Στο άρθρο 173 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α’ 81), περί του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση»), προστίθενται παρ. 3 και 4 και το άρθρο 173 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 173
Ενιαίο πληροφορικό σύστημα Τήρηση μητρώου
- Στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου λειτουργεί Ολοκληρωμένο Πληροφορικό Σύστημα (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr E.Ψ.Π.) καταχώρισης και επεξεργασίας στοιχείων που αφορούν στη χορήγηση, την ανανέωση και την ανάκληση αδειών διαμονής και αποφάσεων επιστροφής πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ελλάδα.
- Οι αρμόδιοι φορείς των Υπουργείων Παιδείας και Θρησκευμάτων και Υγείας οφείλουν να τηρούν στατιστικά στοιχεία των νομίμως διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών, των αιτούντων άσυλο και των παράνομα ευρισκόμενων πολιτών τρίτων χωρών που κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους.
- Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και οι υπηρεσίες Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της Χώρας, μετά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας ψηφιοποίησης του συνόλου ή μέρους των εγγράφων, τα οποία τηρούνται στον οικείο διοικητικό φάκελο του πολίτη τρίτης χώρας, έχουν τη δυνατότητα εκκαθάρισης και καταστροφής των αρχείων αυτών.
H εκκαθάριση και καταστροφή των αρχείων πραγματοποιείται μετά από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου ή του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης σχετικά με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ψηφιοποίησης των φυσικών αρχείων και τη δυνατότητα εκκαθάρισής τους.
Η ανωτέρω διαπιστωτική πράξη εκδίδεται μετά τη διατύπωση απλής γνώμης της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την υποβολή του αιτήματος του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου ή του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης κατά περίπτωση.
- Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πλαίσιο λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») της παρ. 1, έχει τη δυνατότητα αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ασφαλέστερη και ταχύτερη επεξεργασία των υποθέσεων που υποστηρίζει, διασφαλιζόμενων σε κάθε περίπτωση όλων των διαδικασιών που προβλέπονται στον παρόντα Κώδικα, καθώς και στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45).».
Στο άρθρο 173 του Ν. 5038/2023, όπως τροποποιείται με το άρθρο 41 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, προτείνεται να συμπεριληφθεί διάταξη με την οποία θα δίνεται η δυνατότητα στις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας να έχουν πρόσβαση στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Συστήμα «Μετανάστευση», προκειμένου να τους είναι διαθέσιμες τόσο οι αποφάσεις απόρριψης των αιτημάτων για χορήγηση ή ανανέωση αδειών διαμονής, στις οποίες ενσωματώνονται και αποφάσεις επιστροφής, όσο και τα αποδεικτικά επίδοσής τους, ώστε οι εν λόγω υπηρεσίες να είναι σε θέση να κινούν άμεσα, όταν διαπιστώνουν από τα αντλούμενα στοιχεία ότι δεν χορηγήθηκε προθεσμία για οικειοθελή αναχώρηση ή ότι αυτή που χορηγήθηκε έχει πλέον παρέλθει, την ποινική διαδικασία σε βάρος του αιτούντος αλλοδαπού για το αυτόφωρο ποινικό αδίκημα της παράνομης παραμονής στη χώρα μας και στη συνέχεια τη διαδικασία αναγκαστικής επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Η λήψη των παραπάνω αποφάσεων και των αποδεικτικών επίδοσής τους κατόπιν απευθείας επικοινωνίας της υπηρεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας που έχει επιληφθεί της υπόθεσης με την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης είναι αδύνατη τις ημέρες αργίας ή μετά το πέρας του ωραρίου λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών, με συνέπεια να μην είναι δυνατή η κίνηση και ολοκλήρωση των παραπάνω διαδικασιών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Εκτός από την «απλή γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού» (που δεν καταλαβαίνω πώς και γιατί εμπλέκεται στη διαδικασία ψηφιοποίησης των αρχείων των υπηρεσιών μετανάστευσης) πρέπει οπωσδήποτε να προηγείται δειγματοληπτικός έλεγχος των ψηφιοποιημένων αρχείων και στοιχείων. Τα στοιχεία και τα έγγραφα που ψηφιοποιούνται πρέπει να εξετάζονται ως προς την πληρότητα και την προσβασιμότητά τους (ευδιάκριτες & ευανάγνωστες σαρώσεις, δυνατότητα εκτύπωσης πχ σε περιπτώσεις που ζητούνται στοιχεία από τις αστυνομικές ή τις δικαστικές αρχές κλπ) πριν δοθεί εντολή καταστροφής των φυσικών φακέλων.