Άρθρο 171
Γενικές έννοιες και ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος:
α) «Στρατεύσιμοι» καλούνται οι υπόχρεοι σε στράτευση, οι οποίοι βρίσκονται νόμιμα εκτός των ΕΔ, χωρίς να έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση.
β) «Οπλίτες» καλούνται όσοι έχουν καταταγεί και υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας και τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης.
γ) «Πρότακτοι οπλίτες» καλούνται όσοι κατατάσσονται στις ΕΔ, πριν από την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, για την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης.
δ) «Εθελοντές οπλίτες» καλούνται όσοι κατατάσσονται εθελοντικά στις ΕΔ, σύμφωνα με τις ειδικές γι’ αυτούς διατάξεις.
ε) «Έφεδροι οπλίτες» καλούνται οι οπλίτες, οι οποίοι, μετά την εκπλήρωση της κύριας και της τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσής τους, συνεχίζουν να υπηρετούν στις ΕΔ, για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης.
στ) «Έφεδροι» καλούνται όσοι είναι εγγεγραμμένοι στην εφεδρεία των ΕΔ. Όσοι απ’ αυτούς κατατάσσονται για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης καλούνται οπλίτες από την εφεδρεία.
ζ) «Ενεργοί εθελοντές έφεδροι» είναι οι έφεδροι που εντάσσονται στο θεσμό του άρθρου 265, κατόπιν αίτησής τους.
η) «Στρατολογική κλάση» είναι ο αριθμός που προκύπτει από την πρόσθεση του αριθμού είκοσι ένα (21) στο έτος γέννησης με το οποίο ο καθένας είναι εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177.
θ) «Αρχική πρόσκληση κλάσης» νοείται η πρώτη πρόσκληση μίας στρατολογικής κλάσης προς εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής της υποχρέωσης.
ι) Η ηλικία προκύπτει από το έτος γέννησης με το οποίο κάθε Έλληνας είναι εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177. Η ηλικία της Ελληνίδας προκύπτει από το έτος γέννησης με το οποίο είναι εγγεγραμμένη στα δημοτολόγια.
ια) Η 1η Ιανουαρίου του έτους εγγραφής στα δημοτολόγια ή στα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 2 του άρθρου 177, λογίζεται ως ημερομηνία γέννησης και αρχή του έτους, η δε 31η Δεκεμβρίου ως τέλος αυτού. Η συμπλήρωση συγκεκριμένου έτους ηλικίας υπολογίζεται σύμφωνα με τον κανόνα του πρώτου εδαφίου.
ιβ) Για την ενηλικίωση ισχύει το άρθρο 127 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
ιγ) Το Αυτοματοποιημένο Σύστημα Στρατολογίας Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΣΥΣΕΔ) αποτελεί την κύρια μηχανογραφική εφαρμογή στρατολογικής παρακολούθησης ανθρωπίνου δυναμικού.
ιδ) «Μηχανογραφικό Αρχείο Κλάσης (ΜΑΚ)» είναι το μηχανογραφικό αρχείο το οποίο καταρτίζεται με βάση το αρχείο που διατίθεται από το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Μητρώο Πολιτών».
ιε) «Μηχανογραφικό Αρχείο Θηλέων (ΜΑΘ)» είναι το μηχανογραφικό αρχείο που περιλαμβάνει το σύνολο των γυναικών που κατατάσσονται στις Ένοπλες Δυνάμεις.
ιστ) «Στρατολογική μερίδα» είναι το σύνολο των πληροφοριών, όπως ληξιαρχικά στοιχεία, στοιχεία διαμονής και επικοινωνίας ή λοιπά προσωπικά στοιχεία και στρατολογικές μεταβολές, οι οποίες αντιστοιχούν σε κάθε άνδρα ή γυναίκα και είναι αποθηκευμένα στο ΑΣΥΣΕΔ.
ιζ) «Χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας» λογίζεται το χρονικό διάστημα που απομένει, αν από τη συνολική διάρκεια υπηρεσίας στις ΕΔ αφαιρεθεί το χρονικό διάστημα των ειδικών καταστάσεων που αναγράφονται ρητά στο άρθρο 203.
ιη) «Άγνοια» νοείται το χρονικό διάστημα της αυθαίρετης απουσίας στρατιωτικού, όπως αυτό καθορίζεται από τα άρθρα 33, 34, 35 και 36 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20), περί λιποταξίας.
ιθ) Οι έννοιες «στράτευμα», «κληρωτός», «εκγύμναση ή μειωμένη θητεία», «πρόσθετη στρατιωτική υπηρεσία» και «στρατεύσιμη στρατιωτική υποχρέωση» που αναγράφονται σε νόμους, κανονιστικές ή διοικητικές πράξεις, είναι ταυτόσημες αντίστοιχα με τις έννοιες «ένοπλες δυνάμεις», «οπλίτης», «μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση», «πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση» και «κύρια στρατιωτική υποχρέωση».
κ) «Τέκνα» θεωρούνται όσα γεννήθηκαν εντός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, καθώς και όσα αναγνωρίσθηκαν ή υιοθετήθηκαν.
κα) Τα θετά τέκνα λογίζονται ως τέκνα μόνο των θετών γονέων τους. Ειδικά για την εφαρμογή των άρθρων 181 και 202, τέκνα που υιοθετήθηκαν μετά τη συμπλήρωση του δέκατου πέμπτου (15ου) έτους της ηλικίας τους, θεωρούνται τέκνα μόνο των φυσικών γονέων τους.
κβ) «Τέκνα άγαμης μητέρας» είναι όσα αποκτήθηκαν από μητέρα που δεν έχει συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, ή αποκτήθηκαν εκτός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης από διαζευγμένη μητέρα η οποία δεν σύναψε γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης μεταγενέστερο από την απόκτηση του τέκνου και σε κάθε περίπτωση αυτά δεν έχουν αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
κγ) «Αδέλφια» θεωρούνται όσα προέρχονται από κοινό γονέα.
κδ) Μεταξύ αδελφών που γεννήθηκαν την ίδια ημερομηνία, μεγαλύτερος θεωρείται αυτός που γεννήθηκε πρώτος, όπως αποδεικνύεται από ληξιαρχικές πράξεις γέννησης ή άλλα επίσημα έγγραφα.
κε) «Χηρεία» είναι η κατάσταση που δημιουργήθηκε και υφίσταται για έναν σύζυγο εξαιτίας του θανάτου του άλλου. Αυτή παύει να υφίσταται με τη μεταγενέστερη τέλεση γάμου ή σύναψη συμφώνου συμβίωσης.
κστ) Η κήρυξη προσώπου σε αφάνεια επιφέρει τα ίδια αποτελέσματα με τον θάνατο και αποδεικνύεται με αμετάκλητη απόφαση του αρμοδίου δικαστηρίου.
κζ) Η οικογενειακή κατάσταση αποδεικνύεται με πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση, το οποίο εκδίδεται από το δημοτολόγιο του αρμοδίου δήμου, στο οποίο ο ενδιαφερόμενος είναι εγγεγραμμένος ή με επίσημα έγγραφα ξένου κράτους. Η ιδιότητα του μόνιμου κάτοικου εξωτερικού αποδεικνύεται με σχετικό πιστοποιητικό της αρμόδιας ελληνικής προξενικής αρχής.
κη) Η χρονική διάρκεια ισχύος του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση και του πιστοποιητικού μόνιμου κάτοικου εξωτερικού διακρίνεται σε δίμηνη και εξάμηνη, αντίστοιχα, από την ημερομηνία έκδοσής τους.
κθ) Η αναπηρία πιστοποιείται από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (εφεξής: ΚΕΠΑ), του άρθρου 6 του ν. 3863/2010 (Α΄ 115), περί σύστασης του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), ή τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων ή την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή της Ελληνικής Αστυνομίας ή την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή του Πυροσβεστικού Σώματος. Οι σχετικές γνωματεύσεις δύναται να αναζητούνται αυτεπάγγελτα από την Εθνική Πύλη Αναπηρίας.
λ) «Σώματα Ασφαλείας» είναι η Ελληνική Αστυνομία και το Πυροσβεστικό Σώμα.
λα) «Εναλλακτική υπηρεσία» νοείται η παροχή υπηρεσίας σε φορείς του Δημοσίου την οποία αναλαμβάνουν όσοι, για θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους, αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Ι΄ του παρόντος Μέρους.
λβ) Ο υπολογισμός των προθεσμιών γίνεται σύμφωνα με τα άρθρα 240 έως 246 του Αστικού Κώδικα, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 172
Πεδίο εφαρμογής
- Οι έφεδροι αξιωματικοί, οι δόκιμοι έφεδροι και οι επίκουροι αξιωματικοί, οι μόνιμοι και οι εθελοντές οπλίτες, οι Επαγγελματίες Οπλίτες (εφεξής: ΕΠΟΠ), οι ΟΒΑ, οι ενταχθέντες στα ειδικά προγράμματα θητείας του άρθρου 65 του ν. 5110/2024 (Α’ 75), οι σπουδαστές των ΑΣΕΙ, της ΣΣΑΣ, της ΣΑΝ και των Μόνιμων ΑΣΜΥ, διέπονται από τις ειδικές για αυτούς διατάξεις και κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος.
- Η παρ. 1 εφαρμόζεται ανάλογα και για όσους υπηρετούν στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή (ΛΣ-ΕΛΑΚΤ) και φοιτούν σε παραγωγικές σχολές αυτών ή ανήκουν ή έχουν διατεθεί στην εφεδρεία τους.
- Οι πρότακτοι οπλίτες διέπονται από τις διατάξεις που ισχύουν για τους οπλίτες.
- Ειδικά για τη στράτευση των Ελληνίδων για εκπλήρωση εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας ισχύουν αποκλειστικά οι διατάξεις του Μέρους ΙΑ΄.
Άρθρο 173
Διόρθωση έτους γέννησης
- Διόρθωση του έτους γέννησης Ελλήνων αρρένων στα δημοτολόγια δεν επιτρέπεται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που οι ενδιαφερόμενοι διανύουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, έως την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ή τη νόμιμη απαλλαγή τους από αυτή, καθώς και για όσους διατελούν σε ανυποταξία ή λιποταξία.
- Για τον υπολογισμό των ηλικιακών ορίων της παρ. 1 λαμβάνεται υπόψη το έτος γέννησης που αναγράφεται στο δημοτολόγιο πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης.
Άρθρο 174
Υπόχρεοι σε στράτευση
- Όλοι οι Έλληνες, από την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους, κατά το οποίο συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους, έχουν υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης στις ΕΔ.
- Όσοι εγγράφονται στην εφεδρεία των ΕΔ, υπέχουν υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό (60ο) έτος της ηλικίας τους.
Άρθρο 175
Διακρίσεις της στρατιωτικής υποχρέωσης
- Η στρατιωτική υποχρέωση διακρίνεται σε κύρια, εφεδρική και πρόσθετη.
- Η κύρια στρατιωτική υποχρέωση διακρίνεται σε πλήρη και μειωμένη.
- Η εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση εκπληρώνεται από τους έφεδρους οπλίτες και τους οπλίτες από την εφεδρεία.
- Πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση επιβάλλεται για την παράβαση ή τη μη τήρηση των υποχρεώσεων που καθορίζονται από τις διατάξεις του παρόντος και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
Άρθρο 176
Διάρκεια στρατιωτικής υποχρέωσης
- Η διάρκεια της πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είναι δωδεκάμηνη και της μειωμένης εννεάμηνη ή εξάμηνη.
- Η διάρκεια της εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης εξαρτάται από τις υπηρεσιακές ανάγκες για τη διασφάλιση της εθνικής άμυνας.
- Η διάρκεια της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες για κάθε παράβαση ή μη τήρηση υποχρέωσης που καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ
Άρθρο 177
Καταγραφή και στρατολογική παρακολούθηση των υπόχρεων σε στράτευση
- Για την καταγραφή και στρατολογική παρακολούθηση των Ελλήνων αρρένων πολιτών, δημιουργούνται ΜΑΚ στο ΑΣΥΣΕΔ βάσει των στοιχείων που διατίθενται στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ από το πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών».
- Η καταγραφή και η στρατολογική παρακολούθηση των Ελλήνων αρρένων πολιτών πραγματοποιούνται:
α) Για τους γεννηθέντες έως και το έτος 2005, για τους οποίους είχε καταρτισθεί στρατολογική μερίδα μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2022, με βάση τα μητρώα αρρένων εγγραφής τους.
β) Για τους γεννηθέντες το έτος 2006 και έπειτα, με βάση τα δημοτολόγια στα οποία αυτοί είναι εγγεγραμμένοι.
γ) Για όσους εγγράφονται πρόσθετα στα δημοτολόγια μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ανεξαρτήτως έτους γέννησης, με βάση τα δημοτολόγια αρχικής εγγραφής τους.
- Για όσους παρακολουθούνται στρατολογικά με βάση τα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 2, η στρατολογική τους μερίδα διαγράφεται, ή τα ληξιαρχικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτήν ενημερώνονται ή διορθώνονται, σε περίπτωση διαγραφής, διόρθωσης, μεταβολής ή προσθήκης των αντίστοιχων στοιχείων της δημοτολογικής τους εγγραφής.
Άρθρο 178
Δελτία απογραφής
- Οι στρατεύσιμοι καταθέτουν δελτίο απογραφής, κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους που διανύουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, στο οποίο αναγράφουν με ακρίβεια τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την πραγματοποίηση της στράτευσης.
- Όσοι παραβαίνουν την υποχρέωση της παρ. 1 υπέχουν τις παρακάτω πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις:
α) Ενός (1) μηνός, όσοι υποβάλουν εκπρόθεσμα το δελτίο απογραφής.
β) Δύο (2) μηνών, όσοι δεν υποβάλουν δελτίο απογραφής έως την προηγούμενη της ημερομηνίας που υποχρεούνται σε κατάταξη, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους.
γ) Τριών (3) μηνών, όσοι αναγράφουν στο δελτίο απογραφής ψευδή στοιχεία. Η επιβολή της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης της παρούσας περίπτωσης δεν επηρεάζει την επιβολή ποινικών ή άλλων κυρώσεων για την ίδια συμπεριφορά.
- Μετά τη συμπλήρωση του δελτίου απογραφής και έως την οριστική τους απόλυση από τις ΕΔ, όλοι οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία για οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχείων της διεύθυνσης κατοικίας τους, της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους και των τηλεφώνων επικοινωνίας τους. Ίδια υποχρέωση υπέχουν μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους και όσοι έχουν απαλλαγεί από την υποχρέωση στράτευσης, επειδή κρίθηκαν από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές ακατάλληλοι για στράτευση για λόγους υγείας ή επειδή μονάζουν σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων ή στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά. Αν περιέλθει με οποιονδήποτε τρόπο σε γνώση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας η μη τήρηση της ως άνω υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση ενός (1) μηνός.
- Όσοι για οποιαδήποτε αιτία εγγράφονται στο ΜΑΚ μετά το πέρας της προθεσμίας κατάθεσης δελτίου απογραφής, υπέχουν την υποχρέωση της παρ. 3 από την ημερομηνία εγγραφής τους σε αυτό.
- Οι Στρατολογικές Υπηρεσίες, μετά το πέρας της προθεσμίας της παρ. 1, αναζητούν μέσω αρμόδιων δημόσιων αρχών όσους δεν απογράφηκαν.
Άρθρο 179
Απαλλαγή από τη στράτευση πριν από την πρόσκληση σε κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις
- Είναι δυνατή η χορήγηση απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης πριν από την έναρξη των στρατιωτικών υποχρεώσεων, για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας.
- Όσοι στρατεύσιμοι καταθέτουν με το δελτίο απογραφής ιατρικά δικαιολογητικά από τα οποία προκύπτουν προβλήματα υγείας, πλην ψυχικών νοσημάτων, και πιθανολογείται η ακαταλληλότητά τους για στράτευση, παραπέμπονται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία στην πλησιέστερη στον τόπο διαμονής τους Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή (εφεξής: ΣΥΕ) του ΣΞ για υγειονομική εξέταση και κρίση της σωματικής τους ικανότητας, με την επιφύλαξη της παρ. 3. Σε αυτή την περίπτωση, οι αρμόδιες ΣΥΕ εκδίδουν γνωματεύσεις μόνο για όσους κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Αν από τα δικαιολογητικά που κατατίθενται προκύπτει ότι οι στρατεύσιμοι πάσχουν από ψυχικά νοσήματα, αυτοί δεν παραπέμπονται πριν από την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους.
- Τα άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας εφ’ όρου ζωής τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), που υποβάλλουν μαζί με το δελτίο απογραφής σχετική γνωμάτευση, ανεξαρτήτως της εμπρόθεσμης ή μη κατάθεσης του δελτίου απογραφής και της φύσης της πάθησης, απαλλάσσονται από την υποχρέωση στράτευσης για λόγους υγείας από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 181.
Άρθρο 180
Κατανομή στρατευσίμων στους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων – Μεταφορά από έναν Κλάδο σε άλλον
- Όλοι οι στρατεύσιμοι κατανέμονται στον ΣΞ την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους.
- Δεν επιτρέπεται η μεταφορά από τον Κλάδο του Στρατού Ξηράς σε άλλο Κλάδο των ΕΔ, με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4.
- Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας μεταφέρονται, αυτεπάγγελτα, μέχρι και την προηγουμένη της ημερομηνίας που υποχρεούνται σε κατάταξη ή επανακατάταξη, σε άλλο Κλάδο των ΕΔ οι εξής κατηγορίες:
α) Στο Πολεμικό Ναυτικό:
αα) Οι πτυχιούχοι των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ), οι επιτυχώς αποφοιτούντες από τα Ειδικά Τμήματα των ΑΕΝ, οι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατεύθυνσης ναυπηγών, οι πτυχιούχοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) με ειδικότητα Πλοιάρχου-Μηχανικού Εμπορικού Ναυτικού καθώς και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
αβ) Οι πτυχιούχοι ή κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου στην Ωκεανογραφία – Θαλάσσιες Βιοεπιστήμες και αντίστοιχων σχολών του εξωτερικού.
αγ) Όσοι έλαβαν αναβολή κατάταξης ως ναυτολογημένοι, σύμφωνα με το άρθρο 190.
αδ) Οι κάτοχοι ναυτικού φυλλαδίου σε ισχύ με πλόες.
β) Στην Πολεμική Αεροπορία:
βα) Οι πτυχιούχοι χειριστές αεροπλάνων της Σχολής Πολιτικής Αεροπορίας (ΣΠΟΑ) ή άλλης σχολής του εσωτερικού ή του εξωτερικού, εγκεκριμένης ή αναγνωρισμένης αντίστοιχα από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.
ββ) Οι πτυχιούχοι Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών, Μηχανικών Τεχνολογίας Αεροσκαφών και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βγ) Οι πτυχιούχοι ΕΠΑΛ με ειδικότητα Τεχνικού Μηχανοσυνθέτη Αεροσκαφών, καθώς και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βδ) Οι πτυχιούχοι ή κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος στη Μετεωρολογία, Κλιματολογία και Ατμοσφαιρικό Περιβάλλον, ή στη Φυσική Περιβάλλοντος-Μετεωρολογία, ή στη Φυσική της Ατμόσφαιρας και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
βε) Οι απόφοιτοι Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης με ειδικότητα επιμελητή πτήσεων και αντιστοίχων σχολών του εξωτερικού.
- Με απόφαση της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας, μεταφέρονται κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, τα τέκνα και οι αδελφοί προσώπων, τα οποία απεβίωσαν κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους, με οποιαδήποτε ιδιότητα, στις ΕΔ και εξαιτίας αυτής, στον Κλάδο των ΕΔ που υπηρετούσε ο αποβιώσας.
- Οι παρ. 3 και 4 δεν εφαρμόζονται για όσους έχουν κηρυχθεί ανυπότακτοι, ακόμα και αν έχει συντελεστεί διακοπή της ανυποταξίας, εκτός εάν μεταπίπτουν στην κατηγορία των στρατευσίμων. Μεταγενέστερη κήρυξη σε ανυποταξία δεν επηρεάζει προγενέστερη μεταφορά.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΒΟΛΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΣΤΙΣ EΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
Άρθρο 181
Απαλλαγή από τη στράτευση
- Απαλλάσσονται από την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση οι εξής κατηγορίες:
α) Όσοι κρίνονται από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ ακατάλληλοι για στράτευση για λόγους υγείας.
β) Όσοι είναι άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας εφ’ όρου ζωής τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
γ) Όσοι καταδικάζονται αμετάκλητα από οποιοδήποτε ποινικό δικαστήριο σε κάθειρξη και το έγκλημα για το οποίο καταδικάστηκαν δεν έχει αμνηστευθεί, ούτε έχει απονεμηθεί χάρη ή επέλθει παραγραφή της ποινής με άρση των συνεπειών της καταδίκης.
δ) Ο πατέρας τριών (3) ή περισσοτέρων ζώντων τέκνων, εφόσον το επιθυμεί.
ε) Ο μόνος ή ο μεγαλύτερος γιος γονέων που έχουν πεθάνει, ο οποίος έχει έναν (1) τουλάχιστον άγαμο και ανήλικο ή άγαμο και με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67 %) εφ’ όρου ζωής αδελφό ή αδελφή, εφόσον το επιθυμεί. Αν ο μεγαλύτερος γιος θανόντων γονέων είναι άγαμος και άτομο με αναπηρία με ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, το δικαίωμα απαλλαγής μεταβιβάζεται στον αμέσως επόμενο ικανό για στράτευση αδελφό, για να το αξιοποιήσει εφόσον το επιθυμεί.
στ) Ο μόνος ή ο μεγαλύτερος γιος άγαμης μητέρας που απεβίωσε ή έχει ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, εφόσον έχει άγαμο και ανήλικο ή με εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ποσοστό αναπηρίας αδελφό ή αδελφή και ο ίδιος δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί, εφόσον το επιθυμεί.
ζ) Ο χήρος πατέρας που ασκεί την αποκλειστική γονική μέριμνα ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου ή ο πατέρας στον οποίο έχει ανατεθεί η αποκλειστική γονική μέριμνα ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου, κατόπιν τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ή ο πατέρας που ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια κατόπιν τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ή λόγω θανάτου της μητέρας, ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ανήλικου τέκνου με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής ή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) που πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη ινσουλινοεξαρτώμενο, εφόσον το επιθυμεί.
η) Ο πατέρας που του έχει ανατεθεί εν όλω με τελεσίδικη δικαστική απόφαση η επιμέλεια ενός (1) τουλάχιστον ζώντος ενήλικου άγαμου τέκνου, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) εφ’ όρου ζωής, εφόσον το επιθυμεί.
θ) Οι μοναχοί που μονάζουν σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων ή στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, εφόσον το επιθυμούν.
ι) Όσοι απέκτησαν την Ελληνική ιθαγένεια με τιμητική πολιτογράφηση, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α’ 217), περί τιμητικής πολιτογράφησης, εφόσον το επιθυμούν.
- Οι λιποτάκτες υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή της λιποταξίας τους.
- Οι υπαγόμενοι στις περ. α) και θ) της παρ. 1 υπέχουν στρατιωτικές υποχρεώσεις εφόσον, πριν από τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, παύσουν να υφίστανται οι λόγοι της απαλλαγής.
- Αν οι αναφερόμενοι στην παρ. 1 διετέλεσαν οποτεδήποτε ή διατελούν σε ανυποταξία, εάν οι προϋποθέσεις απαλλαγής συνέτρεχαν κατά την ημερομηνία που όφειλαν να καταταγούν, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, το αξιόποινο της ανυποταξίας εξαλείφεται, αίρονται όλες οι έννομες συνέπειες και οι δικογραφίες για τις ανυποταξίες τίθενται στο αρχείο με πράξη του εισαγγελέα του αρμοδίου στρατιωτικού δικαστηρίου. Ειδικά, όσοι απαλλάσσονται λόγω αναπηρίας σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι μόνον εφόσον η αναπηρία πιστοποιήθηκε πριν από την ημερομηνία που όφειλαν να καταταγούν.
Άρθρο 182
Δικαιολογητικά απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης
- Για την υπαγωγή στις περ. δ) έως και ι) του άρθρου 181, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και τα παρακάτω, κατά περίπτωση, δικαιολογητικά:
α) Για την υπαγωγή στις περ. δ) έως και η) της παρ. 1 του άρθρου 181 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση.
β) Για την υπαγωγή στις περ. ζ) και η) του άρθρου 181 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση και:
βα) Αντίγραφο τελεσίδικης δικαστικής απόφασης ανάθεσης της αποκλειστικής γονικής μέριμνας ή επιμέλειας, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος, στην οποία δηλώνει ότι η κατανομή της γονικής μέριμνας ή επιμέλειας, όπως αυτή προκύπτει από την κατατιθέμενη δικαστική απόφαση, δεν έχει μεταβληθεί και
ββ) σε περίπτωση θανάτου ή κήρυξης του άλλου γονέα σε αφάνεια, ληξιαρχική πράξη θανάτου ή αντίγραφο αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, αντίστοιχα, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος, στην οποία δηλώνει ότι δεν του έχει αφαιρεθεί με δικαστική απόφαση η άσκηση της γονικής μέριμνας ή της επιμέλειας.
γ) Για την υπαγωγή στην περ. θ) της παρ. 1 του άρθρου 181, βεβαίωση της οικείας Μονής, από την οποία προκύπτει η ιδιότητα του μοναχού. Οι βεβαιώσεις των Μονών του Αγίου Όρους γίνονται δεκτές, εφόσον είναι επικυρωμένες από την Ιερά Επιστασία.
δ) Για την υπαγωγή στην περ. ι) της παρ. 1 του άρθρου 181, το προεδρικό διάταγμα με το οποίο αποκτήθηκε η ελληνική ιθαγένεια.
- Η υπαγωγή στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 181 γίνεται βάσει εν ισχύ γνωμάτευσης αναπηρίας που υποβάλλεται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή μπορεί να ζητηθεί αυτεπάγγελτα από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Η συνδρομή των προϋποθέσεων υπαγωγής στην περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 181 αποδεικνύεται με αντίγραφο ποινικού μητρώου δικαστικής χρήσης ή με επίσημα έγγραφα ξένου κράτους, που υποβάλλονται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή μπορούν να ζητηθούν αυτεπάγγελτα από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Για την εφαρμογή του παρόντος ισχύουν και τα καθοριζόμενα στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 202.
Άρθρο 183
Αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας
- Αναβάλλεται η εκπλήρωση της κύριας ή της εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, όσων κρίνεται ότι αδυνατούν προσωρινά να υπηρετήσουν για λόγους υγείας. Η αρμοδιότητα για τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας ανήκει στις υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ και στα Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια.
- Η αναβολή διαρκεί:
α) Έως δύο (2) έτη για μη ψυχικά νοσήματα, χορηγούμενη συνολικά ή τμηματικά, κατά έτη ή εξάμηνα.
β) Έως πέντε (5) έτη για ψυχικά νοσήματα, χορηγούμενη αποκλειστικά τμηματικά, κατά ένα (1) έτος ή εξάμηνο.
- Η συνολική διάρκεια των αναβολών για λόγους υγείας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη αθροιστικά.
- Μετά τη λήξη της αναβολής, οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται με την πρώτη υπόχρεη Εκπαιδευτική Σειρά Στρατευσίμων Οπλιτών (εφεξής: ΕΣΣΟ).
Άρθρο 184
Αναβολή κατάταξης νοσηλευομένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων αναβάλλεται για το χρονικό διάστημα για το οποίο νοσηλεύονται σε νοσοκομεία του δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή σε νοσηλευτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
- Οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης της παρ. 1 πρέπει να συντρέχουν κατά την ημερομηνία που οι στρατεύσιμοι υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ.
- Οι ανυπότακτοι υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους.
- Οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, στους οποίους χορηγείται η αναβολή, κατατάσσονται εκτός ΕΣΣΟ, εντός πέντε (5) ημερών από την έξοδό τους από το νοσηλευτικό ίδρυμα του εσωτερικού ή εντός δέκα (10) ημερών από την έξοδό τους από νοσηλευτικό ίδρυμα του εξωτερικού, εκτός αν η νοσηλεία διαρκέσει πάνω από δεκαπέντε (15) ημέρες, οπότε κατατάσσονται με την πρώτη υπόχρεη ΕΣΣΟ από την έξοδό τους από το νοσηλευτικό ίδρυμα.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση των ενδιαφερομένων και πιστοποίηση του κατά περίπτωση νοσηλευτικού ιδρύματος, στην οποία αναφέρονται οι ημερομηνίες εισόδου και εξόδου από αυτό, καθώς και η πάθηση ή οι παθήσεις για τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι νοσηλεύτηκαν.
Άρθρο 185
Αναβολή κατάταξης κρατουμένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων και ανυποτάκτων αναβάλλεται για το χρονικό διάστημα για το οποίο κρατούνται σε σωφρονιστικά καταστήματα ή από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, ως προσωρινά κρατούμενοι ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας.
- Λογίζονται ότι κρατούνται και υπάγονται στην παρ. 1 οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, οι οποίοι:
α) εκτίουν ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας,
β) εκτίουν ποινή κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση, ή στους οποίους επιβάλλεται, στο πλαίσιο της προδικασίας, το μέτρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση και
γ) μετά την έκτιση μέρους της ποινής τους απολύονται υπό τον όρο της ανάκλησης, ή υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση, μέχρι την ολοκλήρωση του χρόνου δοκιμασίας τους.
- Η αναβολή κατάταξης στις ΕΔ των παρ. 1 και 2 χορηγείται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία με βάση τα σχετικά δικαιολογητικά που υποβάλλονται με μέριμνα των ενδιαφερομένων ή ζητούνται αυτεπάγγελτα από τις κατά περίπτωση αρμόδιες αρχές, κατόπιν έγγραφων αιτημάτων των Στρατολογικών Υπηρεσιών.
- Η αναβολή κατάταξης κρατουμένων διακόπτεται, αν πριν από τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους αυτή χορηγήθηκε. Οι ενδιαφερόμενοι και οι κατά περίπτωση αρμόδιες υπηρεσίες ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
- Η αναβολή του παρόντος άρθρου χορηγείται και σε οπλίτες και σε οπλίτες από την εφεδρεία, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 214.
Άρθρο 186
Αναβολή κατάταξης λόγω συμμετοχής σε πρόγραμμα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες
- Σε όποιον παρακολουθεί πρόγραμμα σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες των άρθρων 51 και 58 του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί εγκεκριμένων οργανισμών πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης, καθώς και περί ίδρυσης και εποπτείας μονάδων αντιμετώπισης εξάρτησης από φορείς πλην των εγκεκριμένων οργανισμών πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης, ή αντίστοιχο ίδρυμα του εξωτερικού, χορηγείται αναβολή κατάταξης στις ΕΔ, η οποία διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία έναρξης του προγράμματος προστεθούν τρία (3) έτη.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθενται αίτηση του ενδιαφερομένου και πιστοποίηση ή βεβαίωση της μονάδας θεραπείας και απεξάρτησης, στην οποία έχει ενταχθεί για παρακολούθηση προγράμματος θεραπείας και απεξάρτησης, από την οποία προκύπτουν τα ακόλουθα:
α) Η πλήρης ονομασία της μονάδας θεραπείας και απεξάρτησης, η έδρα της, ο νόμος βάσει του οποίου λειτουργεί ή η άδεια ίδρυσης, καθώς και ο φορέας στον οποίο υπάγεται ή από τον οποίο εποπτεύεται.
β) Τα πλήρη ληξιαρχικά στοιχεία του ενδιαφερόμενου.
γ) Η ημερομηνία έναρξης του προγράμματος θεραπείας και απεξάρτησης.
- Η αναβολή χορηγείται μία (1) φορά και για την παρακολούθηση ενός (1) μόνο προγράμματος και διακόπτεται οποτεδήποτε με αίτηση του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση απομάκρυνσης του ενδιαφερομένου από τη μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης για την οποία έτυχε αναβολής κατάταξης και ένταξής του σε άλλη μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης για συνέχιση του προγράμματος, η χορηγηθείσα αναβολή παραμένει αμετάβλητη.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία μέσα στις παρακάτω προθεσμίες:
α) από τους στρατεύσιμους, από την ημερομηνία πρόσκλησής τους σε κατάταξη στις ΕΔ μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη εξαιτίας λήξης της δικαιούμενης αναβολής, σύμφωνα με την παρ. 1 και
β) από τους ανυπότακτους, από την ημερομηνία έναρξης του θεραπευτικού προγράμματος μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη εξαιτίας λήξης της δικαιούμενης αναβολής, σύμφωνα με την παρ. 1.
- Εφόσον η προβλεπόμενη πιστοποίηση ή βεβαίωση περιέρχεται στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, είτε κατόπιν αναζήτησης είτε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, η αναβολή χορηγείται αυτεπάγγελτα.
Άρθρο 187
Αναβολή κατάταξης σπουδαστών δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
- Αναβάλλεται η κατάταξη στις ΕΔ των στρατευσίμων οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη είναι:
α) Μαθητές Γενικών και Επαγγελματικών Λυκείων (Ημερησίων ή Εσπερινών), Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, Επαγγελματικών Σχολών Κατάρτισης, Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας ή Γυμνασίων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, ή Γυμνασιακών Τάξεων Ενιαίων Ειδικών Επαγγελματικών Γυμνασίων-Λυκείων και ισότιμων σχολών του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
β) Σπουδαστές Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης ή «Μεταλυκειακού έτους-τάξης μαθητείας» των Επαγγελματικών Λυκείων, ή Λυκείων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, ή Λυκειακών Τάξεων Ενιαίων Ειδικών Επαγγελματικών Γυμνασίων – Λυκείων, ή Σχολών Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών ή Ακαδημιών Επαγγελματικής Κατάρτισης και ισότιμων σχολών του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
γ) Εγγεγραμμένοι για φοίτηση σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή σε προγράμματα σπουδών πρώτου ή δευτέρου κύκλου και σε Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης (ΚΕΜΕ) που εδρεύουν στην Ελλάδα και συμπράττουν με αναγνωρισμένα ανώτερα ή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
δ) Εγγεγραμμένοι για απόκτηση διδακτορικού διπλώματος.
- Η αναβολή κατάταξης των στρατευσίμων της παρ. 1 διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν τα παρακάτω κατά περίπτωση όρια ηλικίας:
α) Το εικοστό πρώτο (21ο) για τους αναφερομένους στην περ. α).
β) Το εικοστό δεύτερο (22ο) για τους αναφερομένους στην περ. β).
γ) Για τους αναφερομένους στην περ. γ):
γα) Το εικοστό πέμπτο (25ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας τεσσάρων (4) ετών, σε Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης ή σε πρόγραμμα σπουδών δευτέρου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου τεσσάρων (4) ετών.
γβ) Το εικοστό έκτο (26ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας πέντε (5) ετών ή σε πρόγραμμα σπουδών δεύτερου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου πέντε (5) ετών.
γγ) Το εικοστό έβδομο (27ο) για τους εγγεγραμμένους για φοίτηση σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ελάχιστης διάρκειας έξι (6) ετών ή σε πρόγραμμα σπουδών δεύτερου κύκλου, κατόπιν ολοκλήρωσης προγράμματος σπουδών πρώτου κύκλου έξι (6) ετών.
δ) Το τριακοστό (30ο) για τους αναφερομένους στην περ. δ).
- Τα όρια ηλικίας που αναφέρονται στην παρ. 2, αυξάνονται κατά δύο (2) έτη για όσους έχουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία ή σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής, με ή χωρίς υπερκινητικότητα. Οι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών διερευνώνται και διαπιστώνονται από τα ΚΕΠΑ, τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές Πιστοποίησης Αναπηρίας της παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 4058/2012 (Α’ 63), τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης τα Κοινοτικά Κέντρα Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων και τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 53 του ν. 4823/2021 (Α΄ 136), περί διαγνωστικών, αξιολογικών και υποστηρικτικών φορέων.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω σπουδών χορηγείται για φοίτηση σε εκπαιδευτικό ίδρυμα του εσωτερικού ή του εξωτερικού, που είναι κρατικό ή αναγνωρισμένο από τις αρμόδιες υπηρεσίες του οικείου κράτους, έχει ενταχθεί στο επίσημο εκπαιδευτικό του σύστημα και χρησιμοποιεί διεθνώς γνωστή γλώσσα.
- Η αναβολή χορηγείται, εφόσον η ελάχιστη εναπομένουσα διάρκεια σπουδών στη σχολή για την οποία ζητείται η χορήγησή της, προς απόκτηση του απολυτηρίου, διπλώματος ή πτυχίου δεν υπερβαίνει το όριο ηλικίας που καθορίζεται κατά περίπτωση στην παρ. 2. Στην ελάχιστη εναπομένουσα διάρκεια φοίτησης προσμετράται και η ελάχιστη διάρκεια της υποχρεωτικής, για την ολοκλήρωση των σπουδών, πρακτικής άσκησης ή εκπαίδευσης που τυχόν προβλέπεται από τις διατάξεις που διέπουν τη λειτουργία της οικείας σχολής.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης λόγω σπουδών, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις της οικείας σχολής, από τις οποίες προκύπτουν:
α) Η εκπαιδευτική βαθμίδα στην οποία φοιτούν.
β) Το τμήμα και ο κλάδος σπουδών τους.
γ) Η ημερομηνία αρχικής εγγραφής ή μετεγγραφής τους, κατά περίπτωση.
δ) Το διανυόμενο έτος ή εξάμηνο σπουδών.
ε) Η ελάχιστη διάρκεια της εναπομένουσας φοίτησης και της τυχόν υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης ή εκπαίδευσης που απαιτείται για την ολοκλήρωση των σπουδών.
- Αν πρόκειται για σχολή του εξωτερικού, απαιτείται να προκύπτουν επιπλέον των στοιχείων της παρ. 6 τα εξής:
α) Ο τόπος της έδρας και της λειτουργίας της σχολής.
β) Ότι αυτή είναι κρατική ή αναγνωρισμένη από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
γ) Ότι έχει ενταχθεί στο εκπαιδευτικό σύστημα του οικείου κράτους.
δ) Ότι χρησιμοποιεί κατά τη διδασκαλία διεθνώς γνωστή γλώσσα.
- Ειδικότερα, οι σπουδαστές των ΚΕΜΕ, εκτός πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων του συνεργαζόμενου εκπαιδευτικού ιδρύματος του εξωτερικού της παρ. 7, υποβάλλουν επιπλέον βεβαίωση εγγραφής από το οικείο ΚΕΜΕ, θεωρημένη από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Η χρήση της αναβολής κατάταξης αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω σπουδών διακόπτεται πριν από τη λήξη της χρονικής της διάρκειας με αίτηση των δικαιούχων.
- Η αναβολή αυτή διατηρείται, μειώνεται ή παρατείνεται, εάν οι στρατεύσιμοι, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω διακοπής ή λήξης της, μετεγγραφούν ή εγγραφούν από την αρχή σε οποιοδήποτε εκπαιδευτικό ίδρυμα της παρ. 1 και εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις των παρ. 4 και 5. Οι παρ. 9, 10 και 12 εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
- Όσοι έτυχαν αναβολής σύμφωνα με το παρόν, εφόσον έχουν χρησιμοποιήσει την αναβολή κατάταξης, υποχρεούνται να καταθέσουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, μέχρι την ημερομηνία που προσδιορίζεται να καταταγούν στις ΕΔ, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής, πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της παρ. 1, από τις οποίες προκύπτουν οι γραμματικές γνώσεις που απέκτησαν μετά τη χρήση της αναβολής τους.
- Στους φοιτητές ανωτάτων σχολών σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου χορηγείται υποχρεωτικά η αναστολή της φοίτησης που προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης και μερικής φοίτησης, για το διάστημα που εκπληρώνουν την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση.
Άρθρο 188
Αναβολή κατάταξης υποψηφίων σπουδαστών ανώτερης ή ανώτατης σχολής
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατευσίμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη έχουν τις προϋποθέσεις και επιθυμούν να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε διαδικασία εγγραφής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή του εσωτερικού ή του εξωτερικού.
- Η αναβολή κατάταξης των υποψηφίων σπουδαστών ανώτερης ή ανώτατης σχολής διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι στρατεύσιμοι συμπληρώνουν το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας τους και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατατίθενται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση των ενδιαφερομένων και αντίγραφα των τίτλων σπουδών ή πιστοποιήσεις των αρμοδίων ελληνικών ή αντιστοίχων αλλοδαπών αρχών, από τις οποίες προκύπτει το δικαίωμα συμμετοχής σε διαδικασία εισαγωγής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή εσωτερικού ή εξωτερικού.
- Όσοι έτυχαν αναβολής κατάταξης σύμφωνα με το παρόν, καταθέτουν στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής αυτής, πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις από τις οποίες αποδεικνύεται η συμμετοχή τους σε εξετάσεις εισαγωγής ή σε διαδικασία εγγραφής όπου δεν απαιτούνται εξετάσεις, σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή εσωτερικού ή εξωτερικού, από την ημερομηνία χορήγησης της αναβολής, μέχρι τη λήξη ή τη διακοπή της.
- Δεν απαιτείται υποβολή των πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων της παρ. 4, όταν η αναβολή διακόπτεται με αίτηση των ενδιαφερομένων και από την ημερομηνία διακοπής της και μέχρι τη λήξη της μεσολαβούν εξετάσεις ή διαδικασία εγγραφής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή του εσωτερικού.
Άρθρο 189
Αναβολή κατάταξης για απόκτηση ναυτικής ικανότητας
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη είναι απόφοιτοι λυκείου ή αντίστοιχης ισότιμης ναυτικής σχολής και κάτοχοι ναυτικού φυλλαδίου σε ισχύ και επιθυμούν τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου θαλάσσιας υπηρεσίας για την απόκτηση του κατά περίπτωση Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας.
- Η αναβολή κατάταξης διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι στρατεύσιμοι συμπληρώνουν το εικοστό πέμπτο (25ο) έτος της ηλικίας τους και δύναται να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής της παρ. 1, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, με σχετική αίτησή τους:
α) Αντίγραφο απολυτηρίου λυκείου ή βεβαίωση αντιστοιχίας ή ισοτιμίας ξένου τίτλου ή αντίστοιχης ισότιμης ναυτικής σχολής και του ναυτικού φυλλαδίου τους.
β) Βεβαίωση της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ναυτικών του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από την οποία προκύπτει ότι πληρούν τις προϋποθέσεις για απόκτηση του Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας, ο χρόνος θαλάσσιας υπηρεσίας, συνολικής και κατευθυνόμενης που απαιτείται για την απόκτησή του, καθώς και ο χρόνος θαλάσσιας υπηρεσίας που τυχόν έχει συμπληρωθεί.
- Όσοι έτυχαν αναβολής κατάταξης σύμφωνα με το παρόν, καταθέτουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία μέχρι την ημερομηνία που προσδιορίζεται να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις, λόγω λήξης ή διακοπής της αναβολής, πιστοποίηση ή βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από την οποία προκύπτει η ημερομηνία ολοκλήρωσης ή διακοπής των διαδικασιών στις οποίες συμμετείχε ο στρατεύσιμος προς απόκτηση του, κατά περίπτωση, Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας του Εμπορικού Ναυτικού.
Άρθρο 190
Αναβολή κατάταξης ναυτολογημένων
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους, κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, είναι ναυτολογημένοι σε εμπορικά πλοία με ελληνική ή ξένη σημαία, συμβεβλημένα ασφαλιστικά με το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο και τα οποία εκτελούν διεθνείς πλόες. Η αναβολή αυτή διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ προστεθεί ένα (1) έτος και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης της παρ. 1, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σχετική αίτηση και πιστοποίηση ή βεβαίωση της Διεύθυνσης Ναυτικής Εργασίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ή ελληνικής λιμενικής ή προξενικής αρχής, από την οποία προκύπτει ότι κατά την ημερομηνία που έπρεπε να καταταγούν στις ΕΔ, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, ήταν ναυτολογημένοι σε εμπορικά πλοία της παρ. 1.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή κατάταξης χορηγείται αναδρομικά, εφόσον οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
Άρθρο 191
Αναβολή κατάταξης λόγω υπηρετούντος αδελφού
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι, κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν, πληρούν μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις:
α) Έχουν αδελφό που υπηρετεί για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής του υποχρέωσης ή
β) έχουν αδελφό που υποχρεούται να καταταγεί ταυτόχρονα για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής του υποχρέωσης.
- Η διάρκεια της αναβολής κατάταξης της παρ. 1 είναι ίση με τη διάρκεια της εναπομένουσας ή της προβλεπόμενης πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που απαιτείται για την οριστική απόλυση των υπηρετούντων στις ΕΔ, όπως αυτή ισχύει κάθε φορά. Η αναβολή αυτή διακόπτεται με αίτηση των δικαιούχων ή αν ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα αναβολής καταστεί λιποτάκτης ή παύσει, για οποιονδήποτε λόγο, να εκπληρώνει την κύρια στρατιωτική του υποχρέωση.
- Η αναβολή κατάταξης λόγω ύπαρξης αδελφού που υποχρεούται σε κατάταξη ταυτόχρονα, διακόπτεται αν ο αδελφός αυτός δεν καταταγεί, για οποιονδήποτε λόγο, την καθορισμένη ημερομηνία. Η χορηγηθείσα αναβολή διακόπτεται την ημερομηνία κατά την οποία η αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία λαμβάνει γνώση της μη κατάταξης του υπόχρεου. Στην περίπτωση αυτή ο αδελφός ή οι αδελφοί, στους οποίους είχε χορηγηθεί αναβολή, υποχρεούνται να καταταγούν με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
- Η εν λόγω αναβολή κατάταξης χορηγείται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων που συνοδεύεται από πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση του αρμοδίου δήμου. Επιπλέον κατατίθεται:
α) Για τη χορήγηση της αναβολής σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1, βεβαίωση της μονάδας ή της υπηρεσίας στην οποία υπηρετεί ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα, με την οποία βεβαιώνεται ότι αυτός δεν τελεί σε λιποταξία.
β) Για τη χορήγηση της αναβολής σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1, υπεύθυνη δήλωση, η οποία δεν ανακαλείται, στην οποία ο παρέχων το δικαίωμα αναβολής αδελφός δηλώνει τη συναίνεσή του για τη χορήγηση της αναβολής στον ταυτόχρονα καλούμενο αδελφό ή στους ταυτόχρονα καλούμενους αδελφούς του.
- Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από την έκδοση της απόφασης πρόσκλησης έως την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή χορηγείται, εφόσον οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
- Η διάρκεια της αναβολής μειώνεται ανάλογα, αν ο αδελφός που παρέχει το δικαίωμα χορήγησης της αναβολής υπηρετήσει πραγματική στρατιωτική υπηρεσία μικρότερης διάρκειας από αυτή που υπολογίστηκε αρχικά.
- Αδελφοί που καλούνται σε κατάταξη τον ίδιο μήνα θεωρείται ότι καλούνται ταυτόχρονα, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1.
Άρθρο 192
Αναβολή κατάταξης πατέρων δύο ζώντων τέκνων
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη, λόγω αρχικής πρόσκλησης της κλάσης τους, είναι γονείς δύο (2) ζώντων τέκνων. Η αναβολή διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει, αν στην ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ προστεθούν τρία (3) έτη και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής, κατατίθενται από τους ενδιαφερόμενους στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σχετική αίτηση και πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση, το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που λήγει η δικαιούμενη αναβολή.
Άρθρο 193
Αναβολή κατάταξης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους απέκτησαν και διατηρούν την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού.
- Ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού για την εφαρμογή του παρόντος θεωρούνται όσοι κατοικούν ήδη στο εξωτερικό από την 1η Ιανουαρίου του έτους που άρχισαν να διανύουν το δέκατο έκτο (16ο) έτος της ηλικίας τους, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους.
