Άρθρο 12 Μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου έναντι τρίτων κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό Κτηματολόγιο

  1. Το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων και απέχει από την άσκηση αγωγών της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2664/1998 (Α’ 275) όταν:

α) ο τρίτος απέκτησε την κυριότητα με παράγωγο τρόπο και ο τίτλος κτήσης του έχει μεταγραφεί στο οικείο υποθηκοφυλακείο έως την 11η Ιουνίου 1975. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται και από τους τίτλους των δικαιοπαρόχων του, οι οποίοι μεταγράφηκαν εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου,

β) ο τρίτος κατέχει το ακίνητο μετά από προσωρινό παραχωρητήριο ή έναρξη διαδικασίας διανομής, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών διανομών από οποιαδήποτε αιτία, από το Δημόσιο προς τον τρίτο ή τον δικαιοπάροχό του, υπό την προϋπόθεση ότι η παραχώρηση ή η διανομή δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου,

γ) επί ακινήτων που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο τρίτος ή ο δικαιοπάροχός του: γα) απέκτησε κυριότητα βάσει τίτλου, ο οποίος μεταγράφηκε μέχρι την 5η Ιουνίου 1993, ή γβ) συντρέχουν οι προϋποθέσεις των υποπερ. ββ), γγ) ή δδ) της περ. α), ή της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α’ 66), περί μη προβολής δικαιωμάτων κυριότητας από το Δημόσιο, ή

δ) κατ` εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής νομοθεσίας, έχει υποδειχθεί στον τρίτο ή σε δικαιοπαρόχους του από δημόσια αρχή η εγκατάσταση σε συγκεκριμένο ακίνητο, ιδίως στο πλαίσιο διαδικασιών αποκατάστασης πληθυσμών (προσφύγων), αγροτικών διανομών και αναδασμών.

  1. Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται σε ακίνητα τα οποία, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος: α) εμπίπτουν στον ν. 998/1979 (Α’ 289), περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας, β) βρίσκονται εντός οριοθετημένου υδατορέματος, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4258/2014 (Α’ 94), περί διαδικασίας οριοθέτησης, ή εντός ζώνης πενήντα (50) μέτρων από τις οριοθετημένες όχθες αυτού, καθώς και εντός αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης ή πυθμένα, γ) αποτελούν πράγματα εκτός συναλλαγής, είτε ανήκουν στην κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’ 220), περί κυριότητας, διοίκησης και διαχείρισης σε ακίνητα μνημεία, οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και εν γένει ακίνητα πολιτιστικής κληρονομιάς, είτε είναι εκτός συναλλαγής κατά το άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα, ή δ) έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί στον τρίτο ή στον δικαιοπάροχό του πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής, πρωτόκολλο καταβολής αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης ή οποιαδήποτε άλλη ατομική διοικητική πράξη με την οποίο το Δημόσιο αμφισβητεί την κυριότητα επί του συγκεκριμένου ακινήτου.
  2. Άλλες διατάξεις με τις οποίες ορίζεται ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων δεν θίγονται.
  • 16 Μαρτίου 2026, 13:48 | Δημήτρης

    Κρίνεται σκόπιμο να αντιμετωπισθεί διαφορετικά από τον νομοθέτη η απόκτηση κυριότητας με τίτλο από επαχθή αιτία σε σχέση με την απόκτηση κυριότητας με οποιονδήποτε άλλο παράγωγο τρόπο.

