Αντικείμενο του παρόντος είναι:
α) η ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας (EE) 2024/1233 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Απριλίου 2024, και η πρόβλεψη ενιαίας διαδικασίας υποβολής αίτησης για τη χορήγηση ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας σε πολίτες τρίτων χωρών και κοινών δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο έλεγχος του καθεστώτος τους,
β) η αναμόρφωση της διαδικασίας μετάκλησης πολιτών τρίτων χωρών, μέσω ιδίως της προσθήκης των Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) ως εργοδοτών, της εισαγωγής του ελάχιστου ηλικιακού ορίου των δεκαοκτώ ετών στη μετάκληση για εργασία προς αποφυγή καταχρήσεων του νομοθετικού πλαισίου και της εισαγωγής ειδικής ρύθμισης για μετάκληση εργαζομένων στο πλαίσιο υλοποίησης δημοσιου έργου ή επενδυτικού σχήματος για μεγάλα στρατηγικά έργα, που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 4864/2021 (Α΄237), ανεξαρτήτως του κύκλου εργασιών της εταιρείας,
γ) η εισαγωγή νέων κατηγοριών εθνικών θεωρήσεων (tech visa, talent visa, επισκέπτες καθηγητές) που απευθύνονται σε πολίτες τρίτων χωρών υψηλής ειδίκευσης ή προσόντων,
δ) η πρόβλεψη της άμεσης έκδοσης απόφασης επί εκκρεμών αιτήσεων αρχικής χορήγησης ή ανανέωσης ασφαλών κατηγοριών αδειών διαμονής, με μόνη επιφύλαξη των λόγων που άπτονται της δημόσιας τάξης και ασφάλειας και ελάχιστης ισχύος δύο (2) ετών κάθε εκδιδόμενης άδειας διαμονής, αρχικής χορήγησης ή ανανέωσης, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου των υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων,
ε) η χορήγηση άδειας διαμονής στους σπουδαστές και φοιτητές από τρίτες χώρες για λόγους σπουδών ισόχρονης της ανώτατης διάρκειας των προγραμμάτων σπουδών, δικαιώματος διαμονής μετά τη λήξη των σπουδών για φοίτηση ανωτέρου επιπέδου, δικαιώματος μερικής απασχόλησης παράλληλα με την παρακολούθηση του προγράμματος σπουδών τους και δικαιώματος διαμονής ενός (1) έτους μετά το πέρας των σπουδών τους, για αναζήτηση εξαρτημένης εργασίας ή έναρξη δραστηριότητας,
στ) η αυστηροποίηση των ποινών και κυρώσεων για όσους διευκολύνουν την παράνομη είσοδο, παραμονή και έξοδο πολιτών τρίτων χωρών και η πρόβλεψη ως επιβαρυντικής περίστασης της συνδρομής στο πρόσωπό τους της ιδιότητας μέλους Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης και ως κύρωσης της άμεσης ανάκλησης άδειας διαμονής αν η ανωτέρω διευκόλυνση παρέχεται από πολίτη τρίτης χώρας που διαμένει νόμιμα στη χώρα,
ζ) η αναμόρφωση του πλαισίου υπογραφής προγραμματικών συμβάσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του, και
η) η θέσπιση της δυνατότητας παροχής υπηρεσιών σε τοξικοεξαρτημένους πολίτες τρίτων χωρών από τους φορείς ψυχικής υγείας του Υπουργείου Υγείας εντός των δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Η διατύπωση του άρθρου ενέχει τον κίνδυνο της γενικευμένης ποινικοποίησης του έργου των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και δύναται να οδηγήσει σε αυθαίρετες πρακτικές, υπονομεύοντας το ρόλο των οργανώσεων. Η διάκριση αυτή αντιβαίνει στις συνταγματικές αρχές σχετικά με τη μεταχείριση των Ελλήνων πολιτών, καθώς και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλωστε αναγνωρίζει το έργο που προσφέρουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και το γεγονός ότι έχουν γίνει βασικοί φορείς στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, ειδικά στον αγώνα ενάντια στη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις και έχει δεσμευθεί να στηρίξει το έργο τους: https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/international-partners-and-agencies/non-governmental-organisations_en
Δεδομένου ότι οι οργανώσεις υπόκεινται ήδη σε αυστηρούς ελέγχους εσωτερικά και εξωτερικά, με πρωταρχικό παράδειγμα το Μητρώο ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης προτείνουμε την εξάλειψη της επιβαρυντικής περίστασης του άρθρου 2.