- Η ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού δεν αποκτάται εάν κατά το χρονικό διάστημα της παρ. 2, ο ενδιαφερόμενος υπερβεί τους έξι (6) μήνες παραμονής στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε ημερολογιακού έτους, ανεξάρτητα από την κατοικία των γονέων του.
- Η ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού δεν αποκτάται εάν, κατά το χρονικό διάστημα της παρ. 2, ο ενδιαφερόμενος, ή τουλάχιστον ένας εκ των γονέων του, o οποίος ασκεί τη γονική μέριμνα και συνοικεί με το τέκνο, αποκτήσει την ιδιότητα του λειτουργού ή έμμισθου υπαλλήλου πολιτικού ή στρατιωτικού ή απασχοληθούν ως μισθωτοί στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), με οποιαδήποτε σχέση εργασίας για τουλάχιστον έξι (6) μήνες κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε ημερολογιακού έτους.
- Με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4, για την εφαρμογή της παρ. 2 η κατοικία εξετάζεται σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
- Απώλεια της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού επέρχεται στις παρακάτω περιπτώσεις:
α) Με την απέλαση στην Ελλάδα.
β) Με την υπέρβαση έξι (6) μηνών παραμονής στην Ελλάδα εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους.
- Η απόδειξη της συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 2 και της διατήρησης ή της απώλειας της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού γίνεται με πιστοποιητικό που εκδίδεται από τις αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές.
- Η αίτηση για χορήγηση αναβολής υποβάλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία οποτεδήποτε μετά την 1η Ιανουαρίου του έτους που ο ενδιαφερόμενος διανύει το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας του, συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό της παρ. 7.
- Η αναβολή των μόνιμων κατοίκων εξωτερικού διακόπτεται με αίτησή τους ή με την απώλεια της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού ή αμέσως μετά την παρέλευση της προθεσμίας που προβλέπεται στην παρ. 11, εφόσον δεν κατατεθεί εμπρόθεσμα πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού.
- Ο χρόνος κατά τον οποίο οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού υπηρετούν στις ΕΔ για την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων και ο χρόνος κατά τον οποίο τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, μετά την κατάταξή τους, θεωρείται χρόνος παραμονής στο εξωτερικό.
- Όσοι υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, καταθέτουν ανά τριετία, από το έτος που έλαβαν την αναβολή κατάταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, και κατά το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού, από το οποίο να προκύπτει η διατήρηση της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού, ειδάλλως η αναβολή του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού διακόπτεται, σύμφωνα με την παρ. 9 και ο υπόχρεος προγραμματίζεται σε κατάταξη με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
Άρθρο 194
Αναβολή κατάταξης υπηρετούντων σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους
- Η κατάταξη στις ελληνικές ΕΔ αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους και ανυπότακτους που έχουν εκτός της ελληνικής και την υπηκοότητα άλλου κράτους και υπηρετούν ενόπλως στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις του κράτους αυτού.
- Η αναβολή κατάταξης της παρ. 1 διαρκεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του επομένου έτους από την προβλεπόμενη ημερομηνία απόλυσής τους από τις ξένες τακτικές ένοπλες δυνάμεις και μπορεί να διακοπεί με αίτησή τους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής κατάταξης, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, οποτεδήποτε μετά την ημερομηνία πρόσκλησης σε κατάταξη στις ελληνικές ΕΔ και μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη λόγω της λήξης της δικαιούμενης αναβολής, τα παρακάτω δικαιολογητικά:
α) Επίσημα έγγραφα των αρμοδίων φορέων του οικείου κράτους, από τα οποία προκύπτουν τα εξής:
αα) Η ακριβής ημερομηνία από την οποία υπηρετούν στις ΕΔ του οικείου κράτους.
αβ) Η ιδιότητα με την οποία υπηρετούν.
αγ) Η διάρκεια της υποχρεωτικής υπηρεσίας τους.
β) Βεβαίωση της αρμόδιας ελληνικής προξενικής αρχής ή άλλης ελληνικής ή ξένης δημόσιας αρχής από την οποία προκύπτει ότι φέρουν την υπηκοότητα του ξένου κράτους.
- Ειδικά σε όσους υπηρετούν ενόπλως στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, πλην συμμαχικού ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως μόνιμοι ή με σύμβαση αορίστου χρόνου, για τους οποίους από τα προσκομιζόμενα έγγραφα της περ. α) της παρ. 3 προκύπτει ότι δεν δύναται να προσδιοριστεί η διάρκεια της υποχρεωτικής υπηρεσίας τους, χορηγείται αναβολή μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προκύπτει αν στην ημερομηνία της αίτησης προστεθούν πέντε (5) έτη. Η αναβολή του πρώτου εδαφίου μπορεί να διακοπεί με αίτησή των ενδιαφερομένων.
- Όσοι λαμβάνουν την αναβολή κατάταξης της παρ. 4, μετά τη λήξη αυτής, προγραμματίζονται για κατάταξη. Σε περίπτωση που εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις, η αναβολή δύναται να χορηγείται εκ νέου.
- Σε κάθε περίπτωση, η διάρκεια της αναβολής της παρ. 4 δεν δύναται να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου του έτους που ο ενδιαφερόμενος συμπληρώνει το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας του.
Άρθρο 195
Αναβολή κατάταξης όσων αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια με δήλωση σχετικής βούλησης
- Η κατάταξη στις ΕΔ αναβάλλεται για όσους αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια, σύμφωνα με τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α’ 217) ή βάσει άλλης διάταξης, δηλώνοντας τη σχετική τους βούληση για την απόκτησή της.
- Η αναβολή αυτή διαρκεί ένα (1) έτος από την ημερομηνία εγγραφής των ενδιαφερομένων σε δημοτολόγια και διακόπτεται με αίτησή τους.
- Η ανωτέρω αναβολή χορηγείται κατόπιν αίτησης ή αυτεπάγγελτα από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, με βάση την απόφαση εγγραφής τους στα δημοτολόγια, από την οποία προκύπτει η νομική βάση απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας.
- Η διάρκεια της αναβολής δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο οι ενδιαφερόμενοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους.
Άρθρο 196
Αναβολή κατάταξης για συμμετοχή αθλητών σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή παγκόσμια πρωταθλήματα
- Στους αθλητές που συμμετέχουν, αποδεδειγμένα, σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή Παγκόσμια Πρωταθλήματα, χορηγείται αναβολή κατάταξης έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους διεξαγωγής αυτών, εφόσον η νόμιμη παραμονή τους εκτός ΕΔ έληξε την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.
- Για τη χορήγηση της αναβολής οι ενδιαφερόμενοι καταθέτουν στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και τα εξής δικαιολογητικά:
α) Επίσημη βεβαίωση της Επιτροπής Ολυμπιακής Προετοιμασίας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής (ΕΟΕ), όσοι έχουν επιλεγεί ως αθλητές Προολυμπιακών και Ολυμπιακών Ομάδων, προκειμένου να συμμετάσχουν σε Ολυμπιακούς Αγώνες, από την οποία προκύπτει η συμμετοχή τους στις ομάδες αυτές.
β) Επίσημη βεβαίωση της οικείας Εθνικής Αθλητικής Ομοσπονδίας, όσοι έχουν επιλεγεί να συμμετάσχουν ως αθλητές σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα.
- Τα δικαιολογητικά της παρ. 2 υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους οποτεδήποτε, μετά τη λήξη της νόμιμης παραμονής τους εκτός ΕΔ και μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία υποχρεούνται να καταταγούν. Αν τα δικαιολογητικά υποβληθούν αργότερα, η αναβολή χορηγείται αναδρομικά από την ημερομηνία που είχαν υποχρέωση κατάταξης.
- Η αναβολή διακόπτεται οποτεδήποτε με αίτηση των ενδιαφερομένων.
Άρθρο 197
Αναβολή κατάταξης για κοινωνικούς λόγους
- Η κατάταξη στις ΕΔ δύναται να αναβάλλεται για τους στρατεύσιμους, οι οποίοι κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη έχουν οικογενειακούς, προσωπικούς ή οικονομικούς λόγους, για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται η αυτοπρόσωπη παρουσία τους ή έχουν υποχρεώσεις που πρέπει να εκπληρώσουν στο άμεσο μέλλον.
- Η αναβολή αρχίζει από την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι έχουν υποχρέωση κατάταξης και χορηγείται μία (1) μόνο φορά. Αν η αναβολή χορηγηθεί, οι ενδιαφερόμενοι κατατάσσονται με την αμέσως επόμενη ΕΣΣΟ.
- Η αναβολή κατάταξης χορηγείται ύστερα από σχετική αίτηση των ενδιαφερομένων, η οποία υπέχει τη θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α’ 75) και η οποία συνοδεύεται από έγγραφα, από τα οποία προκύπτουν οι επικαλούμενοι κοινωνικοί λόγοι.
- Η στρατολογική υπηρεσία εξετάζει τις σχετικές αιτήσεις και τα υποβληθέντα δικαιολογητικά και αποφασίζει οριστικά εντός πέντε (5) ημερών από την υποβολή της αίτησης για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος, κοινοποιώντας παράλληλα την απόφασή της στους ενδιαφερόμενους.
- Η αίτηση της παρ. 3 υποβάλλεται μέχρι και την ημερομηνία που οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν η αίτηση υποβληθεί αργότερα, η αναβολή χορηγείται αναδρομικά, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν καταταγεί, οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία που έπρεπε να καταταγούν και δεν έχει παρέλθει η τελευταία ημερομηνία κατάταξης της επόμενης ΕΣΣΟ.
- Αν το αίτημα που υποβλήθηκε εμπρόθεσμα απορριφθεί και έχει παρέλθει η ημερομηνία κατάταξής τους, υποχρεούνται σε κατάταξη εντός πέντε (5) ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της απορριπτικής πράξης.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται από ανυπότακτους ή από όσους έχουν λάβει την ίδια αναβολή στο παρελθόν, απορρίπτονται από τις στρατολογικές υπηρεσίες και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στους ενδιαφερόμενους.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται μετά την παρέλευση της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου της παρ. 5 και απορρίπτονται για τους λόγους της παρ. 7 ή για ουσιαστικούς λόγους, δεν αναστέλλουν την υποχρέωση κατάταξης.
Άρθρο 198
Γενικές διατάξεις για τις απαλλαγές από την υποχρέωση στράτευσης και τις αναβολές κατάταξης
- Όπου σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους απαιτείται υποβολή πιστοποιήσεων ή βεβαιώσεων από μη δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολές ή λύκεια του εσωτερικού, αυτές πρέπει να είναι θεωρημένες ή επικυρωμένες από την αρμόδια κρατική αρχή.
- Τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση αναβολής των άρθρων 187, 188 και 189 υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που οι ενδιαφερόμενοι άρχισαν να διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους, μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία υποχρεούνται να καταταγούν στις ΕΔ. Αν υποβληθούν αργότερα, η αναβολή κατάταξης χορηγείται, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν καταταγεί και οι προϋποθέσεις υπήρχαν κατά την ημερομηνία κατάταξης.
- Όσοι καταθέτουν τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση αναβολής κατάταξης πριν από την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν και έχουν τις σχετικές προϋποθέσεις χορήγησης, οι οποίες πρέπει να συντρέχουν και κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν, θεωρείται ότι τις διατηρούν και κατά την ημερομηνία αυτή.
- Η αίτηση διακοπής αναβολής κατάταξης, η οποία υποβάλλεται από όσους έκαναν χρήση της αναβολής κατάταξης, είναι δυνατό να ανακληθεί μέχρι την προηγουμένη της προσδιοριζόμενης για κατάταξη ημερομηνίας, με αίτηση που κατατίθεται στις αρμόδιες Στρατολογικές Υπηρεσίες.
- Η χορήγηση αναβολής κατάταξης χορηγείται αναδρομικά, εφόσον με τη χορήγησή της ο ενδιαφερόμενος μεταπίπτει στην κατηγορία του νόμιμα ευρισκομένου εκτός ΕΔ ή εφόσον, μέχρι την ημερομηνία που ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να καταταγεί εξαιτίας της λήξης ή της διακοπής της αναβολής, δημιουργούνται λόγοι που καθιστούν νόμιμη την παραμονή του εκτός των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να ενημερώνονται μέσω του δικτυακού τόπου του Νομικού Σώματος των ΕΔ, για τη χορήγηση της απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης, καθώς και για τη χορήγηση και τη διάρκεια της αναβολής κατάταξης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
Άρθρο 199
Πρόσκληση σε κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις
- Οι στρατεύσιμοι, μετά την 1η Ιανουαρίου του έτους που διανύουν το δέκατο ένατο (19ο) έτος της ηλικίας τους και μετά την ενηλικίωσή τους, καλούνται σε κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους. Όσοι, μετά την αρχική τους πρόσκληση ανήκουν σε κατηγορία, που δικαιολογεί τη νόμιμη παραμονή τους εκτός των ΕΔ, καλούνται να καταταγούν όταν δημιουργηθούν εκ νέου οι λόγοι για κατάταξη.
- Ειδικά όσοι εγγράφονται στα δημοτολόγια μετά την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, καλούνται αρχικά σε κατάταξη με την πρώτη υπόχρεη ΕΣΣΟ μετά την παρέλευση ενός (1) μηνός από την περιέλευση της απόφασης εγγραφής στα Δημοτολόγια στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Η πρόσκληση των στρατευσίμων για κατάταξη πραγματοποιείται με την απόφαση της παρ. 12 του άρθρου 240. Σε εκτέλεση της ανωτέρω πρόσκλησης, με μέριμνα των αρμόδιων στρατολογικών υπηρεσιών, εκδίδονται Σημειώματα Κατάταξης, τα οποία επιδίδονται στους ενδιαφερομένους σύμφωνα με το άρθρο 237.
- Όσοι κηρύσσονται ανυπότακτοι και μέχρι τη διακοπή της ανυποταξίας τους δύνανται να καλούνται εκ νέου σε κατάταξη με οποιαδήποτε μεταγενέστερη ΕΣΣΟ.
- Ανάλογα με τις ανάγκες, η πρόσκληση μπορεί να είναι ονομαστική ή γενική, ολόκληρης στρατολογικής κλάσης ή τμηματική, κατά Περιφέρειες, Περιφερειακές Ενότητες, Δήμους ή κατηγορίες.
- Οι καλούμενοι σε κατάταξη υποχρεούνται να κατατάσσονται την τασσόμενη ημερομηνία ή προθεσμία και στις μονάδες που καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Όσοι δεν κατατάσσονται για λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, οφείλουν να παρουσιάζονται με την επίδειξη της κλήσης σε κατάταξη, σε οποιαδήποτε στρατιωτική ή αστυνομική αρχή για να δηλώσουν τους λόγους αδυναμίας. Εφόσον οι προαναφερόμενες αρχές διαπιστώσουν τους λόγους αντικειμενικής αδυναμίας, τεκμαίρεται ότι οι ενδιαφερόμενοι έχουν καταταχθεί εμπρόθεσμα αν παρουσιαστούν στις μονάδες κατάταξης μέσα σε πέντε (5) ημέρες από την καθοριζόμενη ημερομηνία κατάταξης.
Άρθρο 200
Κατάταξη προτάκτων στις Ένοπλες Δυνάμεις
Οι Έλληνες που έχουν ενηλικιωθεί, πλην όμως, δεν έχουν κληθεί ακόμη σε κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους, δύνανται με αίτησή τους να καταταγούν προς εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ως πρότακτοι οπλίτες, εφόσον το επιτρέπουν οι υπηρεσιακές ανάγκες των ΕΔ.
Άρθρο 201
Εκπλήρωση των στρατιωτικών υποχρεώσεων
- Η στρατιωτική υποχρέωση εκπληρώνεται αποκλειστικά στις μονάδες και υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με την επιφύλαξη του άρθρου 8 του ν. 4361/2016 (Α’ 10), περί αναγνώρισης χρόνου στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης ως υπηρεσίας υπαίθρου και της παρ. 3 του άρθρου 262 του παρόντος.
- Οι ενδιαφερόμενοι δύνανται να υπηρετήσουν την πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση, να την εξαγοράσουν ή να καταθέσουν αίτηση άρσης της, σύμφωνα με το άρθρο 204.
- Επιτρέπεται, κατόπιν αίτησης των μόνιμων κατοίκων εξωτερικού, η τμηματική εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, η κατάταξη με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους ή οποτεδήποτε μετά από αυτήν.
Άρθρο 202
Μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση
- Μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον το επιθυμούν, οι παρακάτω κατηγορίες οπλιτών:
α) Εξάμηνης διάρκειας:
αα) Όλοι οι αδελφοί από τέσσερα (4) ή περισσότερα ζώντα αδέλφια.
αβ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος του οποίου και οι δύο γονείς είναι άτομα με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχουν πεθάνει. Στο προηγούμενο εδάφιο υπάγεται και ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος του οποίου καθένας από τους δύο γονείς υπάγεται σε μία από τις παραπάνω κατηγορίες.
αγ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος άγαμης μητέρας που είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχει πεθάνει, εφόσον δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
αδ) Ο πατέρας δύο (2) ζώντων τέκνων.
αε) Όσοι έχουν σύζυγο ή αδελφό ή αδελφή άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
αστ) Οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού.
αζ) Όσοι υπηρέτησαν ενόπλως με στρατιωτική ιδιότητα σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις άλλου κράτους, πλην συμμαχικού ή μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών.
αη) Όσοι, μετά τη συμπλήρωση του τριακοστού πέμπτου (35ου) έτους της ηλικίας τους, αποκτούν την ελληνική Ιθαγένεια με πολιτογράφηση ή εγγράφονται στα δημοτολόγια, επειδή απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια λόγω γέννησής τους στο έδαφος της Ελληνικής Επικράτειας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 1 του Κώδικα ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α΄ 217), περί κτήσης της Ελληνικής ιθαγένειας.
β) Εννεάμηνης διάρκειας:
βα) Όλοι οι αδελφοί από τρία (3) ζώντα αδέλφια.
ββ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος γονέα που είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή έχει συμπληρώσει το εβδομηκοστό (70ο) έτος της ηλικίας του ή διατελεί σε χηρεία.
βγ) Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος θανόντος γονέα ή άγαμης μητέρας εφόσον δεν έχει αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί.
βδ) Ο πατέρας ενός (1) ζώντος τέκνου.
- Για την υποπερ. αστ) της περ. α) της παρ. 1, οι οπλίτες που επιθυμούν να μεταφερθούν στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης εξάμηνης διάρκειας ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, πρέπει να έχουν την ιδιότητα αυτή κατά την ημερομηνία κατάταξής τους στις ΕΔ ή να καταταγούν εμπρόθεσμα κατόπιν διακοπής, για οποιονδήποτε λόγο, της αναβολής μόνιμου κατοίκου εξωτερικού που τους είχε χορηγηθεί. Η απόκτηση και η διατήρηση ή μη της ιδιότητας του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 193.
- Για την υποπερ. αζ) της περ. α) της παρ. 1, η ένοπλη υπηρεσία σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις άλλου κράτους, αποδεικνύεται με επίσημα έγγραφα της αρμόδιας υπηρεσίας του οικείου κράτους. Από τα έγγραφα αυτά πρέπει να προκύπτουν η συνολική διάρκεια του χρόνου υπηρεσίας με στρατιωτική ιδιότητα, οι ημερομηνίες κατάταξης και απόλυσης, οι τυχόν ενδιάμεσες απολύσεις και επανακατατάξεις, καθώς και ο βαθμός και οι ειδικότητες που αποκτήθηκαν στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις του ξένου κράτους.
- Για την υποπερ. αη) της περ. α) της παρ. 1, η ημερομηνία και ο τρόπος απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας, καθώς και η εγγραφή στα δημοτολόγια μετά τη συμπλήρωση του τριακοστού πέμπτου (35ου) έτους της ηλικίας, προκύπτουν από έγγραφα του αρμόδιου Δήμου.
- Όπου στο παρόν προβλέπεται ως προϋπόθεση μεταφοράς στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης η αναπηρία γονέα, αδελφού ή συζύγου, ο αιτών τη μεταφορά υποβάλει στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, εκτός του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης του πρώτου εδαφίου της περ. κζ) του άρθρου 171 και εν ισχύ γνωμάτευση πιστοποίησης αναπηρίας. Οι αιτούντες μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον η αναπηρία προβλέπεται να διαρκέσει πέραν της ημερομηνίας, κατά την οποία συμπληρώνουν τον χρόνο πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που καθορίζεται για την οριστική απόλυση των οπλιτών πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο ανήκουν.
- Οι στρατεύσιμοι μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εφόσον με τη μεταφορά τους δεν απομένει υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και τυχόν πρόσθετης.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία, υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους και εφόσον με τη μεταφορά τους δεν απομένει υποχρέωση εκπλήρωσης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και τυχόν πρόσθετης, θεωρούνται οριστικά απολυθέντες. Οι λιποτάκτες υπάγονται στις ίδιες διατάξεις μετά τη διακοπή της λιποταξίας τους.
- Η μεταφορά στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης δεν ανακαλείται, αν μετά την υποβολή του αιτήματος εκλείψουν οι σχετικοί λόγοι.
- Στην υποπερ. αβ) της περ. α) και στις υποπερ. ββ) και βγ) της περ. β) της παρ. 1, αν ο δικαιούχος μεγαλύτερος γιος έχει απαλλαγεί από την κύρια ή την εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση για λόγους υγείας, σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 181, το δικαίωμα της μεταφοράς μεταβιβάζεται στον αμέσως επόμενο ικανό για στράτευση αδελφό. Δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση του δικαιώματος μεταφοράς στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, στις περιπτώσεις που οι δικαιούχοι έχουν ασκήσει το δικαίωμα αυτό και έχουν ήδη εκπληρώσει μειωμένη κύρια στρατιωτική υποχρέωση.
- Οι έφεδροι αξιωματικοί, οι δόκιμοι έφεδροι αξιωματικοί και οι επίκουροι αξιωματικοί δεν υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 203
Χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας
- Υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας όσων υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, το χρονικό διάστημα της υπηρεσίας τους, στο οποίο δεν υπολογίζεται ο χρόνος των παρακάτω ειδικών καταστάσεων:
α) Άγνοια ή λιποταξία.
β) Πειθαρχική φυλάκιση πέραν των είκοσι (20) ημερών, άσχετα αν αυτή εκτίθηκε ή όχι, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 172.
γ) Προσωρινή κράτηση, εκτός αν επακολούθησε αθώωση, απαλλαγή ή οριστική παύση της δίωξης ή η δίωξη κηρύχθηκε απαράδεκτη.
δ) Φυλάκιση που επιβλήθηκε από ποινικό δικαστήριο, κατά το μέρος που έχει εκτιθεί.
ε) Άδεια απουσίας μεγαλύτερης των ορίων που καθορίζονται στην απόφαση του άρθρου 13 του ν. 4361/2016 (Α’ 10), περί αδειών του στρατιωτικού προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Η ημέρα κατάταξης στις ΕΔ υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, ενώ η ημέρα απόλυσης δεν υπολογίζεται.
- Το χρονικό διάστημα της αιχμαλωσίας υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Όσοι οπλίτες είναι υπόχρεοι πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και ανήκουν στο τεχνικό προσωπικό του Τάγματος Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς, υπηρετούν χρόνο υπηρεσίας μειωμένο κατά το διπλάσιο του αριθμού ημερών εργασίας μέσα σε ναρκοπέδιο ή ύποπτο χώρο. Η μείωση αυτή δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους έξι (6) μήνες, αναγνωρίζεται μόνο εφόσον αυτοί δεν απέσυραν την υπεύθυνη δήλωσή τους μέσα σ΄ ένα εξάμηνο από την έναρξη της εργασίας σε ναρκοπέδιο ή ύποπτο χώρο και αφαιρείται από την, κατά περίπτωση, κύρια και εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση. Το ίδιο ισχύει και για το προσωπικό των Ομάδων Υποβρυχίων Καταστροφών του Πολεμικού Ναυτικού το εντεταλμένο για την εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανημάτων, καθώς και το στρατιωτικό προσωπικό των ναρκαλιευτικών – ναρκοθηρευτικών πλοίων, όταν εκτελείται εκκαθάριση ενεργών ναρκοπεδίων ή εξουδετέρωση οποιουδήποτε τύπου εκρηκτικού μηχανήματος ή υπόπτου αντικειμένου στη θάλασσα.
- Ο μετά την ορκωμοσία χρόνος φοίτησης σε ΑΣΕΙ, στη ΣΣΑΣ, στη ΣΑΝ και σε ΑΣΜΥ των σπουδαστών των σχολών αυτών που απολύονται ή αποβάλλονται για οποιονδήποτε λόγο, υπολογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Η παρ. 5 ισχύει αναλογικά και για τους απολυόμενους πριν από την πενταετία, Εθελοντές Πενταετούς Υπηρεσίας και τους ΕΠΟΠ, που απολύονται πριν από την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 172.
- Ο χρόνος που διανύθηκε από τους σπουδαστές των Σωμάτων Ασφαλείας και του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, καθώς και από τα στελέχη που υπηρετούν σε αυτά, καλύπτει τον χρόνο της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες ειδικές διατάξεις.
Άρθρο 204
Εξαγορά και άρση πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με το παρόν ή έχουν επιβληθεί σύμφωνα με προϊσχύσασες διατάξεις μπορούν:
α) Να εκπληρώνονται ως πρόσθετος χρόνος στρατιωτικής υποχρέωσης ή
β) να εξαγοράζονται ή
γ) να αίρονται, εφόσον συντρέχουν οι λόγοι του άρθρου 236 και ο ενδιαφερόμενος δεν τελεί σε ανυποταξία ή λιποταξία.
- Η πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση εξαγοράζεται οποτεδήποτε μετά την επιβολή της και πριν από την εκπλήρωση ή την άρση της.
- Για την εξαγορά πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης εκδίδεται παράβολο μέσω του πληροφοριακού συστήματος «TAXISNET» σύμφωνα με τις οδηγίες που παρατίθενται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Μετά την πληρωμή του παραβόλου, ο ενδιαφερόμενος καταθέτει το αποδεικτικό πληρωμής στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, συμπληρώνοντας τη σχετική αίτηση. Στη συνέχεια, η υπηρεσία αποδέχεται και δεσμεύει το παράβολο, καταχωρίζει τη σχετική μεταβολή στη στρατολογική μερίδα του ενδιαφερομένου και ενημερώνει σχετικά τη μονάδα του.
- Για τον υπολογισμό του ποσού της εξαγοράς κάθε ημέρας πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης, σε περίπτωση εκπλήρωσης μέρους ενός μηνός, λαμβάνεται υπόψη το πηλίκο που προκύπτει, από τη διαίρεση του καθοριζομένου χρηματικού ποσού για την εξαγορά κάθε μήνα, με τον αριθμό τριάντα (30).
- Χρηματικά ποσά που καταβάλλονται αχρεωστήτως, επιστρέφονται στους ενδιαφερόμενους.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.7. Για την άρση της πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία αίτηση και σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, εκθέτοντας αναλυτικά τους λόγους ανώτερης βίας που επικαλείται. Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται οποτεδήποτε μετά την επιβολή της και πριν από την ημερομηνία της οριστικής απόλυσης, προκειμένου η αρμόδια στρατολογική υπηρεσία να εξετάσει τους αναφερόμενους λόγους και να εισηγηθεί σχετικά στη Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, στην οποία υποβάλλει και τη σχετική αλληλογραφία.
- Η Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών αποφασίζει οριστικά και αιτιολογημένα, για την αποδοχή ή την απόρριψη της αίτησης, κοινοποιώντας την απόφασή της στη μονάδα του ενδιαφερομένου για την ενημέρωση των ατομικών του εγγράφων και του ιδίου, καθώς και στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία. Η αλληλογραφία τηρείται στο αρχείο της Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που επιβάλλεται, καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους εκατόν ογδόντα (180) ευρώ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΙΜΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ
Άρθρο 205
Υγειονομική εξέταση και επανεξέταση
- Η ένταξη σε κατηγορία σωματικής ικανότητας, η χορήγηση αναβολής κατάταξης ή απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης για λόγους υγείας, καθώς και η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων, ανυποτάκτων, οπλιτών, εφέδρων, εφέδρων οπλιτών και οπλιτών από την εφεδρεία, πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου και η κατά περίπτωση αρμοδιότητα ανήκει:
α) στις Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές (εφεξής: ΕΔΥΨΕ) για παθήσεις και νοσήματα ψυχικής υγείας.
β) Στις ΣΥΕ και τα Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια (εφεξής: ΕΣΣ) για όλες τις υπόλοιπες παθήσεις και νοσήματα.
- Οι κατηγορίες σωματικής ικανότητας στις οποίες εντάσσονται οι αναφερόμενοι στην παρ. 1, με αύξουσα βαρύτητα, ως προς την πάθηση ή νόσο που αντιμετωπίζουν, είναι οι εξής:
α) ικανοί κατηγορίας πρώτης (Ι/1),
β) ικανοί κατηγορίας δεύτερης (Ι/2),
γ) ικανοί κατηγορίας τρίτης (Ι/3),
δ) ικανοί κατηγορίας τέταρτης (Ι/4) και
ε) ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Όσοι κατατάσσονται στις ΕΔ υποβάλλονται αμέσως σε υγειονομική εξέταση και, εφόσον δεν επιβάλλεται η προσωρινή απόλυσή τους εξαιτίας χορήγησης αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας, εντάσσονται σε κατηγορία σωματικής ικανότητας.
- Όποιος έχει ενταχθεί σε κατηγορία σωματικής ικανότητας τόσο από την επιτροπή της περ. α) όσο και της περ. β) της παρ. 1, θεωρείται ότι ανήκει στην κατηγορία σωματικής ικανότητας με τη μεγαλύτερη βαρύτητα, σύμφωνα με την παρ. 2, πλην, όμως, στη στρατολογική μερίδα του ενδιαφερομένου καταχωρίζονται πλήρως όλες οι παθήσεις ή τα νοσήματα για τα οποία υφίσταται κρίση από τις αρμόδιες επιτροπές.
- Οι προϋποθέσεις, τα νοσήματα, οι παθήσεις και οι βλάβες της υγείας, βάσει των οποίων αποφαίνονται οι υγειονομικές επιτροπές των ΕΔ και τα ΕΣΣ για την ένταξη σε κατηγορία σωματικής ικανότητας της παρ. 2 και τη χορήγηση αναβολής κατάταξης ή απαλλαγής από τη στράτευση (Ι/5) για λόγους υγείας των αναφερομένων στην παρ. 1 καθορίζονται στις ισχύουσες διατάξεις περί κρίσης της σωματικής ικανότητας.
- Στις γνωματεύσεις ακαταλληλότητας των αρμοδίων υγειονομικών επιτροπών αναγράφεται αν υπάρχει πιθανότητα ή όχι βελτίωσης ή ίασης της πάθησης. Αν υπάρχει πιθανότητα βελτίωσης ή ίασης της πάθησης, αναγράφεται υποχρεωτικά και η πιθανή ημερομηνία βελτίωσης ή ίασης.
- Αν διαπιστωθεί ότι οι αποφάσεις των επιτροπών της παρ. 1 εκδόθηκαν εσφαλμένα, οι στρατολογικές υπηρεσίες τις επιστρέφουν στα όργανα που τις εξέδωσαν για να τις ανακαλέσουν, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για την ανάκληση των διοικητικών πράξεων. Οι απαραίτητες ενέργειες για αυτούς στους οποίους αφορούσαν οι αποφάσεις που ανακλήθηκαν, γίνονται αυτεπάγγελτα.
Άρθρο 206
Ειδικά Στρατολογικά Συμβούλια
- Στις μονάδες κατάταξης συγκροτείται Ειδικό Στρατολογικό Συμβούλιο (ΕΣΣ), το οποίο εξετάζει τη σωματική ικανότητα των κατατασσόμενων και αποτελείται από:
α) Τον διοικητή ή τον υποδιοικητή της μονάδας, ως Πρόεδρο.
β) Έναν (1) ή δύο (2) αξιωματικούς του Υγειονομικού Σώματος Ιατρούς, διαφορετικών ειδικοτήτων.
γ) Έναν (1) νέο αξιωματικό ή υπαξιωματικό του Νομικού Σώματος, εκτός από την περίπτωση της κατάταξης εφέδρων, οπότε είναι δυνατόν να στελεχώνεται από νέο αξιωματικό ή υπαξιωματικό της μονάδας, που χειρίζεται θέματα στρατολογίας. Χρέη γραμματέα του ΕΣΣ εκτελεί υπαξιωματικός.
- Η συγκρότηση του ΕΣΣ καθορίζεται έγκαιρα από τη Διεύθυνση Στρατολογικού του Σχηματισμού του ΣΞ ή της αντίστοιχης διοίκησης του ΠΝ και της ΠΑ που προΐσταται της μονάδας κατάταξης.
- Τα ΕΣΣ:
α) Έχουν τη δυνατότητα χορήγησης αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας και ένταξης των οπλιτών σε σωματική ικανότητα κατηγορίας δεύτερης (Ι/2), τρίτης (Ι/3) και τέταρτης (Ι/4), εκδίδοντας ομόφωνα αιτιολογημένες αποφάσεις.
β) Παραπέμπουν στις αρμόδιες ΕΔΥΨΕ του άρθρου 208, μέσω των ψυχιατρικών τμημάτων των πλησιέστερων στρατιωτικών νοσοκομείων, τους οπλίτες που πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή έχουν κριθεί στο παρελθόν από οποιαδήποτε υγειονομική επιτροπή για ψυχικά νοσήματα, για κρίση της σωματικής τους ικανότητας ή τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας. Στην περίπτωση αυτή, η παραπομπή γίνεται το αργότερο την επομένη της ημερομηνίας κατάταξης.
γ) Παραπέμπουν στις αρμόδιες Στρατιωτικές Υγειονομικές Επιτροπές (ΣΥΕ) του άρθρου 207, όσους έχουν κριθεί στο παρελθόν από οποιαδήποτε υγειονομική επιτροπή για μη ψυχικά νοσήματα, καθώς και όσους πάσχουν από μη ψυχικά νοσήματα και για τους οποίους η γνώμη του συμβουλίου δεν είναι ομόφωνη.
- Τα ΕΣΣ λειτουργούν από την πρώτη ημέρα κατάταξης κάθε ΕΣΣΟ, μέχρι και την πέμπτη ημέρα που έπεται της τελευταίας ημερομηνίας κατάταξης.
- Μετά τη λήξη της λειτουργίας των ΕΣΣ, αρμόδιες για την εξέταση της σωματικής ικανότητας οποιουδήποτε οπλίτη, είναι, κατά περίπτωση, η πλησιέστερη στη μονάδα του υγειονομική επιτροπή του οικείου Κλάδου των ΕΔ ή η πλησιέστερη ΕΔΥΨΕ.
- Στις περιπτώσεις κατάταξης εφέδρων είναι δυνατή η συγκρότηση ΕΣΣ στην έδρα κάθε Επιστρατεύουσας Αρχής, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται οι έφεδροι που κατατάσσονται στις μονάδες της περιοχής ευθύνης της. Οι παρ. 1 έως 5 ισχύουν και για τα ΕΣΣ που λειτουργούν στις Επιστρατεύουσες Αρχές, με την επιφύλαξη ότι οι έφεδροι παραπέμπονται, όπου απαιτείται, για μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, στην πλησιέστερη της μονάδας ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ.
Άρθρο 207
Στρατιωτικές Υγειονομικές Επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων
- Όπου στον παρόντα νόμο αναφέρονται οι ΣΥΕ των ΕΔ, νοούνται και οι Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές των Κλάδων, εφόσον έχουν αναλάβει την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με το ν.δ. 1327/1973 (Α’ 16), περί Υγειονομικών Επιτροπών των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Αυτοί που παραπέμπονται στις ΣΥΕ εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους χορηγείται αναβολή κατάταξης ή κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Οι ΣΥΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, μπορούν να κρίνουν ως ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5) τους παρουσιαζόμενους σ’ αυτές, ακόμα και αν δεν τους είχε χορηγηθεί προηγουμένως αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας. Μετά την εξάντληση των ορίων λήψης αναβολών κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 183, αποφαίνονται οριστικά και εντάσσουν τους παραπεμπόμενους σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους κρίνουν ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5).
- Με την επιφύλαξη της παρ. 7 του άρθρου 213, η εξέταση και κρίση της σωματικής ικανότητας μπορεί να γίνεται και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίαση των παραπεμπόμενων, εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας δεν επιτρέπουν τη μετακίνησή τους στην έδρα των επιτροπών.
Άρθρο 208
Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων
- Οι ΕΔΥΨΕ εξετάζουν, επανεξετάζουν και γνωματεύουν επί της σωματικής ικανότητας των παραπεμπόμενων σε αυτές, ανεξαρτήτως Κλάδου των ΕΔ στον οποίο υπηρετούν ή έχουν κατανεμηθεί, ή στην εφεδρεία του οποίου ανήκουν, εφόσον πάσχουν από ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις.
- Οι παραπεμπόμενοι στις ΕΔΥΨΕ εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή τους χορηγείται αναβολή κατάταξης ή κρίνονται ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5), εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρ. 4, 6 και 7.
- Με την επιφύλαξη του άρθρου 211 και της παρ. 7 του άρθρου 213, η εξέταση και η κρίση της σωματικής ικανότητας των παραπεμπομένων μπορούν να γίνονται και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίασή τους, εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας δεν επιτρέπουν τη μετακίνησή τους στην έδρα των ΕΔΥΨΕ.
- Οι ΕΔΥΨΕ κρίνουν τους παρουσιαζόμενους, μόνο εφόσον:
α) Υπάρχει σχετική ένδειξη του ψυχιάτρου του πλησιέστερου στρατιωτικού νοσοκομείου για υπηρετούντες οπλίτες, έφεδρους οπλίτες και οπλίτες από την εφεδρεία.
β) Με την επιφύλαξη της περ. α), προσκομίζεται από τους παραπεμπόμενους σχετική βεβαίωση ή γνωμάτευση στην οποία περιγράφεται η πάθηση ή η διαταραχή και πιο συγκεκριμένα
βα) υποχρεωτικά: i) βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας ή ii) γνωμάτευση ιατρού ειδικότητας Ψυχιατρικής, με βαθμό Επιμελητή Α΄, ή Διευθυντή, ή Συντονιστή Διευθυντή Δημόσιας Μονάδας Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ή Δημοσίου Νοσοκομείου.
ββ) Προαιρετικά, βεβαίωση από ιδιώτη ιατρό ειδικότητας Ψυχιατρικής, προς υποβοήθηση του έργου των ΕΔΥΨΕ.
- Η ΕΔΥΨΕ είναι δυνατόν, πριν από την ημερομηνία παρουσίασης των παραπεμπομένων, να προσδιορίζει ημερομηνία και ώρα, κατά την οποία αυτοί πρόκειται να υποβληθούν σε ψυχομετρικές δοκιμασίες ή άλλες εξετάσεις, εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Η γνωστοποίηση στους ενδιαφερομένους πραγματοποιείται με μήνυμα στον αριθμό κινητού τηλεφώνου τους ή στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους.
- Ειδικά για την κρίση των παραπεμπομένων ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5) απαιτούνται σωρευτικά:
α) να έχει εξαντληθεί το ανώτατο όριο χορήγησης της αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 183 και
β) να έχει προσκομισθεί εν ισχύ βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας, σύμφωνα με την υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 4.
- Κατά παρέκκλιση της περ. β) της παρ. 6, εφόσον δεν προσκομίζεται βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας και από τα λοιπά προσκομιζόμενα δικαιολογητικά της παρ. 4, τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, καθώς και από την αυτοπρόσωπη εξέταση των παραπεμπομένων πιθανολογείται βάσιμα η ακαταλληλότητά τους για στράτευση, οι ΕΔΥΨΕ δύνανται να τους εντάσσουν στην κατηγορία σωματικής ικανότητας (Ι/5), μόνο κατόπιν υποβολής τους:
α) σε κατάλληλες ψυχομετρικές δοκιμασίες ή λοιπές κλινικές εξετάσεις και
β) στην απολύτως απαραίτητη για ψυχιατρική εκτίμηση εκούσια νοσηλεία τους, σε ψυχιατρική κλινική στρατιωτικού νοσοκομείου, σύμφωνα με τις παρ. 7 και 8 του άρθρου 5Α του ν.δ. 1327/1973 (Α’ 16), περί οργάνωσης και λειτουργίας των Ειδικών Διακλαδικών Υγειονομικών Ψυχιατρικών Επιτροπών, εφόσον τα μέτρα της περ. α) δεν επαρκούν.
- Το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία δικαιούνται πρόσβαση στις πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες, που είναι καταχωρημένες στον ιατρικό φάκελο του κάθε παραπεμπομένου, με τη συνδρομή ιατρού μέλους της εκάστοτε αρμόδιας ΕΔΥΨΕ. Οι ΕΔΥΨΕ θεμελιώνουν την υγειονομική τους κρίση στις προαναφερόμενες πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες και αναγράφουν, ανάλογα, σχετική μνεία στη γνωμάτευση που εκδίδεται.
- Η μη προσέλευση του παραπεμπομένου για την υποβολή σε ψυχομετρικές δοκιμασίες και κλινικές εξετάσεις ή η ρητή ή συναγόμενη άρνησή του να νοσηλευτεί στις ημερομηνίες που καθορίζει η επιτροπή στην περίπτωση της παρ. 7 ισοδυναμεί με μη παρουσίασή του στην επιτροπή. Ειδικά οι στρατεύσιμοι και οι ανυπότακτοι, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους, οι οποίοι καλούνται για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και παραπέμπονται σύμφωνα με τα άρθρα 210 και 211, εφόσον αρνούνται να νοσηλευτούν, θεωρείται ότι διατηρούν τη σωματική ικανότητα που είχαν και υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ, εντός πέντε (5) ημερών από την περιέλευση σχετικού εγγράφου από την ΕΔΥΨΕ, σύμφωνα με νέο σημείωμα κατάταξης, το οποίο αποστέλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας παρουσίασης, χωρίς να έχουν δικαίωμα νέας παραπομπής.
Άρθρο 209
Σύσταση επιτροπών και συμβουλίων για την υγειονομική εξέταση όσων αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη
- Ως περιπτώσεις απόλυτης αδυναμίας μετακίνησης για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της υγείας τους νοούνται μόνο εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως ιδίως περιπτώσεις προσφάτως χειρουργηθέντων, νοσηλευόμενων σε ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και κατ’ οίκον νοσηλευόμενων, κατόπιν έγγραφης γνωμάτευσης δημόσιου νοσοκομείου ή άλλης δημόσιας δομής υγείας. Η απόλυτη αδυναμία πρέπει να αποδεικνύεται αδιαμφισβήτητα, τόσο από τις πάσης φύσης ιατρικές βεβαιώσεις, που προσκομίζονται και λαμβάνονται υπόψη, όσο και από την κλινική εξέταση από τον ιατρό, μέλος των επιτροπών και συμβουλίων της παρ. 2.
- Για την υγειονομική εξέταση της σωματικής ικανότητας των προσκαλούμενων σε κατάταξη στρατευσίμων, εφέδρων και ανυποτάκτων που αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της κατάστασης υγείας τους, εφόσον δεν υπάγονται στα άρθρα 184 και 186, αρμόδιες, κατά περίπτωση, είναι οι παρακάτω επιτροπές και συμβούλια:
α) Η υγειονομική επιτροπή του φρουραρχείου για όσους διαμένουν σε Δήμο, όπου εδρεύει φρουραρχείο, εφόσον σε αυτό υπηρετεί ή έχει ορισθεί για την εκτέλεση της υγειονομικής υπηρεσίας αξιωματικός ή οπλίτης του Υγειονομικού Σώματος (ιατρός) και απαρτίζεται από:
αα) Τον διοικητή του φρουραρχείου ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, εφόσον είναι μόνιμος αξιωματικός, ως Πρόεδρο.
αβ) Έναν (1) νέο αξιωματικό ή δόκιμο έφεδρο αξιωματικό ή μόνιμο υπαξιωματικό της οργανικής δύναμης του φρουραρχείου και αν δεν υπηρετεί, έναν (1) νέο αξιωματικό ή δόκιμο έφεδρο αξιωματικό ή μόνιμο υπαξιωματικό μονάδας των ΕΔ της φρουράς, ως μέλος. Ο ορισμός του αξιωματικού ή δοκίμου εφέδρου αξιωματικού ή υπαξιωματικού που δεν ανήκει στην οργανική δύναμη του φρουραρχείου, γίνεται με διαταγή του ανώτερου διοικητή φρουράς.
αγ) Τον αξιωματικό ή οπλίτη του Υγειονομικού Σώματος (ιατρό), εφόσον υπηρετεί στο φρουραρχείο ή έχει ορισθεί για την εκτέλεση της υγειονομικής υπηρεσίας, ως μέλος.
β) Το τοπικό συμβούλιο για όσους διαμένουν σε Δήμο, όπου δεν εδρεύει φρουραρχείο, που απαρτίζεται από:
βα) Τον Δήμαρχο ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, ως πρόεδρο.
ββ) Έναν (1) βαθμοφόρο της Ελληνικής Αστυνομίας με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από τον Αστυνομικό Διευθυντή της Περιφερειακής Ενότητας, ως μέλος.
βγ) Τον δημοτικό ή κοινοτικό ιατρό και εφόσον δεν υπάρχει, έναν (1) ιατρό του πλησιέστερου κέντρου υγείας ή κρατικού νοσοκομείου της Περιφερειακής Ενότητας που υπάγεται διοικητικά ο Δήμος, η Δημοτική Ενότητα ή η Κοινότητα, ως μέλος.
γ) Η ειδική στρατολογική επιτροπή που εδρεύει στις κατά τόπους προξενικές αρχές για τους διαμένοντες προσωρινά ή μόνιμα στο εξωτερικό και απαρτίζεται από:
γα) Τον διοικητικό προϊστάμενο της προξενικής αρχής ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, ως Πρόεδρο.
γβ) Έναν (1) μόνιμο αξιωματικό του Κοινού Νομικού Σώματος και αν δεν υπηρετεί τέτοιος στην προξενική αρχή, έναν μόνιμο αξιωματικό των ΕΔ ή των Σωμάτων Ασφαλείας ή, εφόσον οι παραπάνω ελλείπουν, δύο (2) Έλληνες πολίτες, ως μέλη.
γγ) Έναν (1) μόνιμο υπάλληλο της ελληνικής προξενικής αρχής, ως μέλος.
γδ) Έναν (1) Έλληνα ιατρό και αν δεν υπάρχει, έναν (1) αλλοδαπό ιατρό, ως μέλος.
- Η ιατρική αμοιβή βαρύνει τον εξεταζόμενο.
- Οι επιτροπές και συμβούλια της παρ. 2 συγκροτούνται για κάθε έτος υποχρεωτικά εντός του Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, με πράξη του διοικητή του φρουραρχείου, του Δημάρχου ή, του προϊσταμένου της οικείας προξενικής αρχής αντίστοιχα ή των νόμιμων αναπληρωτών τους.
Άρθρο 210
Υγειονομική εξέταση όσων αδυνατούν απόλυτα να μετακινηθούν για κατάταξη
- Οι επιτροπές και τα συμβούλια του άρθρου 209 συγκαλούνται με πράξη του Προέδρου τους, μετά από σχετική αίτηση των επικαλούμενων απόλυτη αδυναμία να μετακινηθούν για κατάταξη χωρίς κίνδυνο επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας τους, στην οποία επισυνάπτεται το σημείωμα κατάταξης.