    Προς τούτο, προτείνεται η αναδιατύπωση της περ. α’ της παρ. 1 της προτεινόμενης διάταξης, με την πρόβλεψη διακριτού, ευνοϊκότερου χρονικού ορίου για τις περιπτώσεις απόκτησης κυριότητας με τίτλο από επαχθή αιτία, σε ευθυγράμμιση με την πρόβλεψη της υποπερ. γα’ της περ. γ’ της παρ. 1 της προτεινόμενης διάταξης, ως εξής:

    «α) ο τρίτος απέκτησε την κυριότητα με τίτλο από επαχθή αιτία που μεταγράφηκε έως την 5η Ιουνίου 1993 ή απέκτησε την κυριότητα με άλλο παράγωγο τρόπο και ο τίτλος κτήσης του μεταγράφηκε στο οικείο υποθηκοφυλακείο έως την 11η Ιουνίου 1975. […]»

  • 16 Μαρτίου 2026, 13:47 | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

    Σημαντικοτατη λεπτομερια στο προηγηθεν σχολιο μου περι απαλλοτριωμενης ιδιωτικης εκτασης στην Ευβοια με αποφαση υπουργου γεωργιας και εν συνεχεια ανακλησης της απαλλοτριωσης και παλι με αποφαση υπουργου της γεωργιας . Η απαλλοτριωση εγινε με το αρθρο 104 του συνταγματος .φεκ 1 Α 1-1-1952 .Ιδιωτικες εκτασεις .Το αναφερει η υπουργικη αποφαση της απαλλοτριωσης και δημοσιευμενη στο φεκ .Και η ανακληση της απαλλοτριωσης στα εχοντες υπ ‘ οψιν κλπ . Ιδωτικες εκτασεις . Ειμαι ιδιωτης και χρειαστηκε να μαζεψω δεκαδες εγγραφα υπηρεσιων , να πλουτισω τις γνωσεις μου , να αναπωλησω δικαιοπαροχους μου να σπαταλησω χρονο χρημα και ψυχικη ταλαιπωρια και να περιμενω τελικα την ελευση του νεου νομου οπως δυστυχως πολλοι εξ υμων . Διοτι υπαρχουν αγυριστα κεφαλια η αυτο που ολοι αντιλαμβανομαστε η ημιμαθεια ειναι χειροτερη απο την αμαθεια .

  • 16 Μαρτίου 2026, 12:19 | ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΑΙΟΝΙΑΣ Σιωνίδης Κωνσταντίνος

    Στον Άγιο Πέτρο του Δήμου Παιονίας καλλιεργούνται εδώ και 50έτη αγροτεμάχια, τα οποία έχουν δοθεί από το Δημόσιο στους καλλιεργητές με προσωρινό δικαίωμα καλλιέργειας. Η συμπληρωματική διανομή, που είχε υποσχεθεί με απόφαση του ο Υπουργός Γεωργίας το 1991, δεν έγινε ποτέ.
    Ως Δημοτική Αρχή θεωρούμε πως θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για την αποκατάσταση των συγκεκριμένων καλλιεργειών, διαδικασία που θα διευκολυνθεί με την μη προβολή δικαιώματος του Δημοσίου έναντι τρίτου, όταν ο τρίτος κατέχει το προσωρινό δικαίωμα καλλιέργειας και καλλιεργεί το ακίνητο επί σειρά ετών.