Η περιγραφή του σκοπού στο άρθρο 1 του Σχεδίου Νόμου ουδόλως ανταποκρίνεται στις διατάξεις του, ιδίως, δε ως προς την διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου μεταναστευτικής πολιτικής, ενώ σκανδαλώδης είναι η αναφορά στο αντικείμενο ρύθμισης του Σχεδίου Νόμου της αυστηροποίησης των ποινών και κυρώσεων για όσους διευκολύνουν την παράνομη είσοδο, παραμονή και έξοδο πολιτών τρίτων χωρών με έμφαση στην πρόβλεψη ως επιβαρυντικής περίστασης της συνδρομής στο πρόσωπό τους της ιδιότητας μέλους Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ).
Προτείνεται η αναδιατύπωση των άρθρων 1 και 2 προκειμένου να ανταποκρίνονται σε σκοπό και αντικείμενο του Σχεδίου Νόμου σύμφωνα με την νομιμότητα. Προτείνεται, σε κάθε περίπτωση, η διαγραφή της περ. στ΄ του άρθρου 2, που αναγγέλλει την εισαγωγή αντισυνταγματικών διατάξεων, όπως αναλύουμε περαιτέρω στις παρατηρήσεις επί των άρθρων 15 και 16 του παρόντος.
Εφόσον δόθηκε η δυνατότητα και καλώς δόθηκε να καταθέτουν ηλεκτρονικά από μόνοι τους θα πρέπει να εξαιρεθεί στην ανανέωση τουλάχιστον η θεώρηση του διαβατηρίου από δικηγόρο διότι η κατάθεση από μόνη της με την ταυτοποίηση του αλλοδαπού βεβαιώνεται η γνησιότητα των εγγράφων που καταθέτει και είναι υπόλογος για οποιαδήποτε παραπλανητική η ψευδή κατάθεση. Ευχαριστώ για την κατανόηση.
Το νομοσχέδιο περιέχει αρκετές θετικές διατάξεις .Ειδικότερα 1 ρυθμίζεται πληρέστατα το ισχύον δίκαιο των μετακλήσεων δημιουργώντας ένα δίκτυ προστασίας και για τους μετακλητούς αλλοδαπούς όχι μόνο για τους εργοδότες ..(εξάμηνη ισχύς σύμβασης, δυνατότητα αλλαγής εργοδότη με τη συναίνεση του αρχικού κλπ., Προστασία από καταχρηστικές συμπεριφορες). 2Η άδεια παραμονής μπορεί να ανανεωθεί και 3 μήνες ,μετά τη λήξη (αντί του1 που ισχύει σήμερα) με καταβολή παραβόλου 100 ευρώ ανά μήνα καθυστέρησης 3. Επανέρχεται η δεκαετία των μελών οικογένειας Έλληνα και στην ανανέωση. Επίσης, οριοθετείται η έννοια της δημόσιας τάξης και περιορίζεται η διακριτική ευχέρεια της διοίκησης . 5 .Προβλέπεται αυτόματη έκδοση ορισμένων κατηγοριών αδειών παραμονής αιτημάτων που εκκρεμούν από το 2022 .Δηλαδή θα εκδοθεί άδεια παραμονής διετούς διάρκειας …χωρίς ο αλλοδαπός να καταβάλει παράβολο. Με μόνη προϋπόθεση την μη ύπαρξη λόγων δημοσίας τάξης 6 Επαναφορά της πενταετούς προσωποπαγούς άδειας παραμονής. 6 Πρόβλεψη νέων τύπων αδειών παραμονής , όπως για τους ηλικιωμένους υπήκοους τρίτων χωρών που δεν έχουν κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα , αλλά έχουν αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς στη χώρα μας.