- Η εξέταση του αιτούντος γίνεται κατά την ημερομηνία που υποχρεούται σε κατάταξη και μέχρι δέκα (10) εργάσιμες ημέρες πριν από αυτή. Ειδικά για όσους πάσχουν από ανίατη σωματική βλάβη ή πάθηση και είναι καταφανώς ακατάλληλοι για στράτευση, η εξέταση μπορεί να γίνει και μετά τις παραπάνω προθεσμίες και πάντως πριν από την τυχόν κήρυξή τους σε ανυποταξία. Δεν γίνονται δεκτοί για εξέταση όσοι πάσχουν από ψυχικά νοσήματα και δεν προσκομίζουν τα δικαιολογητικά της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208.
- Τα συμβούλια και οι επιτροπές αποφαίνονται μετά από την αυτοπρόσωπη παρουσίαση των ενδιαφερομένων ή με βάση τη σχετική έκθεση του ιατρού που μετέχει ως μέλος, κατόπιν μετάβασής του στον τόπο διαμονής του ενδιαφερόμενου, εφόσον αυτός αδυνατεί να προσέλθει για εξέταση και σε κάθε περίπτωση εκδίδουν αυθημερόν γνωμάτευση με την οποία πιστοποιούνται τα εξής:
α) Η πάθηση ή οι παθήσεις, ακόμα και αν αυτές είναι πρόσκαιρες ή ανίατες.
β) Το ιστορικό των παθήσεων και η πιθανή διάρκεια ίασης των πρόσκαιρων παθήσεων.
γ) Αν υπάρχει απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη, ή όχι, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 209. Αν δεν διαπιστώνεται απόλυτη αδυναμία μετακίνησης, επισημαίνεται ρητά στη γνωμάτευση η υποχρέωση σε κατάταξη την ημερομηνία που αναγράφεται στο σημείωμα κατάταξης ή σε οποιοδήποτε άλλο έγγραφο πρόσκλησης για εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων.
δ) Αν υπάρχει δυνατότητα μετάβασης στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ εντός της προθεσμίας παρουσίασης που καθορίζεται στην παρ. 11.
ε) Αν η απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη οφείλεται και σε ψυχικά και σε μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις του ασθενούς ταυτόχρονα, αναγράφεται το σύνολο αυτών.
- Η γνωμάτευση, με όλες τις εξετάσεις, το σημείωμα κατάταξης, καθώς και τα δικαιολογητικά της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208, αποστέλλονται ή κατατίθενται με αίτηση του ενδιαφερομένου στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από τη σύνταξή της. Αν η εκπρόθεσμη υποβολή ή κατάθεση δεν οφείλεται σε λόγους ανώτερης βίας, η γνωμάτευση δεν λαμβάνεται υπόψη.
- Με βάση τη γνωμάτευση των επιτροπών και των συμβουλίων του άρθρου 209, η αρμόδια στρατολογική υπηρεσία ενεργεί άμεσα από τη λήψη της, ως εξής:
α) Αν πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ανίατη βλάβη ή πάθηση ή η ίαση της βλάβης ή της πάθησης προβλέπεται στη γνωμάτευση να διαρκέσει πάνω από δύο (2) μήνες και δεν μπορούν να παρουσιαστούν στη μονάδα κατάταξης, ούτε στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, η αλληλογραφία διαβιβάζεται στην τελευταία, η οποία γνωματεύει χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσίασή τους.
β) Αν πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ανίατη βλάβη ή πάθηση ή η ίαση της βλάβης ή της πάθησής τους προβλέπεται να διαρκέσει πάνω από δύο (2) μήνες, αλλά μπορούν να παρουσιαστούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, η αλληλογραφία διαβιβάζεται στην επιτροπή αυτή, η οποία γνωματεύει με την αυτοπρόσωπη παρουσία τους.
γ) Αν πρόκειται για ασθενείς που έχουν βλάβη ή πάθηση, της οποίας η ίαση προβλέπεται να διαρκέσει μέχρι δύο (2) μήνες, η αλληλογραφία υποβάλλεται στην αρμόδια Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, που αποφασίζει για τη μετατόπιση της ημερομηνίας κατάταξης μέχρι την ημερομηνία αυτή, κοινοποιώντας την απόφασή της στον ενδιαφερόμενο και στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία. Η αλληλογραφία τηρείται στο αρχείο της Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών και αυτοί των οποίων μετατοπίσθηκε η ημερομηνία κατάταξης προγραμματίζονται για κατάταξη με την αμέσως επόμενη υπόχρεη ΕΣΣΟ, από την ημερομηνία λήξης της μετατόπισης. Μετατόπιση κατάταξης για δεύτερη φορά δεν χορηγείται και οι μετατοπισθέντες, μετά τον προγραμματισμό τους για κατάταξη, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρούσας, ή σε κάθε επόμενο μελλοντικό προγραμματισμό, παραπέμπονται μόνο στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή, ακόμα και αν η διάρκεια της πάθησης προβλέπεται να διαρκέσει κάτω από δύο (2) μήνες.
- Κατ’ εξαίρεση της περ. γ) της παρ. 5, οι έφεδροι, των οποίων η ημερομηνία λήξης της μετατόπισης κατάταξης βρίσκεται εντός του χρονικού διαστήματος για το οποίο προσκλήθηκαν για άσκηση ή μετεκπαίδευση, κατατάσσονται στις μονάδες τους, με βάση την πρόσκληση που έχουν παραλάβει, εφόσον η άσκηση ή μετεκπαίδευση συνεχίζεται και το υπόλοιπο της διάρκειάς της είναι τουλάχιστον δύο (2) ημέρες από την επομένη της ημερομηνίας λήξης της μετατόπισης.
- Ως αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές για την εφαρμογή της παρ. 5 νοούνται αυτές των άρθρων 207 και 208. Αν η απόλυτη αδυναμία μετακίνησης για κατάταξη προκύπτει και από ψυχικά και από μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, σύμφωνα με τη γνωμάτευση της παρ. 3, ο ενδιαφερόμενος με την αίτηση της παρ. 4 επιλέγει αν θα παραπεμφθεί στην αρμόδια ΣΥΕ ή σε ΕΔΥΨΕ.
- Αν η επιτροπή αποφανθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι δικαιούνται αναβολή λόγω υγείας, η αναβολή αρχίζει από την ημερομηνία που ήταν υποχρεωμένοι να καταταγούν αρχικά. Το ίδιο ισχύει και αν κριθούν ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5). Αν οι ασθενείς κριθούν από την αρμόδια υγειονομική επιτροπή ικανοί κατηγορίας πρώτης (Ι/1) μέχρι και τέταρτης (Ι/4), υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ, με νέο σημείωμα κατάταξης, και οπωσδήποτε εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση της γνωμάτευσης στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία, χωρίς να έχουν δικαίωμα νέας εξέτασης. Κατά παρέκκλιση του τρίτου εδαφίου, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 7, ο υποχρεούμενος σε κατάταξη εκτός ΕΣΣΟ, με νέα αίτησή του, δύναται να παραπέμπεται και για την εξέταση του έτερου νοσήματος στην αρμόδια κατά περίπτωση επιτροπή, βάσει της γνωμάτευσης της παρ. 3. Η αίτηση του τέταρτου εδαφίου κατατίθεται μέχρι την τελευταία ημέρα της προθεσμίας εντός της οποίας οφείλει να καταταγεί εκτός ΕΣΣΟ, άλλως επιστρέφεται ως εκπρόθεσμη.
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο έχουν κατανεμηθεί ή μεταφερθεί, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή. Οι προαναφερόμενες επιτροπές εκδίδουν αυθημερόν γνωματεύσεις, οι οποίες περιέρχονται στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες το αργότερο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία εξέτασης των παραπεμπόμενων.
- Οι ανυπότακτοι, προκειμένου να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος, πρέπει πρώτα να έχουν λάβει σημείωμα κατάταξης. Ειδικά για την υπαγωγή στην περ. γ) της παρ. 5, πρέπει να έχουν διακόψει προηγουμένως την ανυποταξία τους.
- Οι αναφερόμενοι στην περ. β) της παρ. 5 παραπέμπονται για να παρουσιαστούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή μέσα σε έναν (1) μήνα από την ημερομηνία έκδοσης του παραπεμπτικού εγγράφου. Αν δεν παρουσιαστούν, οι υγειονομικές επιτροπές επιστρέφουν τα δικαιολογητικά στις στρατολογικές υπηρεσίες και αυτές τους κηρύσσουν ανυπότακτους.
- Αν οι ενδιαφερόμενοι παραπέμπονται σε ΕΔΥΨΕ, χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσία τους σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 5, στην αίτηση της παρ. 4, ενημερώνονται για το ότι το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία δικαιούνται πρόσβαση στις πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες, που είναι καταχωρημένες στον ιατρικό φάκελο του κάθε παραπεμπόμενου, με τη συνδρομή ιατρού μέλους της εν λόγω ΕΔΥΨΕ, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 208.
Άρθρο 211
Υγειονομική εξέταση καλουμένων σε κατάταξη στρατευσίμων, εφέδρων και ανυποτάκτων που πάσχουν από ψυχικές παθήσεις
- Πέραν των προβλεπόμενων στα άρθρα 209 και 210, όσοι στρατεύσιμοι, ανυπότακτοι και έφεδροι, πάσχουν από ψυχικά νοσήματα και καλούνται σε κατάταξη, δύνανται να καταθέτουν αίτηση για παραπομπή τους στην αρμόδια κατά τόπο ΕΔΥΨΕ, προκειμένου να εξεταστεί η σωματική τους ικανότητα.
- Η αίτηση κατατίθεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία κατά την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη και μέχρι δέκα (10) εργάσιμες ημέρες πριν από αυτή.
- Με την κατάθεση της αίτησης συνυποβάλλεται τουλάχιστον ένα (1) από τα προβλεπόμενα στην υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 208 δικαιολογητικά. Ειδικά, όσοι έχουν συμπληρώσει τη συνολική διάρκεια αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας που αφορούν σε ψυχικά νοσήματα, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 και την παρ. 3 άρθρου 183, με την κατάθεση της αίτησης συνυποβάλλουν βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας, βάσει της υποπερ. βα) της παρ. 4 του άρθρου 208.
- Οι αιτήσεις που κατατίθενται εμπρόθεσμα διαβιβάζονται άμεσα στην αρμόδια ΕΔΥΨΕ, με αντίγραφο φύλλου μητρώου του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης κατάθεσης της αίτησης, καθώς και όταν δεν υποβάλλονται τα δικαιολογητικά της παρ. 3, η αίτηση απορρίπτεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στους ενδιαφερομένους.
- Οι παραπεμπόμενοι παρουσιάζονται αυτοπροσώπως στην αρμόδια ΕΔΥΨΕ εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης του παραπεμπτικού εγγράφου. Εφόσον δεν παρουσιαστούν, οι ΕΔΥΨΕ επιστρέφουν τα δικαιολογητικά στις στρατολογικές υπηρεσίες και αυτές τους κηρύσσουν ανυπότακτους.
- Η ακριβής ημερομηνία και ώρα της παρουσίασης των παραπεμπόμενων καθορίζονται από την αρμόδια ΕΔΥΨΕ και γνωστοποιούνται στους ίδιους με μήνυμα ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στον αριθμό κινητού τηλεφώνου ή στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δηλώνουν στην αίτησή τους.
- Οι παρ. 5 έως 8 του άρθρου 208 για τον τρόπο λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ, καθώς και το πρώτο, δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 210 εφαρμόζονται και στη διαδικασία του παρόντος.
Άρθρο 212
Επανεξέταση σωματικής ικανότητας στρατευσίμων και εφέδρων
- Η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων και των εφέδρων επιτρέπεται, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, εφόσον:
α) τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, πάσχοντες αποκλειστικά από μη ψυχικά νοσήματα ή παθήσεις, κατόπιν γνωμάτευσης ΣΥΕ ή ΕΣΣ και
β) επιθυμούν να επανακριθεί η σωματική τους ικανότητα, εφόσον επικαλούνται βελτίωση ή χειροτέρευση της κατάστασης της υγείας τους και δεν τελούν ήδη σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας.
- Η σωματική ικανότητα των στρατευσίμων και εφέδρων:
α) Της περ. α) της παρ. 1 κρίνεται αποκλειστικά από την αρμόδια ΣΥΕ και
β) της περ. β) της παρ. 1 κρίνεται από τις ΣΥΕ, ή τις ΕΔΥΨΕ, ανάλογα με το είδος της πάθησης.
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ, ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή.
- Η παραπομπή στις υγειονομικές επιτροπές γίνεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, εφόσον συντρέχουν, κατά περίπτωση, οι εξής προϋποθέσεις:
α) στην περ. α) της παρ. 1 οι ενδιαφερόμενοι τελούν σε αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας και έχουν παρέλθει τουλάχιστον έξι (6) μήνες από τη χορήγησή της και
β) στην περ. β) της παρ. 1, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησής τους έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών από την τελευταία κρίση της σωματικής τους ικανότητας, από αντίστοιχη υγειονομική επιτροπή των ΕΔ, σύμφωνα με τη διάκριση της παρ. 1 του άρθρου 205.
- Ειδικά σε περίπτωση αιτήματος επανεξέτασης από ΕΔΥΨΕ, με την αίτηση του ενδιαφερόμενου κατατίθεται ένα (1) από τα δικαιολογητικά της υποπερ. βα) της παρ. 4 του άρθρου 208. Σε περίπτωση μη κατάθεσης των ως άνω δικαιολογητικών, η αίτηση απορρίπτεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία και η σχετική πράξη κοινοποιείται άμεσα στον ενδιαφερόμενο.
- Η παραπομπή συντελείται με έγγραφο της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας που συνοδεύεται με αντίγραφο φύλλου μητρώου του παραπεμπομένου, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία που κατατίθεται ή περιέρχεται το σχετικό αίτημα.
- Οι παραπεμπόμενοι παρουσιάζονται στις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών, από την ημερομηνία κατάθεσης ή περιέλευσης του σχετικού αιτήματος στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία. Οι αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές εκδίδουν άμεσα γνωματεύσεις για τους επανεξεταζόμενους, οι οποίες περιέρχονται στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες το αργότερο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία εξέτασής τους.
- Αν οι παραπεμπόμενοι δεν παρουσιασθούν στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή μέσα στην προθεσμία που καθορίζεται:
α) στην περ. α) της παρ. 1, η αναβολή τους παραμένει ισχυρή, ενώ
β) στην περ. β) της παρ. 1, θεωρείται ότι διατηρούν τη σωματική ικανότητα που είχαν πριν από την παραπομπή τους.
- Για όσους υφίσταται απόλυτη αδυναμία, για λόγους υγείας, να μετακινηθούν για παρουσίασή τους στις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές, εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 209 και 210.
- Οι αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές:
α) Στην περ. α) της παρ. 1, δύνανται:
αα) Να κρίνουν τους παραπεμπόμενους ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5), οπότε απαλλάσσονται από την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων.
αβ) Να κρίνουν τους παραπεμπόμενους ικανούς οποιασδήποτε κατηγορίας, οπότε υπέχουν στρατιωτικές υποχρεώσεις, από την ημερομηνία έκδοσης της σχετικής γνωμάτευσης.
αγ) Να γνωματεύουν για τη διάρκεια της αναβολής κατάταξης λόγω υγείας, οπότε οι παραπεμπόμενοι εκπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις μετά τη λήξη της αναβολής τους.
β) Στην περ. β) της παρ. 1, δύνανται να κρίνουν τους παραπεμπόμενους:
βα) Ακατάλληλους για στράτευση (Ι/5), τηρουμένων των παρ. 5, 6 και 8 του άρθρου 208, οπότε απαλλάσσονται από την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων.
ββ) Ικανούς οποιασδήποτε κατηγορίας.
Άρθρο 213
Επανεξέταση σωματικής ικανότητας ακατάλληλων για στράτευση με αίτησή τους
- Είναι δυνατή η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας με έγγραφο της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας, των ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5), κατόπιν αίτησής τους, εφόσον έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών από την οριστική κρίση τους ως ακατάλληλων.
- Όσοι κρίθηκαν ως ακατάλληλοι επανεξετάζονται, από τις ΣΥΕ ή τις ΕΔΥΨΕ, ανάλογα με το είδος της πάθησης για την οποία είχαν κριθεί ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5).
- Κατά τόπο αρμόδια υγειονομική επιτροπή είναι η πλησιέστερη στον τόπο διαμονής των παραπεμπόμενων ΕΔΥΨΕ ή ΣΥΕ του ΣΞ, εκτός αν στον ίδιο τόπο λειτουργεί ΣΥΕ του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο έχουν κατανεμηθεί, οπότε αρμόδια είναι η επιτροπή αυτή.
- Οι επανεξεταζόμενοι εντάσσονται υποχρεωτικά σε κατηγορία σωματικής ικανότητας ή διατηρούν την κρίση τους ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5).
- Η παρ. 4, η περ. β) της παρ. 6 και οι παρ. 7 και 9 του άρθρου 208 δεν εφαρμόζονται για τη διαδικασία επανεξέτασης της παρ. 1.
- Εφόσον οι παραπεμπόμενοι δεν παρουσιασθούν στις υγειονομικές επιτροπές, διατηρούν την κρίση τους ως ακατάλληλων για στράτευση (Ι/5).
- Η επανεξέταση της σωματικής ικανότητας σύμφωνα με την παρ. 1, γίνεται μόνο μετά από αυτοπρόσωπη παρουσίαση των παραπεμπόμενων.
- Ως προς τη διαδικασία παραπομπής από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, την προθεσμία παρουσίασης των παραπεμπόμενων και τις υποχρεώσεις των υγειονομικών επιτροπών, εφαρμόζεται ανάλογα το άρθρο 212.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΛΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΈΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
Άρθρο 214
Προσωρινή απόλυση από τις Ένοπλες Δυνάμεις
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και δεν την έχουν εκπληρώσει πλήρως, απολύονται προσωρινά στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον παρόντα νόμο και ιδίως όταν:
α) απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με το άρθρο 181,
β) χορηγείται αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, σύμφωνα με το άρθρο 183,
γ) χορηγείται αναβολή κατάταξης κρατουμένων, για τους λόγους της παρ. 2 του άρθρου 185 ή
δ) διαγραφούν από τα δημοτολόγια, ως μη έχοντες την ελληνική ιθαγένεια.
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης και δεν την έχουν εκπληρώσει πλήρως, απολύονται προσωρινά για τους λόγους των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1, καθώς και όταν:
α) απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης της εφεδρικής στρατιωτικής τους υποχρέωσης, σύμφωνα με τις περ. α) έως γ) της παρ. 1 του άρθρου 181 ή
β) μεταπίπτουν σε κατηγορία σωματικής ικανότητας που δεν έχει προσκληθεί σε κατάταξη ή
γ) κρατούνται σε σωφρονιστικά καταστήματα ή από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή ως προσωρινά κρατούμενοι ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 185.
- Όσοι, κατά τη διάρκεια που υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, κρατούνται προσωρινά ή για την έκτιση ποινής στερητικής της ελευθερίας σε σωφρονιστικά καταστήματα ή στρατιωτικές φυλακές, δεν απολύονται προσωρινά, αλλά ο χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 203.
- Αρμόδιες για την προσωρινή απόλυση είναι οι μονάδες στις οποίες οι απολυόμενοι υπηρετούν κατά τον χρόνο που δημιουργούνται οι λόγοι της απόλυσής τους.
- Όσοι απολύονται προσωρινά λαμβάνουν προσωρινό απολυτήριο.
- Όσοι έχουν λόγους να απολυθούν προσωρινά και υπηρετούν σε μονάδες ή υπηρεσίες του εξωτερικού, απολύονται εντός τριών (3) ημερών από τον επαναπατρισμό τους.
- Στις περ. α) και δ) της παρ. 1 και στις περ. α) και β) της παρ. 2 δεν υφίσταται υποχρέωση επανακατάταξης. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις προσωρινής απόλυσης:
α) Οι Στρατολογικές Υπηρεσίες μεριμνούν για την επανακατάταξη των στρατευσίμων, μετά τη λήξη της χρονικής διάρκειας της χορηγηθείσας αναβολής κατάταξης.
β) Οι έφεδροι με μέριμνα των επιστρατευουσών αρχών και εφόσον εξακολουθούν να υπηρετούν στις ΕΔ οι έφεδροι της ίδιας κατηγορίας:
βα) καλούνται να καταταγούν εκ νέου, μετά τη λήξη της αναβολής κατάταξής τους για λόγους υγείας,
ββ) δύναται να καλούνται για εκ νέου κατάταξη, μετά τη λήξη της αναβολής κατάταξής τους ως κρατούμενων.
- Όσοι κατατάσσονται και απολύονται προσωρινά την ίδια ημέρα δεν έχουν χρόνο προϋπηρεσίας.
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και απολύονται προσωρινά, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1, στερούνται του δικαιώματος να τύχουν αναβολής κατάταξης στις ΕΔ για οποιονδήποτε λόγο, εκτός αν εμπίπτουν σε κάποια από τις περιπτώσεις των άρθρων 183 έως και 186 και 197.
- Όσοι σπουδαστές των ΑΣΕΙ, ΣΣΑΣ, ΣΑΝ, ΑΣΜΥ και των παραγωγικών σχολών των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής διαγράφονται για οποιαδήποτε αιτία, υπέχουν υποχρέωση εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ή του υπολοίπου αυτής, εφόσον ο χρόνος που διένυσαν δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας ή δεν επαρκεί για την κάλυψή της.
Άρθρο 215
Οριστική απόλυση από τις Ένοπλες Δυνάμεις
- Όσοι υπηρετούν στις ΕΔ για εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, απολύονται οριστικά, μετά την εκπλήρωση της προβλεπόμενης, κατά περίπτωση, κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, της εφεδρικής υποχρέωσης, του χρόνου που δεν λογίζεται ως πραγματική στρατιωτική υπηρεσία και των τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Αρμόδιες για την οριστική απόλυση, είναι οι μονάδες στις οποίες οι απολυόμενοι υπηρετούν κατά τον χρόνο που συμπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις.
- Ειδικά, όσοι κατά τον χρόνο που συμπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις υπηρετούν σε μονάδες ή υπηρεσίες του εξωτερικού, απολύονται εντός τριών (3) ημερών από τον επαναπατρισμό τους.
- Οι νοσηλευόμενοι σε στρατιωτικά νοσοκομεία κατά τον χρόνο συμπλήρωσης των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, απολύονται μετά την ολοκλήρωση της νοσηλείας τους, ως εξής:
α) από τις μονάδες τους, αν αυτές εδρεύουν στην ίδια πόλη και
β) από τα στρατιωτικά νοσοκομεία, αν οι μονάδες τους εδρεύουν σε άλλη πόλη ή η νοσηλεία τους οφείλεται σε ψυχικά νοσήματα.
- Όσοι έχουν απολυθεί προσωρινά και υπάγονται σε κατηγορία κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, τη χρονική διάρκεια της οποίας έχουν εκπληρώσει, δεν υποχρεούνται σε επανακατάταξη, μετά την εξαγορά ή την άρση τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Η προσωρινή τους απόλυση καθίσταται οριστική και εφαρμόζονται οι λοιπές διατάξεις του παρόντος. Κατ’ εξαίρεση οι ανυπότακτοι και οι λιποτάκτες υπάγονται στην παρούσα, μετά τη διακοπή της ανυποταξίας ή της λιποταξίας.
- Για όσους μεταφέρονται στους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης και το χρονικό διάστημα υπηρεσίας τους υπερβαίνει το χρονικό διάστημα το οποίο είχαν υποχρέωση εκπλήρωσης, τότε ο επιπρόσθετος χρόνος καλύπτει κατά σειρά πρώτα τον χρόνο που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και μετά τον χρόνο πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που τυχόν υπέχουν.
- Όσοι απολύονται εσφαλμένα πριν από τη συμπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, θεωρούνται ότι τις έχουν εκπληρώσει εφόσον το υπόλοιπο των υποχρεώσεών τους δεν υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες. Αρμόδιοι για την τακτοποίησή τους είναι οι διευθυντές των στρατολογικών υπηρεσιών. Αν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων υπερβαίνει τις είκοσι (20) ημέρες, οι απολυθέντες υποχρεούνται σε επανακατάταξη στη μονάδα, από την οποία απολύθηκαν εσφαλμένα, για τη συμπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εντός δέκα (10) ημερών από τη σχετική πρόσκλησή τους. Οι μη κατατασσόμενοι κηρύσσονται ανυπότακτοι.
- Κατά την ημερομηνία απόλυσης, με μέριμνα των μονάδων τους, οι οριστικά απολυόμενοι:
α) υποχρεούνται να εγγράφονται στη μηχανογραφική εφαρμογή εφεδρείας του Κλάδου των ΕΔ στον οποίο ανήκουν, καταχωρίζοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την επιστρατευτική τους παρακολούθηση και
β) καταθέτουν προαιρετικά δήλωση επιθυμίας ένταξης στον θεσμό του ενεργού εθελοντή εφέδρου του άρθρου 265.
- Για τον σκοπό της περ. α) της παρ. 7, οι Κλάδοι των ΕΔ τηρούν διαδικτυακούς τόπους, οι οποίοι είναι προσβάσιμοι στους απολυόμενους και στους εφέδρους, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.) με τη χρήση κωδικών που παρέχονται από το πληροφοριακό σύστημα «TAXISNET» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΕΦΕΔΡΕΙΑ
Άρθρο 216
Εγγραφή και διαγραφή από την εφεδρεία
- Στην εφεδρεία των ΕΔ εγγράφονται οι οπλίτες και οι έφεδροι οπλίτες που μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή έχουν συμπληρώσει οποιονδήποτε χρόνο που σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις του παρόντος καλύπτει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση στις ΕΔ.
- Όσοι εγγράφονται στην εφεδρεία των ΕΔ σύμφωνα με την παρ. 1, υπέχουν εφεδρική υποχρέωση έως τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους.
- Διαγράφονται από την εφεδρεία των ΕΔ όσοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με τις περ. α), β) και γ) της παρ. 1 του άρθρου 181.
- Οι έφεδροι εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο εκπλήρωσαν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Οι απολυόμενοι ή αποβαλλόμενοι μαθητές της ΣΣΑΣ και της Σχολής Αξιωματικών Νοσηλευτικής (ΣΑΝ), μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εγγράφονται στην εφεδρεία του ΣΞ.
- Οι έφεδροι που κατατάσσονται ως ΕΠΟΠ, εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ στον οποίο υπηρέτησαν ως ΕΠΟΠ, εφόσον η διάρκεια της διανυθείσας υπηρεσίας τους είναι τουλάχιστον ίση με την πραγματική στρατιωτική υπηρεσία που καθορίζεται κάθε φορά, για την απόλυση των οπλιτών πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης του Κλάδου αυτού.
- Όσοι έφεδροι των ΕΔ μεταφέρονται στην εφεδρεία των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής διέπονται από τις ειδικές διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για την εφεδρεία αυτών.
Άρθρο 217
Στρατιωτικές υποχρεώσεις εφέδρων
- Οι έφεδροι υποχρεούνται έως τη διαγραφή τους από την εφεδρεία να:
α) κατατάσσονται για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης,
β) είναι εγγεγραμμένοι στις μηχανογραφικές εφαρμογές εφεδρείας του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίον ανήκουν,
γ) δηλώνουν στη μηχανογραφική εφαρμογή εφεδρείας, οποιαδήποτε μεταβολή στα στοιχεία επικοινωνίας (αριθμός κινητού τηλεφώνου και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) και στη διεύθυνση κατοικίας τους, που προέκυψε μετά την οριστική τους απόλυση. Η δήλωση μπορεί να υποβάλλεται και στις αρμόδιες επιστρατευτικές αρχές του οικείου Κλάδου των ΕΔ,
δ) παραλαμβάνουν τα επιστρατευτικά (Ειδικό Φύλλο Πορείας, ΕΦΠ και Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης, ΦΑΠ) και λοιπά στρατιωτικά έγγραφα, τα οποία αποστέλλονται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.
- Οι έφεδροι, οι οποίοι κατόπιν σχετικής πρόσκλησης δεν κατατάσσονται για εκτέλεση στρατιωτικής υπηρεσίας χωρίς νόμιμο λόγο, κηρύσσονται ανυπότακτοι και τους επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 218 από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Στους εφέδρους, οι οποίοι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο. Ειδικότερα επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο:
α) ύψους τριακοσίων (300) ευρώ για τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις των περ. β) και γ) της παρ. 1, καθώς και για τη μη παραλαβή επιστρατευτικών και λοιπών στρατιωτικών εγγράφων,
β) ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΕΦΠ,
γ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΦΑΠ.
- Η επίδοση των επιστρατευτικών εγγράφων στους εφέδρους πραγματοποιείται:
α) Με ανάρτηση στη θυρίδα χρηστών της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), σύμφωνα με τα άρθρα 26 και 29 του ν. 4727/2020 (Α΄184), υπό τις εξής προϋποθέσεις:
αα) Έχει ενταχθεί σε παραγωγική λειτουργία η σχετική διαδικτυακή υπηρεσία κάθε Κλάδου των ΕΔ.
αβ) Τα προς επίδοση έγγραφα δεν περιλαμβάνουν απόρρητα ή εμπιστευτικά στοιχεία.
αγ) Οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν προηγουμένως επιλέξει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας Πολιτών (ΕΜΕπ) να μην τους επιδίδονται ηλεκτρονικά έγγραφα, οπότε τα στοιχεία επικοινωνίας των ενδιαφερομένων αντλούνται αποκλειστικά από το ΕΜΕπ.
β) Μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, με έγγραφη απόδειξη, αποκλειστικά στις περιπτώσεις πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.
γ) Σε μεμονωμένες περιπτώσεις και σε περιπτώσεις επείγουσας κατάταξης, από τις ίδιες τις επιστρατευτικές αρχές των Κλάδων των ΕΔ.
δ) Με συστημένη ταχυδρομική επιστολή, πλην των περιπτώσεων πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.
- Τα λοιπά στρατιωτικά έγγραφα επιδίδονται στους εφέδρους αποκλειστικά με τους τρόπους των περ. α), γ) και δ) της παρ. 4.
- Στις περιπτώσεις επίδοσης μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, εφαρμόζονται η περ. α) της παρ. 7 και οι παρ. 8 και 9 του άρθρου 237.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΙ ΚΑΙ ΛΙΠΟΤΑΚΤΕΣ
Άρθρο 218
Ανυπότακτοι
- Ανυπότακτοι κηρύσσονται όσοι, μετά από γενική ή ειδική πρόσκληση σε κατάταξη στις ΕΔ, δεν κατατάσσονται στις ορισμένες ημερομηνίες ή προθεσμίες στις μονάδες κατάταξης.
- Η ανυποταξία αρχίζει από την επομένη της οριζόμενης ημέρας κατάταξης ή, εφόσον ορίζεται προθεσμία κατάταξης, από την επομένη της τελευταίας ημέρας. Στην προκειμένη περίπτωση δεν εφαρμόζονται οι περί προθεσμιών διατάξεις του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).
- Η ανυποταξία διακόπτεται αποκλειστικά με:
α) τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας του ανυπότακτου και ειδικά για τους ανυπότακτους έφεδρους με τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους,
β) την κατάταξη του ανυπότακτου στις ΕΔ,
γ) τη σύλληψη του ανυπότακτου για την ανυποταξία,
δ) την παρουσίαση του ανυπότακτου σε οποιαδήποτε στρατιωτική αρχή ή προξενική αρχή για τη διακοπή της ανυποταξίας του,
ε) την υπαγωγή του ανυπότακτου στην παρ. 1 του άρθρου 181, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, ή με τη χορήγηση αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας,
στ) την έναρξη της κράτησης του ανυπότακτου, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 185, ή με την έναρξη παρακολούθησης προγράμματος σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή με την κατάταξή του σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, εφόσον του χορηγηθεί αναβολή κατάταξης για οποιαδήποτε από τις παραπάνω περιπτώσεις. Η ποινική δίωξη όσων από τους παραπάνω παρακολουθούν πρόγραμμα σε μονάδα θεραπείας και απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή έχουν καταταγεί σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, αναστέλλεται για όλο το χρονικό διάστημα της αναβολής τους.
- Η ανυποταξία, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία διατελεί η Χώρα κατά την ημερομηνία έναρξής της, διακρίνεται σε ανυποταξία:
α) ειρήνης,
β) μερικής ή γενικής επιστράτευσης και
γ) πολέμου.
Ανάλογα με τον τόπο διαμονής του ανυπότακτου κατά την έναρξη της ανυποταξίας σε:
α) εσωτερικού και
β) εξωτερικού.
Σε κάθε περίπτωση που η Χώρα μεταπίπτει σε διαφορετική κατάσταση από εκείνη στην οποία τελούσε κατά την ημερομηνία έναρξης του αδικήματος της ανυποταξίας, μεταβάλλεται και ο νομικός χαρακτηρισμός αυτού. Οι ανυπότακτοι εξωτερικού ή εσωτερικού μεταπίπτουν στην κατηγορία του ανυπότακτου εσωτερικού ή εξωτερικού αντίστοιχα, αν αποδεδειγμένα μεταβληθεί ο τόπος της διαμονής τους.
- Στους ανυπότακτους επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται από τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20), χρηματικό πρόστιμο, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, καθώς και οι στερήσεις και απαγορεύσεις των άρθρων 220 και 221 του παρόντος. Το ύψος του χρηματικού προστίμου καθορίζεται σε έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ και ειδικά για τους ανυπότακτους έφεδρους σε χίλια (1.000) ευρώ.
Άρθρο 219
Λιποτάκτες
- Λιποτάκτες κηρύσσονται οι οπλίτες οποιασδήποτε κατηγορίας, σύμφωνα με τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα (ν. 2287/1995, Α’ 20).
- Η λιποταξία διακόπτεται:
α) με τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας του λιποτάκτη και ειδικά για τους λιποτάκτες εφέδρους με τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους,
β) με την επανεγγραφή του λιποτάκτη στη μονάδα του ή την παρουσίασή του σε φρουραρχείο,
γ) με τη σύλληψή του για τη λιποταξία και
δ) με την παρουσίαση του λιποτάκτη στην αρμόδια στρατιωτική δικαστική αρχή για τη λιποταξία του.
- Στους λιποτάκτες επιβάλλονται οι ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται κατά περίπτωση από τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, χρηματικό πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για κάθε μήνα λιποταξίας και έως έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, καθώς και οι στερήσεις και απαγορεύσεις των άρθρων 220 και 221.
Άρθρο 220
Στερήσεις ανυπότακτων και λιποτακτών
- Σε όσους διατελούν σε ανυποταξία:
α) δεν χορηγείται η αναβολή των άρθρων 187 έως και 189, 191 και 197 για λόγους που απέκτησαν από την έναρξη της ανυποταξίας τους και μέχρι και την ημερομηνία που υποχρεούνται σε κατάταξη στις ΕΔ και
β) δεν χορηγούνται πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης, μέχρι τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία που βρίσκεται νόμιμα εκτός των ΕΔ.
- Οι ανυπότακτοι στους οποίους χορηγούνται αναβολές κατάταξης των άρθρων 183 έως 186 και 194 μεταπίπτουν στην κατηγορία των στρατευσίμων.
- Για τους ανυπότακτους και τους λιποτάκτες, ισχύουν οι στερήσεις διορισμού που προβλέπονται στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 27).
- Όσοι καταδικάζονται αμετάκλητα για ανυποταξία ή λιποταξία:
α) δεν μπορούν να εκλέγουν ή να εκλέγονται στις εκλογές για ανάδειξη βουλευτών, ευρωβουλευτών, δημοτικών και περιφερειακών αρχών και
β) στερούνται του δικαιώματος άσκησης επαγγέλματος, που προϋποθέτει ειδική άδεια της αρχής, σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά περίπτωση διατάξεις.
- Οι άδειες της περ. β) του πρώτου εδαφίου, οι οποίες προηγήθηκαν της καταδίκης, θεωρούνται άκυρες και ανακαλούνται από την ημερομηνία που η καταδίκη έγινε αμετάκλητη.
- Οι στερήσεις της παρ. 4 παύουν να ισχύουν, ανεξάρτητα από την ημερομηνία της αμετάκλητης καταδίκης, αν συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) έχουν εκπληρωθεί όλες οι στρατιωτικές υποχρεώσεις ή οι ενδιαφερόμενοι έχουν απαλλαγεί νόμιμα από αυτές ή έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος της ηλικίας τους ή, ειδικά για τους ανυπότακτους εφέδρους, το εξηκοστό (60ό) και
β) έχει εκτιθεί η ποινή που τους επιβλήθηκε.
Άρθρο 221
Απαγόρευση εξόδου από τη χώρα
- Στους ανυπότακτους και λιποτάκτες απαγορεύονται:
α) Η έξοδος από τη χώρα ή η ναυτολόγηση σε πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες.
β) Η χορήγηση ή θεώρηση διαβατηρίων με εξαίρεση τους ανυπότακτους εξωτερικού που διαμένουν σε χώρα του εξωτερικού. Η εξαίρεση αυτή ισχύει και για τους ανυπότακτους εξωτερικού κατά τα χρονικά διαστήματα παραμονής τους στην Ελλάδα, σύμφωνα με την παρ. 3.
- Ως προς τη διαδικασία, τα δικαιολογητικά, τη διάρκεια ισχύος των διαβατηρίων και τις υπηρεσίες έκδοσης ή θεώρησής τους, έχουν εφαρμογή οι ειδικές περί διαβατηρίων διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.
- Κατ’ εξαίρεση, η είσοδος και η παραμονή στην Ελλάδα των ανυπότακτων εξωτερικού, χωρίς έλεγχο της στρατολογικής τους κατάστασης επιτρέπονται, για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τέσσερις (4) ημέρες, συνολικά, ή τμηματικά, κατ’ έτος. Το χρονικό διάστημα του πρώτου εδαφίου μπορεί να επεκτείνεται μέχρι τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών συνολικά, αποκλειστικά σε περιπτώσεις που η είσοδος και παραμονή στην Ελλάδα επιβάλλεται για λόγους προσωπικής ασφάλειας, εξαιτίας σοβαρών, πασίδηλων γεγονότων, που συμβαίνουν στις χώρες διαμονής τους, όπως εξεγέρσεις, πόλεμοι ή θεομηνίες. Για τον έλεγχο τήρησης των ως άνω χρονικών ορίων, οι ανυπότακτοι οφείλουν κατά την είσοδό τους στην Ελλάδα να ενημερώνουν τις στρατολογικές υπηρεσίες για την παραμονή τους στη Χώρα και να λαμβάνουν από αυτές σχετική βεβαίωση παραμονής.
- Στις περιπτώσεις της παρ. 3, η ποινική δίωξη των διατελούντων σε ανυποταξία αναστέλλεται για το χρονικό διάστημα της απαλλαγής τους από τον έλεγχο της στρατολογικής τους κατάστασης.
- Η απόδειξη της μη υπέρβασης των χρονικών διαστημάτων της παρ. 3 βαρύνει τους ενδιαφερόμενους.
- Οι απαγορεύσεις της παρ. 1 εφαρμόζονται και στους ανυπότακτους, η διακοπή ανυποταξίας των οποίων συντελέστηκε, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 218, κατά το χρονικό διάστημα από τη διακοπή της ανυποταξίας τους έως την κατάταξή τους στις ΕΔ ή τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία νόμιμα ευρισκομένων εκτός Ενόπλων Δυνάμεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ
Άρθρο 222
Αναγνώριση χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας σε ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Ο χρόνος κατά τον οποίο Έλληνες υπηρέτησαν οποτεδήποτε ενόπλως με στρατιωτική ιδιότητα σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναγνωρίζεται προς κάλυψη της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και των τυχόν πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων που υπέχουν.
- Ο αναγνωριζόμενος χρόνος δεν μπορεί να υπερβαίνει την κύρια στρατιωτική υποχρέωση και τις τυχόν πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που υπέχουν οι ενδιαφερόμενοι.
- Όσοι δεν καλύπτουν εξ ολοκλήρου τις ανωτέρω υποχρεώσεις μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναγνωριζόμενος χρόνος ένοπλης υπηρεσίας της παρ. 1 συνίσταται τουλάχιστον σε τρεις (3) μήνες.
- Όσοι διατελούν ή διετέλεσαν οποτεδήποτε σε ανυποταξία, εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι, από την ημερομηνία αναγνώρισης της ένοπλης υπηρεσίας τους στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αξιόποινο της ανυποταξίας τους εξαλείφεται με παραγραφή και αίρονται όλες οι σχετικές συνέπειες. Οι δικογραφίες για τις ανυποταξίες τίθενται στο αρχείο με πράξη του Εισαγγελέα του αρμόδιου στρατιωτικού δικαστηρίου.
- Στις διατάξεις του παρόντος υπάγονται και όσοι έχουν υπηρετήσει ενόπλως σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις συμμαχικού κράτους ή άλλου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν από την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας.
- Όσοι διατελούν σε λιποταξία υπάγονται στις παρ. 1, 2 και 3 μετά τη διακοπή της.
Άρθρο 223
Ρύθμιση στρατιωτικών υποχρεώσεων στρατευσίμων, ανυπότακτων και οπλιτών που έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας τους
- Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
- Η καταβολή του χρηματικού ποσού της εξαγοράς μπορεί να πραγματοποιείται εφάπαξ ή τμηματικά, τόσο για τους υπόχρεους πλήρους, όσο και για τους υπόχρεους μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.5. Το υπόλοιπο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης που εξαγοράζεται, υπολογίζεται με βάση τον χρόνο της πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας που απαιτείται για την οριστική απόλυση των οπλιτών.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία ή λιποταξία υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή τους.
- Στο παρόν δεν υπάγονται όσοι, με τη χρήση πλαστών δικαιολογητικών ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, προκάλεσαν ή προκαλούν την έκδοση παράνομων διοικητικών πράξεων προκειμένου να παρατείνουν την παραμονή τους εκτός των ΕΔ ή να αποφύγουν την υποχρέωση στράτευσής τους.
Άρθρο 224
Ρύθμιση στρατιωτικών υποχρεώσεων τέκνων ή αδελφών προσώπων που απεβίωσαν κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους στις Ένοπλες Δυνάμεις ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή ή απεβίωσαν ή τραυματίσθηκαν εξαιτίας τρομοκρατικής ενέργειας
- Όλοι οι γιοι και οι αδελφοί προσώπου που απεβίωσε κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του και εξαιτίας αυτής, οποιαδήποτε ιδιότητα και αν κατείχε στις ΕΔ ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή ή προσώπου που απεβίωσε ή τραυματίσθηκε εξαιτίας τρομοκρατικής ενέργειας, απολύονται οριστικά από τις ΕΔ μετά τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας, εφόσον το επιθυμούν.
- Όσοι διατελούν σε λιποταξία υπάγονται στο παρόν, μετά τη διακοπή της.
- Οι ανυπότακτοι με την υπαγωγή τους στο παρόν εξαιρούνται από την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις για τις οποίες κηρύχθηκαν ανυπότακτοι, εξαλείφεται το αξιόποινο του σχετικού αδικήματος με παραγραφή, αίρονται οι ποινικές συνέπειες της ανυποταξίας και με πράξη του Εισαγγελέα του αρμοδίου στρατιωτικού δικαστηρίου τίθενται στο αρχείο οι σχετικές δικογραφίες.
- Με την επιφύλαξη της παρ. 2, όσοι κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκτός των ΕΔ έχουν συμπληρώσει τρεις (3) μήνες πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και αποκτούν τους λόγους υπαγωγής στην παρ. 1, μετά την άρση ή την εξαγορά τυχόν πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης που υπέχουν, δεν υποχρεούνται σε κατάταξη ή επανακατάταξη και με την υπαγωγή τους εντάσσονται στην εφεδρεία των ΕΔ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ
Άρθρο 225
Γενικές διατάξεις και ορισμοί
- Όσοι για λόγους συνείδησης αρνούνται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, επικαλούμενοι τις θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους πεποιθήσεις, μπορούν να αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο, κατόπιν αίτησής τους.
- Οι λόγοι συνείδησης πρέπει να απορρέουν από μία γενική αντίληψη για τη ζωή, βασισμένη σε συνειδητές θρησκευτικές, φιλοσοφικές ή ηθικές πεποιθήσεις, που εφαρμόζονται από το άτομο απαράβατα και εκδηλώνονται με τήρηση ανάλογης συμπεριφοράς.
- Δεν αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης και δεν υπάγονται στο παρόν Κεφάλαιο:
α) Όσοι έχουν υπηρετήσει ενόπλως, ανεξαρτήτως χρονικού διαστήματος στις ελληνικές ή ξένες ΕΔ ή στα Σώματα Ασφαλείας ή στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, μετά τον ενστερνισμό των πεποιθήσεων που εμποδίζουν την εκπλήρωση ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης για λόγους συνείδησης.
β) Όσοι έχουν λάβει ή έχουν ζητήσει να τους χορηγηθεί άδεια οπλοφορίας, καθώς και όσοι συμμετέχουν σε μεμονωμένες ή συλλογικές δραστηριότητες σκοπευτικών αγώνων, κυνηγίου ή παρόμοιων εκδηλώσεων, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τη χρήση όπλων.
γ) Όσοι έχουν καταδικαστεί ή εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη για έγκλημα που έχει σχέση με χρήση όπλων, πυρομαχικών ή παράνομης βίας.
- Δεν γίνονται δεκτά αιτήματα αναγνώρισης ως αντιρρησιών συνείδησης που υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους για δεύτερη φορά, μετά από απόρριψη προηγούμενου όμοιου αιτήματος για ουσιαστικούς λόγους.
- Όσοι αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης καλούνται να προσφέρουν εναλλακτική υπηρεσία, σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο.
Άρθρο 226
Διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας των αντιρρησιών συνείδησης
- Η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας καθορίζεται ως εξής:
α) Δεκαπέντε (15) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
β) Δώδεκα (12) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης εννέα (9) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
γ) Εννέα (9) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης έξι (6) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
- Η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δύναται να επανακαθορίζεται, αλλά δεν μπορεί:
α) να είναι μικρότερη από τη διάρκεια της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, ούτε
β) να υπερβαίνει το διπλάσιο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Όσοι αντιρρησίες συνείδησης θα απολύονταν οριστικά από τις ΕΔ μετά τη συμπλήρωση χρόνου πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας τριών (3) μηνών, σύμφωνα με το άρθρο 224 και την παρ. 3 του άρθρου 246, αν εκπλήρωναν ενόπλως την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση, απολύονται οριστικά με τη συμπλήρωση πέντε (5) μηνών εναλλακτικής υπηρεσίας.
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που δεν έχουν εξαγορασθεί ή αρθεί, καθώς και ο χρόνος που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας ή εναλλακτικής υπηρεσίας εκπληρώνονται εις απλούν.
Άρθρο 227
Εκπλήρωση της εναλλακτικής υπηρεσίας
- Η εναλλακτική υπηρεσία εκπληρώνεται σε υπηρεσίες φορέων του δημοσίου τομέα, κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σε περιοχές εκτός της περιφέρειας κατοικίας των ενδιαφερομένων.
- Τον Σεπτέμβριο κάθε έτους το ΓΕΕΘΑ προσκαλεί τους φορείς της παρ. 1 να δηλώσουν αν επιθυμούν να απασχολήσουν κατά το επόμενο έτος άτομα που δικαιούνται να εκπληρώσουν εναλλακτική υπηρεσία, καθώς και τα καθήκοντα που θα κληθούν να ασκήσουν. Εφόσον δεν προσφερθούν θέσεις αντίστοιχες με τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί, ο φορέας εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας του υπόχρεου καθορίζεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση αρμοδίου Υπουργού.