  • 16 Μαρτίου 2026, 12:55 | ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

    Θα πρέπει να ρυθμιστεί η δυνατότητα δήλωσης οικοπέδων και αγροτεμαχίων, με έκτακτη χρησικτησία (20ετή νομή) στους οικισμούς που οριοθετούνται με ακτίνα 800m (τους λεγόμενους ακτινικούς οικισμούς). Η δήλωση να γίνει στο κτηματολόγιο, όπως μέχρι πρότινος (με ένορκες βεβαιώσεις δυο μαρτύρων, Ε9, παλιά μισθωτήρια και αποδείξεις, κλπ), χωρίς την πανάκριβη προσφυγή στα δικαστήρια για αναγνώριση.
    Για να γίνει η δήλωση στο κτηματολόγιο, θα πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες αν το ακίνητό τους, ή τμήμα αυτού είναι Δασική έκταση.
    Οι οικισμοί αυτοί, έχουν εξαιρεθεί από τους ΔΑΣΙΚΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ. Με μια ματιά στους κυρωμένους Δασικούς Χάρτες της επικράτειας, φαίνονται τα …κυκλάκια.
    Όμως αρχικά, είχαν χαρακτηριστεί ως ΑΑ, ΑΔ, ΔΑ κλπ και τα ακίνητα εντός αυτών των οικισμών. Όσοι (μηχανικοί κυρίως) είχαν την πρόνοια να αποθηκεύσουν τους χάρτες αυτούς ή όσοι έχουν πρόσβαση στις Δασικές Υπηρεσίες, γνωρίζουν τον χαρακτηρισμό του ακινήτου που τους ενδιαφέρει. Οι υπόλοιποι πρέπει να προβούν σε έξοδα (τοπογραφικού διαγράμματος, κλπ) για τον χαρακτηρισμό από το Δασαρχείο με αυτοψία.
    Τα έξοδα αυτά, μερικές φορές είναι δυσανάλογα με την αξία του ακινήτου, ειδικά σε οικισμούς που είναι στάσιμοι, απομακρυσμένοι, ορεινοί, εγκαταλειμμένοι)
    Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες έχουν δηλώσει στο κτηματολόγιο την περιουσία τους, με το απλό τοπογραφικό Απόσπασμα του Κτηματολογίου, με την ίδια ευκολία που το δήλωναν και στο Ε9 και ανεξάρτητα αν ήταν Δασική έκταση ή όχι.
    Υπάρχουν όμως και ιδιοκτήτες που θέλουν να αποφύγουν να δηλώσουν τις δασικές εκτάσεις, διότι ΔΕΝ μπορούν κάθε χρόνο να τις καθαρίζουν την αντιπυρική περίοδο, ούτε να κάνουν ψευδείς δηλώσεις. Είναι ανέφικτο να απομακρύνεις τα ξερά κλαδιά μεταφέροντάς τα εκατοντάδες μέτρα με τα πόδια, μέσα από δύσβατα μονοπάτια, που δεν τα έχει καθαρίσει ποτέ ο Δήμος από τα ακανθώδη κλαδιά, θάμνους και φυτά!
    ΠΡΕΠΕΙ οι αρμόδιες υπηρεσίες ΝΑ ΑΝΑΡΤΗΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΔΑΣΙΚΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΣ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ, όπως είχαν δεσμευτεί τότε που τους “κατέβασαν” για ακριβέστερη επεξεργασία.
    Να γίνει αυτό και να δοθεί προθεσμία, έστω δυο μηνών, προκειμένου να αποφασίσει ο κάτοχος π.χ. κάποιου δασωμένου αγρού, αν το δηλώσει και ταυτόχρονα να αναλάβει την ευθύνη της “Ενεργής Μάχης” (Ν. 5281/2926), ή να δηλώσει μόνο τα μη εγκαταλειμμένα.
    Γίνεται και τώρα αυτό, άλλα μόνο για τους ιδιοκτήτες που έχουν χρήματα για τους μηχανικούς (τοπογραφικά) και για τους δικηγόρους (αναγνωριστικές δικαστικές αποφάσεις).

  • 16 Μαρτίου 2026, 12:13 | ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ & ΑΝΑΔΑΣΜΩΝ ΔΑΟΚ