Αναγνωρίζουμε ότι το σχέδιο νόμου επιχειρεί να απαντήσει σε υπαρκτές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, ιδίως στον τομέα της νόμιμης απασχόλησης και της κάλυψης ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό. Θετικά αξιολογούμε τις ρυθμίσεις που αποσκοπούν στη μείωση της γραφειοκρατίας, στη μεγαλύτερη διάρκεια ισχύος των αδειών διαμονής, στην επιτάχυνση των διαδικασιών ανανέωσης, στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη νόμιμη εργασία, καθώς και στην αντιμετώπιση διαχρονικών δυσλειτουργιών ως προς την έκδοση και ανανέωση αδειών διαμονής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει για εμάς η έμφαση στην ένταξη μέσω της εργασίας και της επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και οι προβλέψεις για φοιτητές, σπουδαστές και εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης. Η κοινωνική συνοχή και η ουσιαστική ένταξη των μεταναστών και προσφύγων προϋποθέτουν σταθερό καθεστώς διαμονής, εργασιακά δικαιώματα και προοπτική ζωής με αξιοπρέπεια.
Παρά τα ανωτέρω, επισημαίνουμε ότι, και πάλι, οι απόπειρες επίλυσης των προβλημάτων που παρατηρούνται διαχρονικά, δεν αντιμετωπίζουν την πηγή του προβλήματος: Μια δαιδαλώδης νομοθεσία που προξενεί τις γραφειοκρατικές δυσλειτουργίες και ταυτόχρονα η ανεπάρκεια -και συχνά, όπως πρόσφατα, η ανυπαρξία εναλλακτικών διεξόδων τακτοποίησης της διαμονής μεταναστών στη χώρα.
Δυστυχώς για ακόμα μία φορά εκφράζουμε τις σοβαρές ανησυχίες μας για διατάξεις του νομοσχεδίου που ενδέχεται να πλήξουν θεμελιώδη δικαιώματα και να επιβαρύνουν δυσανάλογα ευάλωτες ομάδες μεταναστών και προσφύγων.
Ειδικότερα, η ευρεία και ασαφής ποινικοποίηση της «συνδρομής» προς παράτυπα διαμένοντες, χωρίς ρητές ανθρωπιστικές εξαιρέσεις, δημιουργεί τον κίνδυνο ποινικοποίησης της αλληλεγγύης, των οικογενειακών δεσμών και της κοινωνικής υποστήριξης. Η πρόβλεψη απώλειας καθεστώτος νομιμότητας για νόμιμα διαμένοντες μετανάστες βάσει γενικών και αόριστων κριτηρίων αντιβαίνει στην αρχή της αναλογικότητας και ενδέχεται να οδηγήσει σε αυθαίρετες πρακτικές.
Είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί το νομικό καθεστώς και οι διαδικασίες για την απόκτηση αδειών παραμονής για τους μετανάστες εντός ενός πλαισίου και νόμων που θεσπίζονται από το Υπουργείο Μετανάστευσης. Αυτό θα διασφαλίσει τα δικαιώματα τόσο του Υπουργείου όσο και της χώρας όπου ζούμε και εργαζόμαστε. Όσοι δεν τηρούν τους νόμους της χώρας θα θεωρηθούν νομικά υπεύθυνοι. Επιπλέον, αυτό θα αποφέρει οικονομικά οφέλη στη χώρα με πολλούς τρόπους, όπως η τόνωση του εγχώριου εμπορίου σε όλους τους τομείς και η διασφάλιση της λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Πιστεύω ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην εργασία των μεταναστών σε πολλά εξειδικευμένα επαγγέλματα. Ζητούμε τη βοήθειά σας για τη διευκόλυνση της νομιμοποίησης του καθεστώτος μας. Σας ευχαριστούμε.