Άρθρο 228
Αναγνώριση αντιρρησιών συνείδησης
- Η αναγνώριση των αντιρρησιών συνείδησης, καθώς και η διάθεσή τους στους φορείς του δημοσίου τομέα για εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας, γίνεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ύστερα από γνωμοδότηση ειδικής επιτροπής, που εξετάζει τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 225 βάσει των δικαιολογητικών που υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι ή και αυτοπροσώπως, εφόσον αυτό απαιτείται, και αποτελείται από:
α) τρεις (3) καθηγητές Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Περιφέρειας Αττικής με ειδικότητα στη φιλοσοφία ή στις κοινωνικές – πολιτικές επιστήμες ή στην ψυχολογία ή στη νομική,
β) έναν (1) σύμβουλο ή πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και
γ) έναν (1) ανώτερο αξιωματικό του Κοινού Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Τα μέλη της επιτροπής, με τους αναπληρωτές τους ορίζονται για δύο (2) έτη, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Αντικατάσταση τακτικού ή αναπληρωματικού μέλους της επιτροπής της παρ. 1, πριν από τη λήξη της θητείας του, επιτρέπεται εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος και γίνεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση αρμοδίου υπουργού ή του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ αν πρόκειται για μέλη με την ιδιότητα του στρατιωτικού, και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
- Αν ασκηθεί αίτηση θεραπείας κατά απορριπτικής απόφασης επί αιτήματος αναγνώρισης αντιρρησία συνείδησης, χορηγείται υποχρεωτικά αναστολή εκτέλεσης της διοικητικής πράξης άπαξ, χωρίς αίτηση του ενδιαφερομένου, έως την έκδοση απόφασης επί της αίτησης θεραπείας.
Άρθρο 229
Πρόσκληση, ανάληψη υπηρεσίας και έκπτωση
- Οι αντιρρησίες συνείδησης παρουσιάζονται για ανάληψη υπηρεσίας μέσα στην προθεσμία που καθορίζεται στην πρόσκληση που τους αποστέλλεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία. Τα άρθρα 181, 183 έως 186, 205 και 207 έως 211 εφαρμόζονται αναλόγως. Σε περίπτωση χορήγησης αναβολής κατάταξης των άρθρων 187 έως 193, 195 και 196 επαναλαμβάνεται η διαδικασία αναγνώρισης των ενδιαφερομένων ως αντιρρησιών συνείδησης μετά τη λήξη ή τη διακοπή της αναβολής τους, ύστερα από νέο αίτημά τους. Όσοι δεν παρουσιάζονται κηρύσσονται ανυπότακτοι.
- Όσοι εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία:
α) Δεν έχουν στρατιωτική ιδιότητα και δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα των στρατιωτικών δικαστηρίων.
β) Θεωρούνται οιονεί καταταγέντες στις ΕΔ.
γ) Δεν καλύπτουν οργανικές θέσεις του φορέα στον οποίο διατίθενται, εξομοιώνονται όμως με τους υπαλλήλους του φορέα αυτού σε ό,τι αφορά την υγειονομική περίθαλψη και γενικά τη διοικητική μέριμνα.
δ) Δικαιούνται τροφής και στέγης από τον φορέα στον οποίο διατίθενται και, εφόσον αυτός αδυνατεί να τα παράσχει, τους καταβάλλεται χρηματικό ποσό.
ε) Δικαιούνται άδειας απουσίας δύο (2) ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας και γονικής άδειας πέντε (5) ημερών για κάθε τέκνο που βρίσκεται στη ζωή.
- Εκπίπτουν από το δικαίωμα εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας όσοι:
α) Εμπίπτουν στην παρ. 3 του άρθρου 225.
β) Κηρύσσονται ανυπότακτοι, λόγω μη παρουσίασής τους στον φορέα στον οποίο διατέθηκαν εντός της καθοριζόμενης προθεσμίας.
γ) Διαπράττουν πειθαρχικά ή ποινικά αδικήματα, τα οποία μπορούν να επιφέρουν, για το προσωπικό του φορέα που διατέθηκαν, απόλυση ή λύση της σχέσης εργασίας.
- Σε περίπτωση έκπτωσης από το δικαίωμα εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας, το υπόλοιπο των υποχρεώσεων εκπληρώνεται ενόπλως. Ο χρόνος εναλλακτικής υπηρεσίας που εκπληρώθηκε αναγνωρίζεται ως χρόνος ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης κατά το ήμισυ.
- Στην περίπτωση της παρ. 4, το υπόλοιπο του χρόνου που υποχρεούνται να εκπληρώσουν οι εκπίπτοντες δεν μπορεί να είναι μικρότερο των έξι (6) μηνών.
- Όσοι εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία παρέχουν δικαίωμα χορήγησης αναβολής λόγω υπηρετούντος αδελφού, της οποίας η διάρκεια είναι ίση με τον χρόνο της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης που θα εκπλήρωναν, αν υπηρετούσαν ενόπλως.
- Όσοι συμπληρώνουν τον καθορισμένο χρόνο εναλλακτικής υπηρεσίας απολύονται από τον φορέα στον οποίο διατέθηκαν και δύναται να παρέχουν εναλλακτική εφεδρική υπηρεσία.
- Με απόφαση του διευθυντή της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας, προσαυξάνεται η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας, κάθε φορά που οι αντιρρησίες συνείδησης:
α) Συμμετέχουν σε απεργία, οπότε στη διάρκεια οφειλόμενης εναλλακτικής υπηρεσίας προστίθεται χρόνος ίσος με τις ημέρες απεργίας.
β) Τιμωρούνται, κατά το χρονικό διάστημα της εναλλακτικής υπηρεσίας τους, εξαιτίας παράβασης των διατάξεων για χορήγηση αδειών απουσίας, με ποινές όμοιες με αυτές που ισχύουν για τους υπαλλήλους του φορέα στον οποίο διατέθηκαν, οπότε στη διάρκεια οφειλόμενης εναλλακτικής υπηρεσίας προστίθεται χρόνος ίσος με το διπλάσιο των ημερών αδικαιολόγητης απουσίας.
Άρθρο 230
Ρύθμιση υποχρεώσεων αντιρρησιών συνείδησης που έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας τους
- Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο της εναλλακτικής τους υπηρεσίας, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο εναλλακτικής υπηρεσίας σε φορείς του δημοσίου τομέα συνολικής διάρκειας είκοσι (20) ημερών.
- Για την εξαγορά κάθε μήνα εναλλακτικής υπηρεσίας καταβάλλεται χρηματικό ποσό ύψους χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.
- Η καταβολή του χρηματικού ποσού εξαγοράς του υπόλοιπου της εναλλακτικής υπηρεσίας, μπορεί να γίνεται εφάπαξ ή τμηματικά τόσο για τους υπόχρεους πλήρους εναλλακτικής υπηρεσίας, όσο και για τους υπόχρεους μειωμένης εναλλακτικής υπηρεσίας.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο αποτελούν έσοδα του δημοσίου και περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό.
- Το υπόλοιπο της εναλλακτικής υπηρεσίας που εξαγοράζεται, υπολογίζεται με βάση τον χρόνο της εναλλακτικής υπηρεσίας, που απαιτείται για την οριστική απόλυση των αντιρρησιών συνείδησης, όπως αυτός καθορίζεται με τις εκάστοτε αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Όσοι διατελούν σε ανυποταξία υπάγονται στην παρ. 1 μετά τη διακοπή της.
- Στο παρόν δεν υπάγονται όσοι, με τη χρήση πλαστών δικαιολογητικών ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, προκάλεσαν ή προκαλούν την έκδοση παράνομων διοικητικών πράξεων προκειμένου να παρατείνουν την παραμονή τους εκτός των ΕΔ ή να αποφύγουν την υποχρέωση στράτευσής τους.
Άρθρο 231
Αναγνώριση εφέδρων ως αντιρρησιών συνείδησης
- Όσοι έχουν εκπληρώσει ενόπλως την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση και καλούμενοι για εκπλήρωση εφεδρικής υποχρέωσης, αρνούνται για λόγους συνείδησης την εκπλήρωσή της, εφόσον αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης, εξαιρούνται από την πρόσκληση σε κατάταξη και διαγράφονται από την εφεδρεία, υποχρεούμενοι σε εναλλακτική εφεδρική υπηρεσία σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 229.
- Για τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις αναγνώρισης των αναφερομένων στην παρ. 1 ως αντιρρησιών συνείδησης, εφαρμόζεται αναλογικά το παρόν Κεφάλαιο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Άρθρο 232
Αρμοδιότητες για στρατολογικά θέματα και προσφυγές
- Η αρμοδιότητα για στρατολογικά θέματα ανήκει στις στρατολογικές υπηρεσίες, εφόσον δεν προβλέπεται διαφορετικά στον παρόντα και στις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
- Οι στρατολογικές υπηρεσίες είναι κοινές και για τους τρεις Κλάδους των ΕΔ και υπάγονται στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ, μέσω των Διοικήσεων Στρατολογικών Υπηρεσιών. Για τις ανάγκες των Κλάδων των ΕΔ λειτουργούν Διευθύνσεις Στρατολογικού στα αντίστοιχα ΓΕ και στους Σχηματισμούς, καθώς και στα γραφεία στρατολογίας των μονάδων και υπηρεσιών των ΕΔ.
- Η εξέταση, η αποδοχή ή η απόρριψη των αιτημάτων γίνεται με βάση τον παρόντα νόμο.
- Κατά των πράξεων ή παραλείψεων των στρατολογικών υπηρεσιών είναι δυνατή από τον ενδιαφερόμενο η άσκηση προσφυγής. Η προσφυγή ασκείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών, αφότου αποδεδειγμένα ο ενδιαφερόμενος έλαβε γνώση της σχετικής πράξης ή αφότου συντελέστηκε η παράλειψη.
- Η προσφυγή του ενδιαφερομένου υποβάλλεται στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία που τη διαβιβάζει μέσα σε πέντε (5) ημέρες, μαζί με τις απόψεις της και αντίγραφα όλων των σχετικών εγγράφων, στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ.
- Η απόφαση επί της προσφυγής εκδίδεται από τη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του ΓΕΕΘΑ και κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την κατάθεσή της.
Άρθρο 233
Καταχώριση και συμπλήρωση στρατολογικών μεταβολών
- Οι στρατολογικές μεταβολές καταχωρίζονται στις στρατολογικές μερίδες των ενδιαφερομένων, αυτεπάγγελτα ή κατόπιν αίτησής τους, με βάση επίσημα στοιχεία. Το περιεχόμενο των στρατολογικών μεταβολών καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος και των κατά περίπτωση ειδικών νόμων.
- Στρατολογικές μεταβολές που δεν είναι καταχωρισμένες, εξαιτίας απώλειας ή καταστροφής των αρχείων των μονάδων ή των Στρατολογικών Υπηρεσιών ή καταστροφής της στρατολογικής μερίδας ή εξαιτίας υπηρεσιακής παράλειψης, συμπληρώνονται αυτεπάγγελτα ή κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων, με βάση επίσημα στοιχεία.
- Στρατολογικές μεταβολές που δεν είναι καταχωρισμένες και δεν προκύπτουν από επίσημα στοιχεία, είναι δυνατόν να συμπληρώνονται, κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερομένου, που συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωσή του, όπου περιγράφει αναλυτικά και με επάρκεια το αίτημά του και έχουν αποδεικτική ισχύ μεταβολών που καταχωρίζονται με βάση επίσημα στοιχεία.
- Οι στρατολογικές υπηρεσίες, εφόσον με οποιοδήποτε τρόπο περιέρχεται σε γνώση τους, ότι στρατολογικές μεταβολές, που έχουν καταχωρισθεί αυτεπάγγελτα ή μετά από αίτηση των ενδιαφερομένων, είναι εσφαλμένες, προβαίνουν σε σχετική έρευνα μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών. Αν κατά την έρευνα διαπιστωθεί ότι η καταχώριση είναι εσφαλμένη, η σχετική μεταβολή ακυρώνεται και αν οφείλεται σε δόλο των ενδιαφερομένων ή τρίτων, προκαλούνται όλες οι προβλεπόμενες, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, συνέπειες. Αν η καταχώριση οφείλεται σε πραγματικό σφάλμα ή εσφαλμένη εφαρμογή των σχετικών διατάξεων, τα έννομα αποτελέσματα που έχουν δημιουργηθεί, μέχρι την ακύρωση ή την τροποποίησή της, δεν θίγονται και ο ενδιαφερόμενος δεν υπέχει συνέπειες.
Άρθρο 234
Δαπάνες κίνησης των καλουμένων σε κατάταξη
- Οι δαπάνες κίνησης των στρατευσίμων και των εφέδρων βαρύνουν το Δημόσιο στις παρακάτω περιπτώσεις:
α) κατά την παρουσίασή τους σε μονάδα κατάταξης,
β) κατά τη μετάβασή τους στον τόπο μόνιμης διαμονής τους, όταν απολύονται για οποιοδήποτε λόγο από τις ΕΔ και
γ) κατά την παρουσίασή τους σε άλλες στρατιωτικές αρχές και την επιστροφή τους στον τόπο μόνιμης διαμονής, όταν η μετακίνηση γίνεται με εντολή στρατιωτικής αρχής.
- Η παρ. 1 εφαρμόζεται αναλόγως και στους αναγνωριζόμενους αντιρρησίες συνείδησης που εκπληρώνουν την εναλλακτική τους υπηρεσία.
Άρθρο 235
Πρόσκληση σε κατάταξη εργαζομένων
- Μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (νπδδ) ή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του Δημοσίου, νπδδ και ΟΤΑ που κατατάσσονται στις ΕΔ ως οπλίτες, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στη θέση που κατείχαν. Για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους και τους εργάτες σε περίπτωση που κληθούν για εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης, απαγορεύεται η λύση της σύμβασης εργασίας τους, υπό την επιφύλαξη των προϋποθέσεων του άρθρου 320 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α΄ 121) και επανέρχονται στη θέση που κατείχαν.
- Οι έφεδροι, που κατατάσσονται στις ΕΔ:
α) Εφόσον είναι τακτικοί δημόσιοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι νπδδ ή ΟΤΑ ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του δημοσίου, νπδδ και ΟΤΑ, θεωρούνται ότι διατελούν σε άδεια και, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στη θέση που κατείχαν.
β) Εφόσον είναι ιδιωτικοί υπάλληλοι ή εργάτες, μετά την απόλυσή τους, επανέρχονται στην εργασία τους. Για τον χρόνο απουσίας τους από την εργασία και την αξίωση για μισθό εφαρμόζονται οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.
- Διατάξεις που ρυθμίζουν θέματα στρατευόμενων, οι οποίοι δεν υπάγονται στις κατηγορίες των παρ. 1 και 2, δεν θίγονται.
- Οι παρ. 1 έως 3 εφαρμόζονται αναλόγως και στους αντιρρησίες συνείδησης που εκπληρώνουν την εναλλακτική τους υπηρεσία.
Άρθρο 236
Εκτίμηση λόγων ανώτερης βίας
- Οι στρατεύσιμοι, οι οπλίτες οποιασδήποτε κατηγορίας και οι έφεδροι σε περίπτωση ύπαρξης λόγων ανώτερης βίας, οι οποίοι εμποδίζουν την τήρηση των υποχρεώσεων που τίθενται από τη στρατολογική νομοθεσία, καταθέτουν αίτηση επίκλησης των σχετικών λόγων στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
- Ως λόγος ανώτερης βίας θεωρείται κάθε τυχαίο, απρόβλεπτο ή αναπότρεπτο γεγονός, αντικειμενικό ή σχετικό με το πρόσωπο του υπόχρεου, το οποίο, παρά την επιμέλεια και σύνεση του υπόχρεου, καθιστά αδύνατη ή εξαιρετικά δύσκολη τη συμμόρφωσή του με τις υποχρεώσεις του ή εξαιτίας του οποίου ενδεχόμενη συμμόρφωσή του θα τον έθετε σε ιδιαίτερα επαχθή θέση.
- Για την αποδοχή ή την απόρριψη των λόγων ανώτερης βίας αποφασίζει:
α) Ειδική επιτροπή που αποτελείται από έναν (1) ανώτατο και έναν (1) ανώτερο αξιωματικό του Νομικού Σώματος των ΕΔ και τον Διοικητή της αρμόδιας Διοίκησης Στρατολογικών Υπηρεσιών, εφόσον η επίκληση των λόγων αφορά στη μη τήρηση της υποχρέωσης σε κατάταξη. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας ορίζονται τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της ανωτέρω επιτροπής για δύο (2) έτη.
β) Η αρμόδια Διοίκηση Στρατολογικών Υπηρεσιών, στις λοιπές περιπτώσεις.
- Οι ανυπότακτοι μπορούν να προβάλλουν λόγους ανώτερης βίας, μετά την ημερομηνία διακοπής της ανυποταξίας τους.
- Για όσους εκτιμήθηκε η συνδρομή λόγων ανώτερης βίας για τη μη τήρηση της υποχρέωσης σε κατάταξη, οι διοικητικές συνέπειες και τα διοικητικά πρόστιμα, που έχουν επιβληθεί και βεβαιωθεί διαγράφονται στο σύνολό τους.
- Η αίτηση επίκλησης λόγων ανώτερης βίας υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) έτους από την ημερομηνία κατά την οποία οι ενδιαφερόμενοι όφειλαν να τηρήσουν την υποχρέωσή τους.
- Αυτοί για τους οποίους έχει επιβληθεί πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση για οποιονδήποτε λόγο και ζητούν την άρση της, επικαλούμενοι λόγους ανώτερης βίας, ακολουθούν τη διαδικασία του άρθρου 204.
Άρθρο 237
Επίδοση σημειωμάτων κατάταξης
- Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του παρόντος, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί ηλεκτρονικής επίδοσης εγγράφων του ν. 4727/2020 (Α΄184) και λοιπών διατάξεων περί επίδοσης διοικητικών εγγράφων.
- Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης στους καλούμενους σε κατάταξη πραγματοποιείται κατ’ αρχάς με ψηφιακά μέσα.
- Για τον σκοπό της παρ. 2 τα σημειώματα κατάταξης αναρτώνται στους λογαριασμούς (θυρίδες) των καλούμενων σε κατάταξη στον δικτυακό τόπο του Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίοι είναι προσβάσιμες, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), και αποστέλλεται ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή, ελλείψει αυτής, ανάλογο ηλεκτρονικό γραπτό μήνυμα (web sms) στον δηλωθέντα αριθμό κινητού τηλεφώνου τους. Ταυτόχρονα, στις στρατολογικές μερίδες των καλουμένων σε κατάταξη τίθεται σημείωση περί της επιτυχούς αποστολής της ηλεκτρονικής ειδοποίησης ή του μηνύματος του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και της ημερομηνίας και ώρας που αυτή έλαβε χώρα, βάσει των στοιχείων που παρέχει το πληροφοριακό σύστημα. Η καταχώριση της σημείωσης του δευτέρου εδαφίου παρέχει πλήρη απόδειξη, έναντι πάντων.
- Ο δικτυακός τόπος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 είναι προσβάσιμος με τη χρήση κωδικών που παρέχονται από το πληροφοριακό σύστημα «TAXISNET» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Με την είσοδο και πρόσβαση των χρηστών στο περιεχόμενο των αναρτηθέντων Σημειωμάτων Κατάταξης καταχωρίζεται αυτοματοποιημένα στη στρατολογική τους μερίδα σχετική σημείωση. Το τρίτο εδάφιο της παρ. 3 εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή.
- Τα σημειώματα κατάταξης θεωρείται ότι έχουν επιδοθεί μετά την παρέλευση δύο (2) ημερών από την επιτυχή αποστολή στους καλουμένους σε κατάταξη των ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων της παρ. 3, ή από την πρόσβαση στο περιεχόμενό τους, σύμφωνα με την παρ. 4, εφόσον αυτή επέρχεται νωρίτερα. Οι καλούμενοι οφείλουν να ενημερωθούν για την ημερομηνία και τη μονάδα κατάταξής τους και, εφόσον το επιθυμούν, να αποθηκεύσουν ηλεκτρονικά, ή να εκτυπώσουν το σημείωμα κατάταξής τους.
- Για όσους προκύπτει ότι ο διαδικτυακός τόπος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3, δεν είναι προσβάσιμος, ελλείψει αριθμού φορολογικού μητρώου, πλην όμως υφίσταται στην ηλεκτρονική στρατολογική τους μερίδα δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το σημείωμα κατάταξης αποστέλλεται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία στη διεύθυνση αυτή. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 3 εφαρμόζονται και εν προκειμένω και τα σημειώματα κατάταξης θεωρείται ότι έχουν επιδοθεί μετά την παρέλευση δύο (2) ημερών από την επιτυχή αποστολή τους στις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των καλουμένων.
- Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρ. 3 και 6, στις περιπτώσεις επείγουσας κατάταξης, ή τεχνικής αδυναμίας, καθώς και στις περιπτώσεις που προκύπτει η μη επιτυχής αποστολή των ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων των παρ. 3 και 6:
α) Εφόσον είναι γνωστής κατοικίας στο εσωτερικό της χώρας, τα σημειώματα κατάταξης αποστέλλονται στα αρμόδια τμήματα της Ελληνικής Αστυνομίας για επίδοση στους ενδιαφερομένους, με έγγραφη απόδειξη. Η επίδοση συντελείται την ημερομηνία υπογραφής της απόδειξης του προηγούμενου εδαφίου από το αρμόδιο όργανο της Ελληνικής Αστυνομίας και τον ενδιαφερόμενο.
β) Εφόσον είναι γνωστής κατοικίας στο εξωτερικό, τα σημειώματα κατάταξης αποστέλλονται με ψηφιακά μέσα στην κατά τόπο αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, οι υπάλληλοι της οποίας τα παραδίδουν, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, σε εκείνους στους οποίους αφορούν, με έγγραφη απόδειξη.
γ) Εφόσον είναι άγνωστης διαμονής, κατά τον χρόνο της επίδοσης, πλην όμως υφίσταται τελευταία γνωστή κατοικία ή διαμονή του στη στρατολογική του μερίδα, τα σημειώματα κατάταξης επιδίδονται στον Δήμαρχο, ή σε ορισμένο, για τον σκοπό αυτό, υπάλληλο του δήμου της τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του.
δ) Εφόσον είναι άγνωστης διαμονής, κατά τον χρόνο της επίδοσης και δεν υφίσταται τελευταία γνωστή κατοικία ή διαμονή του στη στρατολογική του μερίδα, τα σημειώματα κατάταξης επιδίδονται στον Δήμαρχο, ή σε ορισμένο, για τον σκοπό αυτό, υπάλληλο του δήμου, στα δημοτολόγια του οποίου είναι εγγεγραμμένος.
- Για την εφαρμογή της περ. α) παρ. 7:
α) Η επίδοση των σημειωμάτων κατάταξης από τις αρμόδιες αρχές της Ελληνικής Αστυνομίας πραγματοποιείται στον τόπο κατοικίας ή εργασίας του ενδιαφερομένου ή στον τόπο της έδρας των αρχών αυτών, κατόπιν μετάβασης του καλουμένου σε κατάταξη.
β) Σε περίπτωση μη ανεύρεσης του καλουμένου σε κατάταξη στην κατοικία του, η επίδοση είναι δυνατόν να πραγματοποιείται και σε συγγενείς ή σύζυγό του, εφόσον συνοικούν μαζί του και σε περίπτωση μη ανεύρεσης των προσώπων αυτών σε οποιονδήποτε σύνοικό του, εφόσον τα πρόσωπα αυτά, κατά την κρίση του οργάνου που ενεργεί την επίδοση, έχουν συνείδηση των πράξεών τους.
γ) Σε περίπτωση άρνησης παραλαβής, ή μη ανεύρεσης του καλουμένου σε κατάταξη και των συνοίκων του, η επίδοση γίνεται με θυροκόλληση και συντάσσεται σχετική έκθεση. Η επίδοση συντελείται από τον χρόνο της θυροκόλλησης και προκύπτει από την έκθεση. Για τη διαδικασία της θυροκόλλησης και το περιεχόμενο της έκθεσης εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).
- Η επίδοση της περ. α), καθώς και η παράδοση της περ. β) της παρ. 7 δύναται να πραγματοποιούνται και στους νόμιμους αντιπρόσωπους των καλουμένων σε κατάταξη.
- Στις περ. β), γ) και δ) της παρ. 7 οι αρμόδιες δημοτικές και προξενικές αρχές συντάσσουν έκθεση παραλαβής των σημειωμάτων κατάταξης, η οποία περιλαμβάνει τον σαφή προσδιορισμό των παραληφθέντων εγγράφων και των προσώπων στα οποία αφορούν, καθώς και την ημερομηνία παραλαβής και την αποστέλλουν υπογεγραμμένη, άμεσα, στις αρμόδιες στρατολογικές υπηρεσίες. Η επίδοση θεωρείται συντελεσθείσα από την ημερομηνία υπογραφής της έκθεσης του προηγούμενου εδαφίου.
- Σε μεμονωμένες περιπτώσεις, όπου επίκειται άμεση κατάταξη, είναι δυνατή η επίδοση σημειωμάτων κατάταξης από τις ίδιες τις στρατολογικές υπηρεσίες, κατόπιν προσέλευσης των καλουμένων σε κατάταξη στις έδρες τους. Το δεύτερο εδάφιο της περ. α) της παρ. 7 εφαρμόζεται ανάλογα.
- Το Μηχανογραφικό Κέντρο Στρατολογίας, ως προς την εφαρμογή των παρ. 3 και 6 δύναται να υποκαθιστά, εν όλω ή εν μέρει, τις στρατολογικές υπηρεσίες, στις σχετικές αρμοδιότητες.
- Για την εφαρμογή του παρόντος, ισχύουν τα κάτωθι:
α) Για την επίδοση, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 6 δεν ασκεί καμία επιρροή η βούληση των ενδιαφερομένων να μην του επιδίδονται έγγραφα με ηλεκτρονικό τρόπο, αλλά αρκεί η παροχή στην αρμόδια στρατολογική υπηρεσία των στοιχείων της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ή του αριθμού του κινητού του τηλεφώνου.
β) Στις περιπτώσεις των παρ. 6 και 7, εφόσον αποδεικνύεται, σύμφωνα με τη διαδικασία του δευτέρου εδαφίου της παρ. 4, ότι οι ενδιαφερόμενοι απέκτησαν πρόσβαση στο περιεχόμενο του σημειώματος κατάταξης, πριν συντελεστεί η επίδοση κατά τις παραγράφους αυτές, τα σημειώματα κατάταξης θεωρούνται επιδοθέντα από την ημερομηνία πρόσβασης στο περιεχόμενό τους.
γ) Για την εφαρμογή της παρ. 7 ως στοιχεία γνωστής κατοικίας και διαμονής θεωρούνται τα πλήρη στοιχεία διεύθυνσης κατοικίας ή διαμονής που είναι καταχωρισμένα στη στρατολογική μερίδα των ενδιαφερομένων και προέκυψαν από έγγραφη δήλωση των ιδίων ή από επίσημα έγγραφα άλλων αρχών, όπως ιδίως αστυνομικών, δημοτικών, φορολογικών, προξενικών, στο πλαίσιο αναζήτησής τους από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.
δ) Τα στοιχεία επιτυχούς αποστολής ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων που παράγονται από το πληροφοριακό σύστημα, σύμφωνα με τις παρ. 3, 4 και 6 τηρούνται για δέκα (10) έτη στο αρχείο των αρμοδίων υπηρεσιών.
ε) Στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 6 είναι δυνατή, σύμφωνα με το άρθρο 236, η επίκληση από τον ενδιαφερόμενο λόγων ανωτέρας βίας, εφόσον αποδεικνύει ότι αυτοί οφείλονται σε τεχνική αδυναμία των αρμοδίων υπηρεσιών, η οποία δεν του επέτρεψε την πρόσβαση στο περιεχόμενο του σημειώματος κατάταξης.
Άρθρο 238
Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης
- Τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται μηχανογραφικά, αποκλειστικά από τις στρατολογικές υπηρεσίες, μέσω του ΑΣΥΣΕΔ, κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων ή κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης από τις αρμόδιες για την έκδοση της τελικής διοικητικής πράξης υπηρεσίες των Υπουργείων, των αυτοτελών δημοσίων υπηρεσιών, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ και σε κάθε περίπτωση τηρώντας τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και τον ν. 4624/2019 (Α΄137) περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
- Αιτήσεις έκδοσης πιστοποιητικών στρατολογικής κατάστασης είναι δυνατόν να κατατίθενται και μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής υπηρεσίας του διαδικτυακού τόπου του Νομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος είναι προσβάσιμος, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.) απ’ ευθείας από τους ενδιαφερομένους ή για λογαριασμό τους μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) και των προξενικών αρχών.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται για:
α) Όσους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή την εναλλακτική τους υπηρεσία, ως αντιρρησίες συνείδησης.
β) Το θήλυ προσωπικό που έχει εκπληρώσει εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους ΙΑ΄.
γ) Τους στρατευσίμους και τους απαλλαγέντες από τη στράτευση.
- Στις περ. α) και β) της παρ. 3, σκοπός της έκδοσης είναι η πιστοποίηση της εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων ή της εναλλακτικής υπηρεσίας και της διάρκειας αυτών. Για τον σκοπό αυτό στο πιστοποιητικό αναγράφονται κατ’ ελάχιστον οι μεταβολές κατάταξης ή παρουσίασης, επανακατάταξης ή επαναπαρουσίασης, προσωρινής και οριστικής απόλυσης, ορκωμοσίας αξιωματικών και απονομής βαθμών, αναγνώρισης χρόνου υπηρεσίας, εισόδου στην εφεδρεία και ο χρόνος που δεν λογίζεται ως χρόνος πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Στην περ. γ) της παρ. 3, σκοπός της έκδοσης είναι η πιστοποίηση της τρέχουσας στρατολογικής κατάστασης των ενδιαφερομένων και αναγράφονται κατ’ ελάχιστον οι μεταβολές που την πιστοποιούν και οι μεταβολές που αφορούν σε ήδη εκπληρωθέντα χρόνο στρατιωτικής ή εναλλακτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 4.
- Δεν χορηγούνται πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης:
α) Στους ανυπότακτους, μέχρι τη μετάπτωσή τους σε κατηγορία νόμιμα εκτός των Ενόπλων Δυνάμεων ευρισκομένων, και στους λιποτάκτες. Ειδικά στους ανυπότακτους εξωτερικού, για την άσκηση των δικαιωμάτων τους που περιγράφονται στην παρ. 3 του άρθρου 221, χορηγείται από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία, κατόπιν αίτησής τους, βεβαίωση, στην οποία αναγράφεται η στρατολογική τους κατάσταση, εφόσον προσκομίζουν βεβαίωση της αρμόδιας προξενικής αρχής, εκδοθείσα το τελευταίο δίμηνο, από την οποία πιστοποιείται ότι εξακολουθούν να κατοικούν στο εξωτερικό.
β) Σε όσους υπηρετούν για εκπλήρωση κύριας ή εφεδρικής υποχρέωσης ή για εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας, καθώς και στο θήλυ προσωπικό που εκπληρώνει εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία. Σε αυτούς χορηγείται βεβαίωση από τη μονάδα στην οποία υπηρετούν ή από τον φορέα, στον οποίο έχουν διατεθεί, όπου αναφέρονται τα ληξιαρχικά τους στοιχεία, η ιδιότητα με την οποία υπηρετούν, η ημερομηνία κατάταξης ή παρουσίασης και η πιθανή ημερομηνία απόλυσης.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης, κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων, είναι δυνατόν, πέραν όσων ορίζονται στις παρ. 4 και 5, κατόπιν έγγραφου ρητού και σαφούς αιτήματος να συμπεριλαμβάνονται και λοιπές μεταβολές, όπως ιδίως μεταβολές που αναφέρονται σε αναβολές ή απαλλαγές για λόγους υγείας, κρίσης σωματικής ικανότητας και μεταθέσεις.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης, κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης φορέων του Δημοσίου, είναι δυνατόν να συμπεριλαμβάνονται και λοιπές μεταβολές, πέραν όσων ορίζονται στις παρ. 4 και 5, κατόπιν έγγραφου αιτήματος, εφόσον είναι απαραίτητες από τη σχετική νομοθεσία και εξυπηρετούν τον δημόσιο σκοπό για τον οποίο εκδίδονται, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν περιορισμούς από την ισχύουσα νομοθεσία περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
- Σε κάθε περίπτωση, στα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης αναγράφονται τα ληξιαρχικά στοιχεία και οι αριθμοί φορολογικού μητρώου και μητρώου κοινωνικής ασφάλισης αυτού για τον οποίο εκδίδονται.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης, τα οποία απαιτούνται ως δικαιολογητικά σε διαγωνισμούς πρόσληψης, εκδίδονται μόνο κατά το στάδιο του διορισμού.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης που εκδόθηκαν εσφαλμένα ακυρώνονται με πράξη του διευθυντή της αρμόδιας στρατολογικής υπηρεσίας.
- Τα πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης που εκδίδονται κατόπιν αίτησης, σύμφωνα με την παρ. 2, παραλαμβάνονται μέσω της ηλεκτρονικής θυρίδας των ενδιαφερομένων, των ΚΕΠ, ή των προξενικών αρχών, αναλόγως. Στις λοιπές περιπτώσεις αιτήσεων, επιδίδονται με τον πλέον πρόσφορο τρόπο και πιο συγκεκριμένα:
α) προσωπικά στον αιτούντα, ή στο πρόσωπο που έχει εξουσιοδοτηθεί από αυτόν, ή
β) με συστημένη επιστολή ή
γ) ηλεκτρονικά, στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ενδιαφερομένου. Στην περίπτωση αυτή φέρουν ψηφιακή υπογραφή.
- Στις περιπτώσεις έκδοσης κατόπιν αυτεπάγγελτης αναζήτησης, επιδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία της περ. γ) της παρ. 12 στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του φορέα που αιτείται την έκδοση.
- Πιστοποιητικά στρατολογικής κατάστασης εκδίδονται και για τα στελέχη των ΕΔ, μετά την αποστρατεία τους, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος.
Άρθρο 239
Ειδικές ρυθμίσεις για την περίοδο επιστράτευσης ή πολέμου
- Για την κάλυψη των αναγκών των ΕΔ σε περίοδο επιστράτευσης ή πολέμου είναι δυνατόν, με απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, να καλούνται σε κατάταξη στις ΕΔ άτομα, έστω και αν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας τους. Σε εκτέλεση της απόφασης του πρώτου εδαφίου δύνανται να καλούνται ονομαστικά άτομα, ανεξάρτητα από τη στρατολογική τους κατάσταση και την κατηγορία της σωματικής τους ικανότητας, με διαταγή του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, στην οποία καθορίζεται και η διάρκεια της στρατιωτικής υποχρέωσης. Σ’ αυτούς μπορεί να απονέμεται, σύμφωνα με τις διατάξεις ειδικών νόμων, βαθμός εφέδρου αξιωματικού. Όσοι δεν κατατάσσονται εμπρόθεσμα κηρύσσονται ανυπότακτοι και υπέχουν τις προβλεπόμενες για τους ανυπότακτους συνέπειες.
- Σε περίοδο γενικής επιστράτευσης ή πολέμου με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί:
α) Να αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 181 για κατηγορίες απαλλασσομένων και να διακόπτεται η απαλλαγή τους.
β) Να αναστέλλεται η εφαρμογή των άρθρων 179 και 187 έως 197 και να διακόπτονται οι αναβολές κατάταξης που χορηγήθηκαν με βάση τα ίδια άρθρα.
γ) Να καταργείται το δικαίωμα της τμηματικής εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
δ) Να απαγορεύονται η έξοδος από τη χώρα και η ναυτολόγηση σε πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες στρατευσίμων και εφέδρων.
ε) Να αναστέλλεται η εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 221 και του άρθρου 223.
στ) Να επιτρέπεται η εθελοντική κατάταξη στρατευσίμων ή εφέδρων που ανήκουν σε κλάση ή κατηγορία που δεν έχει κληθεί σε κατάταξη, καθώς και ομογενών που έχουν ενηλικιωθεί και δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας τους. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία της κατάταξης, οι υποχρεώσεις των κατατασσόμενων, οι λόγοι προσωρινής και οριστικής απόλυσης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
ζ) Να παρατείνεται η διάρκεια της θητείας πέραν του χρόνου που καθορίζεται στο άρθρο 176 και στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 240.
- Σε περίοδο γενικής επιστράτευσης ή πολέμου με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί:
α) Να αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 230
β) Να επιτρέπεται η αυτεπάγγελτη επανεξέταση της σωματικής ικανότητας στρατευσίμων και εφέδρων. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις και ο χρόνος της επανεξέτασης, οι υποχρεώσεις των παραπεμπομένων και οι συνέπειες μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των στρατολογικών υπηρεσιών και των υγειονομικών επιτροπών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή του Κεφαλαίου ΙΒ’.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
εξουσιοδοτικες, ΤΕΛΙΚΕΣ, μεταβατικεσ και καταργουμενες ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Θ΄
Άρθρο 240
Εξουσιοδοτικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, δύναται να επαυξάνεται μέχρι το διπλάσιο η διάρκεια της κύριας και της μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, όπως αυτή καθορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 176.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι διαδικασίες δημιουργίας των ΜΑΚ και της στρατολογικής παρακολούθησης των αρρένων Ελλήνων πολιτών, σύμφωνα με το άρθρο 177.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται τα στοιχεία που αναγράφονται στα δελτία απογραφής, ο τρόπος συμπλήρωσης και οι υπηρεσίες κατάθεσης, η διαδικασία τήρησης, διακίνησης και επεξεργασίας τους, ο τρόπος αναζήτησης όσων δεν κατέθεσαν δελτίο απογραφής καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 178. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται ο χρόνος και η προθεσμία κατάθεσης δελτίων απογραφής.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις, οι προθεσμίες παραπομπής και παρουσίασης, οι υποχρεώσεις των παραπεμπόμενων και οι συνέπειες μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των ΣΥΕ, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 179.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται τα δικαιολογητικά που κατατίθενται για την υπαγωγή στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 180, ο χρόνος υποβολής τους, η διαδικασία που ακολουθείται, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου αυτού.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία και ο χρόνος της αυτεπάγγελτης παραπομπής για επανεξέταση της σωματικής ικανότητας ορισμένων ή όλων των απαλλαγέντων από τη στράτευση, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 181. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι υποχρεώσεις των παραπεμπόμενων και οι συνέπειες της μη τήρησής τους, οι υποχρεώσεις των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των αρμόδιων υγειονομικών επιτροπών, καθώς και κάθε σχετικό θέμα.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, και Εσωτερικών δύναται να επανακαθορίζεται ο τύπος του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης για στρατολογική χρήση που εκδίδεται για την υπαγωγή των ενδιαφερομένων στις διατάξεις των άρθρων 181 και 202.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του συναρμοδίου κατά περίπτωση Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι υποχρεώσεις όσων λαμβάνουν αναβολή σύμφωνα με τα άρθρα 184 και 185, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων αυτών.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι υποχρεώσεις όσων λαμβάνουν αναβολή κατάταξης ή απαλλάσσονται από τη στράτευση, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία και οι προθεσμίες υποβολής τους, οι κυρώσεις που επιβάλλονται για μη τήρηση των υποχρεώσεών τους, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 181, 186 έως 192 και 194 έως 197.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, οι προθεσμίες υποβολής των δικαιολογητικών, οι υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων, ο τύπος του πιστοποιητικού μόνιμου κατοίκου εξωτερικού και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 193.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία πρόσκλησης και κατάταξης των στρατευσίμων και των ανυπότακτων στις ΕΔ, οι υποχρεώσεις των ΓΕ, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 199.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Αρχηγού του ΓΕ του οικείου Κλάδου των ΕΔ, κοινοποιείται σε όλες τις αρμόδιες αρχές και δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως καθορίζεται η πρόσκληση των στρατευσίμων σε κατάταξη στις ΕΔ. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι μονάδες και οι ημερομηνίες κατάταξης, σύμφωνα με το άρθρο 199.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται η διαδικασία της πρόσκλησης και κατάταξης προτάκτων, περιοριστικά οι περιπτώσεις που οι αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 200.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διάρκεια της τμηματικής εκπλήρωσης της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, η διαδικασία, τα δικαιολογητικά και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 201.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου 202.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 204 σχετικά με τη διαδικασία της εξαγοράς και άρσης πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα πρόσθετης στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται κάθε λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των άρθρων 205 έως 213 σχετικά με την υγειονομική εξέταση και τη λειτουργία των υγειονομικών επιτροπών.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζεται η διαδικασία της προσωρινής απόλυσης, της χορήγησης προσωρινού απολυτηρίου και της επανακατάταξης, οι υποχρεώσεις των μονάδων των ΕΔ, των Στρατολογικών Υπηρεσιών και των στρατιωτικών φυλακών, οι υποχρεώσεις των προσωρινά απολυόμενων και οι συνέπειες της μη συμμόρφωσής τους, οι περιπτώσεις διακοπής της προσωρινής απόλυσης, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 214 και 215.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εγγραφής και διαγραφής από την εφεδρεία, η διαδικασία κατανομής των εφέδρων στους Κλάδους των ΕΔ, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία μεταφοράς από την εφεδρεία Κλάδου στην εφεδρεία άλλου Κλάδου των ΕΔ και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των άρθρων 216 και 217.
- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, που δεν δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δύνανται να καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 216 σχετικά με την εγγραφή στην εφεδρεία των ΕΔ, εφόσον δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό (60o) έτος της ηλικίας τους, των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (ΛΣ-ΕΛΑΚΤ), που έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, σύμφωνα με τις ειδικές για αυτούς διατάξεις και δεν έχουν εγγραφεί στην εφεδρεία Σώματος Ασφαλείας ή του ΛΣ – ΕΛΑΚΤ και τη μεταφορά εφέδρων από την εφεδρεία των ΕΔ στην εφεδρεία των Σωμάτων Ασφαλείας και του ΛΣ – ΕΛΑΚΤ.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής χρηματικού προστίμου στους εφέδρους σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 217, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το ύψος του χρηματικού προστίμου.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής χρηματικού προστίμου στους ανυπότακτους και στους λιποτάκτες σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 218 και την παρ. 3 του άρθρου 219, αντίστοιχα, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το ύψος του χρηματικού προστίμου.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας καθορίζονται, εφόσον απαιτηθεί, η διαδικασία, οι λοιπές προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και οι λεπτομέρειες για την επέκταση του χρονικού διαστήματος παραμονής στην Ελλάδα, χωρίς έλεγχο της στρατολογικής κατάστασης των Ελλήνων ανυπότακτων εξωτερικού, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 221.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία υπαγωγής, η προθεσμία εξαγοράς, καθώς και κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου 222.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται το χρηματικό ποσό και η διαδικασία για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 222.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία κατάταξης και στρατολογικής τακτοποίησης όσων έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους και επιθυμούν να εξαγοράσουν μέρος των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, οι προϋποθέσεις, οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υπαγωγή τους στο άρθρο 223, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και οι προθεσμίες καταβολής του χρηματικού ποσού για την εξαγορά του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης σύμφωνα με το άρθρο 223. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, τα δικαιολογητικά καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 224.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, δύναται να επανακαθορίζεται η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με το άρθρο 226.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μπορεί να καθορίζεται αμοιβή των μελών της επιτροπής του άρθρου 228.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, δύνανται να καθορίζεται η εκπλήρωση εναλλακτικής εφεδρικής υπηρεσίας, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 229.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζεται το ύψος του ποσού που καταβάλλεται στους αντιρρησίες συνείδησης σε περίπτωση αδυναμίας χορήγησης από τον φορέα τροφής και στέγης, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διαδικασία της καταβολής του, σύμφωνα με το άρθρο 229.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία διάθεσης σε φορείς και στρατολογικής τακτοποίησης των αντιρρησιών συνείδησης που εξαγοράζουν το υπόλοιπο της εναλλακτικής τους υπηρεσίας, σύμφωνα με το άρθρο 230, οι προϋποθέσεις, οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με για την εφαρμογή του.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και οι προθεσμίες καταβολής του χρηματικού ποσού για την εξαγορά του υπολοίπου της εναλλακτικής υπηρεσίας σύμφωνα με το άρθρο 230 και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του. Με την ίδια απόφαση δύναται να επανακαθορίζεται το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα εναλλακτικής υπηρεσίας, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο του χρηματικού ποσού που καταβάλλεται για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, καθορίζονται τα δικαιολογητικά και οι προθεσμίες κατάθεσής τους, ο χρόνος σύγκλησης και ο τρόπος λειτουργίας της ειδικής επιτροπής, η διαδικασία αναγνώρισης, παρουσίασης για ανάληψη υπηρεσίας, τοποθέτησης και μετάθεσης, έκπτωσης, ο τρόπος στρατολογικής παρακολούθησης, καθώς και κάθε λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή του Κεφαλαίου Ι΄ του Μέρους Θ΄.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά και η διαδικασία συμπλήρωσης των μεταβολών που δεν έχουν καταχωρισθεί, σύμφωνα με το άρθρο 233.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ καθορίζονται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 234, καθώς και η δυνατότητα επέκτασης ή περιορισμού των περιπτώσεων μετακινήσεων των οποίων η δαπάνη βαρύνει το δημόσιο.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται η διαδικασία, τα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 236.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας ή με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων υπουργών, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, δύναται να καθορίζονται επιπρόσθετοι ή να περιορίζονται οι προβλεπόμενοι τρόποι επίδοσης των σημειωμάτων κατάταξης, καθώς και να ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 237.
- Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ο τύπος του πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 238.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Προστασίας του Πολίτη και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθορίζονται ειδικές διαδικασίες, αναγκαίες για την υλοποίηση των διατάξεων του παρόντος, αναφορικά με θέματα κατάταξης στρατευσίμων και εφέδρων, επίδοσης επιστρατευτικών εγγράφων καθώς και αναζήτησης μη καταταγέντων και ανυπότακτων.
Άρθρο 241
Τελικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Η υποβολή των αιτήσεων, δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων, που προβλέπονται από τον παρόντα, μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), αυτοπροσώπως στις στρατολογικές υπηρεσίες, ή μέσω πληρεξουσίου ή με συστημένη επιστολή, καθώς και στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών.
- Για την απόδειξη της πληρεξουσιότητας απαιτείται το γνήσιο της υπογραφής, του προσώπου που εκχωρεί το δικαίωμα ενέργειας, από οποιαδήποτε αρμόδια αρχή.
- Σε περίπτωση ταχυδρομικής αποστολής αιτήσεων ή δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων, ως χρόνος υποβολής αυτών λογίζεται η ημερομηνία κατάθεσής τους στο ταχυδρομείο.
- Δικαιολογητικά τα οποία έχουν εκδοθεί από δημόσια αρχή ξένου κράτους, γίνονται δεκτά μόνο εφόσον είναι επικυρωμένα για τη γνησιότητά τους και επίσημα μεταφρασμένα. Αντίγραφα των ανωτέρω εγγράφων γίνονται δεκτά σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄ 45).
- Οι δικαιούμενες άδειες, η διάρκεια και οι προϋποθέσεις χορήγησής τους στο στρατιωτικό προσωπικό που υπηρετεί στις ΕΔ για την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων ρυθμίζονται από την εκάστοτε ισχύουσα απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, η οποία εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 13 του ν. 4361/2016 (Α΄ 10), περί αδειών του στρατιωτικού προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Τα άρθρα 22, 23 και 24 του π.δ. 292/2003 (Α΄ 248), περί αναβολής κατάταξης των υπαλλήλων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αναβολής κατάταξης των υπαλλήλων Ειδικευμένων Οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών και αναβολής κατάταξης των κατεχόντων την ελληνική και τη γερμανική υπηκοότητα, αντίστοιχα, εξακολουθούν να ισχύουν.
- Δεν απαιτείται η υποβολή δικαιολογητικών ή άλλων εγγράφων στις περιπτώσεις που τα προς απόδειξη στοιχεία προκύπτουν από τη στρατολογική μερίδα των ενδιαφερομένων ή από το αρχείο των Στρατολογικών Υπηρεσιών. Είναι δυνατή η επισύναψη στις αιτήσεις των ενδιαφερομένων αντιγράφων εγγράφων και δικαιολογητικών που τηρούνται στο αρχείο των Στρατολογικών Υπηρεσιών.
