνται από το Υπ. Παιδείας και το Υπ. Εργασίας (ενδεικτικές οι σημαντικές πρωτοβουλίες της υπουργού κας Κεραμέως για το «Brain Regain»), θα βοηθήσει (και ήδη βοηθάει) σε μεγάλο βαθμό τη μεταφορά σχετικής τεχνογνωσίας στη χώρα και τη δημιουργία ανταγωνιστικών επιστημονικών/ερευνητικών περιβαλλόντων στα Ελληνικά Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα. Στο πλαίσιο αυτό, και στο βαθμό που δε παραμείνει σε ισχύ το άρθρο 19 του ν. 3421/2005, θα πρέπει στο νέο νομοσχέδιο να διευκρινιστεί και να διατυπωθεί με σαφήνεια στη παρ. 9 του άρθρου 242 ότι:
παρ.9 / Άρθρο 242: «… για όσους, πριν τη συμπλήρωση έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, έχουν ήδη λάβει είτε έχει απορριφθεί είτε εκρεμεί σχετική αίτηση τους και λάβουν τη σχετική αναβολή, δύνανται να επανέλθουν με νέα σχετική αίτηση τους πριν τη συμπλήρωση του 33ου έτους της ηλικίας τους.»