Στο άρθρο 11 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α’ 81), περί της διαδικασίας υποβολής αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής πολίτη τρίτης χώρας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «ένας (1) μήνας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τρεις (3) μήνες», αβ) στο τρίτο εδάφιο προστίθενται οι λέξεις «για κάθε μήνα καθυστέρησης», αγ) στο τέταρτο εδάφιο οι λέξεις «του ενός (1) μηνός» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των τριών (3) μηνών» και αδ) στο πέμπτο εδάφιο οι λέξεις «του μηνός» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των τριών (3) μηνών» και β) στην παρ. 2, προστίθενται εδάφια, δεύτερο και τρίτο, και οι παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται, ως εξής:
«1. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής του, ο πολίτης τρίτης χώρας οφείλει, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών πριν από τη λήξη ισχύος της, να υποβάλει σχετική αίτηση που συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, όπως ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176. Εκπρόθεσμη αίτηση για ανανέωση άδειας διαμονής μπορεί να κατατεθεί μέχρι και τρεις (3) μήνες μετά τη λήξη ισχύος της. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ για κάθε μήνα καθυστέρησης. Το αρμόδιο όργανο για την επιβολή και τη βεβαίωση του προστίμου της παρούσας καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 26 του άρθρου 176. Μετά την πάροδο των τριών (3) μηνών από τη λήξη της άδειας διαμονής, δεν είναι δυνατή η κατάθεση σχετικής αίτησης. Εκπρόθεσμες, πέραν των τριών (3) μηνών, αιτήσεις, δεν παραλαμβάνονται, εκτός εάν συντρέχουν, αποδεδειγμένως, λόγοι ανωτέρας βίας.
- Η υποβολή των αιτήσεων για την ανανέωση άδειας διαμονής, η υποβολή δικαιολογητικών και η παραλαβή της απορριπτικής απόφασης ή άλλων εγγράφων από τον οικείο φάκελο γίνονται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μετανάστευση» του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η υποβολή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και το σύστημα δύναται να κατανέμει τις αιτήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες μίας στάσης, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του αιτούντος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισόρροπη διαχείριση του φόρτου εργασίας, εφαρμοζόμενης για τον σκοπό αυτό της απόφασης της παρ. 14Α του άρθρου 176. Το σύστημα, στην περίπτωση αυτή, επιλέγει την υπηρεσία που έχει τον μικρότερο αριθμό εκκρεμών αιτήσεων για την ταχύτερη και αποδοτικότερη επεξεργασία των αιτήσεων.».
H δυνατότητα κατανομής της εξέτασης των αιτήσεων σε υπηρεσίες στην Επικράτεια θα επιφέρει κυρίως υπηρεσιακά και πρακτικά προβλήματα καθώς και ζητήματα συνεννόησης, δεδομένου ότι παρατηρείται διαφορετική εφαρμογή του Νόμου από τις Υπηρεσίες
Εκτιμούμε θετικά το μέτρο που εισάγει το άρθρο 14 για μεγαλύτερη διάρκεια ισχύος κατά τη χορήγηση των αδειών διαμονής καθώς αποτελεί μια περισσότερο ρεαλιστική επιλογή ειδικά ως προς το σκέλος των διαδικασιών ανανέωσής της. Σε συνδυασμό με τις προβλέψεις του άρθρου 12 περί κατανομής της εξέτασης των αιτήσεων διαμονής που εκκρεμούν, εκτιμούμε ότι είναι στην κατεύθυνση της αποσυμφόρησης και των σοβαρών καθυστερήσεων στην έκδοση αδειών διαμονής στο υφιστάμενο πλαίσιο. Ωστόσο, θα πρέπει να αποσαφηνιστούν διάφορα ζητήματα χωρικής αρμοδιότητας των κατά τόπους αποκεντρωμένων διοικήσεων προκειμένου να μην προκληθούν μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που επιδιώκει να επιλύσει η εν λόγω διάταξη.
ΚΑΛΗΜΈΡΑ ΣΑΣ.ΣΑΣ ΕΠΙΣΗΜΑΊΝΩ ΠΕΡΙΠΤΏΣΕΙΣ ΑΝΗΛΊΚΩΝ ΤΈΚΝΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΏΝ, ΠΟΥ ΠΗΓΑΊΝΟΥΝ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ, ΑΛΛΆ ΔΕΝ ΈΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΊ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ. ΔΙΑΜΈΝΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΌΜΙΜΟ ΜΌΝΟΓΟΝΈΑ,Η ΤΟΥΣ ΝΟΜΙΜΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ, ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΩΣΤΌΣΟ ΈΧΑΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΜΊΑ ΤΩΝ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΩΝ Η ΔΕΝ ΕΊΧΑΝ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΌΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΤΑΕΤΙΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΒΆΛΛΟΥΝ ΓΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, ΟΠΌΤΕ ΔΕΝ ΥΠΈΒΑΛΛΑΝ ΑΊΤΗΜΑ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ, ΠΡΙΝ ΚΑΤΑΡΓΗΘΟΎΝ.