Άρθρο 242
Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Θ΄
- Αιτήσεις διόρθωσης του έτους γέννησης που κατατέθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 173.
- Η παρ. 2 του άρθρου 177 εφαρμόζεται σε όσους εγγράφονται στα δημοτολόγια μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος.
- Η παρ. 3 του άρθρου 177 εφαρμόζεται και για τις μεταβολές που συντελέστηκαν στις δημοτολογικές εγγραφές πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, συμπεριλαμβανομένης της διόρθωσης του έτους γέννησης.
- Οι γεννημένοι το 2008 (στρατολογική κλάση 2029) καταθέτουν δελτίο απογραφής το πρώτο δίμηνο του 2026, κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 178.
- Όσοι κατανεμήθηκαν στο ΠΝ ή στην ΠΑ, σύμφωνα με το καταργούμενο άρθρο 12 του ν. 3421/2005 (Α΄ 302), περί κατανομής στρατευσίμων στους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων και μεταφοράς από έναν κλάδο σε άλλον, μεταφέρονται αυτεπάγγελτα την 1η.1.2026 στον ΣΞ με πράξη της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας. Οι μεταφορές στο ΠΝ ή στην ΠΑ που συντελέστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 3421/2005 δεν θίγονται. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, δεν μεταφέρονται στον ΣΞ όσοι την 1η.1.2026:
α) υπηρετούν στο ΠΝ ή στην ΠΑ,
β) έχουν προϋπηρεσία στο ΠΝ ή στην ΠΑ τουλάχιστον μίας (1) ημέρας ή
γ) απαλλάχθηκαν από την υποχρέωση στράτευσης για οποιαδήποτε αιτία.
- Απαλλαγές από την υποχρέωση στράτευσης και μεταφορές στους υπόχρεους μειωμένης στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος παραμένουν ισχυρές. Είναι δυνατή η παραίτηση από το δικαίωμα απαλλαγής ή από τη μεταφορά στους υπόχρεους μειωμένης στρατεύσιμης στρατιωτικής υποχρέωσης σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις.
- Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του νόμου είναι δόκιμοι μοναχοί σε Μονή του Αγίου Όρους ή στη Μονή του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων, δύνανται να υπαχθούν στην περ. ζ΄ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 3421/2005, περί απαλλαγής από την υποχρέωση στράτευσης, με αίτησή τους που κατατίθεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
- Όσοι μέχρι την προηγούμενη της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του παρόντος έχουν υπαχθεί ή έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους στις διατάξεις περί αναβολών κατάταξης του ν. 3421/2005, πλην του άρθρου 25 του νόμου αυτού, διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, εκτός εάν επιθυμούν την υπαγωγή τους στον παρόντα.
- Για τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αιτήσεις χορήγησης αναβολής κατάταξης σε κατόχους διδακτορικού διπλώματος που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες και έρευνες, σύμφωνα με το καταργούμενο άρθρο 19 του ν. 3421/2005, περί αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες, αποφασίζει για τη χορήγηση ή μη ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις, το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος.
- Για όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 193, είναι δυνατή, εφόσον καταθέσουν αίτηση έως την 31η.12.2028, η υπαγωγή τους στο άρθρο 25 του ν. 3421/2005, περί αναβολής κατάταξης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού, όπως ίσχυε πριν από την κατάργησή του, εφόσον:
α) έχουν αποκτήσει κατά την ημερομηνία έναρξης του παρόντος την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης ή
β) αποκτούν μέχρι τις 31.12.2028 την ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις και τη διατηρούν κατά την ημερομηνία της αίτησης.
- Όσοι έλαβαν αναβολή ως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 3421/2005:
α) εξακολουθούν να διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, πλην της δυνατότητας επανάκτησης της ιδιότητας σε περίπτωση απώλειας, και δύνανται να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος περί μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, οριστικής απόλυσης με τη συμπλήρωση τριών (3) μηνών πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας και τμηματικής εκπλήρωσης της θητείας, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις και
β) εφόσον το επιθυμούν και πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, υπάγονται στο άρθρο 193 του παρόντος, προσκομίζοντας στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία το πιστοποιητικό μόνιμου κατοίκου εξωτερικού που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο αυτό.
- Μέχρι την έναρξη λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ η εξέταση και επανεξέταση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων, ανυποτάκτων, οπλιτών οποιασδήποτε κατηγορίας, εφέδρων, απαλλαγέντων από τη στράτευση και ΕΠΟΠ πριν από τη μονιμοποίησή τους, πραγματοποιείται από τις κατά τόπο αρμόδιες ΣΥΕ, ανεξάρτητα από τη φύση της πάθησης ή του νοσήματος από το οποίο πάσχουν, τηρουμένης της προϋπόθεσης της περ. α) της παρ. 6 του άρθρου 208.
- Η παρ. 12 εφαρμόζεται και σε όσους κατά την έναρξη λειτουργίας των ΕΔΥΨΕ έχουν ήδη παραπεμφθεί και δεν έχει παρέλθει η καταληκτική ημερομηνία παρουσίασής τους στην αρμόδια ΣΥΕ.
- Ειδικά όσοι κρίθηκαν ακατάλληλοι για στράτευση (Ι/5) για λόγους ψυχικής υγείας, πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε περίπτωση που επανεξετάζεται η σωματική τους ικανότητα εκούσια ή αυτεπάγγελτα, δεν εφαρμόζεται η προϋπόθεση της περ. α) της παρ. 6 του άρθρου 208, για την εκ νέου κρίση τους ως ακαταλλήλων για στράτευση. Σε περίπτωση που οι αναφερόμενοι στο πρώτο εδάφιο κριθούν ικανοί οποιασδήποτε κατηγορίας σωματικής ικανότητας, για την εκ νέου κρίση τους ως ακαταλλήλων για στράτευση (Ι/5) εφαρμόζεται το σύνολο των προϋποθέσεων του Κεφαλαίου Ε΄ του Μέρους Θ΄.
- Όσοι μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος διεγράφησαν από την εφεδρεία των Κλάδων των ΕΔ λόγω συμπλήρωσης του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους, δεν επανεγγράφονται.
- Όσοι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους (στρατολογικές κλάσεις έως και 2028) δύνανται να καταθέτουν αίτηση εξαγοράς του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης με τη συμπλήρωση του τριακοστού τρίτου (33ου) έτους της ηλικίας τους, μετά την εκπλήρωση τουλάχιστον είκοσι (20) ημερών πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης. Το χρηματικό ποσό των οκτακοσίων δέκα (810) ευρώ, που έχει καθορισθεί, από τις προϊσχύσασες διατάξεις, για την εξαγορά κάθε μήνα κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, εξακολουθεί να καταβάλλεται έως την 31η.12.2030. Η παρούσα εφαρμόζεται και για τους υπόχρεους σε εναλλακτική υπηρεσία.
- Πρόσθετες στρατιωτικές υποχρεώσεις που επιβλήθηκαν για ανυποταξίες ή λιποταξίες που συντελέστηκαν μέχρι την έναρξη εφαρμογής του ν. 3883/2010 (Α΄ 167), αίρονται αυτοδίκαια σε περίπτωση αθώωσης, απαλλαγής, ή εξάλειψης του αξιοποίνου.
- Για την εξαγορά πρόσθετων στρατιωτικών υποχρεώσεων που επιβλήθηκαν για οποιαδήποτε αιτία ή οι λόγοι επιβολής τους δημιουργήθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταβάλλεται χρηματικό ποσό σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά την ημερομηνία επιβολής τους ή δημιουργίας των λόγων επιβολής τους.
- Χρηματικά πρόστιμα εφέδρων για τα οποία οι λόγοι επιβολής δημιουργήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, επιβάλλονται σύμφωνα με τις προϊσχύσασες διατάξεις.
- Μέχρι την 31η.12.2028 επιτρέπεται η είσοδος των ανυποτάκτων εξωτερικού στη Χώρα για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες συνολικά ή τμηματικά κατ’ έτος.
- Μέχρι την έκδοση των αποφάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 240, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι κανονιστικές πράξεις που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 3421/2005, οι οποίες δεν αντίκεινται στις ρυθμίσεις του παρόντος.
Άρθρο 243
Καταργούμενες διατάξεις Μέρους Θ΄
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) τα άρθρα 1 έως 73 ν. 3421/2005 (Α΄ 302), περί στρατολογίας των Ελλήνων και άλλων διατάξεων,
β) το άρθρο 79 του ν. 3883/2010 (Α΄ 167), περί ρύθμισης υποχρεώσεων αντιρρησιών συνείδησης που έχουν συμπληρώσει το τριακοστό τρίτο έτος της ηλικίας τους και
γ) οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 24 του ν. 4494/2017 (Α΄ 165), περί ρύθμισης θεμάτων στρατολογικής φύσης.




Καλησπέρα σας,
Η εναλλακτική της στρατιωτικής θητείας θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά, ειδικά για τους κατοίκους εξωτερικού. Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να εξαγοράσουμε την στρατιωτική θητεία ή να βρεθεί ένα μοντέλο που δεν διαταράσσει τον όποιο προγραμματισμό μας ή τις οικογενειακές υποχρεώσεις (ή και ανάγκες).
Επίσης, τα 7 έτη για χαρακτηρισμό ως «μόνιμος κάτοικος εξωτερικού» είναι προβληματικά στην σύγχρονη κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση κατοικίας στο εξωτερικό, η στρατιωτική θητεία θα μπορούσε να είναι μειωμένη & εξαγοράσιμη – εξασφαλίζοντας κρατικούς πόρους για εύκολη αντικατάσταση των «υπολειπόμενων χεριών».
Τέλος, θέλω να υπογραμμίσω πόσο σημαντικό είναι μακροχρόνιοι προγραμματισμοί να μην αλλάξουν ξαφνικά και να υπάρχει μεγαλύτερη μεταβατική περίοδος από τα 2 περίπου χρόνια που αναφέρονται τώρα ως τις 32/12/2028.
Ευχαριστώ για τον χρόνο σας,
Κωνσταντίνος
Σε μια ήδη φορτισμένη με άγχος κοινωνία που ζούμε που δεν ξέρουμε αν βγάλουμε τον μήνα. Έρχεται και η πλήρη απαξίωση από τη βουλή στα θέματά ψυχικής υγείας. Όταν αρχίσουν οι απόπειρές μέσα στα στρατόπεδα τότε θα είναι αργά
To άρθρο 19 του ισχύοντος νόμου (3421/2005) περί αναβολών που αφορά τους διαπρεπείς επιστήμονες μαζί με το 19 Α που αφορά συγκεκριμένα τους ερευνητές του CERN , βάσει του νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΑ που είναι σε διαβούλευση, καταργείται μαζί με άλλα (ποιος το σκέφτηκε αυτό ;;;; οι διαπρεπείς νέοι μας στο εξωτερικό πρέπει να τα χασουν την ευκαιρία και να παν στην θέση τους Ινδοί και Κινέζοι για να έρθουν για φαντάροι και αυτό είναι ωφέλιμο για την χώρα !! Φυσικά αν φύγουν η θέση που κατείχαν ή που θα διεκδικούσαν δεν θα τους περιμένει! Που είναι η περίφημη αριστεία που επαγγέλεται η κυβέρνηση ;
Αποτροπή της συνεισφοράς των Ελλήνων επιστημόνων σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα που κάνουν όχι μόνο υπερήφανη την χώρα μας αλλά αναβαθμίζουν τον ρόλο μας στα διεθνή δεδομένα; Θα πρέπει με ξεκάθαρο τρόπο να ισχύσουν οι διατάξεις που θα επιτρέπουν την συνέχιση των συμβολαίων τους και η εξαγορά απο τα 33 ώστε συνεχίσουν να προσφέρουν σε μία χώρα που εκτός απο ήλιο και θάλασσα προσφέρει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό.
Η εξαγορά της θητείας λέτε θα αφορά πλέον τα 40 έτη αντί της ισχύουσας ηλικίας των 33 . Σας ενημερώνουμε ότι ήδη οι νέοι Έλληνες εργαζόμενοι στο εξωτερικό που στην πλειοψηφία τους είναι η αφρόκρεμα των νέων, επιστήμονες που διαπρέπουν και τιμούν την χώρα μας, είναι σε αναβρασμό. Πιστεύετε ότι θα επιστρέψει κανείς στην ηλικία έως τα 40, που ήδη πολλοί έχουν οικογένεια, για να υπηρετήσει πλήρη θητεία ; Μην έχετε αμφιβολία ΚΑΝΕΙΣ .
Δηλώνετε έτσι ότι ουσιαστικά δεν τους θέλετε στην πατρίδα. Το ήδη υπάρχον μείζον πρόβλημα της υπογεννητικότητας φροντίζετε να ενταθεί έτι περαιτέρω , οι άνθρωποι αυτοί ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΝ και θα χαθεί από την χώρα και η συμβολή τους στην ανάπτυξή της αφού την πλούσια εμπειρία τους και την εκπαίδευσή τους στα απαιτητικά περιβάλλοντα της αλλοδαπής δεν θα τις καρπωθεί η χώρα μας .
Σχετικά με τα άρθρα για τους ανυπότακτους εξωτερικού και τους όρους για να θεωρηθεί ένας εργαζόμενος στο εξωτερικό ΜΚΕ, οι αλλαγές δεν έχουν λογική και δεν λύνουν κανένα από τα προβήματα που ανέφερε ο υπουργός ανώ αντίθετα αποξενώνουν ένα μεγάλο και υγειές τμήμα το απόδημου Ελληνισμου και κατα συνέπεια και των μελοντικών απογόνων αυτών των νέων. Συγκεριμένα:
1. Η προυπόθεση του να ήταν κάποιος στην ηλικία 16-18 ετών στο εξωτερικο για να μπορει στη συνέχεια να θεωρηθεί ΜΚΕ μετά τα 7 έτη, είναι παράλογη, άδικη και ουσιαστικά επηρεάζει αναδρομικά όσους πήραν την απόφαση να εργαστούν και να ζήσουν στο εξωτερικό την περίοδο μετά το 2020. Επίσης αυτό ευνοεί τις πλούσιες οικογένειες οι οποίες μπορούν να στείλουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία στο εξωτερικό για να έχουν στη συνέχεια το δικάιωμα να χαρακτηριστούν ΜΚΕ. Αντίθετα, μία μέση οικογένεια δεν έχει αυτή την επιλογή. Σε κάθε περίπτωση, εάν ισχύσει αυτός ο παράλογος και άδικος όρος, δεν θα πρέπει να επηράσει όσους, όταν ήταν 16-18 ετών, υπήρχε σε ισχύ ο προηγούμενος νόμος του 2005. Αλλιώς μιλάμε για επι της ουσίας αναδρομική ισχύ.
2. Ο όρος για μέγιστη επιτρεπόμενη παραμονή στην Ελλάδα έως 4 ημέρες είναι απαράδεκτος, ανθελληνικός και αντικοινωνικός καθώς θα επιρεάσει δραματικά χιλιάδες οικογένειες που έχουν εργαζόμενους νέους στο εξωτερικό. Είναι ντροπή και αίσχος μία δημοκρατική κυβέρνηση να παρουσιάζει τέτοια δαιμονικά και αντιπατριωτικά μέτρα και ουσιαστικά να επιτρέπει σε αλλοδαπούς να διαμένουν στην Ελλάδα για τουρισμό παραπάνω από σκληρά εργαζόμενους Έλληνες του εξωτερικού. Ο κύριος ΠΘ θα πρέπει να παρέμβει άμεσα για την πλήρη διαγραφή του εν λόγω άρθρου και να διασφαλίσει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος. Επίσης, ας μην έχουμε την γνωστή πονηρή τακτική του παρουσιάζω αρχικά 4 ημέρες για να το κάνω αργότερα 15 και να είναι όλοι ευχαριστημένοι. Αυτά είναι ασόβαρα και αναξιοπρεπή.
Εγώ υπηρέτησα 18 μήνες απο τα καλύτερα χρόνια μου στα σύνορα σε πολύ δύσκολες συνθήκες αλλά δεν έχω μένος και μίσος για όσους θέλησαν να φτιάξουν την ζωή τους στο εξωτερικό. Αυτά είναι αντικοινωνικά και ανθελληνικά μέτρα και είναι ντροπή να παρουσιάζονται σε νομοσχέδια μίας προοδυτικής κυβέρνησης.
Θα ήθελα να αναφερθώ στην πλήρη κατάργηση (και μάλιστα χωρίς καμία ουσιαστική μεταβατική διάταξη) του άρθρου 19 του ν. 3421/2005, περί αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες.
Κύριε υπουργέ, αφιερώσαμε 10 και παραπάνω χρόνια της ζωής μας σε σπουδές, από προπτυχιακό μέχρι διδακτορικό επίπεδο και μεταδιδακτορική έρευνα, όχι για να αποφύγουμε το στρατό, ούτε επειδή είμαστε αργόσχολοι (όπως είχε υπονοήσει και μέλος της κυβέρνησης παλιότερα), αλλά επειδή αγαπήσαμε την επιστήμη που σπουδάσαμε και θέλαμε να συμβάλουμε σε αυτή. Και μέσα από αυτή τη συμβολή, προσφέρουμε και στη χώρα μας. Δεν είναι προσφορά μόνο το τουφέκι, και διαφήμιση μόνο οι αθλητικές διακρίσεις. Είναι και τα γράμματα, η επιστήμη και η καινοτομία.
Υπάρχουν άτομα, μεταξύ αυτών και εγώ, που είτε έχουν πρόσφατα τελειώσει τις διδακτορικές τους σπουδές, είτε τελειώνουν σύντομα και έχουν προγραμματίσει τη ζωή και τη σταδιοδρομία τους με βάση τη νομοθεσία που ίσχυε για πολλά χρόνια μέχρι σήμερα. Νέοι ερευνητές που μπορεί να έχουν ήδη υπογράψει συμβάσεις, να έχουν υποχρεώσεις και αυστηρές προθεσμίες, είτε εντός Ελλάδας, είτε στο εξωτερικό. Ωθείτε όλους αυτούς τους ανθρώπους από τη μια μέρα στην άλλη στη φυγή από τη χώρα και την ανυποταξία, μιας και παύση ακόμα και ενός έτους από τα ερευνητικά καθήκοντα, μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες στη συνέχεια της σταδιοδρομίας τους. Μιλάμε εξάλλου για έναν χώρο που οι εξελίξεις τρέχουν συνεχώς, και πρέπει να τις ακολουθείς για να μη μείνεις πίσω. Και ούτε οι αμοιβές στον ακαδημαϊκό χώρο είναι υπέρογκες ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να πληρώνουμε τα διάφορα πρόστιμα ανυποταξίας. Είτε στην Ελλάδα, είτε στις περισσότερες χώρες του εξωτερικού, τα χρήματα σε αυτές τις θέσεις οριακά φτάνουν για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών.
Επιπρόσθετα, απαγορεύοντας σύντομα σε όλους τους κατοίκους εξωτερικού επί της ουσίας να εισέρχονται στη χώρα, τους αναγκάζετε να ρίξουν μαύρη πέτρα πίσω τους, και να μην επιστρέψουν ποτέ.
Πώς ακριβώς αυτά δεν έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης περί “brain regain” ; Πώς περιμένετε οι νέοι και παραγωγικοί άνθρωποι που βρίσκονται στο εξωτερικό να επιστρέψουν στη χώρα όταν τους βάζετε ακόμα μεγαλύτερα εμπόδια αντί να τους προσφέρετε κίνητρα; Πώς αναμένετε να μη μεταναστεύσουν περισσότεροι διακριθέντες νέοι (δυνητικοί) ερευνητές όταν τους καλείτε να εγκαταλείψουν απότομα το έργο τους;
Η πρότασή μου είναι, αν όχι διατήρηση του άρθρου 19 του ν. 3421/2005, τότε παράταση της ισχύος του. Ιδανικά για όσους είναι τουλάχιστον 18 χρονών σήμερα και παρά το νεαρό της ηλικίας τους, μπορεί να έχουν ήδη καταρτίσει κάποιο σχέδιο ζωής. Κατ’ελάχιστον για όσους έχουν ήδη ξεκινήσει διδακτορικές σπουδές μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου νομοσχεδίου.
Το παρόν νομοσχέδιο και κυρίως οι διατάξεις περί αναβολών – απαλλαγών είναι άκρως προβληματικό για μια δυτική χώρα εν έτει 2025.
Διαφαίνεται μέσα απο τα άρθα μια τάση τιμωρητική προς τα άτομα με ψυχικές ασθένειες, που ουδέποτε διάλεξαν τα ίδια να έχουν και σίγουρα θα επιδεινώσει την κατάσταση τους, όταν θα πρέπει για 5 χρόνια να μπαίνουν σε μία ψυχοφθόρα διαδικασία, για να κριθούν στο τέλος από έναν οργανισμό (ΚΕΠΑ) ο όποιος θα τους στιγματίζει ως ανάπηρους. Δημιουργείται ένας άδικος διαχωρισμός μεταξύ παθολογικών και ψυχιατρικών ασθενειών, οι οποίες ταλαιπωρούν μεγάλο μέρος της κοινωνίας και παρουσιάζουν αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, που έχει επηρεάσει χιλιάδες νέους, οι οποίοι μοχθούν καθημερινά για την επιβίωση τους και σε πολλές περιπτώσεις και της ίδιας τους της οικογένειας, αλλά και ως αποτέλεσμα της μετά COVID εποχής που άφησε αρνητικά σημάδια επίσης σε μεγάλη μερίδα του πλυθυσμού.
Στο άρθρο 208 – παρ. 8 περιγράφεται πως οι ΕΔΥΨΕ θα ζητούν πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας του στρατεύσιμου. Εδώ δημιουργείται εύλογο ζητημα παραβίασης του GDPR και για προσωπικά δεδομένα. Θα υπάρχει συνεχής παρακολούθηση όλων των ασθενών – στρατεύσιμων μέχρι να απαλλαχθούν? Θα μπορούν οποιαδήποτε στιγμή χωρίς την συγκατάθεση τους, να έχουν πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο τους? Ευρωπαϊκά κεκτημένα τα οποία ισχύουν για κάθε Ευρωπαίο πολίτη, δεν θα έχουν την ίδια ισχύ για στρατεύσιμους- ψυχικά νοσούντες?
Επίσης στο άρθρο 208 – παρ. 7 Εδώ περιγράφεται τι γίνεται σε περίπτωση που κάποιος δεν έχει φέρει ειδικά πιστοποίηση αναπηρίας ή οποιοδήποτε άλλο πιστοποιητικό (χαρτί δημόσιου, ή έστω ιδιωτικού)! Πως είναι νόμιμο ένα άτομο χωρίς την θέληση του, να νοσηλεύεται σε ψυχιατρική μονάδα και να κρατείται παρανόμως για αγχώδη διαταραχή για παράδειγμα? Τέτοιες πρακτικές θυμίζουν παλιές, σκοτεινές εποχές για την χώρα μας και γενικά για τον δυτικό πολιτισμό στον οποίο ανήκουμε. Επίσης γινέται διαχωρισμός μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου γιατρού χωρίς την απαραίτητη μελέτη πρώτα. Πώς ένας δημόσιος γιατρός που μόλις βλέπει έναν ασθενή θα βγάλει γνωμάτευση, ενώ δεν γνωρίζει το ιστορικό του? Γιατί το χαρτί του ιδιώτη ψυχίατρου δεν θα είναι πια αρκετό, ενώ τα περισσότερα άτομα με ψυχικές ασθένειες παρακολουθούνται από ιδιώτες, για λόγους προσωπικών δεδομένων? Πως θα κρίνεται αν ο στρατεύσιμος είναι ικανός να υπηρετήσει η όχι, χωρίς να έχει χτιστεί μία βάση εμπιστοσύνης μεταξύ γιατρού και ασθενή?
Γενικά διαβάζοντας όλο το νομοσχέδιο, παρατηρείται μία ολίσθηση σε ένα νέο μοντέλο θητείας το οποίο θυμίζει άλλα καθεστώτα, και δεν μπορεί να συγκριθεί ως προς την αυστηρότητά του με κανενα αλλο μοντέλο δυτικής χώρας. Τιμωρεί και στιγματίζει άτομα που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν σε στρατιωτικό περιβάλλον, άτομα τα οποία αναγκάστηκαν λόγο της οικονομικής κρίσης, να ψάξουν ένα καλυτερο μέλλον στο εξωτερικό, λόγο των ίδιων των εκάστοτε κυβερνήσεων της χώρας, να μένουν ουσιαστικά «εξορία» ως τιμωρία που έφυγαν για να επιβιώσουν (οι ΜΚΕ) και τώρα η ίδια πατρίδα που τους έδιωξε τους ζητάει πίσω να την υπηρετήσουν. Διαχωρισμός μεταξύ παθολογικών και ψυχιατρικών ασθενειών, όπως ήδη προανέφερα, συνεχής παρακολούθηση των πολιτών, παραβίαση των προσωπικών τους δεδομένων, εφεδρεία μεχρι τα 60!!!!
Το λυπηρό είναι ότι, όλα αυτά τα νέα μέτρα, έχουν παρθεί χωρίς πρώτα να λαμβάνεται υπ’ όψιν η ρεαλιστική κατάσταση των νέων εν έτει 2025. Η εύρεση εργασίας είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο κεφάλαιο και η οικονομική δυσχέρια από μόνη της, είναι ένας από τους πολλούς λόγους, που για τους νέους σαν εμένα,να είναι ήδη αρκετό για να φαίνεται η θητεία, μη και εώς και καθόλου θελκτική θα έλεγα. Μία αύξηση στα 50-100 ευρώ μηνιαίως δεν είναι αρκετή να καλύψει ούτε καν τα έξοδα μετακινήσεων των φαντάρων. Δεν χρειάζεται καν να αναφερθώ στα έξοδα των σπιτιών που συνεχίζουν να τρέχουν.
Η αύξηση των ψυχοφάρμακων την τελευταία πενταετία, όπως έγινε γνωστό απο μελέτη του Υπ. Υγείας και δείχνει να ακολουθεί την αυξανόμενη τάση που επικρατεί και στην υπόλοιπη ΕΕ.
Η συνεχής μετανάστευση των νέων που ψάχνουν ένα ασφαλές και δίκαιο αύριο.
Το ευρύτερο κλίμα αστάθειας που επικρατεί και η αβεβαιώτητα για το μέλλον.
Λίγα απο τα χιλιάδες παραδείγματα του τι επικρατεί στην κοινωνία του σήμερα.
Μία όντως ρεαλιστική θητεία που θα ήταν θελκτική για τους νέους με βάση τις σημερινές ανάγκες και εποχής θα έμοιαζε κάπως έτσι:
1)Θητεία 3 εώς 6 μήνες το πολύ, με στρατό σχολείο, όπου θα μαθαίνουν οι στρατεύσιμοι, ό,τι χρειάζεται σε περίοδο πολέμου. Αυτό συνεπάγεται βεβαίως και με σωστή και σύγχρονη εκπαίδευση, εξειδίκευση του σώματως με συνεχή εκμάθευση δεξιοτήτων όπου θα μπορούν να το χρησιμοποιούν για εύρεση εργασίας. Γι’αυτό είναι απαραίτητη η εισαγωγή στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας στον στρατό!
2)Απολαβές ίσες με κατώτατο μισθό και συντάξιμα ένσημα, ώστε να μην είναι χαμένος χρόνος για τους νέους που τους καταστέφει οικονομικά. Είναι επιεικώς απαράδεκτο το χρηματικό ποσό των 8 ευρώ του σήμερα και των 50-100 του αύριο. Δεν καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών ούτε στο ελάχιστο όσο εκτελούν την θητεία τους, αντιθέτως για πολλούς απο εμάς είναι καταστροφικό για το άμεσο μέλλον μας.
3)Καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, αναβάθμιση μονάδων, εξοπλισμού και εντός μονάδων (νεα κρεβάτια, ζεστό νερό τον χειμώνα, θέρμανση) και του οπλίτη.
Είναι τραγικό τα κρεβάτια και τα στρώματα να είναι σε κατάσταση β’ παγκοσμίου πολέμου, γεμάτα κοριούς, σχισμένα και με χαλασμένες σούστες. Να μην υπάρχει ζεστό νέρο για μπάνιο τον χειμώνα και θέρμανση, σαν να είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας οι στρατεύσιμοι. Σύγχρονος εξοπλισμός οπλίτη όπως σε όλες τις στρατιωτικά ανεπτυγμένες χώρες. Ποιοτικό φαγητό, και όχι απομεινάρια που σαπίζουν στους καταψύκτες και προκαλούν την μια δηλητηρίαση πίσω από την άλλη και χρέη ΣΕΦ μόνο σε άτομα που έχουν επαφή με το αντικείμενο.
4)Στράτευση για όλους στα 18 έτη. Έτσι θα υπάρχει πέρα απο ισονομία και ισότητα, έξτρα κίνητρο για νέους ανιδίκευτους να υπηρετούν έναντι κατώτατου μισθού και ειδίκευση πανώ στην εκάστοτε ειδικότητα που θα μαθαίνουν στον στρατό.
5)Συμμόρφωση με την Ευρωπαική οδηγία για επιλογή εναλλακτικής θητείας, χωρίς τιμωρητικό χαρακτήρα όπως στην χώρα μας, η οποία ουσιαστικά, καταδικάζει το μέλλον σου. Ότι ακριβώς ισχύει και στις υπόλοιπες χώρες που έχουν θητεία θα έπρεπε να ισχύει και στην χώρα μας, η όποια δυστυχώς για άλλη μια φορά, προτιμά να πληρώνει πρόστιμα από το να συμμορφωθεί.
6)Όχι στον στιγματισμό ακατάλληλων για στράτευση! Είτε παθολογικά, είτε ψυχιατρικά ακατάλληλοι, αντί να στιγματίζονται απο το ίδιο το κράτος και προφανώς την κοινωνία μετέπειτα, θα έπρεπε να λαμβάνουν βοήθεια απο το κράτος ώστε να ξεπεράσουν τα προβλήματα που τους ταλαιπωρούν.
7)Δικαίωμα για εξαγορά με τον παλιό νόμο για τους ΜΚΕ και όχι τιμωρία για τους επιστήμονες τους εξωτερικού! Μόνο μεγαλύτερο brain drain θα δημιουργήσει το νέο νομοσχέδιο και οχι επιστροφή τους πίσω στην χώρα ώστε να συνεισφέρουν στο μέλλον του τόπου με τις γνώσεις τους!
Σαν νέος πολίτης αυτής της χώρας και μετά από άπειρες συνομιλίες με συνομήλικούς μου, θα σας παρακαλούσα να λάβετε σοβαρά τις ανησυχίες και τις προτάσεις μας.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή και τον χρόνο σας.
Με εκτίμηση,
Κώστας
Με το παρόν νομοσχέδιο και ειδικότερα στις διατάξεις για την απαλλαγή στράτευσης λόγω ψυχικής υγείας πραγματικά μένει κανείς άφωνος. Άφωνος με τη προχειρότητα και την άγνοια του νομοθέτη όσων αφορά το Γολγοθά του ασθενή και της οικογένειάς του . Προς απόδειξη των παραπάνω παραθέτω μια αληθινή και όχι σπάνια περίπτωση νέου, που πάσχει από ψυχική νόσο και είμαι αληθινά περίεργος αν μετά την ερμηνεία του νομοσχεδίου μπορεί να απαντήσει κάποιος από τους εμπνευστές και συντάκτες τι θα ισχύει σε αυτή τη περίπτωση και πως θα αντιμετωπισθεί.
Νέος που κατά τη διάρκεια των σπουδών του εισάγετε με εισαγγελική παραγγελία για νοσηλεία σε δημόσιο νοσοκομείο για ένα και πλέον μήνα. Διακόπτει τις σπουδές του, περνά το Γολγοθά της σταθεροποίησης σε δημόσιο κέντρο ψυχικής υγείας ανελλιπώς έως και σήμερα, περνά δυο φορές ΚΕΠΑ τη πρώτη για δυο έτη τη δεύτερη για τρία έτη με ποσοστό αναπηρίας 67% δεν έχει όμως τη πιστοποίηση δια βίου αναπηρίας για καθαρά δημοσιονομικούς λόγους (?) .Αλήθεια τι μπορεί να ισχύσει σε αυτή τη περίπτωση σύμφωνα με το νομοσχέδιο;
Για δυνατούς λύτες.
Ξεκαθαρείστε στην μεταβατική διάταξη για ΜΚΕ (με τον παλιό νόμο – για όσους το δικαιούνται μέχρι το 2028) με 7 χρόνια βιοποριστική εργασίας μπορούν να πάρουν και οι διδακτορικοί φοιτητές αν δουλεύουν με συμβόλαιο και 100% εργασία.
Υπάρχει μια ευρύτερη σύγχηση, δεν είναι ξεκάθαρο και ο καθένας αποφασίζει όπως θέλει, αφού στο νόμο δεν αναφέρεται πουθενά.
Κύριε Υπουργέ, Με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση για το νέο νομοσχέδιο που αφορά τη στρατολογία και ειδικότερα τις ρυθμίσεις για τα Ι5 λόγω ψυχικών λόγων, θα ήθελα να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία και τις ανησυχίες μου.
Υπηρέτησα δύο μήνες στον στρατό και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου βρέθηκα σε μια κατάσταση έντονης ψυχικής πίεσης. Το άγχος και οι συνεχείς σκέψεις με είχαν απομονώσει πλήρως, σε σημείο που δεν μπορούσα να επικοινωνήσω ούτε με τους πιο κοντινούς μου ανθρώπους. Ένιωθα ότι είχα χάσει κάθε επαφή με την καθημερινότητα και ότι βρισκόμουν συνεχώς στα όρια μου(καθώς πάθαινα κρίσεις πανικού). Αυτή η εμπειρία δεν ήταν μια απλή δυσκολία· ήταν μια μόνιμη κατάσταση που με ακολουθεί μέχρι σήμερα, με συνεχή φόβο μήπως χρειαστεί να ξαναβρεθώ σε στρατόπεδο.
Η ψυχολόγος του στρατοπέδου και ο ψυχίατρος του στρατιωτικού νοσοκομείου με διαβεβαίωσαν ότι θα πάρω απαλλαγή λόγω της ψυχικής μου κατάστασης. Ωστόσο, πλησιάζοντας στην ημερομηνία που θα απαλλαγώ, βλέπω ότι το νέο νομοσχέδιο προβλέπει διαδικασίες που μπορεί να παρατείνουν το μαρτύριο μου για τρία χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ξαναμπώ σε κύκλο αναβολών, να βρω ραντεβού σε δημόσιο νοσοκομείο και να εξεταστώ από κάποιον που θα με γνωρίσει ελάχιστα. Όλα αυτά επιβαρύνουν δραματικά την ψυχική μου κατάσταση.
Έχω διαγνωστεί με αγχώδη διαταραχή, αλλά με πολύ προσπάθεια καταφέρνω να είμαι εντάξει στις υποχρεώσεις μου και στη δουλειά μου. Δεν θεωρώ ότι πρέπει να χαρακτηρίζομαι «ανάπηρος» επειδή δεν μπορώ να υπηρετήσω στον στρατό. Αντίθετα, χρειάζεται να αναγνωριστεί η πραγματική δυσκολία που βιώνουν άτομα με ψυχικές διαταραχές, χωρίς να μπαίνουν στο ίδιο πλαίσιο με όσους δεν έχουν τέτοια εμπειρία.
Σας καλώ να επανεξετάσετε τις ρυθμίσεις που αφορούν τα Ι5 για ψυχικούς λόγους, ώστε να μην παρατείνεται η αβεβαιότητα και το άγχος ανθρώπων που ήδη δοκιμάζονται. Η πολιτεία οφείλει να δείξει εμπιστοσύνη στους ειδικούς ψυχικής υγείας και να προστατεύσει την αξιοπρέπεια και την ασφάλεια των πολιτών της.
Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες κοινωνοί του νομοσχεδίου,
Θα εστιάσω αποκλειστικά στις νεοπροταθείσες διατάξεις που ρυθμίζουν το καθεστώς των ανυποτάκτων εξωτερικού και το καθεστώς Μονίμων Κατοίκων Εξωτερικού (ΜΚΕ) έχοντας υφιστάμενο ενεργό, άμεσο και ενεστώς συμφέρον, αφού έχω αποδημήσει από την Ελλάδα και ζω και εργάζομαι στο εξωτερικό εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
Οι διατάξεις στο σύνολο του κεφαλαίου περί Στρατεύσεως υποδεικνύουν μια μεθόδευση του Υπουργείου να καταστήσει την δυνατότητα απαλλαγής από τη στράτευση εξαιρετικά δύσκολη θεσπίζοντας διάφορες διατάξεις «τιμωρητικού» τύπου.
Εν προκειμένω, καταργείται εντελώς η παλιά έννοια του Μόνιμου Κάτοικου Εξωτερικού και αντικαθίσταται με μία καινούργια που εννοιολογικά συμπεριλαμβάνει μόνο νεαρούς έφηβους. Ως προς τις μεταβατικές διατάξεις κρατάει ανοιχτό το παράθυρο να κηρυχτεί κανείς ΜΚΕ μόνο εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του παλιού νόμου μέχρι τις 31.12.2028, πράγμα που πρακτικά σημαίνει ότι μόνο όσοι ανυπότακτοι του εξωτερικού που αποδήμησαν το 2021 θα υπάγονται στη διάταξη βάσει της απαιτούμενης επταετίας βιοπορισμού και διαβίωσης στο εξωτερικό και όσοι αποδήμησαν το 2017 βάσει της απαιτούμενης εντεκαετίας σταθερής διαμονής στο εξωτερικό.
Η εύλογη απορία που δημιουργείται στον συγγραφέα του σχολίου, όπως και δημιουργήθηκε σε πληθώρα σχολίων επί της διαβούλευσης είναι γιατί ο νομοθέτης θεωρεί πως όποιοι εγκατέλειψαν τη χώρα μέχρι το 2021 έχουν φύγει για βάσιμο λόγο, αλλά οποιοσδήποτε έχει φύγει από το 2022 και μετέπειτα θεωρείται ότι έφυγε αποκλειστικά για λόγους αποφυγής στράτευσης. Οι διατάξεις κλονίζουν σε εξαιρετικό βαθμό το περί δικαίου αίσθημα, αφού οι πολίτες που έχουν αποδημήσει λειτουργούσαν υπό την δικαιολογημένη πεποίθηση ότι ακόμα και αν υπάρξουν μεταρρυθμίσεις στο σύνολο των ΕΔ, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων περί στράτευσης, ο νομοθέτης θα εξασφάλιζε επαρκή χρονικό περιθώριο ή μεταβατική διάταξη,η οποία θα συμπεριλαμβάνει όλους εκείνους που πριν την ψήφιση και δημοσίευση του νόμου πληρούν τα κριτήρια των ανυποτάκτων εξωτερικού και θα μπορέσουν σε μελλοντικό χρόνο να απαλλαχθούν απο την υποχρέωση στράτευσης. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο κλονίζει την ασφάλεια δικαίου και την διαλύει εις τα εξ ων συνετέθη.
Επιπλέον, ακόμα και αν δεχτούμε το σύνολο των διατάξεων, καμιά λογική συνοχή δεν έχει η νέα ρύθμιση που θα επιτρέπει τους ανυποτάκτους εξωτερικού από 1.1.2029 να έρχονται στη χώρα το χρόνο 4 (!) μόνο μέρες.
Το πρόβλημα που δημιουργεί εν δυνάμει αυτή η ρύθμιση ειναι διμερές. Από τη μία για πολλόυς απόδημους Έλληνες που μένουν σε χώρες με μεγάλη απόσταση από την Ελλάδα και συνεπώς το προβλεπόμενο τετραήμερο θα καταναλώνονταν τουλάχιστον κατά το ήμισυ για την προετοιμασία του ταξίδιου από και προς τη χώρα και από την άλλη για την ίδια τη χώρα αφού οι απόδημοι Έλληνες ενίσχυουν την εθνική οικονομία με την επιστροφή τους ακόμα και για το σύντομο χρονικό διάστημα που βρίσκονται εδώ.
Θα πρέπει, λοιπόν, να αναθεωρηθεί το νεοπροταθέν καθεστώς που θα ρυθμίζει την τύχη των ανυποτάκτων εξωτερικού και των ΜΚΕ, προκειμένουν να βρεθεί μία πιο δίκαιη λύση – ομπρέλα για όλους τους απόδημους Έλληνες, οι οποίοι δεν προστατεύονται από τις μεταβατικές διατάξεις.
Κύριε Υπουργέ θέλω να εκφράσω τα συγχαρητήρια μου για τις ενέργειες που κάνετε για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, όπου τα σημαντικότερα είναι οι αυξήσεις στους μισθούς και το οικιστικό πρόγραμμα που προωθείτε για την αξιοπρεπή διαβίωσή τους.
Η κατάργηση της κατάταξης των στρατευσίμων στο ΠΝ και στην ΠΑ είναι πολύ σωστή απόφαση για τους εξής λόγους:
1)Στο ΠΝ για παράδειγμα οι περισσότεροι ναύτες δεν υπηρετούν σε πολεμικά πλοία, που είναι και το ζητούμενο, αλλά σε μονάδες ξηράς, προκειμένου να κάνουν light θητεία, αφήνοντας μάχιμες μονάδες του ΣΞ με ελάχιστους στρατιώτες,
2)Σε κάθε ΕΣΣΟ αρκετά στελέχη του ΠΝ, που υπηρετούν και σε πολεμικά πλοία, διατίθενται ως εκπαιδευτές των στρατευσίμων αφήνοντας τα με λιγότερο προσωπικό, αποδυναμώνοντας τα. Η μη διάθεση τους, λόγω της κατάργηση της κατάταξης των ναυτών στο ΠΝ και της κατάταξης αυτών στα κέντρα του ΣΞ, τα οποία διαθέτουν μόνιμα τοποθετημένο στρατιωτικό προσωπικό για την εκπαίδευση, θα έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση όλων των πολεμικών πλοίων και των υπηρεσιών του ΠΝ με προσωπικό καθώς και την εξοικονόμηση αρκετών χρημάτων σε ετήσια βάση,
3)Θα εκλείψει το αίσθημα αδικίας μεταξύ των στρατευσίμων που υπηρετούν σήμερα στον ΣΞ και αυτών που υπηρετούν στο ΠΝ-ΠΑ αφού οι περισσότεροι στρατεύσιμοι εν τέλει θα υπηρετούν στον ΣΞ.
4)Έτσι πλέον ο κάθε στρατεύσιμος δεν θα σκουπίζει, κουβαλάει και θα κάνει υπηρεσίες μόνο αλλά θα λαμβάνει ουσιαστική εκπαίδευση και θα αποκομίζει στρατιωτικές εμπειρίες που θα καταστούν απόλυτα χρήσιμες μελλοντικά όταν αυτές χρειαστούν, η ουσία της Στρατιωτικής θητείας δλδ.
Η θητεία δεν πρέπει να ισχύει μόνο στα χαρτιά, ότι δλδ ένας άνθρωπος έβαλε μια στολή για 1 χρόνο ή 9 μήνες χωρίς να έχει μάθει τίποτα, άλλα να έχει αποκομείσει χρήσιμα πράγματα αυτό το χρονικό διάστημα.
Εν κατακλείδι, όλοι οι στρατεύσιμοι (ΣΞ-ΠΝ-ΠΑ) να κατατάσσονται σε κάποιο Κέντρο Κατάταξης του ΣΞ, προκειμένου να λαμβάνουν ουσιαστική εκπαίδευση και εν συνεχεία να μετατάσσονται και να μετατίθενται στον Κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων που θα ανήκουν για την περαιτέρω θητεία τους.
Κατάταξη όλων των στρατευσίμων (ΣΞ-ΠΝ-ΠΑ) στα Κέντρα Κατάταξης του ΣΞ προκειμένου να περνάνε όλοι, μηδενος εξαιρουμένου, από την Βασική Εκπαίδευση αλλά και το Σχολείο Μαχητή προκειμένου να εισέρχονται άμεσα όλοι στην φιλοσοφία των Ενόπλων Δυνάμεων και εν συνεχεία να μετατάσσονται και να μετατίθενται οι στρατεύσιμοι του ΠΝ και της ΠΑ σε υπηρεσίες του Κλάδου τους.
Παρακαλώ για τους Ι5 δηλαδή με ψυχικά νοσήματα που πήραν ήδη τρεις αναβολές να μην ισχύσει το νέο νομοσχέδιο
Ευχαριστώ
• Υποχρεωτική στράτευση ως πολιτική, όχι ως εθνική ανάγκη
Η ρύθμιση καθιστά υποχρεωτική τη στράτευση για όλους άνδρες (και εν δυνάμει γυναίκες αν εγκριθεί εθελοντική θητεία), χωρίς διακρίσεις ακόμα και για όσους έχουν κοινωνικές, οικονομικές ή υγειονομικές δυσκολίες — εκτός από ειδικές, σπάνιες εξαιρέσεις. Αυτό σημαίνει ότι η δημόσια πολιτική μετατρέπεται σε παλαιάς κοπής μηχανισμό εθνικής υποχρέωσης, χωρίς να λαμβάνει υπόψη κοινωνικές πραγματικότητες — με ρίσκο να μετατραπεί η θητεία σε εργαλείο πίεσης και κοινωνικού ελέγχου.
• Μαζική, αυτοματοποιημένη καταγραφή και παρακολούθηση πολιτών
Η χρήση μηχανογραφικών αρχείων (ΜΑΚ, ΑΣΥΣΕΔ), η υποχρέωση συνεχούς ενημέρωσης στοιχείων, η δυνατότητα επιβολής πρόσθετης «στρατιωτικής υποχρέωσης» σε περίπτωση παράλειψης — όλα δείχνουν μια προσπάθεια εντατικής κρατικής καταγραφής των πολιτών. Αυτό δεν είναι απλώς στρατολογία — είναι συστηματική μετατροπή πολιτών σε δεδομένα, με συνεχή και δια βίου ρύθμιση της παρουσίας τους στο κράτος.
• Ποινικοποίηση της πολιτικής επιλογής και ιδεολογικής/θρησκευτικής διαφοράς
Η δυνατότητα αποφυγής στράτευσης περιορίζεται σε ελάχιστες περιπτώσεις (σοβαρή αναπηρία, βαριά υγεία, τυπικές εξαιρέσεις), ενώ ακόμα και η διαδικασία απαλλαγής ή αναβολής εξαρτάται από γραφειοκρατικές και αυστηρές υγειονομικές κρίσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, όποιος δεν «χωράει» στα δεσμευμένα κριτήρια αντιμετωπίζεται ως ανυπότακτος ή λιποτάκτης — όχι ως πολίτης με δικαίωμα κρίσης, συνείδησης ή κοινωνικής δυσχέρειας.
• Στρατιωτική θητεία ως κοινωνικός εκβιασμός — όχι επιλογή
Η διάρκειά της (6, 9 ή 12 μήνες) και η υποχρεωτικότητα καθιστούν τη θητεία ως βαρύ κοινωνικό βάρος — για νέους που πιθανώς σπουδάζουν, εργάζονται, έχουν οικογένεια. Δεν υπάρχει πραγματική πρόνοια για επαγγελματική συνέχεια, κοινωνική στήριξη ή αναγνώριση της θητείας ως κοινωνικής προσφοράς με ρεαλιστικά κίνητρα. Αντίθετα, η ρύθμιση μοιάζει περισσότερο με υποχρέωση-αγγαρεία, χωρίς αναλογική ανταμοιβή.
• Επέκταση στοχευμένης επιτήρησης: από την εφηβεία έως τα 60+
Η καταγραφή ξεκινά από τα 18 χρόνια (με απογραφή στα μητρώα) και η υποχρέωση στράτευσης — ή εφεδρείας — εκτείνεται έως τα 45 ή 60 έτη, ανάλογα με το στάδιο.
Αυτό σημαίνει ότι η πολιτεία θεωρεί τους πολίτες ως «διαθέσιμο στρατιωτικό δυναμικό» για δεκαετίες — όχι ως ελεύθερους ανθρώπους με δικαίωμα προσωπικής και κοινωνικής πορείας.