    Άρθρο 12 Παρ.1 περίπτωση (γ)
    1) Δεν περιγράφονται σαφώς τα είδη των «ακίνητων που διαχειρίζεται του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων». Στα κυρωμένα κτηματολογικά στοιχεία διανομών περιλαμβάνονται (πέραν των κληροτεμαχίων-οικοπέδων) «περιμετρικές ζώνες συνοικισμού», «δρόμοι και περιφέρεια συνοικισμού» (ως ενιαίο ακίνητο-πολύγωνο στον χάρτη διανομής), κοινές εκτάσεις, συνεταιρικές εκτάσεις, που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διανομής, αλλά είχαν κοινόχρηστο χαρακτήρα. Ομοίως, οι εκτάσεις κτηνοτροφικής αποκατάστασης. Χρειάζεται διευκρίνιση και ρητή διάκριση ποια εκ των περιγραφομένων στα κτηματολογικά στοιχεία, θα εμπίπτουν στο νομοσχέδιο.
    2) Στον έλεγχο των προϋποθέσεων της περίπτωσης (γ) επί της ουσίας φαίνεται η παράλληλη αρμοδιότητα ενός* εισηγητή (υπηρεσία) με την Επιτροπή θεμάτων Γης & Επίλυσης Διαφορών του ισχύοντος άρθρου 22 ν. 4061/12, γεγονός που δημιουργεί καταρχήν σύγχυση ως προς την επιλογή τρόπου εξέτασης υποθέσεων. Η δε περίπτωση (δ) χρήζει περαιτέρω διευκρίνισης.
    Παράλληλα εξακολουθούν να ισχύουν και οι προϋποθέσεις της 2605/2024 ΚΥΑ, δια της οποίας έχουν ήδη δημιουργηθεί προβληματισμοί στους εισηγητές των Περιφερειών και έχουν τεθεί έγγραφα ερωτήματα παροχής διευκρινίσεων από Δ/νσεις Πολιτικής Γης ή ΔΑΟΚ προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπ.Α.Α.Τ.
    * Στις περισσότερες υπηρεσίες, όπως σε αυτήν την οποία υπηρετώ, τα Τμήματα των ΔΑΟΚ είναι καταφανώς (βλ. οργανογράμματα) και πολυετώς υποστελεχωμένα. Το Τμήμα, όπως και τα περισσότερα της Περιφέρειάς μας, στελεχώνεται μόνον από ένα άτομο (μηχανικό) ανά Νομό, όπου με δυσκολία και κατά σύστημα καθ’ υπέρβαση ωραρίων, με εξαιρετική εργασιακή πίεση πασχίζει για την εμπρόθεσμη διεκπεραίωση σοβαρών υποθέσεων. Με το παρόν νομοσχέδιο-επί της ουσίας- ο έλεγχος των προϋποθέσεων από την Επιτροπή θεμάτων γης, υποκαθίσταται από έναν ήδη υπερβολικά επιφορτισμένο υπάλληλο, που καλείται να ερμηνεύσει, να ελέγξει και να αποφανθεί για τα δικαιώματα του δημοσίου, χωρίς τη συνδρομή της προβλεπόμενης εκ του ν.4061/12 Επιτροπής, όπου προεδρεύει Δικαστικός εκπρόσωπος του ΝΣΚ.

    3) Η περιγραφή ακίνητων σε συμβόλαια ενίοτε είναι ασαφής και δεν ταυτίζεται με τη γεωμετρική απόδοση της διανομής. Κρίνεται απαραίτητο να επισυνάπτεται από τους ενδιαφερόμενους -όπως εξάλλου ορθώς είχε προβλεφθεί και στο ν.4061/12-η σύνταξη ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟΥ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ στο ΕΓΣΑ 87 βάσει προδιαγραφών, που θα συσχετίζει την περιγραφή του ακινήτου στον επικαλούμενο τίτλο με την κυρωμένη διανομή. Θα πρέπει να αποτελεί προαπαιτούμενο, για τον έλεγχο των προϋποθέσεων συνδρομής του άρθρου 12, με απαραίτητη υπεύθυνη δήλωση μηχανικού «περί ορθής εφαρμογής κυρωμένων στοιχείων διανομής». Συστήνεται οι μηχανικοί (των αιτούντων), να προμηθεύονται τα στοιχεία (χάρτες, συντ/νες οροσήμων, στάσεων, τριγωνομετρικών στο σύστημα αναφοράς διανομής) και κατόπιν να ακολουθείται η διαδικασία μετασχηματισμού και γεωαναφοράς σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία.