ΕΠΕΙΔΉ ΜΕ ΤΟ ΆΡΘΡΟ 193 ΠΑΡ 1 ΤΟΥ ΝΌΜΟΥ 5078/23,Ο ΓΟΝΕΑΣ ΠΟΥ ΈΛΑΒΕ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΠΌΜΕΝΗ ΆΔΕΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗΣ,ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙ ΌΧΙ ΜΌΝΟ ΤΑ ΤΈΚΝΑ ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΤΗΝ/ΤΟΝ ΣΥΖΥΓΟ,ΚΑΛΌ ΘΑ ΉΤΑΝ ΝΑ ΔΟΘΕΊ ΠΑΡΌΜΟΙΑ ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΝΉΛΙΚΑ ΠΟΥ ΕΊΤΕ ΞΕΚΊΝΗΣΑΝ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΊΟ ΕΊΤΕ ΦΟΙΤΟΎΝ ΠΡΩΤΟ/ΔΕΥΤΕΡΟ/ΒΆΘΜΙΑ,ΠΟΥ ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΈΧΟΥΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΘΕΙ ΑΚΟΜΗ,ΏΣΤΕ ΝΑ ΛΆΒΟΥΝ ΑΡΧΙΚΉ ΑΔΕΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΩΣ ΑΝΉΛΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΑΛΛΟΔΑΠΟΊ, ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΊΩΝ ΜΕ ΝΌΜΙΜΟ ΓΟΝΈΑ Η ΓΟΝΕΙΣ,ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΝΑΓΚΑΣΤΟΎΝ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ, ΚΑΙ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΜΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉ ΣΥΝΕΝΩΣΗ.ΜΙΑ ΤΈΤΟΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΣΥΝΕΝΩΣΗΣ ΕΊΝΑΙ ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΣΉΜΕΡΑ, ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΊΖΕΙ ΧΆΣΙΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉΣ ΧΡΟΝΙΑΣ, ΕΩΣ ΌΤΟΥ ΛΆΒΕΙ ΒΙΖΑ ΤΟ ΑΝΗΛΙΚΟ, ΚΑΙ ΕΊΝΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΆΔΙΚΗ ΚΑΙ ΆΝΙΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ, ΣΕ ΣΧΈΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΌΒΛΕΨΗ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 193, ΠΟΥ ΠΡΟΑΝΈΦΕΡΑ, ΠΟΥ ΟΡΘΩΣ ΠΡΌΒΛΕΨΕ ΝΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙ ΌΛΗ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ, ΠΟΥ ΔΙΈΜΕΝΕ ΠΑΡΆΝΟΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ, ΣΥΖΥΓΟ ΚΑΙ ΑΝΉΛΙΚΑ ΤΈΚΝΑ ΤΟΥ ΜΕΤΈΠΕΙΤΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΘΕΝΤΟΣ ΑΛΛΟΔΑΠΟΎ. ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΦΘΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΉΛΙΚΟΥ ΠΟΥ ΔΙΑΜΈΝΕΙ ΠΑΡΆΝΟΜΑ ΜΕ ΝΌΜΙΜΟ ΓΟΝΈΑ ΚΑΙ ΘΑ ΠΆΕΙ ΑΚΌΜΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΗΠΙΑ, ΌΧΙ ΜΌΝΟ ΣΤΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΌ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ. ΈΤΣΙ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΏΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΗΛΙΚΟΥ,ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΊΑ, ΥΓΕΊΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΉ ΈΝΤΑΞΗ ΚΟΝΤΆ ΣΤΗΝ ΝΌΜΙΜΗ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ ΤΟΥ.
Αν και γνωρίζουμε εκ των προτέρων ότι η διαδικασία της διαβούλευσης ενός νομοσχεδίου δεν αφορά την έκδοση ΥΑ & ΚΥΑ βάσει εξουσιοδοτικών διατάξεων, επιθυμούμε να σχολιάσουμε ότι μετά την παρέλευση σχεδόν δύο ετών από την ψήφιση του Ν. 5038/2023, πρέπει το συντομότερο δυνατόν να εκδοθεί η ΚΥΑ βάσει της παρ. 26 του άρθρου 176 του Ν. 5038/2023 που αφορά τον καθορισμό του αρμόδιου οργάνου και τη διαδικασία βεβαίωσης των προστίμων της παρ. 1 του άρθρου 20 και της παρ. 1 του άρθρου 11.
Οπως και στη χορήγηση, έτσι και στην ανανέωση, η άκριτη αναδρομολόγηση αιτήσεων με μόνο κριτήριο τον φόρτο εργασίας των υπηρεσιών μετανάστευσης θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα θα λύσει, όπως αναλυτικά εκτέθηκε στα προηγούμενα σχόλια, στα οποία θα προσθέσω και το θέμα της λήψης βιομετρικών δεδομένων.
Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται ότι θα επιλυθεί το πρόβλημα των εκκρεμών αιτήσεων για χορήγηση και ανανέωση αδειών παραμονής που η καθυστέρηση στη διεκπεραίωση τους σε κάποιες διευθύνσεις αγγίζει και τα τρία χρόνια . Το αίτημα χορήγησης ή ανανέωσης άδειας παραμονής ,όμως δεν είναι μια απλή αίτηση (η πρακτική αυτή έχει εφαρμοστεί από την ΑΑΔΕ για την έκδοση ΑΦΜ) οδηγεί σε έκδοση άδειας παραμονής ή σε απόρριψη του αιτήματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο Πολίτης τρίτης χώρας ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του θα παραλαμβάνει την άδεια παραμονής από ΔΑΜ /ΤΑΔ διαφορετική από αυτή της κατοικίας του ; Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις ο πολίτης τρίτης χώρας πρέπει να εμφανιστεί ενώπιον επιτροπής ποια ΔΑΜ/ΤΑΔ θα είναι αρμόδια της εξέτασης ή της κατάθεσης ;Σε περίπτωση απόρριψης αιτήματος αν η απόφαση εκδοθεί από ΔΑΜ /ΤΑΔ διαφορετικό από αυτό της κατοικίας του πολίτη τρίτης χώρας , θεμελιώνεται αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων του τόπου έκδοσης . Συνεπώς, πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ποιος εκδίδει την τελική απόφαση . Σίγουρα η τελική απόφαση πρέπει να εκδίδεται από ΔΑΜ /ΤΑΔ του τόπου κατοικίας του αλλοδαπού.
Ακόμα όμως, και στην περίπτωση απλής επεξεργασίας από ΔΑΜ/ΤΑΔ διάφορο του τόπου κατοικίας του αλλοδαπού αξίζει να επισημανθεί ότι δυστυχώς οι επιμέρους υπηρεσίες ακολουθούν …..τοπική νομολογία. Ειδικότερα, δεν υπάρχει ενιαία εφαρμογή του νόμου , αλλά στην πράξη παρατηρείται αναιτιολόγητη τυπολατρία και εμμονή σε δικαιολογητικά που δεν προβλέπονται από το νόμο, ακόμα και τώρα που υφίσταται ηλεκτρονικό σύστημα .Συμπερασματικά , η ενεργοποίηση της διάταξης προϋποθέτει την ενιαία εφαρμογή του νόμου.
ΤΟ εν λόγω μέτρο τείνει να καταστεί επικίνδυνο, μη εφαρμόσιμο και να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που θα κληθεί να επιλύσει. Ερωτήματα εγείρονται όσον αφορά την αρμοδιότητα που θα υπάρχει όσον αφορά την άσκηση αίτησης θεραπείας, την άσκηση ενδεχομένως αίτησης ακύρωσης, την πραγματοποίηση βιομετρικών στοιχείων. Για να μην αναφερθούν ζητήματα που έχουν να κάνουν με την διευκόλυνση που παρέχεται σε έναν δικηγόρο π.χ. Αθηνών να μεταβεί με επιτόπια μετάβαση στην οικεία ΔΑΜ (Α,Β κτλ) για να επιλύσει κάποιο πρόβλημα σε συνεννόηση με Προϊστάμενο κτλ. Η κάθε Περιφέρεια θα πρέπει να επιλύσει εσωτερικά τυχόν ζητήματα φόρτου εργασίας (υποστελέχωση κτλ).
Η κατανομή δίχως το κριτήριο της τοπικής αρμοδιότητας συνεπάγεται την αλλαγη της καθ ύλην αρμοδιότητας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων σε περίπτωση έκδοσης απορριπτικής απόφασης. Το ίδιο ισχύει και για την αίτηση θεραπείας. Κατά τόπους και καθ ύλην αρμόδια δικαστήρια πρέπει να ειναι του τόπου κατοικίας του αιτούντα το ειδικό βοήθημα η μέσο γεγονός που συμπαρασύρει και την απορριπτική επι αιτήσεως θεραπείας.
Οι ανανεώσεις και δη εξαρτημένης εργασίας καθώς και αλλες πχ αυτοτελής λογω ενηλικίωσης θα πρέπει να αυτοματοποιηθουν μόλις δεν συντρέχουν λόγοι δημόσιας τάξης.
Η εφαρμογή της δυνατότητας μεταφοράς αιτήσεων θα πρέπει να γίνεται εντός της ίδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, άλλως διαταράσσονται άλλες ρυθμίσεις και υποχρεώσεις Φορέων (στοχοθεσία, διαχείριση προσωπικού, επικοινωνία με άλλες υπηρεσίες τοπικού χαρακτήρα όπως π.χ Διοικητικά Πρωτοδικεία και Αστυνομικές Αρχές). Επίσης, οι αιτήσεις δεν οδηγούν πάντα στην έκδοση θετικής διοικητικής πράξης αλλά και δυσμενούς η οποία προκαλεί προθεσμίες άσκησης ένδικων μέσων (τοπική αρμοδιότητα δικαστηρίων) ενώ θα πρέπει να διευκολύνεται η παρακολούθηση των υποθέσεων από τους ΠΤΧ και τους πληρεξούσιους δικηγόρους.