• Ελάχιστες νομικές ή κοινωνικές εγγυήσεις — πειθαρχία και καταναγκασμός
Οι όποιες ιατρικές, κοινωνικές ή ιδεολογικές εξαιρέσεις δεν αντισταθμίζουν το συνολικό καθεστώς υποχρέωσης, πίεσης και επιτήρησης. Η διάσταση δεν είναι στρατιωτική ανάγκη, αλλά κράτους εξουσίας που θεωρεί ως δεδομένο ότι κάθε πολίτης είναι — και πρέπει να είναι — διαθέσιμος για στρατιωτική χρήση.
Εντελώς απαράδεκτη η στοχοποίηση των ψυχικά νοσούντων στρατεύσιμων. Να ανακληθεί άμεσα το αναχρονιστικό αυτό άρθρο που θα οδηγήσει σε οικονομική, ψυχολογική και ηθική εξουθένωση των ψυχικά ασθενών νέων.
Μελετώντας τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν την πιστοποίηση ψυχικών παθήσεων, την αναβολή κατάταξης και την απαλλαγή από την στρατιωτική θητεία, θα ήθελα να επισημάνω ότι ορισμένες διατάξεις εισάγουν σοβαρές αποκλίσεις από τις αρχές της συνταγματικής ισότητας, της αναλογικότητας, της προστασίας της υγείας και της απαγόρευσης των διακρίσεων.
Η Ελλάδα είναι χώρα με υψηλή ψυχική νοσηρότητα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη χρήση αντικαταθλιπτικών, υψηλά ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, καθώς και αύξηση/επιδείνωση ψυχικών διαταραχών, ιδιαίτερα μετά την πανδημία. Η αυστηροποίηση των διαδικασιών για τα ψυχικά νοσήματα ενισχύει το ήδη υπάρχον κοινωνικό στίγμα.
Η διαφοροποίηση του ανώτατου ορίου αναβολών μεταξύ παθολογικών παθήσεων (2 έτη) και ψυχικών παθήσεων (5 έτη) δεν προκύπτει επιστημονικά ούτε συνοδεύεται από τεκμηρίωση. Η εφαρμογή αυτής της διάκρισης παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας (Άρθρο 25 Συντ.), επιβάλλοντας επιλεκτικά υπερδιπλάσια χρονική αναβολή σε βάρος μόνο των Ι5Ψ. Η πενταετής διαδικασία επανεξετάσεων στερεί από τον πολίτη την δυνατότητα έκδοσης στρατολογικής κατάστασης και περιορίζει την συμμετοχή στην εργασία, αντιβαίνοντας στο άρθρο 5 §1 Συντ.
Η απαίτηση να τεκμηριωθεί ψυχική νόσος για περίοδο 5 ετών δεν συνάδει με την φύση των ψυχικών διαταραχών, οι οποίες έχουν κυμαινόμενη ένταση, οξεία ή υποτροπιάζουσα μορφή. Η πενταετία είναι αυθαίρετη σε σχέση με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα ψυχιατρικής διάγνωσης (ICD 10/11, WHO, DSM-5-TR, APA).
Η απαίτηση προσκόμισης γνωμάτευσης ΚΕΠΑ, διαδικασία η οποία αφορά την πιστοποίηση αναπηρίας και όχι την στρατολογική καταλληλότητα, συνεπάγεται συλλογή και διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων υγείας χωρίς ιατρική αναγκαιότητα, παραβιάζοντας το άρθρο 5 §5 Συντ. και τις απαιτήσεις του GDPR. Η υποχρεωτική προσφυγή στα ΚΕΠΑ για στρατολογικούς λόγους είναι δυσανάλογη, υπερβαίνει τον αναγκαίο σκοπό, επιβαρύνει ένα θεσμό που ήδη υπολειτουργεί, και δημιουργεί μόνιμη καταχώρηση αναπηρίας σε πολίτες που ενδέχεται να μην είναι σύμφωνοι με αυτή την καταγραφή (Άρθρο 2 §1 Συντ.)
Το νομοσχέδιο εισάγει σαφή υποβάθμιση της ισχύος των ιδιωτικών ψυχιατρικών γνωματεύσεων, παρά το άρθρο 5 Ν. 3418/2005, όπως τροποποιήθηκε από το 6 Ν. 3627/2007, που ορίζει ότι όλες οι ιατρικές γνωματεύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, έχουν ίδια νομική ισχύ έναντι του δημοσίου. Η διάκριση αυτή είναι νομικά άκυρη και εισάγει αδικαιολόγητη απαξίωση του ιδιώτη ιατρού, αγνοώντας και την σημασία της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενή και θεράποντος ιατρού, η οποία απαιτεί χρόνο, σταθερότητα και γνώση της ατομικής πορείας του ασθενή. Οι διαγνώσεις δεν μπορούν να εκδοθούν αξιόπιστα από τυχαίο ή προσωρινό γιατρό, καθώς αυτό υπονομεύει τόσο την ακρίβεια της εκτίμησης όσο και την ψυχική ασφάλεια του ασθενή.
Στη νομολογία του ΕΔΔΑ (Placì v. Italy, 2024) επισημαίνεται ότι οι διαδικασίες στρατολογικής απαλλαγής που αφορούν την ψυχική υγεία πρέπει να είναι αναλογικές, να μην επιβαρύνουν υπέρμετρα τον πολίτη και να μην δημιουργούν διαρκείς πρακτικές ή διοικητικές δυσχέρειες. Η διαφορετική και δυσμενέστερη μεταχείριση των ψυχικών παθήσεων συνιστά έμμεση διάκριση κατά παράβαση του άρθρου 21 Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ και παραβιάζει σειρά διατάξεων CRPD (άρθρα 2, 3, 5, 19), τις οποίες η Ελλάδα έχει κυρώσει με τον Ν. 4074/2012.
Ο Ν. 2071/1992 «Εκσυγχρονισμός και οργάνωση συστήματος υγείας» ορίζει την εκούσια και ακούσια νοσηλεία. Σύμφωνα με το άρθρο 94, εκούσια νοσηλεία σημαίνει εισαγωγή και παραμονή με την συγκατάθεση του ασθενή. Στην πράξη, όμως, η έννοια της «συγκατάθεσης» υπονομεύεται όταν η νομοθεσία συνδέει την άρνηση νοσηλείας με αρνητικές συνέπειες, όπως την αυτόματη στράτευση. Σε τέτοιες περιπτώσεις η επιλογή του ασθενή δεν είναι πραγματικά ελεύθερη, καθιστώντας τον χαρακτηρισμό «εκούσια» παραπλανητικό.
Για όλους αυτούς τους λόγους, θεωρώ αναγκαία την απόσυρση ή την ριζική αναδιατύπωση των διατάξεων, ώστε να εξασφαλιστεί η συνταγματική ισότητα, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των ασθενών, η προστασία της ψυχικής υγείας, η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και η λειτουργική αποτελεσματικότητα της διαδικασίας.
Ελένη Κατσιμίχα
Η παράγραφος 10 του άρθρου 242 του προτεινόμενου νομοσχεδίου προβλέπει ότι οι πολίτες που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 193 μπορούν να υποβάλουν αίτηση έως την 31η Δεκεμβρίου 2028 για να υπαχθούν στο άρθρο 25 του Ν. 3421/2005, όπως ίσχυε πριν την κατάργησή του.
Ωστόσο, η επιλογή της συγκεκριμένης προθεσμίας προκαλεί σημαντικό προβληματισμό σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη δικαιολόγηση της.
Η συγκεκριμένη προθεσμία δεν φαίνεται να εξυπηρετεί πλήρως τις ανάγκες των πολιτών που ζουν στο εξωτερικό και έχουν ήδη προχωρήσει σε σημαντικές αποφάσεις, οι οποίες αφορούν τόσο τη διαβίωση όσο και την επαγγελματική τους σταδιοδρομία.
Πολλοί Έλληνες αποφάσισαν να μεταναστεύσουν λόγω των δύσκολων οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Αυτή η απόφαση δεν ήταν απλώς μία προσωρινή επιλογή, αλλά μια στρατηγική αλλαγή στη ζωή τους, η οποία περιελάβανε και σοβαρές επαγγελματικές προοπτικές. Πολλοί από αυτούς σπουδάζουν σε κορυφαία εκπαιδευτικά ιδρύματα, δίνοντας ώθηση στη γνώση και την καινοτομία, ενώ άλλοι έχουν καταφέρει να αναρριχηθούν σε ηγετικές θέσεις σε μεγάλες διεθνείς εταιρείες. Όλοι αυτοί οι πολίτες, έχοντας διαμορφώσει τη ζωή τους στο εξωτερικό, συχνά είναι δεσμευμένοι σε μακροχρόνια οικονομικά προγράμματα, όπως τα στεγαστικά δάνεια, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την επιστροφή τους στην Ελλάδα.
Η προτεινόμενη διάταξη του νομοσχεδίου φαίνεται να έχει έναν δαιμονικό και τιμωρητικό χαρακτήρα, επιβάλλοντας αναδρομικά πιο αυστηρούς όρους στους πολίτες που ενήργησαν με βάση ένα διαφορετικό νομικό πλαίσιο. Αυτό δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την επιστροφή των Ελλήνων του εξωτερικού στην πατρίδα τους και δημιουργεί έντονο αίσθημα αδικίας. Η πιθανότητα επιστροφής στη χώρα και η αναζήτηση ευκαιριών για τους νέους ανθρώπους της διασποράς καθίσταται όλο και πιο μακρινή, καθώς οι αποφάσεις που έχουν πάρει επηρεάζονται από τις συνθήκες της χώρας υποδοχής και τις οικονομικές τους δεσμεύσεις.
Σύμφωνα με το άρθρο 25 του Ν. 3421/2005, οι Έλληνες του εξωτερικού γνώριζαν ότι για να θεωρηθούν μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, έπρεπε να πληρούν μία από τις εξής δύο προϋποθέσεις:
1)Να έχουν ζήσει 11 συνεχόμενα χρόνια στο εξωτερικό με κύρια και μόνιμη εγκατάσταση, ή
2)Να έχουν ζήσει 7 συνεχόμενα χρόνια στο εξωτερικό με βιοποριστική εγκατάσταση και κατοικία.
Με βάση αυτές τις προϋποθέσεις, οι πολίτες είχαν τη δυνατότητα να οργανώσουν τη ζωή τους και να λάβουν αποφάσεις για τη μελλοντική τους πορεία με έναν καθορισμένο χρονικό ορίζοντα.
Ωστόσο, με την ισχύουσα διατύπωση της μεταβατικής διάταξης και την προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 2028, ανακύπτει πρόβλημα για όσους άρχισαν τη διαμονή τους στο εξωτερικό πριν την ψήφιση του νέου νόμου. Η προθεσμία αυτή δεν επαρκεί για να καλύψει τον απαιτούμενο χρόνο των 11 ετών που προέβλεπε το άρθρο 25 του Ν. 3421/2005.
Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαίο και δίκαιο η μεταβατική διάταξη να παραταθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2036, έτσι ώστε να καλύψει πλήρως τον ενδεκαετή χρονικό ορίζοντα που είχε θεσπιστεί από το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο.
Η προτεινόμενη παράταση θα διασφάλιζε τη θεμελιώδη αρχή της συνέχειας του δικαίου, η οποία απαιτεί την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών που βασίστηκαν καλόπιστα στις ρυθμίσεις που ίσχυαν κατά την περίοδο των επιλογών τους.
Μια τέτοια ρύθμιση θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη στους πολίτες, αποτρέποντας την αίσθηση ότι οι προσπάθειες τους στο εξωτερικό τιμωρούνται αναδρομικά από το κράτος.
Θα παραθέσω κάποια σχόλια-προβληματισμούς για τα άρθρα 205, 208, ενώ έπειτα θα εκφράσω τις σκέψεις μου για την εναλλακτική υπηρεσία και το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης. Πιο συγκεκριμένα,
Άρθρο 205
«Στις γνωματεύσεις ακαταλληλότητας των αρμοδίων υγειονομικών επιτροπών αναγράφεται αν υπάρχει πιθανότητα ή όχι βελτίωσης ή ίασης της πάθησης. Αν υπάρχει πιθανότητα βελτίωσης ή ίασης της πάθησης, αναγράφεται υποχρεωτικά και η πιθανή ημερομηνία βελτίωσης ή ίασης.»
Πώς είναι εφικτό να προβλέψει ακόμα και ένας ιατρός πιθανή ημερομηνία βελτίωσης ή ίασης μιας πάθησης; Επίσης, τί προβλέπεται σε περίπτωση λανθασμένης-μη έγκυρης διάγνωσης;
Ακόμα και αν υπάρχει περίπτωση βελτίωσης μιας πάθησης, πώς διασφαλίζεται ότι είναι απόλυτα ασφαλής η επιλογή να υπηρετήσει μελλοντικά στις ένοπλες δυνάμεις;
Άρθρο 208
«Το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία δικαιούνται πρόσβαση στις πρόσφορες και αναγκαίες για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους πληροφορίες, που είναι καταχωρημένες στον ιατρικό φάκελο του κάθε παραπεμπομένου, με τη συνδρομή ιατρού μέλους της εκάστοτε αρμόδιας ΕΔΥΨΕ.»
Ποια είναι η διαδικασία άρσης του ιατρικού απορρήτου; Με τι κριτήρια αίρεται το ιατρικό απόρρητο;
Για την αντίρρηση συνείδησης:
Αν στρέψουμε το βλέμμα στο παρελθόν και στο σήμερα και δούμε τα δεινά που έχουν προκαλέσει στην ανθρωπότητα οι συνεχείς πόλεμοι και η βία, θα πρέπει να αναρωτηθούμε τι κάνουμε ως κράτος σε τοπικό και διεθνές επίπεδο για την διασφάλιση της ειρήνης και της ουσιαστικής άμυνας της χώρας. Είναι ο στρατός η μόνη λύση, η αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, η εθελοντική στρατιωτική υπηρεσία γυναικών; Είναι μήπως επιφανειακές και πρόσκαιρες λύσεις, χωρίς μελλοντικές βλέψεις για την σύναψη ειρηνικών σχέσεων;
Η έντονη στρατικοποίηση φόβο και αναταραχή προκαλεί παρά αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας.
Για την εναλλακτική υπηρεσία:
Η εναλλακτική υπηρεσία συνεχίζει να διατηρεί τον τιμωρητικό χαρακτήρα της, αν λάβουμε υπόψιν τη χαμηλή μηνιαία χρηματική αποζημίωση, την μη παροχή στέγασης και σίτισης (με κρατική μέριμνα και όχι υπ’ ευθύνη του εκάστοτε φορέα), την αναγκαστική απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας, την 15μηνη θητεία, έναντι της 12μηνης στρατιωτικής, καθώς και την αμφισβητήσιμη ποιοτικά κοινωνική προσφορά.
Η εναλλακτική θα μπορούσε να αποτελέσει μία ειρηνική δίοδο- πρόταση για την προάσπιση της άμυνας της χώρας μέσα από την προσπάθεια μιας ουσιαστικής κοινωνικής προσφοράς, που στόχο θα είχε την γεφύρωση σχέσεων μεταξύ χωρών και την επαφή ανθρώπων διαφορετικών πολιτισμικών και κοινωνικών καταβολών. Μία ιδέα-πρόταση που θα μπορούσε να συζητηθεί περαιτέρω εφόσον τεθεί επί τάπητος η βελτίωση των συνθηκών της εναλλακτικής υπηρεσίας.
Μία εναλλακτική κοινωνική θητεία θα μπορούσε επιπλέον να γίνει σε τοπικό επίπεδο, με δράσεις που προωθούν την ειρηνική συνύπαρξη, όπως πχ εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη μη βίαιη επικοινωνία και την υλοποίηση συλλογικών έργων που θα προάγουν το ευ ζην της κοινότητας στην οποία εκπληρώνει κάποιος την εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία.
Επίσης, κάτι πολύ σημαντικό είναι η γνωστοποίηση της επιλογής της εναλλακτικής υπηρεσίας στο έντυπο που λαμβάνουν οι μαθητές στο σχολείο. Είναι θεσμοθετημένο και αναφαίρετο το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης, επομένως όποιος για ιδεολογικούς-θρησκευτικούς λόγους δεν προτίθεται να υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις, πρέπει να γνωρίζει πως έχει και αυτή την επιλογή.
Η αλήθεια είναι ότι οι όροι της εναλλακτικής υπηρεσίας σήμερα είναι δυσμενείς και είναι λογικό κάποιος να μην μπορεί να την επιλέξει (πχ εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών, ιδεολογικών πεποιθήσεων). Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να τεθεί το ζήτημα μιας ουσιαστικής εναλλακτικής υπηρεσίας με κοινωνικό αντίκτυπο και έργο.
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΧΩΡΙΣ ΗΛΙΚΙΑΚΟ ΟΡΙΟ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΝΣΤΕΣ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΝΑΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΑΔΕΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΤΑΝ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ.
Προτεινω στην παραγραφο 1 του αρθρου 223 να γινει η εξης αντικατασταση:
Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.Ενω οσοι απεκτησαν την Ελληνκη Ιθαγενεια με οποιαδηποτε διαδικασια προβλεπεται απο την Νομοθεσια για την Κτηση της Ελληνικης Ιθαγενειας απο Αλλογενεις Αλλοδαπους και απο Ομογενεις Αλλοδαπους και πριν την αποκτηση της ηταν ειτε κατοχοι οποιουδηποτε Τιτλου Νομιμης Διαμονης και Εργασιας στην Ελλαδα ειτε κατοχοι Ειδικου Δελτιου Ταυτοτητας Ομογενους και εφοσον τουλαλαχιστον για τρια συνεχομενα ετη ειτε για περισσοτερα συνεχομενα ετη πριν την αποκτηση της Ελληνικης Ιθαγενειας ηταν μονιμοι κατοικοι Ελλαδας,χωρις κανενα ηλικιακο περιορισμο μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.
Ενω για τους Ελληνες μεταναστες εως τωρα οι οποιοι για επτα συνεχομενα ετη ειναι μονιμοι κατοικοι για παραδειγμα στις Δυτικοευρωπαϊκές χωρες , στην Αμερικη και την Αυσταραλια υπηρξε η προβλεψη για αναβολη αοριστου χρονου η οποια και για οσους συμπληρωσαν τα επτα συνεχομενα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο και προλαβαν και εκαναν αιτηση και οσοι θα προλαβουν μεχρι 31 Δεκεμβριου 2025 η αναβολη αοριστου χρονου θα ισχυει ακομη με βαση την προηγουμενη Νομοθεσια, καθως απο 1Ιανουαριου 2026 καταργειται μονο η δυνατοτητα του αιτηματος για τους Ελληνες Πολιτες που συμπληρωνουν επτα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο ,τωρα λοιπον οσοι Ελληνες Πολιτες λοιπον μεσα στο 2025 και τα προηγουμενα ετη εχουν λαβει αναβολη αοριστου χρονου με βαση τα επτα ετη συνεχομενης διαμονης στο εξωτερικο θα συνεχισουν να την εχουν και απο το νεο ετος 2026 και μετα με μοναδικο ορο να μην κατοικησουν μονιμα στην Ελλαδα καποια στιγμη στο μελλον.Αυτοι οι Ελληνες Πολιτες οταν αποκτουν Υπηκοοτητα στις χωρες διαμονης τους και γινονται για παραδειγμα Πολιτες Βρετανοι ειτε Ολλανδοι ειτε Αμερικανοι ειτε Αυστραλοι ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ.Ενω εμεις εδω στην Ελλαδα απο την αλλη υποχρεωνουμε σε Στρατιωτικη Θητεια τους μεταναστες που ζουν και εργαζονται στην Ελλαδαι οταν γινουν Ελληνες Πολιτες και Πολιτες της Ευρωπαικης Ενωσης ταυτοχρονα, και ετσι αναγκαζονται να σταρτολογηθουν επι ισοις οροις με τον γηγενη πλυθυσμο.
Παραδειγμα ενας μεταναστης 30 ετων με καταγωγη απο το Μπαγκλαντες ο οποιος κατοικει μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα για τουλαχιστον δεκαπεντε χρονια ειναι παντρεμενος εχει δυο παιδια με την συζυγο του και θελει να γινει συμφωνα με την Νομοθεσια Ελληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης θα πρεπει για δωδεκα ειτε για εννια μηνες να βρισκεται εκτος οικογενειακων υποχρεωσεων,συμμετοχης στο οικογενειακο εισοδημα και μακρια απο την ανατροφη των παιδιων του δηλαδη να περασει την διαδικασια της στρατολογησης επι ισοις οροις με εναν Ελληνα 23 χρονων τελειοφοιτο Πανεπιστημιου ο οποιος ειναι αγαμος δεν εχει οικογενειακες υποχρεωσεις που εχει και τους δυο γονεις του Δημοσιους Υπαλληλους.Γιατι αυτος ο μεταναστης και οποιοσδηποτε μεταναστης οταν γινονται Ελληνες Πολιτες να μην εχουν τουλαχιστοςν την δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων τους υποχρεωσεων. Αλλο παραδειγμα ενας μεταναστης 36 ετων με καταγωγη απο την Γεωργια κατοικει τουλαχιστον εικοσι χρονια μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα ο οποιος ειναι παντρεμενος και εχει ενα παιδι με τη συζηγο του αποκτα την Ελληνικη Ιθαγενεια γινεται Ελληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης ναι μεν του δινει το Νομοσχεδιο αυτο την δυνατοτητα εξαμηνης θητειας αλλα και παλι αυτος ο ανθρωπος θα πρεπει για εξι μηνες να μην συμμετεχει στο οικογενειακο εισοδημα και στην ανατροφη του παιδιου του.Γιατι και σε αυτη την περιπτωση δεν υπαρχει δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων.
Σωστο,ηθικο,ορθο και δικαιο ειναι: ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΒΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΟΛΔΑΒΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΙΝΔΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΦΡΙΚΑΝΟΣ ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ ΟΠΟΙΑ ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΧΩΡΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΟΤΑΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ θα επρεπε να τους δινονταν η δυνατοτητα αιτηματος εφοσον το επιθυμει καποιος απο αυτους τους ανθρωπους για Απαλλαγη για ανθρωπιστικους και κοινωνικους λογους ειτε αιτηματος εφοσον το επιθυμει καποιος απο αυτους και για Αναβολη αοριστου χρονου,αλλιως εαν καποιος το επιθυμει μπορει να υπηρετησει στρατιωτικη θητεια. Δυνατοτητα αιτηματος για Απαλλαγη ειτε για Αναβολη αριστου χρονου το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας δεν τους δινει ας τους δωσει λοιπον τουλαχιστον την δυνατοτητα της εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων χωρις κανενα ηλικειακο οριο.
Αφου το ποσο εξαγορας απο 1 Ιανουαριου 2026 θα ειναι 1.500 ευρω για καθε μηνα θητειας εαν το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας εφαρμοσει αυτην εδω την προταση για δυνατοτητα εξαγορα της στρατιωτικης θητειας στους μεταναστες που αποκτουν την Ελληνικη Ιθαγενεια χωρις κανενα ηλικειακο οριο αυτο θα σημαινει και επιπλεον χρηματα στον κρατικο προυπολογισμο.
Ενοειται οτι η δυνατοτητητα εξαγορας των στρατιτικων υποχρεωσεων χωρις ηλικιακο περιορισμο πρεπει να αφορα ολους τους μεταναστες που αποκτουν την Ελληνικη Ιθγενεια εγγαμους και αγαμους ,παρολο που αναφερθηκα σε πραδειγματα πιο πανω με οικογενειαρχες δηλαδη με εγγαμους μεταναστες.
Το νομοσχέδιο είναι ξεκάθαρα αναχρονιστικό και παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα που κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα ή τις διεθνείς συμβάσεις. Σε όλες τις χώρες της ΕΕ και σε άλλα κράτη με υποχρεωτική θητεία (Νότια Κορέα, Ισραήλ, Ελβετία κ.ά.), υφίσταται απαλλαγή από την υποχρέωση στράτευσης για λόγους υγείας — σωματικής ή ψυχικής. Διαταραχές όπως η κατάθλιψη, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κ.ά. συνιστούν νόμιμους λόγους απαλλαγής, καθώς τα άτομα αυτά δεν μπορούν να λειτουργήσουν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα σε στρατιωτικό ή ομαδικό περιβάλλον, ούτε για τον εαυτό τους ούτε για τους άλλους. Ως άτομο που πάσχει από χρόνια αγχώδη διαταραχή με φοβικούς συντελεστέ, ποιος μου εγγυάται ότι δεν θα πάθω κάποια άσχημη κρίση ή κάτι πιο σοβαρό; Θα πάρετε εσείς την ευθύνη για ότι μου συμβεί;
Θα επικεντρωθώ στο κομμάτι της ψυχικής υγείας (άρθρα 183, 208, 211):
• Γίνεται διάκριση μεταξύ σωματικής και ψυχικής υγείας. Με το πρώτο να χρειάζεται 2 χρόνια αναβολές, ενώ τα ψυχικά νοσήματα 5 χρόνια (+ πιστοποίηση αναπηρίας). Έτσι, θεωρείται ότι οι άνθρωποι με ψυχικά νοσήματα είναι υποδεέστεροι.
• Αυτομάτως θεωρείτε τα άτομα με ψυχικά νοσήματα, ύποπτους για πλαστά Ι5. Αυτό είναι μια τιμωρητική πρακτική, η οποία θα επιδεινώσει έξτρα τη ψυχική μας υγεία.
• Με την υποτίμηση της γνωμάτευσης του ιδιώτη γιατρού, θεωρείται ότι ο ψυχίατρος του δημοσίου νοσοκομείου και η επιτροπή, είναι ικανότεροι να βγάλουν πόρισμα για την ψυχική μας υγεία σε 10 λεπτά από τη χρόνια παρακολούθηση από ιδιώτη γιατρό.
• Οι εταιρείες ζητάνε πιστοποιητικά στρατιωτικής κατάστασης. Επομένως, θα βλέπουν ότι η αναβολή μπορεί να λήγει σε σύντομο χρονικό διάστημα, και για αυτό το λόγο να μην μας προσλάβουν, φοβούμενες ότι δεν μπορούν να επενδύσουν σε εμάς. Καταλαβαίνετε το αντίκτυπο αυτού; Ότι για 5 έτη θα βρισκόμαστε σε μια εργασιακή ανασφάλεια; Οτι μπορεί να μείνουμε άνεργοι λόγω αυτού; Σε συνδυασμό προφανώς με την επιδείνωση που θα έχει αυτό στη ψυχική μας υγεία;
• Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη, να μπουν στα στρατόπεδα άτομα με ψυχικά νοσήματα και να κάνουν κακό στον εαυτό τους ή στους τριγύρω τους; Θα πάρετε αυτό το ρίσκο; Θέλετε να ανέβουν και άλλο τα ποσοστά αυτοκτονίας;
• Απαιτείται η πιστοποίηση αναπηρίας, μάλιστα. Δηλαδή με αγχώδη διαταραχή/ κατάθλιψη θα κριθούμε ανάπηροι; Προβλέπεται αυτό; Και αν αυτά τα ψυχικά νοσήματα δεν αρκούν για επαρκή ποσοστά αναπηρίας, τι γίνεται; Θα μας βάλετε στα στρατόπεδα; Πέρα, από την ασάφεια που υπάρχει σχετικά με την αναπηρία, απαραίτητο ποσοστό και τη διαδικασία αυτή, με αυτό τον τρόπο αυξάνεται και άλλο το στίγμα απέναντι στις ψυχικές ασθένειες, και είστε ικανοί να μας κρίνετε ανάπηρους. Ανήκουστο.
• Δηλαδή θεωρείτε, ότι η κατάθλιψη μπορεί να χρήζει εκούσια νοσηλεία; Πως θα μας επηρεάσει αυτό; Δεν μπορείτε να δείτε το ρίσκο της νοσηλείας και της επιπλέον επιπτώσεις της, πάνω σε άτομα με ψυχικά νοσήματα; Αλλιώς ανυποταξία… σέβεται αυτό την ελεύθερη συναίνεση σε ιατρικές πράξεις; Αμφιβάλλω.
• Μιλάμε για ψυχικά νοσήματα, όπως κατάθλιψη, αγχώδη διαταραχή, κρίσεις πανικού, κοινωνικό άγχος κ.α. Όλη αυτή η ταλαίπωρη συναισθηματικά διαδικασία, αυτό που θα καταφέρει, θα είναι να επιδεινώσει την κατάσταση μας. Προσωπικά, έχω διαγνωστεί με αγχώδη διαταραχή, έχω ιστορικό κρίσεων πανικού, έχω περάσει καταθλιπτικά επεισόδια, και στην ανακοίνωση αυτού το νομοσχεδίου και μόνο, έχω αϋπνίες, έχω ήδη πάθει μερικές κρίσεις άγχους και φοβάμαι πως προβλέπονται και άλλες. Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι θα πάθω μέσα στο στρατόπεδο… Σας ευχαριστώ για αυτό, από τα βάθη της καρδιάς μου. ΤΟ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ, ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΠΟΣΥΕΡΕΤΕ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΚΑΙ ΝΑ ΑΦΗΣΕΤΕ ΤΟ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΥΣΤΗΜΑ.
Ως Μόνιμος Κάτοικος Εξωτερικού (ΜΚΕ) για βιοποριστικούς λόγους από το 2023 και έπειτα, θα ήθελα να καταθέσω τις ακόλουθες παρατηρήσεις και προβληματισμούς σχετικά με το προτεινόμενο νομοσχέδιο:
1. Η πλειονότητα των ΜΚΕ δεν εγκατέλειψε τη χώρα για την αποφυγή της στρατιωτικής θητείας, αλλά λόγω επαγγελματικών ευκαιριών που θεωρούνταν ανέφικτες στο ελληνικό περιβάλλον. Η πραγματικότητα αυτή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση επηρεάζει τους Έλληνες του εξωτερικού. Το άρθρο 193 είναι εξαιρετικά περιοριστικό και υπάρχει πλήρης απουσία Μεταβατικής Διάταξης για τους μόνιμους κατοίκους εξωτερικού.
2. Αναφορικά με την παράγραφο 6 του άρθρου 242, οι νέοι που έχουν φύγει από τη χώρα από το 2021 και μετά καλούνται να αναπροσαρμόσουν τη ζωή τους και να υπαχθούν στις αυστηρότερες ρυθμίσεις του νέου νομοσχεδίου. Η επιλογή της 31.12.2028 ως καταληκτικής ημερομηνίας για την απόκτηση της ιδιότητας ΜΚΕ βάσει των προϊσχυουσών διατάξεων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: ποια είναι τα κριτήρια που οδήγησαν στον καθορισμό της συγκεκριμένης ημερομηνίας; Για ποιο λόγο δεν λαμβάνονται υπόψη όσοι αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στο εξωτερικό από το 2021 έως σήμερα;
Εφόσον κρίνεται αναγκαία μια τέτοια μεταρρύθμιση, ίσως θα ήταν ορθότερο να μην έχει αναδρομική ισχύ. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί μόνο σε όσους Έλληνες πολίτες ενηλικιώνονται μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Με τον τρόπο αυτό, το νέο πλαίσιο – αν και αυστηρότερο – θα επηρέαζε άτομα που δεν έχουν ήδη λάβει κρίσιμες αποφάσεις ζωής στη βάση του ισχύοντος καθεστώτος, όπως συμβαίνει με την πλειονότητα των ΜΚΕ.
3. Σχετικά με το άρθρο 221, ο περιορισμός της νόμιμης εισόδου και παραμονής των ανυποτάκτων εξωτερικού στις τέσσερις (4) ημέρες ετησίως είναι εξαιρετικά περιοριστικός και έχει, de facto, τιμωρητικό χαρακτήρα. Η διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου, που επιτρέπει παραμονή έως τριάντα (30) ημερών συνολικά ή τμηματικά, αποτελεί το ελάχιστο που μπορεί να γίνει, ιδίως εφόσον καταργείται το καθεστώς ΜΚΕ.
4. Επιπλέον, εάν θεωρείται ότι οι κάτοικοι του εξωτερικού αμείβονται καλύτερα και συνεισφέρουν σημαντικά στην ελληνική οικονομία μέσω της κατανάλωσης ως επισκέπτες, τότε η μείωση της νόμιμης παραμονής στις τέσσερις ημέρες θα έχει αρνητικές οικονομικές συνέπειες. Ουσιαστικά αποκλείονται οι επισκέψεις μεγαλύτερης διάρκειας, που στηρίζουν έμπρακτα την εστίαση, τον τουρισμό και την τοπική οικονομία.
5. Τέλος, ως προς τον στόχο της επιστροφής νέων από το εξωτερικό (brain gain), το νέο πλαίσιο είναι αμφίβολο εάν θα λειτουργήσει ενθαρρυντικά. Η Ελλάδα, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν είναι σε θέση να προσφέρει αντίστοιχες ή έστω συγκρίσιμες επαγγελματικές ευκαιρίες και συνθήκες εργασίας με αυτές χωρών της Κεντρικής Ευρώπης. Συνεπώς, είναι αμφίβολο εάν οι ΜΚΕ θα θεωρήσουν το προτεινόμενο νομοσχέδιο ως κίνητρο για επιστροφή και παραμονή στη χώρα.
6. Επιπλέον, είναι αναγκαία η ρητή πρόβλεψη ότι το πρόστιμο που επιβάλλεται σύμφωνα με τα άρθρα 218 και 219 λόγω ανυποταξίας ή λιποταξίας διαγράφεται αυτοδικαίως, μαζί με τις προσαυξήσεις του, σε κάθε περίπτωση κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος:
α) προβαίνει σε εξαγορά του υπολοίπου της στρατεύσιμης στρατιωτικής του υποχρέωσης,
β) προβαίνει σε αίτηση χορήγησης αναβολής κατάταξης, η οποία γίνεται δεκτή από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία και για όσο διατηρεί την αναβολή του· με τη λήξη της αναβολής, το πρόστιμο μπορεί να βεβαιώνεται εκ νέου,
γ) εκπληρώνει πλήρως τη στρατιωτική του υποχρέωση,
δ) λαμβάνει οριστική απαλλαγή από τη στρατολογική του υποχρέωση.
Με βάση τα παραπάνω, ζητώ να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες ζωής και οι πραγματικές ανάγκες των Μονίμων Κατοίκων Εξωτερικού, ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο δίκαιο, ρεαλιστικό και κοινωνικά ισορροπημένο.
Με το νομοσχέδιο για τη στρατιωτική θητεία, ο Υπουργός Άμυνας κ. Δένδιας κατά τα λεγόμενά του στοχεύει να μετατρέψει τη θητεία από αγγαρεία σε «θητεία ευκαιρία» ακολουθώντας το φινλανδικό μοντέλο (αν και μάλλον λοξοδρόμησε λίγο προς τη «θητεία τιμωρία» – των ψυχικά ασθενών και των κατοίκων του εξωτερικού).
Μιας και ο Υπουργός επικαλέστηκε το φινλανδικό μοντέλο και πολύς λόγος έχει γίνει για τα ψυχικά ζητήματα, αναζήτησα τι ισχύει στο φινλανδικό στρατό αναφορικά με αυτά.
Μπορείτε να διαβάστε τα πλήρη άρθρα παρακάτω – οι πηγές είναι το Yle (αντίστοιχη ΕΡΤ της Φινλανδίας) [1] και η σελίδα της κυβέρνησης της Φινλανδίας [2] (Valtioneuvosto):
[1] https://yle.fi/a/74-20124997
[2] https://valtioneuvosto.fi/en/-/1948673/mental-health-issues-are-among-the-most-common-reasons-for-interrupting-military-service
Κάποια αποσπάσματα με σύντομα σχόλια:
1) Οι ψυχικές ασθένειες είναι ο κύριος λόγος απαλλαγών στον Φινλανδικό στρατό:
In 2009, mental health and substance abuse were the reason for 39 percent of military service exemptions, while last year they accounted for around 56 percent of exemptions.cter pre-service health assessments implemented two decades ago to reduce service interruptions. Yle
2) Το 2023 το 25% των νέων έλαβε απαλλαγή από τον στρατό:
In 2023, nearly one in five men born in 2005 — around 5,600 young people — were exempted from military service. Yle
3) Σχόλιο στρατιωτικού γιατρού για την προσέγγιση της υγείας των φαντάρων και τις περιπτώσεις ψευδών ψυχικών ζητημάτων:
Dr. Kari-Pekka Helenius, a conscription doctor with nearly 30 years of experience […] explained: «The stricter pre-assessment process has led to longer discussions with young people about why military service may not be the best option for them,» Helenius said that he encounters many young men eager to serve but unable to do so due to health issues. […]. Conversations with these individuals can be long and emotionally charged, as they reconcile their willingness to serve with the realities of their health limitations. > Some young men seek excuses to avoid conscription, citing issues like mental health struggles or physical limitations such as back pain. In ambiguous cases, decisions about service eligibility are postponed for further evaluation. Helenius stressed that fabricated excuses are not a widespread issue, as such claims often reveal deeper, genuine challenges. Yle
4) Σχόλιο του Υπουργείου Άμυνας της Φινλανδίας για τα ζητήματα αυτά:
The fact that young people have more mental health issues than before is apparent also in the military service. Adjustment to a new daily routine and group work may also be challenging. We are constantly working on new ways to support and improve our conscripts’ well-being. However, the interruptions reflect societal phenomena that extend beyond the Defence Forces. Πηγή: Valtioneuvosto
5) Διαδικασία αναβολών υγείας στο φινλανδικό μοντέλο:
Το φινλανδικό μοντέλο διαθέτει τις εξής κλάσεις:
Κλάση Ε: Προσωρινή αναβολή για λόγους υγείας και προσαρμογής
Κλάση C: Απαλλαγή (μετά από μαξ 3 έτη αναβολών)
Παράθεση από https://intti.fi/en/-/1948673/varusmiespalveluksen-keskeytykset-edellisvuosien-tasoa
The greatest single reason for the discontinuation of service during the basic training phase is still mental health issues, such as problems with adjusting, anxiety, depression or intoxicants. The largest proportion of discontinuations take place during the first two weeks of the basic training phase.
Usually, a physician has proposed that the service class of the conscript whose service is being discontinued due to health reasons should be changed to class C or E. Class C means that the conscript is exempted from service during peacetime and class E means a temporary exemption from service for a maximum of three years.
6) BONUS: Επιδόματα στήριξης στο Φινλανδό φαντάρο
Στην Φινλανδία ένας φαντάρος λαμβάνει στήριξη από το κράτος για τη θητεία του με διάφορα επιδόματα για τα τρέχοντα έξοδα του:
Παράθεση από https://intti.fi/en/preparing-for-the-service:
The social security institution Kela pays conscript allowance for the person liable for military service undertaking conscript service and their immediate family for the duration of the service. You may apply for this allowance a month prior to starting your service. The conscript allowance includes
– Basic allowance
– Housing assistance
– Alimony provision assistance
– Special assistance
– Assistance covering the interests of student loans.
Σχόλιο επί του άρθρου 242 (Μεταβατικές Διατάξεις), παρ. 8
Η παρ. 8 του άρθρου 242 διατυπώνεται με τρόπο ασαφή ως προς το ποιοι θεωρείται ότι «έχουν υπαχθεί ή έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους» στις προϊσχύσασες διατάξεις του ν. 3421/2005. Δεν προσδιορίζονται σαφή κριτήρια (όπως ηλικία, στρατολογική κλάση ή στάδιο διαδικασίας) για τον προσδιορισμό των προσώπων που θα διέπονται από το προηγούμενο καθεστώς.
Προτείνεται να προστεθεί ρητή διευκρίνιση, ώστε να οριστεί ότι στο προϊσχύσαν πλαίσιο υπάγονται όσοι, μέχρι την προηγούμενη της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του παρόντος, έχουν ήδη συμπληρώσει το 18ο ή 19ο έτος της ηλικίας τους ή έχουν ενταχθεί σε συγκεκριμένη στρατολογική κλάση. Η προσθήκη αυτή θα αποτρέψει παρερμηνείες και διαφορετικές εφαρμογές από τις στρατολογικές υπηρεσίες, εξασφαλίζοντας σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου.
Διάβασα προσεκτικά τις δηλώσεις του κου Δένδια και τα άρθρα του νομοσχεδίου για τους Ανυπότακτους Εξωτερικού. Είμαι Έλληνας που υπηρέτησα 18 μήνες εκ των οποίων 12 μήνες στα σύνορα. Έχω να κάνω τα παρακάτω σχόλια
1. Ο κος Δένδιας θεωρεί οτι η πληοψηφία των νέων μας που αναγκάστηκαν να πάνε να εργαστούν στο εξωτερικό (εξαιτίας των πολιτικών που χρεοκόπησαν την Ελλάδα) το έκαναν για να αποφύγουν την στράτευση. Με βάση αυτό το σκεπτικό δικαιολογεί και την αυστηρότητα των νέων διατάξεων. Οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποίησε είναι προσβλητικοί για ένα σημαντικό κομάτι του Ελληνισμού. Το επιχείρημα δε, είναι παράλογο καθώς κανένας δεν πάει 7-11 χρόνια στην ξενιτιά για να αποφύγει 12 μήνες θητείας. Επιτέλους πρέπει να σεβόμαστε τους νέους μας που προσπαθούν να φτιάξουν την ζωή τους εργαζόμενοι σκληρά μακριά απο την πατρίδα τους και τους αγαπημένους τους.
2. Η μείωση της δυνατότητας επίσκεψης στην Ελλάδα σε μόνο 4 ημέρες το έτος είναι επιζήμια για την Ελληνική οικονομία και την κοινωνική συνοχή για προφανείς λόγους που έχουν εξηγηθεί και σε άλλα σχόλια. Οι εν λόγω νέοι, έχουν γονείς, αδέλφια και παπούδες στην Ελλάδα και ουσιαστικά θα τους απαγορευτεί να τους βλέπουν. Αυτή η πρόβλεψη είναι παράλογη και ανήθικη και θα οδηγήσει πολλούς δυναμικούς νέους να ρίξουν πίσω τους μαύρη πέτρα. Εδώ διαφάινεται μία ακατανόητη μανία εκδίκησης σε βάρος σκληρά εργαζόμενων νέων που μας κάνου υπερήφανους στο εξωτερικό και των οικογενειών τους στην Ελλάδα. Ειδικά για αυτό το μέτρο θα πρέπει να υπάρξει παρέμβαση από τον κο ΠΘ διότι δημιουργεί μείζον θέμα σε χιλιάδες Ελληνικές οικογένειες που έχουν νέους στο εξωτερικό.
3. Δεν μπορεί η νέα νομοθεσία να εφαρμοστεί σε νέους οι οποίοι έχουν σχεδιάσει για χρόνια την καρριέρα τους και την εγκατάσταση της οικογένειάς τους στο εξωτερικό με βάσει τον υφιστάμενο νόμο του 2005. Η νέα νομοθεσία θα πρέπει να εφαρμοστεί μόνο σε όσους είναι την ημερομηνία δημοσίευσης του νέου νόμου 18 ετών και κάτω. Θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα σε όσους είναι ήδη στο εξωτερικό πριν την δημοσίευση του νόμου να φαρμόσουν τις διατάξεις του 2005 και να μπορούν να κάνουν αίτηση για ΜΚΕ έως και το 2032.
Ευχαριστώ
Προβληματική αντιμετώπιση της πατρότητας
Το καινούριο νομοσχέδιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πατρότητα ως μια υποχρέωση κατά βάση ποσοτικών και όχι ποιοτικών χαρακτηριστικών. Η αντιμετώπιση ενός στρατεύσιμου άνδρα εξαρτάται όχι από το αν αυτός είναι επιφορτισμένος με τον ρόλο του πατέρα αλλά από το πόσα παιδιά έχει. Με ένα παιδί δικαιούται εννεάμηνη θητεία, με δύο εξάμηνη (Άρθρο 202) και επιπλέον τριετή αναβολή (Άρθρο 192) ενώ μόνο με τρία απαλλάσσεται (Άρθρο 181). Με ποια λογική το μοναχοπαίδι δεν έχει το δικαίωμα καθημερινής συναναστροφής με τον πατέρα του; Η εξής αντιμετώπιση αντικατοπτρίζει αναχρονιστικές αντιλήψεις περί πατέρα παρόχου αγαθών παρά ως σημαντικού παράγοντα για όλες τις πτυχές της ανάπτυξης του παιδιού αντίστοιχου της μητέρας. Προτείνω το δικαίωμα απαλλαγής σε κάθε πατέρα ανεξαρτήτως αριθμού τέκνων. Παράλληλα, κάτι τέτοιο ενδεχομένως να αποτελούσε ένα επιπλέον κίνητρο προς την αντιμετώπιση του δημογραφικού για το οποίο η πολιτεία αγωνιά τα τελευταία έτη.
Αντιρρησίες συνείδησης
Δεδομένης της κατάργησης των παλαιότερων διατάξεων περί αντιρρησιών συνείδησης συμπεραίνω ότι καταργείται και η υποχρέωση η εναλλακτική θητεία να εκπληρώνεται μακριά από τον τόπο διαμονής. Κρίνω αυτή την αλλαγή θεμιτή καθώς είναι ένα βήμα ενάντια στην τιμωρητική εναλλακτική θητεία που ίσχυε έως τώρα η οποία δεν σύναδε με τον ρόλο του θεσμού: την διαφύλαξη της ελευθερίας της σκέψης.
Παρόλα αυτά η διατήρηση επιτροπών που κρίνει την ειλικρίνεια μιας αντίρρησης συνείδησης εξακολουθεί να μην συνάδει με τον ρόλο αυτό. Η ερώτηση μου είναι, πως μπορεί να προφυλάσσεται η ελευθερία της σκέψης μέσω γνωμοδότησης περί της αυθεντικότητας μιας σκέψης από “ειδήμονες”; Στο πρακτικό σκέλος, για ποιόν λόγο κάποιος να δηλώσει αντιρρησίας συνείδησης ψευδώς, δεδομένου ότι θα κληθεί να “υπηρετήσει” για περισσότερο χρόνο αν όχι επειδή δεν συμφωνεί ιδεολογικά με την στράτευση; Και συνεπώς, ποιος είναι ο ουσιαστικός ρόλος της επιτροπής που διατηρείται;
Αντιμετώπιση ψυχικών νοσημάτων
Βλέπω ευτυχώς ήδη πάμπολλα σχόλια περί της αδιανόητης και δυσανάλογης διάκρισης εις βάρος ψυχικά νοσούντων έναντι σωματικά νοσούντων. Δεν θα επαναλάβω την πληθώρα διακηρύξεων, συμβάσεων και διατάξεων περί δικαιωμάτων που παραβιάζονται από μια τέτοια διάκριση για λόγους συντομίας καθώς μπορούν εύκολα να βρεθούν στα υπόλοιπα σχόλια. Θα αναφέρω μόνο το άρθρο 5 του Ν. 3418/2005 (γιατί αναφέρθηκε μόνο εδώ: https://www.opengov.gr/mindefence/?c=52810), που απαγορεύει την διάκριση στην εγκυρότητα γνωματεύσεων μεταξύ ιατρών από δημόσιο φορέα. Παρ’ όλα αυτά θέλω να δηλώσω κι εγώ την ανησυχία μου και αντίθεση μου με όλες αυτές τις παρούσες διατάξεις.