    Προτεινόμενη προσθήκη
    Στο παρόν νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνονται και δεν επιλύονται θέματα καταληφθεισών εκτάσεων. Υπάρχουν Αποφάσεις των Επιτροπών Απαλλοτριώσεων που χορήγησαν εκτάσεις (ειδικά σε κοινόχρηστες περιμετρικές ζώνες συνοικισμών) με το άρθρο 5 του άρθρο 5 Ν. 3147/2003 ή το Ν.666/77, που επειδή δεν τηρήθηκαν επακριβώς οι όροι (π.χ. εμπρόθεσμης πληρωμής), δεν μπορούν να εκδοθούν σήμερα τίτλοι κυριότητας ή με κάποιο τρόπο να παραχωρηθούν στους πολίτες. Ιδίως, υπάρχουν περιπτώσεις καταληφθεισών εκτάσεων με κύριες κατοικίες σε περιμετρικές κοινόχρηστες ζώνες συνοικισμών, που δεν έχουν συμβολαιογραφικές πράξεις, δεν υπέβαλαν εγκαίρως αίτηση εξαγοράς στο παρελθόν και δεν δηλώθηκαν από τους κατέχοντες στην Κτηματογράφηση κ.λπ.
    Πρόταση: Νομοθετική ρύθμιση για τις ως άνω καταληφθείσες εκτάσεις (ειδικά όταν πρόκειται για ανεγερμένη κατοικία ώστε: α) είτε να είναι δυνατή η έκδοση τίτλου σε περίπτωση εκδοθείσας Απόφασης της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων βάσει ν. 3147/2003 και εκπρόθεσμης πληρωμής, β) είτε να υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς έκτασης (υπό προϋποθέσεις), με ταυτόχρονη αποτύπωση στο ΕΓΣΑ 87, ώστε να είναι δυνατή η καταχώρηση κτηματολογικής εγγραφής.

  • 16 Μαρτίου 2026, 11:34 | Καρανικολας κυριακος

    Εδώ και δεκαετίες καλλιεργούμε τη γη στον Άγιο Πέτρο με προσωρινό δικαίωμα καλλιέργειας που μας έδωσε το κράτος. Περιμεναμε ότι θα γίνει κάποτε η οριστική παραχώρηση όπως μας υποσχέθηκαν, αλλά αυτό δεν έγινε ποτέ. Καλό θα ήταν η διάταξη αυτή να καλύπτει και αυτές τις περιπτώσεις, γιατί είναι άδικο τόσοι καλλιεργητές να βρισκόμαστε ακόμα σε αβεβαιότητα ως προς τα δικαιώματα μας.

  • 16 Μαρτίου 2026, 09:31 | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

    Το μεγαλο προβλημα δημιουργειται στις κτηματικες υπηρεσιες .Το αντιμετωπιζει αλλωστε πολυ μεγαλος αριθμος συμπολιτων μας .Οι κτηματικες υπηρεσιες συσταθηκαν με το προεδρικο διαταγμα 551 /1988 φεκ 259 Α /17-11-1988 .Εκτοτε αρχισαν να αντλουν στοιχεια απο αλλες αρμοδιες υπηρεσιες .Οι γνωσεις και η στοιχειοθετημενη εμπειρια ξεκινουν απο το ετος 1988.Επι συγκεκριμενου θεματος .Ιδιωτικο αγροκτημα στην Ευβοια (βοσκοτοπος τοτε ) αγορασθηκε απο το υπουργειο οικονομικων το ετος 1930 . Απαλλοτριωθηκε το ετος 1954 για αποκατασταση κτηνοτροφων ν.δ. 2185/1952 με αποφαση υπουργου γεωργιας δημοσιευμενη σε φεκ . Το ετος 1957 εγινε ανακληση της απαλλοτριωσης με αποφαση υπουργου γεωργιας (αρθρο 29 του ν.δ. 2185/1952 με ολα τα συνοδευτικα εγγραφα του υπουργειου γεωργιας , εκταση ορια του ακινητου κλπ . Η αποφαση δημοσιευμενη σε φεκ το ετος 1957 .Ολες οι εγγραφες στο υποθηκοφυλακειο συμβολαια κληρονομητηρια , πιστοποιητικα μη διεκδικησης κλπ κλπ .Ενα μερος του ακινητου ειχε πωληθει το ετος 1981 .Λογω της εκτος σχεδιου περιοχης και υπαρξης δασικου τμηματος ζητηθηκε απο την κτηματικη χαλκιδας βεβαιωση ιδιοκτησιακου .Η κυρια προισταμενη αμφισβητει αγορα ( υπογραφη υπουργου οικονομικων) υπουργικες αποφασεις υπουργων γεωργιας , το ν.δ. 2185/1952 , δεν προβαλει δικαιωματα κυριοτητος το δημοσιο , διοτι λεει δεν υπηρχε τοπογραφικο . Υπαρχει ομως αναφορα και συνοδεια στα εγγραφα χρησης επισημου στρατιωτικου χαρτη που φαινεται η αναφερομενη και αγορασθεισα απο το δημοσιο εκταση κατα θεση και ορια .Στα μεταγενεστερα χρονια εγινε τοπογραφικο Για να μην περιμενουμε την ελευση του επομενου Κομφουκιου για να αντιληφθει η εν λογω προισταμενη τι συνεβαινε τα χρονια 1930 , 1957 κλπ , αλλα και να υπαρχει αποδοχη σε υπουργικες αποφασεις δημοσιων εγγραφων πιστευω οτι ο επερχομενος νομος του κρατους θα δωσει λυσεις και θα παυσει η ταλαιπωρια πολλων συμπολιτων.

  • 16 Μαρτίου 2026, 08:55 | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

    Τα σχολια της υπηρεσιας πολιτικης γης 14 Μαρτιου 2026 13.26 μ.μ.ειναι εξαιρετικα και εμπεριστατωμενα .Καλυπτουν πολλα εκκρεμη θεματα .

  • 16 Μαρτίου 2026, 00:17 | Νίκος

    Το νομοσχέδιο είναι σε καλή κατευθυνση αλλά Θα πρέπει να καταργησθεί το Τεκμήριο Κυριότητος του Δημοσίου για όλη την Επικράτεια.
    Τι θα γίνει με αγροτεμάχια με τίτλο ιδιοκτησίας πρίν από το 1975,[π.χ.5 περίπου στρεμμάτων],μέρος των οποίων [ενός και πλέον στρέμματος]είναι πράσινο στον δασικό χάρτη και διεκδικείται υπό του Δημοσίου;Δίνεται λύση σε αυτές τις περιπτώσεις;

  • 15 Μαρτίου 2026, 21:04 | LEYTERHS

    Η εγκατάλειψη της προστασίας της Δημόσιας περιουσίας, τεχνηέντως, χωρίς την προσήλωση του κράτους σε ισχύουσες Συνθήκες και στην θεμελιώδη αρχή προστασίας του Δημοσίου συμφέροντος, έναντι καθιερώσεως νέας άγραφης αρχής , προστασίας και διασφάλισης των συναλλαγών έναντι του δημοσίου συμφέροντος, δεν περιποιεί τιμήν για προγόνους και όλους τους έλληνες, ούτε τα θύματα των αγώνων των ελλήνων για διασφάλιση της κοινοκτημοσύνης τους. Αυτό στην ουσία γίνεται με τις προτάσεις του άρθρου 12.