Επιπλέον, μου δημιουργεί αποστροφή το πως το παρόν νομοσχέδιο και ο αρμόδιος υπουργός στέκονται με καχυποψία απέναντι στα άτομα που δηλώνουν ψυχικά νοσούντα. Ενώ τόσο ο υπουργός υγείας σε πρόσφατη συνέντευξη του όσο και επίσημα στατιστικά φανερώνουν μεγάλη αύξηση σε ψυχικής φύσεως προβλήματα τα τελευταία έτη, ο υπουργός αντιμετωπίζει την ίδια αύξηση στους στρατεύσιμους ως αποκλειστικά “χαριτωμένη φάμπρικα” παραγωγής Ι5 (πηγή: https://www.mod.mil.gr/paroysiasi-s-n-titlo-chartis-metavasis-ton-enoplon-dynameon-sti/). To σχόλιο https://www.opengov.gr/mindefence/?c=54320 υπολογίζει πως το ποσοστό των στρατεύσιμων που απαλλάσσεται για ψυχολογικούς λόγους είναι 16,7% την στιγμή που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δηλώνει πως 1 στους 4 νέους ενήλικες Έλληνες πάσχει από προβλήματα ψυχικής υγείας (Πηγή: https://www.ekathimerini.com/in-depth/society-in-depth/1265444/who-one-in-four-young-adults-in-greece-suffers-from-mental-disorder/). Με δεδομένα τα παραπάνω, με ποιά λογική προκύπτει ότι το ποσοστό ατόμων που εκμεταλλεύονται το σύστημα Ι5Ψ είναι σημαντικό ώστε να αποτελεί “χαριτωμένη φάμπρικα”; Ως νέος βλέπω γύρω μου στις συναναστροφές μου την ραγδαία αύξηση των ψυχολογικών προβλημάτων στους φίλους μου, και αντί να μας προσφέρεται επιπλέον βοήθεια από το κράτος προς αντιμετώπισή τους, οι νέοι με κλονισμένη ψυχική υγεία αντιμετωπίζονται ως απατεώνες.
Επιπλέον, ως άτομο που έχει αναζητήσει ψυχολογική στήριξη από δημόσιο φορέα, επιβεβαιώνω ότι ο χρόνος αναμονής είναι τόσο υπερβολικά μεγάλος που όντως δεν κατανοώ πως θα είναι πρακτικά εφαρμόσιμη η νέα διάταξη περί υπογραφών μόνο από διευθυντές δημοσίων νοσοκομείων. Ακόμη, ανησυχώ για όλους τους ψυχικά παθόντες της χώρας που δεν δύνανται να πληρώσουν για μια θεραπεία και χρήζουν άμεσης βοήθειας, καθώς προβλέπω ότι με την εισροή ατόμων προς Ι5Ψ η αναμονή θα μεγαλώσει περαιτέρω.
Παράλληλα, βρίσκω πολύ προβληματικό πως επιβάλλονται επιπλέον αγχωτικές διαδικασίες (μέχρι και 6 επιπλέον υγειονομικές επιτροπές, 3 επιπλέον χρόνια αβεβαιότητας, αναμονές και άγχος για έγκαιρο ραντεβού στα δημόσια νοσοκομεία, επιπλέον επιτροπή ΚΕΠΑ) στα άτομα που περισσότερο από όλα βασανίζονται από το άγχος και αρνητικά συναισθήματα υπό πίεση.
Επίσης, στην Παρ.7 β αναφέρεται: “…οι ΕΔΥΨΕ δύνανται να τους εντάσσουν στην κατηγορία σωματικής ικανότητας (Ι/5), μόνο κατόπιν υποβολής τους στην απολύτως απαραίτητη για ψυχιατρική εκτίμηση εκούσια νοσηλεία τους, σε ψυχιατρική κλινική στρατιωτικού νοσοκομείου..”.
Ενώ λοιπόν εκεί αναφέρεται νοσηλεία εκούσια, στην παράγραφο 9 αναφέρεται ότι η άρνηση της ισοδυναμεί με (ουσιαστικά) ανυποταξία. Πως ακριβώς μπορεί μια τέτοια νοσηλεία να είναι εκούσια την στιγμή που άρνησή της επιφέρει ποινικές κυρώσεις;
Κατάργηση αναβολής κατάταξης υποψήφιων βουλευτών – ευρωβουλευτών – περιφερειαρχών – δημάρχων
Η αιτιολόγηση για την παραπάνω κατάργηση που εκφράστηκε από τον Υπ. Εθνικής Άμυνας ήταν η ακόλουθη: “Θα καταργήσουμε τις αναβολές υποψηφίων βουλευτών, υποψηφίων ευρωβουλευτών. Αυτά δεν αντέχουν σε κριτική. Ψάχνουν το 40ο κόμμα για να γραφτούν υποψήφιοι στο ψηφοδέλτιό του για να πάρουν αναβολή” (πηγή: https://www.mod.mil.gr/paroysiasi-s-n-titlo-chartis-metavasis-ton-enoplon-dynameon-sti/). Διαφωνώ με την άνωθεν δήλωση. Δεν μπορεί κανείς να κρίνει αν όντως ο κάθε αιτών προσχωρεί σε ένα τέτοιο κόμμα ειλικρινώς και έχοντας όραμα ή το κάνει απλώς για την αναβολή. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει τρόπος να διαπιστωθεί τι από τα δύο ισχύει προτείνω την διατήρηση αυτής της αναβολής. Το κόστος για τις ΕΔ δεν είναι μεγάλο από τα λίγα συγκριτικά με το σύνολο των στρατευσίμων άτομα που θα εγγραφούν στο 40ο κόμμα απλά για την αναβολή καθώς δεν θα εκλεγούν και άρα η αναβολή τους θα διαρκέσει μερικούς μήνες. Αντ’ αυτού, το κόστος ακόμη και για τα λίγα ενδεχομένως ειλικρινή άτομα που τους απαγορεύεται η συμμετοχή στις εκλογές είναι η στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, άτομα τα οποία θα προσχωρούσαν σε ένα κόμμα με πιθανότητες εκλογής στερούνται της δυνατότητας εκπροσώπησης και η χώρα στερείται πιθανούς ταλαντούχους νέους (η οποίοι λείπουν από την γερασμένη πολιτική σκηνή) για ακόμη τέσσερα έτη. Συνάμα, το νομοσχέδιο εισάγει μια άμεση πολιτική διάκριση μεταξύ των φύλων αφού μια γυναίκα δεν έχει να αντιμετωπίσει τέτοια προβλήματα στον πολιτικό της βίο. Σε ένα συμβολικό επίπεδο, ενώ οι ΕΔ υπάρχουν για να υπερασπιστούν την δημοκρατία στο παρόν νομοσχέδιο η θητεία στις ΕΔ υπερισχύει των δημοκρατικών διαδικασιών.
Κατάργηση αναβολής κατάταξης για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας κατόχων διδακτορικού διπλώματος, που διαπρέπουν σε επιστημονικές εργασίες ή έρευνες και αναβολής κατάταξης των ερευνητών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Πυρηνικών Ερευνών (CERN)
Για την συγκεκριμένη κατάργηση, εξ όσων γνωρίζω, δεν δόθηκε κάποια αιτιολόγηση στην παρουσίαση του νομοσχεδίου (https://www.mod.mil.gr/paroysiasi-s-n-titlo-chartis-metavasis-ton-enoplon-dynameon-sti/). Είδα αρκετά σχόλια ανθρώπων που ισχυρίζονται πως η ιατρική ειδικότητα είναι σχεδόν αδύνατον να πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου πριν τα 30, με αποτέλεσμα πρακτικά να ωθούνται νέοι άνδρες να την διακόψουν. Ακόμη τα ίδια σχόλια ισχυρίζονται πως λόγω μακρών αναμονών αυτό στην πράξη θα σημαίνει ακόμη και πολυετή καθυστέρηση για την ολοκλήρωση της καθυστερώντας σημαντικά την διοχέτευση νέων γιατρών στην αγορά εργασίας και δίνοντας στους νέους άνδρες ένα μεγάλο μειονέκτημα στην καριέρα τους έναντι των γυναικών συναδέλφων.
Αναφορικά με τους υπόλοιπους επιστήμονες, μιλώντας από προσωπική εμπειρία, σε πολλούς κλάδους η επιστημονική καριέρα στο εξωτερικό είναι μονόδρομος. Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με πάρα πολλές χώρες του εξωτερικού, το διδακτορικό δεν θεωρείται εργασία και οι υποψήφιοι διδάκτορες συχνά έρχονται αντιμέτωποι με εργασία πολύ μακρύτερη των 8 ωρών δίχως εγγυημένο εισόδημα βιοπορισμού. Παράλληλα λόγω της έλλειψης χρηματοδότησης πολλά ερευνητικά πεδία δεν είναι εξίσου ανεπτυγμένα και δεν παρέχονται διδακτορικά σε αυτά. Ως εκ τούτου, πολλοί αριστούχοι νέοι επιστήμονες τους οποίους οι πολιτεία τα τελευταία χρόνια διακηρύσσει ότι έχει ως πρότυπο, αναγκαστήκαμε να μεταναστεύσουμε. Η επιστημονική κοινότητα και αγορά είναι διεθνοποιημένη και συνεπώς οι αριστούχοι Έλληνες άνδρες επιστήμονες με την υποβολή τους σε έναν χρόνο αποχής από την ακαδημαϊκή κοινότητα θα τεθούν (καθώς υποχρεωτική στράτευση δεν υφίσταται στις περισσότερες χώρες της ΕΕ ή είναι ολιγόμηνη) σε μειονεκτική θέση σε σχέση με ους περισσότερους αλλοεθνείς επιστήμονες αλλά και τις γυναίκες ομοεθνείς τους:
1) ως προς την διατήρηση διασυνδέσεων που αναπτύχθηκαν κατά την διάρκεια της πρότερης ακαδημαϊκής πορείας και την εκμετάλλευση άμεσων ερευνητικών προτάσεων. Οι άριστοι υποψήφιοι διδάκτορες είναι πιθανό να δεχθούν προτάσεις για την συνέχιση της έρευνάς τους.
2) ως προς την διεκδίκηση σημαντικών χρηματοδοτήσεων που καταβάλλονται από φορείς ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ σε νέους επιστήμονες (για περιορισμένο διάστημα μετά την απόκτηση του διδακτορικού).
3) ως προς το παραγόμενο έργο. Σε μια ακαδημαϊκή κοινότητα που ολοένα και περισσότερο αποτιμά επιστήμονες με αριθμό δημοσιευμάτων, ένας χρόνος αποχής είναι μεγάλο πλήγμα σε μετέπειτα θέσεις εργασίας.
Όλοι οι άνδρες της γενιάς μας ξεκινήσαμε την ακαδημαϊκή μας πορείας γνωρίζοντας πως υπήρχε ένα μονοπάτι ώστε να μην έρθουμε αντιμέτωποι με αυτά τα προβλήματα (αναβολή μέχρι και τα 33 οπότε και η θητεία γινόταν εξαγοράσιμη). Με την κατάργηση των παραπάνω και την μη μείωση του εξαγοράσιμου ορίου ηλικίας στα 30 (οπότε και λήγουν πλέον οι ακαδημαϊκές αναβολές), η δικλείδα ασφαλείας αυτή εξαφανίζεται. Οι νέοι άνδρες Έλληνες επιστήμονες θα κληθούν να αποφασίσουν μεταξύ των παραπάνω μειονεκτημάτων (με σημαντικό αντίκτυπο στο ελληνικό ακαδημαϊκό ανθρώπινο δυναμικό) ή της μη επιστροφής στην Ελλάδα (αφού μετά τα 40 δεν θα έχει ιδιαίτερο νόημα) που θα αναστείλει τα όσα βήματα έγιναν για την αντιμετώπιση του brain drain και του δημογραφικού προβλήματος.
Κατάργηση αναβολής κατάταξης μόνιμων κατοίκων εξωτερικού και ανυπότακτοι εξωτερικού
Με το νέο νομοσχέδιο δεν θα αποδίδεται καθεστώς μονίμου κατοίκου εξωτερικού στα άτομα που ζουν για χρόνια εκτός Ελλάδας (με εξαίρεση όσα ζουν εκεί την ύστερη εφηβεία τους). Αυτό πρακτικά σημαίνει πως σε όλους τους Έλληνες άνδρες του εξωτερικού που πλέον δεν διατηρούν πρακτική αλληλεπίδραση με την Ελλάδα τους επιβάλλεται μια υποχρέωση στράτευσης την οποία δεν μπορούν να διαφύγουν. Η κλήση προς στράτευση στις Ελληνικές ΕΔ ενός ατόμου που πλέον δεν σχετίζεται ουσιαστικά με την Ελλάδα είναι ανούσια. Η μόνη ουσιαστική νομοθετική ρύθμιση γι’ αυτά θα υπήρχε στην περίπτωση που επιθυμούσαν την επιστροφή τους. Για τους Έλληνες του εξωτερικού ωστόσο, θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν πως μάλλον μετανάστευσαν επειδή κάποια σημαντική γι’ αυτούς ανάγκη δεν καλυπτόταν στην Ελλάδα. Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ήδη απολαμβάνουν ένα καλύτερο επίπεδο ζωής και άρα η όποια προσέλκυση τους πίσω θα γίνει μέσω επιπλέον κινήτρων και όχι αντικινήτρων. Αυτό το κίνητρο το παρείχε το καθεστώς του ΜΚΕ το οποίο τους έδινε την δυνατότητα να έχουν μειωμένη θητεία σε περίπτωση επιστροφής τους. Το παρόν νομοσχέδιο αντί να ενισχύσει αυτά τα κίνητρα σε συνέπεια με την προσπάθεια brain regain και καταπολέμησης του δημογραφικού ουσιαστικά αγνοεί την ύπαρξη της μαζικής πλειονότητας των ΜΚΕ και μάλιστα προβαίνει σε σημαντικά αντικίνητρα εναντίον της με την νέα αντιμετώπιση των ανυπότακτων εξωτερικού.
Συγκεκριμένα το Άρθρο 221 επιβάλλει την μείωση των ορίων νόμιμης εισόδου στην χώρα σε μόλις 4 μέρες για 38.890 Έλληνες ανυπότακτους εξωτερικού (πηγή: https://www.mod.mil.gr/paroysiasi-s-n-titlo-chartis-metavasis-ton-enoplon-dynameon-sti/) και ακόμη περισσότερους που αυτή τη στιγμή σπουδάζουν η εργάζονται ερευνητικά με νόμιμες αναβολές στο εξωτερικό και θα υπαχθούν στην κατηγορία αυτή μετέπειτα. Αυτό είναι κατά την γνώμη μου ένα δυσανάλογα τιμωρητικό μέτρο που πιθανότερα θα επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα από όσα επιδιώκει η κυβέρνηση.
1) Οι 4 μέρες σε πολλές περιπτώσεις δεν επαρκούν ούτε για μία επίσκεψη (π.χ. άτομα που ζουν σε άλλη ήπειρο) συνεπώς πρόκειται για ένα μέτρο που προσποιείται την επιείκεια και δεν βοηθά ουσιαστικά τους πολίτες.
2) Το άτομο καθίσταται ανίκανο να παρευρεθεί σε σημαντικά γεγονότα (π.χ. θέματα υγείας ή θάνατος οικείων προσώπων).
3) Η ουσιαστική εξορία ενδέχεται αντί να ωθήσει τους νέους να επιστρέψουν, να απολέσουν κάθε δεσμό με την πατρίδα με αποτέλεσμα οι 38.890 αυτοί ανυπότακτοι, οι οικογένειες τους αλλά και όσοι μελλοντικά ακολουθήσουν το μονοπάτι της ανυποταξίας να μην επιστρέψουν ποτέ στην Ελλάδα που μάχεται με το δημογραφικό και ασφαλιστικό πρόβλημα και αναζητά επιστήμονες.
4) Η Ελλάδα θα χάσει την εισροή χρημάτων από τους Έλληνες αυτούς και τις οικογένειες τους κατά την περίοδο παραμονής τους στην χώρα αλλά και την συνεισφορά πολλών Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού μέσω συνεργασιών με Ελληνικά πανεπιστήμια ή την συμμετοχή σε συνέδρια εντός της χώρας.
5) Άρθρο 221 β5. “Η απόδειξη της μη υπέρβασης των χρονικών διαστημάτων της παρ. 3 βαρύνει τους ενδιαφερόμενους”: Αν και όχι νομικός, το συγκεκριμένο εδάφιο μου φαίνεται πως αντιβαίνει του τεκμηρίου της αθωότητας που είναι θεμέλιος λίθος κάθε ευνομούμενης πολιτείας.
6) Άρθρο 221 β: “Η χορήγηση ή θεώρηση διαβατηρίων με εξαίρεση τους ανυπότακτους εξωτερικού που διαμένουν σε χώρα του εξωτερικού. Η εξαίρεση αυτή ισχύει και για τους ανυπότακτους εξωτερικού κατά τα χρονικά διαστήματα παραμονής τους στην Ελλάδα, σύμφωνα με την παρ. 3.” : Η διατύπωση σχετικά με την έκδοση διαβατηρίων για ανυπότακτους εξωτερικού δεν είναι αρκετά σαφής κατά την γνώμη μου. Αν αυτό σημαίνει ότι οι ανυπότακτοι εξωτερικού μπορούν να εκδώσουν διαβατήριο ΜΟΝΟ στις τέσσερις ημέρες παραμονής τους στην Ελλάδα, και όχι από το προξενείο όπως ίσχυε ως τώρα, θα πρέπει οπωσδήποτε να επανεξεταστεί καθώς η προετοιμασία και μόνο για την παραλαβή του σε πολλά μέρη της Ελλάδας διαρκεί ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 7 ημέρες.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ, Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
Λαμβάνω τον λόγο με αίσθημα βαθύτατης ανησυχίας, καθώς με τη παρούσα διαβούλευση, η προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση για την πιστοποίηση της σωματικής ικανότητας και τη λειτουργία των ΕΔΥΨΕ, δεν έρχεται να επιλύσει παθογένειες, αλλά να δημιουργήσει ένα καθεστώς ομηρίας για χιλιάδες στρατεύσιμους. Εάν ψηφιστεί ως έχει, εισάγει μέτρα που είναι πρακτικά αδύνατο να εφαρμοστούν, υποβιβάζουν τους πολίτες αυτής της χώρας και δείχνουν έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας. Οι αλλαγές αυτές απειλούν να καταστρέψουν τη ζωή, την εργασία και τα σχέδια των νέων, καθώς θα τους οδηγήσουν αναπόφευκτα είτε στην ανυποταξία είτε στον αναγκαστικό εγκλεισμό.
Συγκεκριμένα, θα ήθελα να ληφθούν επιπλέον υπόψιν τα παρακάτω:
Το άρθρο 208 (παρ. 4) θέτει ως προϋπόθεση την προσκόμιση Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) ή Γνωμάτευσης Δημοσίου Νοσοκομείου. Ωστόσο, αγνοείται επιδεικτικά η ελληνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, ο μέσος χρόνος έκδοσης πιστοποιητικού ΚΕΠΑ ανέρχεται στους τέσσερις (4) μήνες, ενώ τα ραντεβού στα Δημόσια Νοσοκομεία για γνωμάτευση από Διευθυντή/Επιμελητή Α’ απαιτούν μήνες αναμονής (εκτός και αν σου περισσεύουν και κλείσεις απογευματινό ραντεβού). Τι προβλέπεται για τον πολίτη που έχει εξαντλήσει τις αναβολές του και καλείται να παρουσιαστεί σε δύο μήνες; Το κράτος τον καλεί να προσκομίσει ένα έγγραφο που το ίδιο το κράτος αδυνατεί να του χορηγήσει εμπρόθεσμα. Αντί λοιπόν να προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις, στο ίδιο άρθρο (παρ. 7) παρουσιάζεται η πλέον ανησυχητική διάταξη της εκούσιας νοσηλείας (εφόσον «κατάλληλες ψυχομετρικές δοκιμασίες ή λοιπές κλινικές εξετάσεις», δεν επαρκούν). Συνεπώς, οι λύσεις στην έλλειψη των (ανύπαρκτων χρονικά) πιστοποιητικών θα είναι οι παραπάνω, λύσεις που δεν περιγράφονται κάπου στο εν λόγω προσχέδιο. Όταν η πολιτεία σου λέει «ή μπαίνεις στο ψυχιατρείο τώρα ή σε στρατεύουμε», αυτό παύει να είναι ιατρική πράξη. Είναι εκβιασμός. Πώς καλείται ένας εργαζόμενος πολίτης, να εξαφανιστεί ξαφνικά από το σπίτι του και την εργασία του για να νοσηλευτεί, προκειμένου να αποδείξει το αυτονόητο; Η διάταξη αυτή αγνοεί ότι οι ψυχικές παθήσεις δεν συνεπάγονται απαραίτητα λειτουργική κατάρρευση. Πολλοί από εμάς εργαζόμαστε και συνεισφέρουμε στην κοινωνία, αλλά είμαστε ακατάλληλοι για τις ειδικές συνθήκες του στρατεύματος. Εκτός των υποτροπών, η ξαφνική νοσηλεία μπορεί να είναι ισοδύναμη με απόλυση και επαγγελματική καταστροφή.
Το άρθρο 242 δεν παρέχει καμία ασφαλιστική δικλείδα για όσους στρατεύσιμους έχουν εξαντλήσει τη διετή αναβολή και καλούνται με την ΕΣΣΟ του Φεβρουαρίου για κατάταξη. Οι πολίτες αυτοί, που δεν γνώριζαν το νέο πλαίσιο για να κινήσουν διαδικασίες, βρίσκονται ξαφνικά μετέωροι. Χωρίς μεταβατικές διατάξεις, οδηγούνται μαθηματικά είτε στην ανυποταξία είτε σε βίαιη στράτευση, παρά την ύπαρξη σοβαρών θεμάτων υγείας.
Η αύξηση του ορίου αναβολών στα πέντε (5) έτη για ψυχικά νοσήματα, αντί να λύνει το πρόβλημα, απειλεί να εγκλωβίσει τους νέους σε μια μακροχρόνια ομηρία. Ένας νέος άνθρωπος δεν μπορεί να ζει με το στίγμα της εκκρεμότητας μέχρι τα 30 του χρόνια, περιμένοντας κάθε χρόνο να περάσει από επιτροπές, αδυνατώντας να σχεδιάσει το μέλλον του και να μη μπορεί να εργαστεί. Η απαλλαγή πρέπει να δίνεται όταν διαπιστώνεται η πάθηση.
Ζητώ την άμεση απόσυρση των διατάξεων που προϋποθέτουν πιστοποίηση ΚΕΠΑ, ειδικότερα χωρίς ρεαλιστικά χρονικά περιθώρια και την κατάργηση της υποχρεωτικής/εκβιαστικής νοσηλείας ως προϋπόθεση κρίσης. Η ψυχική υγεία δεν είναι διοικητική πράξη, είναι ανθρώπινη ζωή.
Εισήλθα σε Σχολή Υπαξιωματικών με βαθμό πανελληνίων 18,4 γνωρίζοντας τα θετικά και τα αρνητικά της επιλογής μου. Σε όλα αυτά τα έτη υλοποιήθηκαν πολλές μεταρρυθμίσεις και περικοπές δημιουργώντας μία τελείως διαφορετική επαγγελματική και οικονομική κατάσταση εις βάρος μας.
Το παρόν Νομοσχέδιο όμως δεν είναι καν άξιο σχολιασμού.
Πέραν την αντισυνταγματικότητας και της άνευ προηγουμένου αναδρομικότητας που ενέχει είναι απαξιωτικό, υποτιμητικό, οικονομικά επιζήμιο και επιχειρεί να δημιουργήσει μία μικρή elit (η οποία εισέρχεται με 10 πλέον στις πανελλήνιες) και ένα σώμα από είλωτες (με προφανώς πολύ χαμηλό επίπεδο).
Δεν έχει όμως υπολογιστεί μία τεράστια λεπτομέρεια, δεν υπάρχει επιθυμία για είλωτες πλέον και αυτό υποβαθμίζει δραματικά το αξιόμαχο.
Σε κανένα άλλο Υπουργείο ή τομέα του Δημοσίου δεν υπάρχει άρνηση εισαγωγής και 100αδες παραιτήσεις.
Οι σύμβουλοι του Νομοσχεδίου είναι εκτός πραγματικότητας και του καθημερινού αγώνα που δίνεται στις Μονάδες και προωθούν ωφελιμιστικά την περαιτέρω υποβάθμιση των υπαξιωματικών.
Εξετάστε την επαναφορά της δυνατότητας αποχώρησης ή του αμετάθετου στα 30 έτη γιατί η κατάσταση που δημιουργείται θα είναι μη αναστρέψιμη.
Τα 40 έτη με μεταθέσεις είναι το σοβαρότερο αντικίνητρο της ανανέωσης του Στρατεύματος.
Η ψήφιση του Νομοσχεδίου θα εκμηδενίσει τις επιθυμίες ένταξης των νέων στις ΕΔ και θα επιφέρει χιλιάδες παραιτήσεις.
Η ψήφιση του Νομοσχεδίου είναι εθνικά επιζήμια.
Το άρθρο 208 εισάγει ένα εξαιρετικά προβληματικό, ασαφές και επιβαρυντικό πλαίσιο για τους στρατεύσιμους με ψυχικά προβλήματα.
Πρώτον, η παρ. 4 υποβαθμίζει στην πράξη τη γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου, η οποία χαρακτηρίζεται αυθαίρετα ως «προαιρετική», παρότι ο νόμος 3418/2005 ορίζει σαφώς ότι τα ιατρικά πιστοποιητικά ιδιωτών και δημοσίων φορέων έχουν ίση νομική ισχύ. Η διάταξη του νομοσχεδίου παραβιάζει αυτή την αρχή και εξαναγκάζει πολίτες με ψυχικές δυσκολίες να επανεκτεθούν σε δημόσιες δομές, ανεξάρτητα από το αν έχουν ήδη έγκυρη διάγνωση και θεραπεία στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό δεν είναι μόνο αναποτελεσματικό — είναι ψυχικά επιβαρυντικό και αντιεπιστημονικό.
Δεύτερον, η παρ. 6 απαιτεί και εξάντληση όλων των αναβολών και πιστοποίηση αναπηρίας από ΚΕΠΑ για την τελική απαλλαγή. Η απαίτηση για πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας ως προϋπόθεση για το Ι5 είναι πλήρως αδικαιολόγητη. Δεν νοείται να υποχρεώνεται κάποιος να μπει σε διαδικασίες ΚΕΠΑ — γνωστές για καθυστερήσεις και γραφειοκρατία — απλώς για να αποδείξει ότι πάσχει από ψυχική διαταραχή επικίνδυνη για την ένταξή του στο στρατό. Αυτό όχι μόνο επιβαρύνει το έργο του ΚΕΠΑ χωρίς λόγο, αλλά επιβαρύνει και τον ίδιο τον ασθενή, που καλείται να διαχειριστεί μια δυσβάσταχτη και ψυχοφθόρα διαδικασία.
Τρίτον, η παρ. 7 είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Σε περίπτωση που κάποιος δεν έχει ΚΕΠΑ ή δημόσια γνωμάτευση, προβλέπεται υποχρεωτική υποβολή σε “ψυχομετρικές δοκιμασίες” και σε εκούσια νοσηλεία σε στρατιωτικό ψυχιατρικό τμήμα! Το κείμενο δεν εξηγεί τι ακριβώς σημαίνουν τα «ψυχομετρικά τεστ», ποιος τα διενεργεί, με ποια επιστημονικά πρωτόκολλα, ούτε ποιος κρίνει ότι δεν επαρκούν. Η διαδικασία αυτή είναι όχι μόνο ασαφής αλλά επικίνδυνα ερμηνευτική. Η απειλή νοσηλείας ως προϋπόθεση αξιολόγησης παραπέμπει σε πρακτικές που δεν συμβαδίζουν με τη σύγχρονη ψυχιατρική.
Τέταρτον, η παρ. 8 προβλέπει άρση ιατρικού απορρήτου και πρόσβαση των ΕΔΥΨΕ στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας. Πρόκειται για παρέμβαση υψηλής επικινδυνότητας στα προσωπικά δεδομένα, ειδικά σε τόσο ευαίσθητη κατηγορία, χωρίς επαρκείς δικλίδες ασφαλείας και χωρίς εξασφάλιση ότι η πρόσβαση περιορίζεται αυστηρά στις απολύτως αναγκαίες πληροφορίες.
Τέλος, η παρ. 9 προβλέπει ότι άρνηση συμμετοχής στις ψυχομετρικές δοκιμασίες ή στη νοσηλεία ισοδυναμεί με μη παρουσία στην επιτροπή, με συνέπεια την άμεση κατάταξη. Αυτό είναι πρακτικά ένας μηχανισμός πίεσης πάνω σε ευάλωτους ανθρώπους να υποστούν διαδικασίες που δεν είναι ξεκάθαρες και ενδέχεται να είναι ψυχικά επικίνδυνες.
Συνολικά, το άρθρο 208 διαμορφώνει ένα σύστημα που βασίζεται στη δυσπιστία και στην εξόντωση του πολίτη αντί στην αξιοπρεπή και επιστημονική αξιολόγηση.
Είναι απαράδεκτο, νομικά και ηθικά, να ζητείται από έναν ασθενή να αποδείξει την ψυχική του διαταραχή μέσω ΚΕΠΑ, αμφιλεγόμενων ψυχομετρικών δοκιμασιών ή ακόμη και νοσηλείας, όταν ήδη υφίστανται αξιόπιστες ιατρικές γνωματεύσεις.
Οι ρυθμίσεις αυτές πρέπει να αποσυρθούν ή να αναμορφωθούν πλήρως.
Οι διατάξεις για τις απαλλαγές λόγω ψυχικής υγείας είναι υπερβολικά αυστηρές, γραφειοκρατικές και βαθύτατα τιμωρητικές. Η υποχρεωτική προσφυγή σε δημόσιους γιατρούς και η απαξίωση των γνωματεύσεων ιδιωτών ψυχιάτρων αναγκάζουν ανθρώπους με πραγματικά προβλήματα να περνούν ξανά μια εξευτελιστική και ψυχικά επιβαρυντική διαδικασία «απόδειξης» της κατάστασής τους. Σε ένα ΕΣΥ που δύσκολα βρίσκεις διαθέσιμο ραντεβού.
Η απαίτηση πενταετούς τεκμηρίωσης για οριστική απαλλαγή είναι εντελώς αποκομμένη από την επιστημονική πραγματικότητα. Οι ψυχικές παθήσεις δεν λειτουργούν με γραμμικά χρονοδιαγράμματα. Αντίθετα, συχνά επιδεινώνονται υπό πίεση, όπως αυτή που δημιουργεί το νομοσχέδιο. Καμία δημόσια πολιτική δεν έχει δικαίωμα να κρατά ανθρώπους σε καθεστώς φόβου, στασιμότητας και αβεβαιότητας για πέντε ολόκληρα χρόνια.
Αντί να προστατεύει τους ευάλωτους, το νομοσχέδιο τους αντιμετωπίζει ως ύποπτους. Ενισχύει το στίγμα, αυξάνει την ψυχική επιβάρυνση και δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο για όσους αναγκαστούν να υπηρετήσουν παρά την ακαταλληλότητά τους.
Οι συγκεκριμένες διατάξεις δεν εκσυγχρονίζουν τίποτα. Επιβάλλουν ένα καθεστώς δυσπιστίας και τιμωρίας και χρειάζονται ριζική αναθεώρηση πριν προχωρήσει η ψήφισή τους.
Σχόλιο επί της παρ. 10 του άρθρου 242 – Μεταβατικές διατάξεις
Η παρ. 10 του άρθρου 242 προβλέπει ότι όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 193 μπορούν, με αίτηση έως 31/12/2028, να υπαχθούν στο άρθρο 25 του ν. 3421/2005, όπως ίσχυε πριν την κατάργησή του.
Ωστόσο, η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας (31/12/2028) δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη λογική και τη σκοπιμότητά της. Ο θεσμός των μεταβατικών διατάξεων υφίσταται ακριβώς για να προστατεύει τους πολίτες οι οποίοι είχαν λάβει αποφάσεις ζωής, όπως τη μετακίνηση στο εξωτερικό, στηριζόμενοι σε ένα ισχύον νομικό πλαίσιο. Δεν είναι ορθό να εφαρμόζονται αναδρομικά δυσμενέστεροι κανόνες σε πολίτες που ενήργησαν με βάση διαφορετικές, προϋφιστάμενες ρυθμίσεις.
Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 3421/2005, οι Έλληνες του εξωτερικού γνώριζαν ότι για να θεωρηθούν μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού απαιτούνται:
α) 11 συνεχόμενα έτη κύριας και μόνιμης εγκατάστασης στο εξωτερικό, ή
β) 7 συνεχόμενα έτη βιοποριστικής εγκατάστασης και κατοικίας στο εξωτερικό.
Επομένως, πολλοί πολίτες έχουν ήδη οργανώσει τη ζωή τους στη βάση αυτών των χρονικών ορίων. Με τη σημερινή διατύπωση, η προθεσμία της 31/12/2028 δεν επαρκεί για όσους ξεκίνησαν να διαμένουν στο εξωτερικό πριν την ψήφιση του νέου νόμου, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του άρθρου 25 του ν. 3421/2005, καθώς δεν καλύπτει τον απαιτούμενο χρόνο των 11 ετών.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ εύλογο και αναγκαίο η μεταβατική διάταξη να παραταθεί έως 31/12/2036, ώστε να καλύπτει πλήρως τον ενδεκαετή χρονικό ορίζοντα που όριζε ο ν. 3421/2005. Μια τέτοια ρύθμιση θα διασφάλιζε τη θεμελιώδη αρχή της συνέχειας του δικαίου και θα προάσπιζε τα δικαιώματα των πολιτών που βασίστηκαν καλόπιστα στο προϊσχύον πλαίσιο.
Θα σας μιλήσω ως πατέρας και ελπίζω αν μπορείτε να με καταλάβετε. Όλοι οι γονείς με παιδιά με ψυχικά προβλήματα καθημερινά δίνουν αγώνα και προσπαθούν να ισορροπήσουν σε λεπτές γραμμές. Τώρα με το νομοσχέδιο που καταθέσατε προσθέτετε στις πλάτες αυτών των οικογενειών επιπλέον προβλήματα με άγνωστες συνέπειες. Θα πρέπει για μια πενταετία όλη η οικογένεια, γιατί η ψυχική ασθένεια δεν είναι μόνο υπόθεση ενός, να διαχειριστεί όλο αυτό το επιπλέον αγχωτικό και ψυχολογικό βάρος. Θα πρέπει να διαταραχθεί και να πάει στην άκρη όλη η δουλειά που έχει γίνει τόσα χρόνια με ένα ιδιώτη ψυχίατρο και να έρθουν τα παιδιά ξανά σε επαφή με ένα γιατρό του Δημοσίου να χτιστεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης Σοβαρά μιλάτε ?Τι είναι η ψυχική ασθένεια ? Ίωση και δίνουμε μια αντιβίωση που μπορεί να την γράψει οποιοσδήποτε ιατρός που μπορεί και να μην τον ξαναδούμε ποτέ μας ? Ποια μυαλά έγραψαν τον νόμο? Θα ήθελα αφού όλα τα προβλέπετε να προσθέσετε και ένα άρθρο πως θα συντάσσονται και τι θα αναφέρουν οι αποφάσεις των επιτροπών που χαρακτηρίζουν κάποιον Ι4. Ιδιαίτερα θα ήθελα να αναφέρονται αναλυτικά τα ονόματα και οι βαθμοί των μελών της επιτροπής που θα χαρακτηρίσουν κάποιον Ι4 γιατί δεν θα έχει χαρτί γιατρού δημοσίου νοσοκομείου ή δεν είναι τυπικός στα δικαιολογητικά. Για να ξέρει ο κάθε πονεμένος γονιός ποιόν θα κυνηγήσει σε περίπτωση που γίνει αυτό που φοβόμαστε όλοι. Τότε δυστυχώς θα είναι αργά και όλοι αυτοί που έβαλαν την υπογραφή τους θα πρέπει να λογοδοτήσουν πρώτα από όλα στους γονείς και μετά στην δικαιοσύνη.
Tα άρθρα που αναφέρονται στους ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΥΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ πρέπει να τροποποιηθούν και να μην υπάρχει καμία διάσταση αναδρομικότητας. Ένας νέος 25 ετών που έκανε τα μακροπρόθεσμα πλάνα καρριέρας και εγκατάστασης της οικογένειας του σύμφωνα με την νομοθεσία του 2005 και ήδη εργάζεται 1-3 έτη στο εξωτερικό μετά από 4-5 έτη σπουδών στο εξωτερικό, θα πρέπει να εξαιρείται από τις νέες διατάξεις. Οι αλλαγές δεν μπορεί να ισχύουν για νέους που έχουν ήδη ξεκινήσει την ζωή τους και την καρριέρα τους στο εξωτερικό. Αυτό είναι ηθικά και κοινωνικά απαράδεκτο και πιστεύω αντισυνταγματικό. Εάν ο κος Δένδιας θεωρεί πως ο νέοι αυτοί πήραν την απόφαση να ζήσουν στην ξενιτιά για να αποφύγουν την θητεία τους, δεν έχει καμία επαφή με την Ελληνική κοινωνία και τα προβλήματα βιοπορισμού των νέων στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια. ΣΕ κάθε πρίπτωση, εάν επιμένουν να προχωρήσουν, θα πρέπει οι νέες διατάξεις να εφαρμοστούν μόνο γιά όσους είναι 18 ετών και κάτω την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου.
Επίσης είναι αδιανόητο να επιτρέπεται οι εν λόγω κάτοικοι εξωτερικού να διαμένουν στην Ελλάδα μόνο 4 ημέρες τον χρόνο όταν κάποιος που δεν έχει την Ελληνική ιθαγένεια μπορεί να παραμένει στην Ελλάδα πολύ περισσότερο. Αυτές οι προτάσεις είναι και παράλογες και άδικες και εάν παραμείνουν στο νομοσχέδιο θα καταπέσουν στα δικαστήρια αργά ή γρήγορα.
ΜΟΝΙΜΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (Μ.Κ.Ε) – ΑΝΑΒΟΛΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Επικαλούμενη τις αρχές της Δημοκρατίας, θεωρώ ότι το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν διασφαλίζει δίκαιη μεταχείριση για τη γενιά, η οποία έχει ήδη επιβαρυνθεί ουσιαστικά από τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης της χώρας. Χιλιάδες νέοι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, εξαιτίας της ανεπάρκειας επαγγελματικής αποκατάστασης, ανάλογης των σπουδών τους. Περαιτέρω, το νομοσχέδιο αναφέρεται μόνο σε ανήλικους 16–18 ετών, χωρίς να διευκρινίζει τις προϋποθέσεις για τους υπόλοιπους.
α) Για όσους έχουν ήδη λάβει αναβολή ως Μ.Κ.Ε., αξιοποιώντας τις προβλέψεις της υφιστάμενης νομοθεσίας, διαμόρφωσαν την επαγγελματική και οικογενειακή τους ζωή στο εξωτερικό. Με το νέο νομοσχέδιο, ωστόσο, προκύπτει το ερώτημα αν τα άτομα αυτά θα θεωρηθούν πλέον «ανυπότακτοι εξωτερικού», με όλες τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
β) Επίσης, δεν προβλέπεται αναβολή για μεταδιδακτορικές σπουδές που εργάζονται σε κρίσιμα ερευνητικά προγράμματα εντός ή εκτός Ελλάδας. Η παράλειψη αυτή πλήττει διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι συμβάλλουν στην ακαδημαϊκή και ερευνητική ανάπτυξη της χώρας και, συχνά, αποτελούν πολύτιμο κεφάλαιο για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
γ) Η εφαρμογή του νομοσχεδίου απαιτεί σταδιακό και ηλικιακά διαβαθμισμένο μεταβατικό στάδιο, ώστε να μην αποκοπεί μια ολόκληρη γενιά από τη χώρα, σε μια περίοδο κατά την οποία η πλήρης επαγγελματική αποκατάσταση δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Είναι αναγκαίο να υπάρξουν κίνητρα για τη νεολαία, δημιουργία θέσεων εργασίας,δυνατότητες ακαδημαϊκής και επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και ένα ευέλικτο και σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο, ώστε οι νέοι να μπορούν και να επιθυμούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Σας παραθέτω κρίσιμες παρατηρήσεις – ενστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο χιλιάδες Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και τις οικογένειες τους.
Η προτεινόμενη αλλαγή για το δικαίωμα εξαγοράς της στρατιωτικής θητείας από το 33ο στο 40ο έτος χωρίς επαρκείς μεταβατικές ρυθμίσεις δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην εργασία, επαγγελματικές υποχρεώσεις, οικογενειακό προγραμματισμό, όσων ζουν στο εξωτερικό και σκέφτονται να επιστρέψουν στη χώρα μας. Επιπλέον, επιτείνει το φαινόμενο του brain drain, αφού η πλειονότητα των ενδιαφερομένων δε θα επιστρέψει στην Ελλάδα μετά το 40ο έτος της ηλικίας τους. Η πρόταση μου είναι η διατήρηση του ορίου στο 33ο έτος με παράλληλη παροχή κινήτρων, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των νέων που σκέφτονται να μετεγκατασταθούν στην Ελλάδα.
Το προτεινόμενο κόστος εξαγοράς είναι παράλογο και λειτουργεί αποτρεπτικά και τιμωρητικά. Ουσιαστικά αποθαρρύνει τους Έλληνες του Εξωτερικού, που στην πλειονότητα τους έχουν μεγάλη επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία από το να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να ενσωματωθούν στον παραγωγικό ιστό της χώρας μας. Η πρόταση μου είναι να παραμείνει το ποσό εξαγοράς στα σημερινά επίπεδα.
Η μείωση του δικαιώματος επίσκεψης από 30 σε 4 ημέρες ετησίως καθώς και η ουσιαστική στέρηση έκδοσης νέου διαβατηρίου οδηγεί μαθηματικά στον εγκλωβισμό των Ελλήνων Εξωτερικού στη χώρα που ζουν και εργάζονται και την απόλυτη αποκοπή αυτών και των οικογενειών τους από κάθε δεσμό με την Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Ελληνες εξωτερικού αναζήτησαν καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, για να στηρίξουν τόσο τους ίδιους, όσο και τις οικογένειες τους και οι προτεινόμενες διατάξεις όχι μόνο δεν παρέχουν κίνητρα για την επιστροφή τους και προσφορά τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή, αλλά θα τους οδηγήσουν στην οριστική ρήξη των δεσμών τους με την Ελλάδα και την πλήρη ένταξη τους σε κοινωνίες του εξωτερικού.
Ελπίζω να λάβετε υπόψη σας τις παρατηρήσεις αυτές ώστε το νομοσχέδιο που θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή να ενθαρρύνει τελικά την προσέλκυση του πολύτιμου ανθρώπινου δυναμικού πίσω στην Ελλάδα, αντί να λειτουργήσει αρνητικά -αν παραμείνει στη σημερινή του μορφή- προς όφελος των χωρών οι οποίες θα καρπωθούν το στελεχιακό δυναμικό που εσείς διώχνετε οριστικά από την Ελλάδα.
Ως Έλληνας που ζει και εργάζεται μόνιμα στο εξωτερικό, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω την έντονη ανησυχία μου για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν τους Μόνιμους Κατοίκους Εξωτερικού και όσους βρίσκονται σε ανυποταξία εξωτερικού.
Το υφιστάμενο καθεστώς δεν αποτελεί προνόμιο, είναι μια αναγκαία ρύθμιση για ανθρώπους που έχουν αναπτύξει ζωή, εργασία, σπουδές και οικογενειακές υποχρεώσεις εκτός Ελλάδας. Οι αλλαγές που προτείνονται ανατρέπουν απότομα αυτό το πλαίσιο, χωρίς καμία επαρκή μεταβατική προστασία για όσους ήδη ζουν χρόνια στο εξωτερικό, δημιουργώντας συνθήκες ανασφάλειας και πρακτικής αδυναμίας συμμόρφωσης.
Ο δραστικός περιορισμός ημερών παραμονής στην Ελλάδα, η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων, το οικονομικό βάρος των νέων ορίων και η ασάφεια γύρω από το ποιος θεωρείται Μόνιμος Κάτοικος Εξωτερικού καθιστούν το προτεινόμενο καθεστώς τιμωρητικό. Αντί να ενισχύεται η επαφή με την πατρίδα, αναπτύσσονται αντικίνητρα που αποθαρρύνουν όχι μόνο την επίσκεψη, αλλά και οποιαδήποτε μελλοντική σκέψη επιστροφής.
Επιπλέον, οι ρυθμίσεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την εθνική στρατηγική για brain regain. Η Ελλάδα δηλώνει ότι θέλει να επαναπατρίσει εξειδικευμένους νέους, επιστήμονες και επαγγελματίες που έφυγαν στο εξωτερικό. Όμως με τέτοιες προβλέψεις, το μήνυμα που λαμβάνουν όσοι επιθυμούν να επιστρέψουν είναι ότι η χώρα τους αντιμετωπίζει ως «υπόπτους» και όχι ως πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο. Δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικό brain regain όταν τα ίδια τα νομοθετικά εργαλεία δημιουργούν φόβο, αστάθεια και κινδύνους για ανθρώπους που θέλουν να μείνουν συνδεδεμένοι με την Ελλάδα.
Ζητώ επομένως:
– να υπάρξει σαφής, δίκαιη και ουσιαστική μεταβατική πρόβλεψη για όσους ήδη διαμένουν στο εξωτερικό,
– να οριστούν σταθερά, αντικειμενικά και εφαρμόσιμα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό των ΜΚΕ,
– να λάβει χώρα πραγματικός διάλογος με τις κοινότητες Ελλήνων του εξωτερικού,
και να διαμορφωθεί πλαίσιο που δεν συγκρούεται με τη στρατηγική επαναπατρισμού εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Η Ελλάδα δεν θα κερδίσει πίσω τα παιδιά της με μέτρα που τα απομακρύνουν. Το brain regain χρειάζεται εμπιστοσύνη, σταθερότητα και σεβασμό, όχι τιμωρητικές πολιτικές.
Με κάθε σεβασμό, αποσύρετε όλα τα παράλογα άρθρα που αναφέρονται στους ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΟΥΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ σε αυτό το νομοσχέδιο και αφήστε τον προηγούμενο νόμο του 2005, που ψήφισε η ΝΔ, να συνεχίσει να ισχύει και να λειτουργεί χωρίς προβλήματα όπως έως σήμερα. Είναι αδιανόητο ένας νέος Έλληνας που σπούδασε και εργάζεται στο εξωτερικό συνεχόμενα για πολλά έτη και έχει σκοπό να μείνει έξω να μην μπορεί να επισκεφθεί την Ελλάδα πάνω από λίγες ημέρες το χρόνο επειδή ήταν στην Ελλάδα από 16 έως 19 ετών. Αυτά είναι ακρότητες που δεν αρμόζουν σε δημοκρατικές κυβερνήσεις.Υπάρχουν χιλιάδες νέοι Έλληνες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό έχοντας φτιάξει την ζωή τους εκεί και είναι αδιανόητο να ζούν ως εξόριστοι στο μέλλον ενώ ένας αλλοδαπός μπορεί να έλθει Ελλάδα και να μέινει για μήνες. Μην ξεχνάτε οτι αυτοί οι νέοι έχουν γονείς που ζουν, φορολογούνται και ψηφίζουν στην Ελλάδα και θα τους στερήσετε την δυνατότητα να βλέπουν τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους. Επίσης, όταν έρχονται Ελλάδα συμβάλλουν στην εθνική οικονομία. Επομένως τα άρθρα αυτά θα είναι μακροπρόθεσμα επιβλαβή για την Ελληνική κοινωνία και οικονομία πέρα όλων των άλλων.Τέλος, το σκεπτικό του κου Δένδια φαίνεται να είναι πως όσοι Έλληνες ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό το κάνουν για να αποφύγουν την στράτευση. Μία τέτοια γενίκευση είναι απαράδεκτη και δεν αρμόζει σε μία δημοκρατικη κυβέρνηση. Ο υφιστάμενος νόμος του 2005 είναι λογικός και ισορροπημένος. Εάν θέλετε περισσότερους στρατεύσιμους νέους στην Ελλάδα να δώσετε την δυνατότητα στους νέους να φτιάξουν την ζωή τους εδώ με κανόνες αξιοκρατίας.
Απαράδεκτα πράγματα συμβαίνουν.
Έτσι όπως συμπεριφερεστε στους νεους του εξωτερικου, οχι 4 ημερες δεν θα επιστρεφουν αλλα θα ριξουν μαυρη πετρα και θα τους χασετε μια γι παντα.
Μια καταπιεστικη οικογενεια με απιστευτους περιορισμους στα παιδια της απορει γιατι τα παιδια της οταν φυγουν απο το σπιτι γι σπουδες δεν γυρνανε να τους επισκεφτουν και τι καναν λαθος. Πατε να κανετε το ιδιο με την χωρα και τα ιδια της τα παιδια. Δεν ζουμε στις αρχες του 1900, οι αναγκες της επιστημης και η ζητηση ειναι τεραστια, οι νεοι επιστημονες θα εκτιμηθουν σε οποια χωρα κι αν βρεθουν (πλην αυτης που ετυχε να γεννηθουν). Αν δεν τους θελετε πειτε το ευθεως. Αν τους θελετε πραξτε αναλογως. Καλος κι ο λαικισμος, αλλα η αναπτυξη της χωρας ερχεται με πρωτοβουλιες και ρισκο εμπειρων κι εξειδικευμένων ανθρωπων, που η χωρα αυτη τη στιγμη μετρα εκατονταδες χιλιαδες τετοιους στο εξωτερικο. (Ναι 40 χιλιαδες ειπανε τα στατιστικα γι ΜΚΕ κι ανυποτακτους αλλα περιμενετε να δειτε τι ερχεται απο πισω με ανθρωπους που εχουν τωρα αναβολη κι ειναι ηδη στο εξωτερικο).
Ολα αναποδα, αντι ελαφρυνση των νομων κι κινητρα γι επιστροφη των νεων για να ενισχυσουμε την αναπτυξη της χωρας, ή τους απαγορεύουμε την εισοδο στη χωρα ή τους ζηταμε να καταστρεψουν την ζωη τους στα 30 τους.
Νομοσχεδιο που δεν αρμοζει ουτε σε δημοκρατικη χωρα, ουτε σε φιλελευθερο κομμα. Χτυπατε αλύπητα τα παιδια της κρισης. Οσοι γεννηθηκα απο τα μεσα προς τα τελη του 90, που εσεις ζουσατε τα καλυτερα σας χρονια, αυτα τα παιδια ειδαν στα εφηβικα/φοιτητικα τους χρονια τα σπιτια τους να καταρρεουν, να μεγαλωνουν με μιζερια, χωρις εξοδους, χωρις διακοπες, χωρις παιχνιδια. Μπορεσαν περασαν στο πανεπιστημιο οπου λογω κοβιντ δεν μπορουσανε οχι να πανε στις αιθουσες αλλα ουτε να ζησουνε τα καλυτερα φοιτητικα χρονια, δεν βλεπανε φιλους, δεν βγαινανε να περασουνε καλα. Εν τελη παρατησαν οικογενειες κι φιλους να κυνηγησουν μια καριερα, το επομενο βημα στιε απουδες τους, μια καλυτερη ζωη, κι ερχεστε τωρα να τους κατανομασετε χαριτωμενη φαμπρικα κι κοπαναδωρους και στα 30ους να τους ξανα διαλυσετε. Μια γενια καταδικασμενη απο την ιδια της την χωρα να περναει αθλια. Το προβλημα ειναι οτι ανθρωποι προηγουμενης γενιας με γραβατες που ητανε ευκαταστατοι καθολη αυτη τη διαρκεια, αδυνατουν να καταλαβουν τι συνεβαινε στο σπιτι του μεσου ελληνα, και με τι εμπειριες αυτα τα παιδακια (που οταν ανοιγαν τις τηλεορασεις ακουγανε γι αυτοκτονιες λογω οικονομικων προβληματων) μεγαλωσαν…
Το παρόν νομοσχέδιο και ειδικότερα οι διατάξεις για την απαλλαγή στράτευσης λόγω ψυχικής υγείας παρουσιάζουν σημαντικές αδυναμίες εφαρμογής. Η υποχρεωτική παραπομπή σε διαδικασίες ΚΕΠΑ, με κριτήρια που δεν έχουν σχεδιαστεί για την αξιολόγηση στρατεύσιμων, οδηγεί σε καθυστερήσεις, υπερβολική γραφειοκρατία και υποβάθμιση της σοβαρότητας των ψυχικών παθήσεων.
Επιπλέον, η πρόβλεψη πενταετούς διάκρισης για την τεκμηρίωση ψυχικών παθήσεων στο ισχύον σχέδιο διαβούλευσης δημιουργεί ένα πλαίσιο δυσανάλογα αυστηρό και τιμωρητικό. Το γεγονός ότι απαιτείται να αποδειχθεί μια ψυχική διαταραχή σε βάθος πενταετίας για να θεωρηθεί «σταθερή» ή «πραγματική» έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την επιστημονική πραγματικότητα, όπου πολλές ψυχικές παθήσεις έχουν κυμαινόμενη ένταση, μπορεί να εκδηλωθούν οξέως ή να επιδεινωθούν ραγδαία υπό πίεση, όπως αυτή που συνεπάγεται η στρατιωτική θητεία. Η απαίτηση πενταετίας κινδυνεύει έτσι να εξαιρεί από την απαλλαγή άτομα που βρίσκονται πραγματικά σε ευάλωτη κατάσταση στο παρόν, επιβάλλοντάς τους να περάσουν από μια διαδικασία που μπορεί να αποβεί επιβαρυντική ή ακόμη και επικίνδυνη.
Αντιθέτως, χώρες με αντίστοιχες υποχρεώσεις στράτευσης, όπως η Φινλανδία, δεν απαιτούν μακροχρόνια ιστορικότητα πέντε ετών. Εκεί, η αξιολόγηση γίνεται με βάση την τρέχουσα ψυχική κατάσταση, η οποία μπορεί να οδηγήσει είτε σε προσωρινή αναβολή (κλάση E), συχνά μέχρι και τρία έτη εφόσον απαιτείται χρόνος σταθεροποίησης, είτε σε απαλλαγή (κλάση C) όταν η λειτουργικότητα δεν επιτρέπει στρατιωτική ένταξη. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από στρατιωτικές ιατρικές επιτροπές με σαφή κριτήρια, χωρίς ανάγκη πολυετούς ιστορικού και χωρίς να εξαναγκάζεται το άτομο σε εξαντλητικές εξωστρατιωτικές διαδικασίες.
Αυτή η διαφορά θεσμικής προσέγγισης αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα: το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τις ψυχικές παθήσεις όχι ως άμεση και ουσιαστική παράμετρο της υγείας του στρατεύσιμου, αλλά ως κάτι που πρέπει να αποδειχθεί μέσα από μακρόχρονες, συχνά δυσλειτουργικές διαδικασίες. Αυτό οδηγεί σε άδικες καθυστερήσεις, επιτείνει την ψυχική επιβάρυνση και εγκυμονεί κινδύνους αν τελικά κληθεί να υπηρετήσει άτομο που δεν βρίσκεται σε ψυχική ισορροπία.
Είναι προβληματικό να γίνεται λόγος για εκσυγχρονισμό όταν οι ρυθμίσεις λειτουργούν ως έμμεση τιμωρία για άτομα με ψυχικές δυσκολίες, ενισχύοντας τον στιγματισμό και το αίσθημα αναξιότητας. Οι συγκεκριμένες διατάξεις χρήζουν ουσιαστικής αναθεώρησης πριν την κατάθεσή τους, ώστε να μην επιβαρύνουν περαιτέρω όσους ήδη βρίσκονται σε ευάλωτη ψυχική κατάσταση.
Τέλος, αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, στο φινλανδικό στρατό, που συχνά ο υπουργός αναφέρει ως πρότυπο μοντέλο, η απαλλαγή λόγω ψυχικής υγείας δεν αντιμετωπίζεται ως «καταχρηστικό φαινόμενο», αλλά ως υπαρκτή και συχνή ανάγκη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του, το 2023 περίπου ένας στους πέντε νέους απαλλάχθηκε από τη θητεία, ενώ πάνω από το 50% των απαλλαγών αφορούσαν ψυχικά προβλήματα ή δυσκολίες προσαρμογής (πηγές: Yle, Valtioneuvosto). Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν ότι τα ζητήματα ψυχικής υγείας είναι αντικειμενικά αυξανόμενα στις νεότερες ηλικίες και δεν συνιστούν «φάμπρικα» όπως ανέφερε στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά πραγματικότητα που απαιτεί σοβαρή και εξειδικευμένη αντιμετώπιση.
Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ,
Ως άτομο με διαγνωσμένη ψυχική ασθένεια, το οποίο έχει ήδη λάβει την 1η αναβολή κατάταξης με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω την έντονη ανησυχία μου για τις ρυθμίσεις του Μέρους Θ’ του νομοσχεδίου, που αφορούν την αναβολή και την απαλλαγή από τη στράτευση λόγω ψυχικών νοσημάτων.
Θεωρώ ότι το νομοσχέδιο, όπως είναι διατυπωμένο, υποβαθμίζει την ψυχική υγεία, εντείνει το στίγμα και την καχυποψία απέναντι στα άτομα με ψυχική ασθένεια, δημιουργεί ανισότητες σε σχέση με τα σωματικά νοσήματα και εγείρει σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας, προστασίας δικαιωμάτων και ιατρικού απορρήτου.
1) Ανισότητα μεταχείρισης ψυχικής και σωματικής ασθένειας (άρθρο 183)
Με το άρθρο 183 προβλέπεται ότι η συνολική διάρκεια αναβολής κατάταξης για λόγους υγείας λόγω μη ψυχικών νοσημάτων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη, ενώ για ψυχικά νοσήματα μπορεί να φτάσει τα πέντε (5) έτη. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ψυχικές ασθένειες αντιμετωπίζονται με πολύ πιο αυστηρό, παρατεταμένο και καχύποπτο έλεγχο από ό,τι οι σωματικές.
Πολλές σοβαρές ψυχικές παθήσεις είναι εξίσου ή και περισσότερο χρόνιες από αντίστοιχες σωματικές. Το να “κρατά” το κράτος έναν ψυχικά πάσχοντα σε καθεστώς διαρκούς αναμονής, επανεξετάσεων και αβεβαιότητας για έως και πέντε χρόνια, όταν για άλλες ασθένειες αρκεί διετία, δημιουργεί μια de facto άνιση και στιγματιστική μεταχείριση σε βάρος των ατόμων με ψυχική ασθένεια.
Εκτιμώ ότι η διάκριση αυτή βρίσκεται σε ένταση τόσο με την αρχή της ισότητας όσο και με την ειδική μέριμνα που οφείλει το κράτος στα άτομα με ασθένεια ή αναπηρία, ιδίως όταν επιλέγεται να φορτωθεί δυσανάλογο βάρος ελέγχου σε μια ήδη ευάλωτη ομάδα.
2) Υποβάθμιση της γνωμάτευσης ιδιωτών ψυχιάτρων – Ανισότητα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (άρθρο 208 παρ. 4)
Σύμφωνα με το άρθρο 208 παρ. 4, για να εξεταστεί κάποιος από τις αρμόδιες επιτροπές απαιτείται υποχρεωτικά είτε βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας (ΚΕΠΑ) είτε γνωμάτευση ψυχιάτρου Επιμελητή Α΄ ή Διευθυντή σε δημόσια δομή ψυχικής υγείας ή δημόσιο νοσοκομείο. Η γνωμάτευση ιδιώτη ψυχιάτρου αναφέρεται μόνο ως προαιρετική, “για υποβοήθηση” της επιτροπής.
Στον χώρο της ψυχικής υγείας, η σταθερή θεραπευτική σχέση με τον θεράποντα ψυχίατρο – ο οποίος συχνά είναι ιδιώτης, λόγω της υποστελέχωσης και των μεγάλων αναμονών στις δημόσιες δομές – είναι θεμελιώδης. Η υποβάθμιση της γνωμάτευσής του σε “βοηθητικό στοιχείο” σημαίνει στην πράξη ότι ο γιατρός που γνωρίζει καλύτερα τον ασθενή, την πορεία του και τη λειτουργικότητά του, αγνοείται θεσμικά υπέρ ενός πιο γραφειοκρατικού σχήματος.
Έτσι δημιουργείται μια ιδιότυπη ανισότητα:
α) ανάμεσα σε ψυχική και σωματική ασθένεια (όπου οι ιδιωτικές ιατρικές γνωματεύσεις γίνονται γενικά δεκτές ως βασικό αποδεικτικό μέσο), και
β) ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιώτες ψυχιάτρους, παρότι όλοι είναι ισότιμα αναγνωρισμένοι επιστήμονες.
Αντί να ενισχύεται η εμπιστοσύνη στη συνεχή θεραπευτική σχέση, προωθείται ένα μοντέλο όπου ο ασθενής καλείται να αποδείξει από την αρχή την κατάστασή του σε άγνωστα σε αυτόν ιατρικά όργανα, συχνά χωρίς επαρκή χρόνο και γνώση του ιστορικού του.
3) Σύνδεση απαλλαγής (Ι5) με ΚΕΠΑ και “εκούσια” νοσηλεία – Ζήτημα συναίνεσης και δικαιωμάτων (άρθρο 208 παρ. 6–9)
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι οι ρυθμίσεις που συνδέουν:
α) την κρίση για σωματική ικανότητα Ι5 με την εξάντληση πρώτα του ανώτατου ορίου αναβολών (έως 5 έτη) και την ύπαρξη βεβαίωσης πιστοποίησης αναπηρίας, και
β) την πιθανότητα απαλλαγής, σε ορισμένες περιπτώσεις, με “απολύτως απαραίτητη για ψυχιατρική εκτίμηση εκούσια νοσηλεία” σε στρατιωτική ψυχιατρική κλινική, όταν τα άλλα στοιχεία κριθούν ανεπαρκή.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η άρνηση συμμετοχής στις πρόσθετες εξετάσεις ή στη νοσηλεία εξομοιώνεται με μη παρουσίαση στην επιτροπή και για τους στρατεύσιμους/ανυπότακτους συνεπάγεται κατάταξη χωρίς δυνατότητα νέας παραπομπής.
Στην ουσία, ο ψυχικά πάσχων καλείται να “επιλέξει” ανάμεσα σε μια βαριά ιατρική πράξη, όπως είναι η νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική, και στην κατάταξη, παρότι η ψυχική του κατάσταση μπορεί να καθιστά τη θητεία εξαιρετικά επιβαρυντική ή ακόμη και επικίνδυνη για τον ίδιο και το περιβάλλον του. Πρόκειται για μορφή “συναίνεσης υπό πίεση” και όχι για γνήσια, ελεύθερη και ενήμερη συναίνεση στην ιατρική πράξη.
Η σύγχρονη ψυχιατρική και η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών στηρίζονται στην αρχή της αυτοδιάθεσης και της εθελούσιας θεραπείας, με σαφώς οριοθετημένες μόνο τις εξαιρέσεις της ακούσιας νοσηλείας. Η σύνδεση μιας διοικητικής απόφασης (απαλλαγή από τη θητεία) με την πρακτική εξαναγκασμό σε “εκούσια” νοσηλεία αντιστρέφει αυτή τη λογική και εκθέτει τα άτομα με ψυχική ασθένεια σε ιδιαίτερα επαχθείς ψυχολογικές και νομικές πιέσεις.
4) Σύνδεση απαλλαγής με πιστοποίηση αναπηρίας – Κίνδυνος πρόσθετου στιγματισμού
Με τη σχεδόν υποχρεωτική σύνδεση της απαλλαγής (Ι5) για ψυχικούς λόγους με την πιστοποίηση αναπηρίας από ΚΕΠΑ, το νομοσχέδιο ωθεί τους ψυχικά πάσχοντες σε ένα σκληρό δίλημμα: είτε να αποκτήσουν τυπική ιδιότητα “αναπήρου”, με όλες τις πιθανές συνέπειες σε επίπεδο κοινωνικού και επαγγελματικού στιγματισμού, είτε να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε παρατεταμένες αναβολές ή να οδηγηθούν σε κατάταξη.
Η ικανότητα ή μη του ατόμου να υπηρετήσει τη στρατιωτική θητεία δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τη συνολική ικανότητά του για εργασία και κοινωνική ζωή. Η εξομοίωσή τους μέσω αυτής της ρύθμισης κινδυνεύει να εντείνει το στίγμα, να επηρεάσει αρνητικά την αντιμετώπιση από εργοδότες και υπηρεσίες, και να δυσκολέψει την ομαλή ένταξη ή επανένταξη των ατόμων με ψυχική ασθένεια.
5) Προστασία ιατρικού απορρήτου και προσωπικών δεδομένων (άρθρο 208 παρ. 8)
Η πρόβλεψη ότι για τις ανάγκες της ΕΔΥΨΕ “κάμπτεται” το ιατρικό απόρρητο και ότι τα μέλη της μπορούν να αντλούν πληροφορίες από τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, χωρίς σαφείς και συγκεκριμένους περιορισμούς ως προς την έκταση, το είδος των δεδομένων, το χρονικό βάθος και τις εγγυήσεις, είναι εξαιρετικά ανησυχητική.
Τα δεδομένα ψυχικής υγείας ανήκουν στα πιο ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η πρόσβαση σε αυτά θα έπρεπε να είναι αυστηρά περιορισμένη στα απολύτως αναγκαία στοιχεία, με σαφές νομικό πλαίσιο:
α) ποια δεδομένα ακριβώς μπορούν να αντληθούν,
β) από ποιο χρονικό διάστημα,
γ) από ποιους ακριβώς επαγγελματίες και υπό ποιες προϋποθέσεις,
δ) για πόσο χρόνο τηρούνται,
ε) και με ποιους μηχανισμούς ελέγχου και λογοδοσίας.
Η τωρινή διατύπωση αφήνει πολύ μεγάλη διακριτική ευχέρεια, που δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας δικαίου και μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά στο να απευθυνθούν οι πολίτες για βοήθεια στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, φοβούμενοι την ευρεία χρήση των δεδομένων τους.
6) Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας
Οι παραπάνω ρυθμίσεις εκτιμώ ότι προσκρούουν και στην αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα. Ο νομοθέτης επιλέγει:
α) να επιβαρύνει μόνο τα ψυχικά νοσήματα με πενταετή συνολική διάρκεια αναβολών, όταν για τα σωματικά νοσήματα αρκεί διετία,
β) να συνδέσει την απαλλαγή σχεδόν αποκλειστικά με πιστοποίηση αναπηρίας ή με γνωμάτευση συγκεκριμένων βαθμίδων δημοσίων ψυχιάτρων,
γ) να εξαρτά σε ορισμένες περιπτώσεις την κρίση Ι5 από “εκούσια” νοσηλεία υπό την απειλή κατάταξης,
δ) και να προβλέπει ευρεία πρόσβαση σε εξαιρετικά ευαίσθητα δεδομένα υγείας.
Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός (η αποτροπή καταχρήσεων και η διασφάλιση της αξιοπιστίας του στρατολογικού συστήματος) είναι θεμιτός, τα μέσα που επιλέγονται:
α) δεν είναι αναγκαία, καθώς ο ίδιος σκοπός θα μπορούσε να επιτευχθεί με ηπιότερες και λιγότερο επαχθείς ρυθμίσεις (ενίσχυση των επιτροπών, στοχευμένος έλεγχος σε ύποπτες περιπτώσεις, ουσιαστική αξιοποίηση της γνωμάτευσης του θεράποντος ψυχιάτρου κ.λπ.), και
β) δεν είναι ανάλογα, αφού επιβάλλουν δυσανάλογο και υπέρμετρο βάρος σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα πολιτών.
Προτάσεις τροποποίησης
Με βάση τα παραπάνω, προτείνω:
α) Να μην διαφοροποιείται το ανώτατο όριο αναβολών για λόγους υγείας ανάμεσα σε ψυχικά και σωματικά νοσήματα. Το ανώτατο όριο των δύο (2) ετών να ισχύει για όλους, με δυνατότητα άμεσης κρίσης Ι5 όπου υπάρχει σαφής και τεκμηριωμένη χρόνια πάθηση.
β) Να αναγνωρίζονται ισότιμα οι γνωματεύσεις ιδιωτών ψυχιάτρων, με δυνατότητα ελεγκτικού ρόλου της ΕΔΥΨΕ (π.χ. δεύτερη γνώμη, πρόσθετη εξέταση), χωρίς όμως να απαξιώνεται θεσμικά ο θεραπευτής ψυχίατρος.
γ) Να τροποποιηθούν ουσιωδώς ή να απαλειφθούν οι διατάξεις που συνδέουν την απαλλαγή με “εκούσια” νοσηλεία υπό την απειλή κατάταξης και εξομοιώνουν την άρνηση νοσηλείας ή συγκεκριμένων εξετάσεων με μη παρουσίαση.
δ) Να αποσυνδεθεί η απαλλαγή για λόγους ψυχικής υγείας από την υποχρεωτική πιστοποίηση αναπηρίας, αναγνωρίζοντας ότι η ακαταλληλότητα για στρατιωτική θητεία δεν ταυτίζεται πάντα με γενικευμένη αναπηρία.
ε) Να προβλεφθούν σαφείς εγγυήσεις προστασίας του ιατρικού απορρήτου και των προσωπικών δεδομένων, με αυστηρό περιορισμό της πρόσβασης στα απολύτως αναγκαία στοιχεία και με συγκεκριμένους μηχανισμούς ελέγχου.
Κλείνοντας, ως άνθρωπος που ζει με ψυχική ασθένεια, η ανάγνωση του νομοσχεδίου με έκανε να αισθανθώ ότι αντιμετωπίζομαι όχι ως πολίτης με δικαιώματα και ανάγκες, αλλά ως ύποπτος κατάχρησης, που πρέπει να αποδεικνύει για χρόνια ότι “όντως πάσχει”. Θα περίμενα από μια σύγχρονη στρατολογική νομοθεσία να κινείται προς την κατεύθυνση της άρσης του στίγματος, της διευκόλυνσης των ψυχικά πασχόντων να ζουν με αξιοπρέπεια και της πραγματικής προστασίας των δικαιωμάτων τους, και όχι προς την κατεύθυνση της επιπλέον επιβάρυνσης και αμφισβήτησής τους.
Παρακαλώ για την ουσιαστική επανεξέταση των σχετικών διατάξεων
Σας ευχαριστώ για την προσοχή και το χρόνο σας.
Με εκτίμηση,
Θεόδωρος
Προτεινω στην παραγραφο 1 του αρθρου 223 να γινει η εξης αντικατασταση:
Όσοι συμπληρώνουν το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας τους, μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.Ενω οσοι απεκτησαν την Ελληνκη Ιθαγενεια με οποιαδηποτε διαδικασια προβλεπει η Νομοθεσια και πριν την αποκτηση της ηταν ειτε κατοχοι οποιουδηποτε τιτλου νομιμης διαμονης και εργασιας στην Ελλαδα ειτε κατοχοι Ειδικου Δελτιου Ταυτοτητας Ομογενους και εφοσον τουλαλαχιστον για τρια συνεχομενα ετη ειτε για περισσοτερα συνεχομενα ετη πριν την αποκτηση της Ελληνικης Ιθαγενειας ηταν μονιμοι κατοικοι Ελλαδας,χωρις κανενα ηλικιακο περιορισμο μπορούν να εξαγοράσουν το υπόλοιπο των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εφόσον προηγουμένως εκπληρώσουν χρόνο πραγματικής κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης είκοσι (20) ημερών.
Ενω για τους Ελληνες μεταναστες εως τωρα οι οποιοι για επτα συνεχομενα ετη ειναι μονιμοι κατοικοι για παραδειγμα στις Δυτικοευρωπαϊκές χωρες , στην Αμερικη και την Αυσταραλια υπηρξε η προβλεψη για αναβολη αοριστου χρονου η οποια και για οσους συμπληρωσαν τα επτα συνεχομενα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο και προλαβαν και εκαναν αιτηση και προλαβουν μεχρι 31 Δεκεμβριου 2025 η αναβολη αοριστου χρονου θα ισχυει ακομη με βαση την προηγουμενη Νομοθεσια παρολο που καταργειται μετα απο 1Ιανουαριου 2026 μονο η δυνατοτητα αιτηματος για τους Ελληνες Πολιτες που συμπληρωνουν επτα ετη μονιμης κατοικιας στο εξωτερικο ,οσοι Ελληνες Πολιτες λοιπον μεσα στο 2025 και τα προηγουμενα ετη εχουν λαβει αναβολη αοριστου χρονου με βαση τα επτα ετη συνεχομενης διαμονης στο εξωτερικο θα συνεχισουν να την εχουν και απο το 2026 και μετα με μοναδικο ορο να μην κατοικησουν μονιμα στην Ελλαδα καποια στιγμη στο μελλον.Αυτοι οι Ελληνες Πολιτες οταν αποκτουν Υπηκοοτητα στις χωρες διαμονης τους και γινονται για παραδειγμα Πολιτες Βρετανοι ειτε Ολλανδοι ειτε Αμερικανοι ειτε Αυστραλοι ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ.Ενω εμεις εδω στην Ελλαδα απο την αλλη υποχρεωνουμε σε Στρατιωτικη Θητεια τους μεταναστες που ζουν και εργαζονται στην Ελλαδαι οταν γινουν Ελληνες Πολιτες και Πολιτες της Ευρωπαικης Ενωσης ταυτοχρονα, αναγκαζονται να σταρτολογηθουν επι ισοις οροις με τον γηγενη πλυθυσμο.
Παραδειγμα ενας μεταναστης 30 ετων με καταγωγη απο το Μπαγκλαντες ο οποιος ο οποιος κατοικει μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα για τουλαχιστον δεκαπεντε χρονια ειναι παντρεμενος εχει δυο παιδια με την συζυγο του και θελει να γινει συμφωνα με την Νομοθεσια να γινειΕλληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης θα πρεπει για δωδεκα ειτε για εννια μηνες εκτος οικογενειακων υποχρεωσεων,συμμετοχης στο οικογενειακο εισοδημα και μακρια απο την ανατροφη των παιδιων του δηλαδ να περασει την διαδικασια της στρατολογησης επι ισοις οροις με εναν Ελληνα 23 χρονων τελειοφοιτο Πανεπιστημιου ο οποιος ειναι αγαμος δεν εχει οικογενειακες υποχρεωσεις που εχει και τους δυο γονεις του Δημοσιους Υπαλληλους.Γιατι αυτος ο μεταναστης και οποιοσδηποτε μεταναστης οταν γινονται Ελληνες Πολιτες να μην εχουν τουλαχιστοςν την δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων τους υποχρεωσεων.
Αλλο παραδειγμα ενας μεταναστης 36 ετων με καταγωγη απο την Γεωργια κατοικει τουλαχιστον εικοσι χρονια μονιμα και νομιμα στην Ελλαδα ο οποιος ειναι παντρεμενος και εχει ενα παιδι με τη συζηγο του αποκτα την Ελληνικη Ιθαγενεια γινεται Ελληνας Πολιτης και Πολιτης της Ευρωπαικης Ενωσης ναι μεν του δινει το Νομοσχεδιο αυτο την δυνατοτητα εξαμηνης θητειας αλλα και παλι αυτος ο ανθρωπος θα πρεπει για εξι μηνες να μην συμμετεχει στο οικογενειακο εισοδημα και στην ανατροφη του παιδιου του.Γιατι και σε αυτη την περιπτωση δεν υπαρχει δυνατοτητα εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων.
Σωστο,ηθικο,ορθο και δικαιο ειναι : ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΒΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΟΛΔΑΒΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΣ,ΚΑΝΕΝΑΣ ΙΝΔΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΦΡΙΚΑΝΟΣ ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ ΟΠΟΙΑ ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΧΩΡΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΟΤΑΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ θα επρεπε να τους δινονταν η δυνατοτητα για αιτημα εφοσον το επιθυμει καποιος για Απαλλαγη για ανθρωπιστικους και κοινωνικους λογους ειτε αιτημα εφοσον το επιθυμει και για Αναβολη αοριστου χρονου,αλλιως εαν καποιος το επιθυμει μπορει να υπηρετησει στρατιωτικη θητεια.
Δυνατοτητα αιτηματος για Απαλλαγη ειτε για Αναβολη αριστου χρονου το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας δεν τους δινει ας τους δωσει λοιπον τουλαχιστον την δυνατοτητα της εξαγορας των στρατιωτικων υποχρεωσεων χωρις κανενα ηλικειακο οριο.
Αφου το ποσο εξαγορας απο 1 Ιανουαριου 2026 θα ειναι 1.500 ευρω για καθε μηνα θητειας εαν το Υπουργειο Εθνικης Αμυνας εφαρμοσει αυτην εδω την προταση για δυνατοτητα εξαγορα της στρατιωτικης θητειας στους μεταναστες που αποκτουν την ελληνικη ιθαγενεια χωρις κανενα ηλικειακο οριο αυτο θα σημαινει και επιπλεον χρηματα στον κρατικο προυπολογισμο.
Ενοεται η δυνατοτητητα εξαγορας των στρατιτικων υποχρεωσεων χωρις ηλικιακο περιορισμο πρεπει να αφορα ολους τους μεταναστες που αποκτουν την Ελληνικη Ιθγενεια εγγαμους και αγαμους ,παρολο που αναφερθηκα σε πραδειγματα πιο πανω με οικογενειαρχες δηλαδη με εγγαμους μεταναστες.
ΠΕΡΙ (ΑΝΤΙ)ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΜΣΧ
Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΑ για τη στρατολογία, και ειδικότερα οι ρυθμίσεις περί αναβολών και απαλλαγής για λόγους ψυχικής υγείας (άρθρα 183, 205, 208 σε συνδυασμό με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 242), εγείρουν σωρεία ζητημάτων συνταγματικότητας σε πυρήνες θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πρώτον, η ίδια η δομή του άρθρου 183 εισάγει μια σαφώς δυσμενέστερη μεταχείριση των ψυχικών νοσημάτων έναντι των σωματικών: η συνολική διάρκεια αναβολής για μη ψυχικά νοσήματα περιορίζεται σε έως δύο έτη, ενώ για ψυχικά νοσήματα φθάνει μέχρι τα πέντε έτη και μάλιστα «αποκλειστικά τμηματικά» (έτος ή εξάμηνο), με συνολικό ανώτατο όριο πέντε ετών για κάθε είδους αναβολή υγείας . Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ο ψυχικά πάσχων υποχρεώνεται σε μια παρατεταμένη, επαναλαμβανόμενη έκθεση στη διαδικασία κρίσης, με διαρκή εκκρεμότητα ως προς το αν θα υπηρετήσει, ενώ ο σωματικά πάσχων μπορεί να οδηγηθεί πολύ ταχύτερα σε οριστική λύση. Η συστηματική αυτή αυστηροποίηση μόνο για τις παθήσεις ψυχικής υγείας θίγει ευθέως την αρχή της ισότητας του άρθρου 4 Συντ. και την ειδικότερη κατοχύρωση της ισότιμης προστασίας της υγείας (άρθρο 5 παρ. 5 και 21 παρ. 3 Συντ.), αλλά και τις δεσμεύσεις της χώρας από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012 και έχει υπερνομοθετική ισχύ κατά το άρθρο 28 παρ. 1 Συντ. . Η επιλογή του κοινού νομοθέτη να «διαχωρίσει» τα ψυχικά νοσήματα ως πεδίο αυστηρότερων διαδικασιών και χρονικών ορίων, χωρίς πειστική τεκμηρίωση αντικειμενικών διαφορών που να δικαιολογούν την άνιση μεταχείριση, προσλαμβάνει χαρακτήρα έμμεσης διάκρισης λόγω αναπηρίας/ψυχικής νόσου, αντίθετης τόσο προς την συνταγματική αρχή της ισότητας όσο και προς την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων που διατρέχει τη Σύμβαση ΑμεΑ. Δεύτερον, το άρθρο 208 οργανώνει ένα σκληρό και βαθιά προβληματικό καθεστώς για την κρίση της σωματικής ικανότητας λόγω ψυχικής υγείας. Η αρμοδιότητα αφαιρείται από τις κλασικές ΣΥΕ και ανατίθεται στις Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές (ΕΔΥΨΕ) , ενώ ως προϋπόθεση για να κρίνουν την υπόθεση τίθεται, αφενός, ένδειξη από ψυχίατρο στρατιωτικού νοσοκομείου (για υπηρετούντες), αφετέρου η προσκόμιση συγκεκριμένων δημοσίων γνωματεύσεων. Η διάταξη της παρ. 4 απαιτεί υποχρεωτικά είτε βεβαίωση πιστοποίησης αναπηρίας (ΚΕΠΑ) είτε γνωμάτευση ψυχιάτρου συγκεκριμένου βαθμού σε δημόσια δομή ψυχικής υγείας, ενώ η βεβαίωση ιδιώτη ψυχιάτρου εμφανίζεται ρητά ως προαιρετική και απλώς «υποβοηθητική» . Στη συνέχεια, η παρ. 6 του άρθρου 208 θέτει ως σωρευτικές προϋποθέσεις για να κριθεί κάποιος Ι/5 για λόγους ψυχικής υγείας (α) την εξάντληση του ανώτατου ορίου αναβολών υγείας του άρθρου 183 παρ. 3, (β) την προσκόμιση εν ισχύ βεβαίωσης πιστοποίησης αναπηρίας . Έτσι, ο νομοθέτης ουσιαστικά υποχρεώνει τον πάσχοντα να «περάσει» πρώτα από ένα μακρόχρονο καθεστώς επαναλαμβανόμενων αναβολών και στη συνέχεια να πιστοποιηθεί ως ανάπηρος από τον φορέα αναπηρίας, προκειμένου να τύχει οριστικής απαλλαγής. Η υποχρεωτική σύνδεση της στρατολογικής κρίσης με την πιστοποίηση αναπηρίας, που επιφέρει σοβαρές συνέπειες και σε άλλους τομείς (εργασία, ασφάλιση κ.λπ.), δεν φαίνεται να στηρίζεται σε αρχή αναλογικότητας του άρθρου 25 παρ. 1 Συντ., ούτε να λαμβάνει υπόψη το δικαίωμα του ατόμου να μην στιγματίζεται δια βίου ως «ανάπηρο» μόνο και μόνο για να μην καταταγεί. Η δε υποβάθμιση των ιδιωτικών γνωματεύσεων σε απλό επικουρικό αποδεικτικό στοιχείο υπονομεύει την ουσιαστική ισοτιμία της ιδιωτικής ιατρικής μαρτυρίας, χωρίς σαφή συνταγματικά ανεκτή αιτιολόγηση, ιδίως όταν δεν προβλέπεται αντίστοιχη απαξίωση των ιδιωτών ιατρών για τις σωματικές παθήσεις. Τρίτον, ακόμη πιο έντονα συνταγματικά προβληματική είναι η ρύθμιση της παρ. 7 του άρθρου 208, σύμφωνα με την οποία, αν δεν υπάρχει ΚΕΠΑ αλλά «πιθανολογείται βάσιμα» η ακαταλληλότητα από τον φάκελο και την εξέταση, η ΕΔΥΨΕ μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε Ι/5 μόνο αφού προηγουμένως τον υποβάλει σε ψυχομετρικές εξετάσεις και, αν δεν επαρκούν, στην «απολύτως απαραίτητη» εκούσια νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική στρατιωτικού νοσοκομείου . Η επόμενη παρ. 9 ταυτίζει τη μη προσέλευση σε αυτές τις εξετάσεις ή τη «συναγόμενη άρνηση νοσηλείας» με μη εμφάνιση στην επιτροπή, ενώ για στρατεύσιμους και ανυπότακτους που καλούνται για θητεία προβλέπεται ότι, εάν αρνηθούν τη νοσηλεία, διατηρούν την προηγούμενη σωματική ικανότητα και υποχρεούνται να καταταγούν εκτός ΕΣΣΟ μέσα σε πέντε ημέρες, χωρίς δυνατότητα νέας παραπομπής . Η ρύθμιση αυτή δημιουργεί ένα καθεστώς έμμεσου εξαναγκασμού σε ψυχιατρική νοσηλεία: η «εκούσια» συναίνεση απογυμνώνεται από το ουσιαστικό της περιεχόμενο, αφού η άρνηση οδηγεί άμεσα σε κατάταξη, με βαρύτατες συνέπειες για έναν άνθρωπο που ήδη έχει κριθεί ότι πάσχει από σοβαρή ψυχική νόσο. Αυτό προσκρούει στο δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και αυτοκαθορισμού (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.), στο δικαίωμα στην υγεία και στην ενημερωμένη συναίνεση σε ιατρικές πράξεις (άρθρο 5 παρ. 5, άρθρο 21 Συντ.), αλλά και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια (άρθρο 2 παρ. 1), ενώ θα μπορούσε να εκτιμηθεί και υπό το πρίσμα του άρθρου 3 και 8 ΕΣΔΑ, εφόσον μια de facto εξαναγκασμένη ψυχιατρική νοσηλεία ή μια καταναγκαστική κατάταξη παρά την ψυχική νόσο μπορεί να προσεγγίσει τα όρια απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης. Τέταρτον, οι διατάξεις για την πρόσβαση στον «ηλεκτρονικό φάκελο υγείας» και η γενικευμένη κάμψη του ιατρικού απορρήτου υπέρ της ΕΔΥΨΕ παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα σε σχέση με το άρθρο 9Α Συντ. και το πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων (ΓΚΠΔ και ν. 4624/2019) . Η παρ. 7 του άρθρου 208 αναφέρεται ρητά στον «ηλεκτρονικό φάκελο υγείας», ενώ η παρ. 8 προβλέπει ότι «το ιατρικό απόρρητο κάμπτεται» έναντι των μελών των ΕΔΥΨΕ, τα οποία αποκτούν πρόσβαση στις «πρόσφορες και αναγκαίες» πληροφορίες του ιατρικού φακέλου. Η διατύπωση είναι εξαιρετικά αόριστη: δεν ορίζεται το εύρος του φακέλου, το χρονικό βάθος, οι κατηγορίες δεδομένων, ούτε τίθενται σαφή όρια αναγκαιότητας, ελαχιστοποίησης, χρονικής τήρησης και ασφάλειας επεξεργασίας, όπως επιβάλλει ο ΓΚΠΔ και ο ν. 4624/2019 για ειδικές κατηγορίες δεδομένων υγείας. Η απλή αναφορά σε «πρόσφορες και αναγκαίες» πληροφορίες δεν αρκεί, κατά τη νομολογία και τη θεωρία, για να καλυφθεί η απαίτηση της προβλεψιμότητας και σαφήνειας του περιορισμού θεμελιώδους δικαιώματος· ο στρατεύσιμος δεν έχει σαφή εικόνα ποια στοιχεία της ψυχιατρικής του ιστορίας, πιθανόν και παλαιότερα ή άσχετα με τη ικανότητα στράτευσης, θα διακινηθούν εντός ενός στρατιωτικού μηχανισμού. Η συλλογική πρόσβαση μελών μιας επιτροπής σε λεπτομερή ψυχιατρικά δεδομένα, χωρίς σαφείς εγγυήσεις εχεμύθειας, λογοδοσίας και δυνατότητας άσκησης δικαιωμάτων πρόσβασης/αντίρρησης, αντίκειται στην αρχή της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας του περιορισμού των δικαιωμάτων του άρθρου 9Α και 25 Συντ. Πέμπτον, εγείρονται ζητήματα ως προς την ανεξαρτησία και αμεροληψία των ΕΔΥΨΕ. Οι επιτροπές αυτές, όπως συγκροτούνται με βάση το ν.δ. 1327/1973 και την παραπομπή του άρθρου 208, είναι όργανα της στρατιωτικής ιεραρχίας και όχι ανεξάρτητα ή εξωτερικά ιατροδικαστικά όργανα. Καλούνται όμως να αποφασίσουν για τον πυρήνα ενός θεμελιώδους δικαιώματος (σωματική ικανότητα – δυνατότητα υποχρεωτικής στράτευσης) και να εκδώσουν πράξεις με χαρακτήρα οιονεί δικαιοδοτικό. Η συγκέντρωση της αρμοδιότητας κρίσης ψυχικών νοσημάτων σε ένα σώμα πλήρως ενταγμένο στη στρατιωτική δομή, χωρίς συμμετοχή ανεξάρτητων ψυχιάτρων ή εκπροσώπων της κοινότητας ψυχικής υγείας, δημιουργεί εύλογες αμφιβολίες για την αντικειμενικότητα και την ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής σκοπιμότητας και δικαιωμάτων του ατόμου. Υπό το πρίσμα του άρθρου 20 Συντ. (δικαστική προστασία) και της αρχής του κράτους δικαίου, ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα θα απαιτούσε σαφέστερες εγγυήσεις ανεξαρτησίας (π.χ. μεικτή σύνθεση, δυνατότητα προσφυγής σε ανεξάρτητο ιατρικό όργανο) και αποτελεσματικής προσβολής των αποφάσεων αυτών ενώπιον δικαστηρίου, με πλήρη δικαστικό έλεγχο και όχι απλή ακυρωτική εποπτεία σε τυπικά ζητήματα. Έκτον, οι μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 242, ιδίως η παρ. 8, προβλέπουν ότι όσοι μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου έχουν υπαχθεί ή ζητήσει υπαγωγή στις αναβολές του ν. 3421/2005 (πλην άρθρου 25) διέπονται από τις προϊσχύσασες διατάξεις, εκτός αν επιθυμούν την υπαγωγή στον νέο νόμο . Η διάταξη είναι μεν προστατευτική σε ένα πρώτο επίπεδο, διότι επιτρέπει τη διατήρηση του παλαιού καθεστώτος για όσους ήδη έχουν εισέλθει σε αυτό. Ωστόσο, σε συνδυασμό με τη νέα αρχιτεκτονική του άρθρου 208, δημιουργεί ένα πολυσύνθετο μωσαϊκό καθεστώτων, όπου άτομα με παρόμοια ψυχική κατάσταση μπορεί, αναλόγως του χρόνου πρώτης αναβολής, να υπόκεινται σε ριζικά διαφορετικούς κανόνες (π.χ. άλλοι χωρίς σύνδεση με ΚΕΠΑ, άλλοι υποχρεωμένοι σε πενταετή κύκλο αναβολών και πιστοποίηση αναπηρίας, άλλοι σε καθεστώς ΕΔΥΨΕ, άλλοι σε ΣΥΕ). Η ανισότητα αυτή δεν ερείδεται σε ουσιαστικό λόγο, αλλά σε τυχαίο χρονικό σημείο υπαγωγής, γεγονός που προσκρούει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ.), ιδίως για όσους έχουν ήδη οικοδομήσει προσδοκίες οριστικής απαλλαγής με βάση το παλαιό δίκαιο. Ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως η παρ. 14, που επιτρέπουν για όσους έχουν ήδη κριθεί Ι/5 για λόγους ψυχικής υγείας να απαλλαγούν από την προϋπόθεση ΚΕΠΑ σε μελλοντική επανεξέταση , δείχνουν ότι ο ίδιος ο νομοθέτης αντιλαμβάνεται τη σκληρότητα της νέας προϋπόθεσης – γεγονός που, αντί να αίρει, μάλλον εντείνει το επιχείρημα περί δυσανάλογης επέμβασης. Συνολικά, το νομοσχέδιο φαίνεται να αντιμετωπίζει τους ψυχικά ασθενείς στρατεύσιμους όχι ως υποκείμενα δικαιωμάτων που χρήζουν αυξημένης προστασίας, αλλά ως εν δυνάμει φορείς καταχρηστικών συμπεριφορών, για τους οποίους πρέπει να θεσπιστεί ένα φραγμοπλέγμα αναβολών, γνωματεύσεων, πιστοποιήσεων και ενδεχομένων νοσηλειών, προκειμένου να αποκλειστεί κάθε «αδικαιολόγητη» απαλλαγή. Μια τέτοια προσέγγιση, όμως, αντιστρέφει την κατεύθυνση της σύγχρονης συνταγματικής και διεθνούς προστασίας της ψυχικής υγείας, παραγνωρίζει την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄), και υποβαθμίζει την υποχρέωση της Πολιτείας να λαμβάνει θετικά μέτρα για την άρση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ψυχικές παθήσεις. Το καθήκον στράτευσης του άρθρου 4 παρ. 6 Συντ. δεν είναι απεριόριστο· πρέπει να ασκείται εντός των ορίων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της αρχής της αναλογικότητας. Όταν ο νομοθέτης επιλέγει, για την επίτευξη της στρατιωτικής επάνδρωσης, να επιβάλει πενταετή κύκλο αναβολών, υποχρεωτική πιστοποίηση αναπηρίας, δυνατότητα έμμεσης επιβολής νοσηλείας και γενικευμένη άρση του απορρήτου ειδικά για τις ψυχικές παθήσεις, είναι εύλογο να υποστηριχθεί ότι υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο και παραβιάζει, σε πολλαπλά επίπεδα, το Σύνταγμα και τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας. Με την πρόσθετη επιφύλαξη ότι το κείμενο τελεί ακόμη σε στάδιο διαβούλευσης και ενδέχεται να τροποποιηθεί, τα ανωτέρω σημεία συνιστούν κεντρικούς άξονες συνταγματικής κριτικής που θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να τεθούν ευθέως στην κοινοβουλευτική συζήτηση, αλλά και στη δημόσια διαβούλευση με συγκεκριμένες προτάσεις βελτίωσης ή αναδιατύπωσης των άρθρων 183, 205, 208 και 242.
ΝΑΙ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ…όπως είναι και προυπήρχε.
ΌΧΙ ΑΛΛΗ ΕΘΝΙΚΉ ΑΣΥΝΕΙΔΗΣΊΑ από μέρους σας. Ξέρω ότι φλεγματικοί άνθρωποι σαν και εσας δεν προσβάλλονται εύκολα και απαξιώ να αναφερθώ περαιτερω. Το μόνο που σίγουρα μπορώ να πω είναι πως κάποιος ΔΕΑ στη θητεία του πρέπει να έφαγε πολύ καψόνι και το πληρώνουμε τώρα εμείς. Ω της κομπλεξικότητας ο λόγος. Υγεία και κακό γείτονα να έχουν οι ιθύνοντες νόες αυτού του νομοσχεδίου.
Πάρτε πίσω το απαράδεκτο μισθολόγιο-βαθμολόγιο. Θα κάνετε Ατζέντα 2030 χωρίς υφιστάμενο προσωπικό.Να μην ισχύσει ούτε για τους μέλλοντες συναδέλφους.Ένα νομοσχέδιο όλο εμπαιγμούς ,υπερσυγκέντρωση εξουσιών και φοβικότητα.
Προτείνω αλλαγες στο Κεφαλαιο Ι’ του νομοσχέδιου του ΥΠΕΘΑ. Μια λειτουργική, προσβάσιμη και δίκαιη εναλλακτική θητεία (civil-service / πολιτική υπηρεσία), με βάση πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί επιτυχώς στην Ελβετία· συγκεκριμένα:
Στην Ελβετία, σύμφωνα με το άρθρο 59 του Συντάγματος, προβλέπεται νομικά η εναλλακτική θητεία για όσους δεν επιθυμούν ή δεν δύνανται να υπηρετήσουν στις ένοπλες δυνάμεις, και όσοι δεν επιλέγουν υπηρεσία — στρατιωτική ή εναλλακτική — καταβάλλουν ειδικό φόρο «αντί-στρατεύσεως».
Η εναλλακτική θητεια στην Ελβετία δεν είναι «τιμωρητική» – αποτελεί θεσμική δυνατότητα επιλογής για όσους για λόγους συνείδησης ή προσωπικής βούλησης δεν επιθυμούν στράτευση.
Με βάση τα ανωτέρω, προτείνω οι ελληνικές ρυθμίσεις να διαμορφωθούν έτσι ώστε:
Η εναλλακτική θητεία να είναι ευχερώς προσβάσιμη — με απλή, διαφανή διαδικασία και καθαρές προθεσμίες αίτησης.
Να αποφεύγεται κάθε τιμωρητική αναλογία διάρκειας (π.χ. «1,5×»), καθώς αυτό αποθαρρύνει όσους επιλέγουν την εναλλακτική.
Αν θεσπιστεί φόρος-αντίστρατευσης (για όσους δεν υπηρετούν καθόλου), αυτός να έχει αναλογική και κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή, με σαφείς κανόνες, έτσι ώστε να μην πλήττει οικονομικά ευάλωτες ομάδες (Οπως γινεται και στην Ελβετια).
Η εναλλακτική υπηρεσία να έχει πραγματικό κοινωνικό ή πολιτικό περιεχόμενο (κοινωνική εργασία, πολιτική προστασία, πολιτισμό, υγεία, περιβάλλον κ.λπ.), ώστε να έχει ουσιαστικό όφελος για την κοινωνία και να μην αποτελεί «δευτερεύουσα επιλογή» χωρίς νόημα.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.