  • 15 Μαρτίου 2026, 21:03 | LEYTERHS

    Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ως προτείνονται, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις ισχύουσες και σήμερα διατάξεις των Συνθηκών:1) Του οριστικού διακανονισμού για την απελευθέρωση της Ελλάδας και την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Συγκεκριμένα έρχονται σε αντίθεση με το άρθρο 4 της Συυνθήκης της 9ης/21ης/Ιουλίου 1832 δυνάμει του οποίου έναντι καταβολής 40.000.000 γροσίων από την ελλάδα, περιήλθαν με παραχώρηση από το Οθωμανικο κράτος όλες οι Δημόσιες γαίες του Οθωμανικού κράτους στην ελλάδα, ως και δικαιώματα ιδιωτών Οθωμανών επί γαιών. Περιήλθαν επίσης οι λεγόμενες βακουφικές εκτάσεις (αφιερωμένες από το οθωμ. Κράτος μόνο ως προς τα εισοδήματά τους σε ευαγή ιδρύματα).2) Έρχονται επίσης σε πλήρη αντίθεση με τις διατάξεις της Συμβίβασης της 4/16 Μαρτίου 1835 Ελλάδας Τουρκίας και συγκεκριμένα του άρθρου Γ αυτής, που επικαιροποιήθηκε από τον Όθωνα με βασιλικό διάταγμά του για τις πωλήσεις Οθωμανικών κτημάτων το 1838 στο ΦΕΚ 15/27Απριλίου 1838. 3)Τέλος διευκρινίζεται ,ότι η διατυπώσεις σε νόμους «το δημόσιο δεν προβάλλει αξιώσεις» δεν επιλύει νομικά τα ζητήματα καταπάτησης δημοσίων γαιών, έρχεται σε αντίθεση με τις προβλέψεις του Αστικού κώδικα και του κώδικα διοικητικής διαδικασίας. Αν θέλετε να λύσετε αυτά τα προβλήματα ,καλύψτε τις χρήσεις των γαιών του Δημοσίου ,μέσω εξωδικαστικών συμβιβασμών και με επικόλληση εθνογαιοσήμων στα εικονικά ΚΑΕ του Εθνικού Κτηματολογίου.

  • 15 Μαρτίου 2026, 21:33 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΡΘΡΟΥ 12
    Λόγω του στόχου του νομοσχεδίου να καταστήσει το κράτος φιλικό προς το πολίτη και να περιορίσει τις αντιδικίες δημοσίου και πολίτη ως προς ιδιοκτησιακές διαφορές αλλά και να μειώσει τη ταλαιπωρία του πολίτη και το εις βάρος του κόστος που συνεπάγεται η όλη διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων και του Κτηματολογίου καθώς και λόγω της υποστελέχωσης των εποικιστικών υπηρεσιών και της συνακόλουθης αδυναμίας να ελέγξουν την ορθότητα ή μη όλων των αρχικών εγγραφών στο Λειτουργούν Κτηματολόγιο ώστε να αποστείλει απόψεις περί άσκησης αγωγών, ας εξεταστεί από τη πολιτεία η δυνατότητα θέσπισης ρύθμισης στο παρόν νομοσχέδιο που να ορίζει ρητά ότι το δημόσιο δεν ασκεί αγωγές (τουλάχιστον) στις περιπτώσεις που δικαιώθηκε από την Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων του Κτηματολογίου ο τρίτος/διεκδικητής που υπέβαλε αίτηση διόρθωσης κατά το στάδιο της Κτηματογράφησης .

  • 15 Μαρτίου 2026, 21:00 | LEYTERHS

    Οι διατάξεις της παραγράφου 1 ως προτείνονται, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις ισχύουσες και σήμερα διατάξεις των Συνθηκών:1) Του οριστικού διακανονισμού για την απελευθέρωση της Ελλάδας και την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Συγκεκριμένα έρχονται σε αντίθεση με το άρθρο 4 της Συυνθήκης της 9ης/21ης/Ιουλίου 1832 δυνάμει του οποίου έναντι καταβολής 40.000.000 γροσίων από την ελλάδα, περιήλθαν με παραχώρηση από το Οθωμανικο κράτος όλες οι Δημόσιες γαίες του Οθωμανικού κράτους στην ελλάδα, ως και δικαιώματα ιδιωτών Οθωμανών επί γαιών. Περιήλθαν επίσης οι λεγόμενες βακουφικές εκτάσεις (αφιερωμένες από το οθωμ. Κράτος μόνο ως προς τα εισοδήματά τους σε ευαγή ιδρύματα). Έρχονται επίσης σε πλήρη αντίθεση με τις διατάξεις της Συμβίβασης της 4/16 Μαρτίου 1835 Ελλάδας Τουρκίας και συγκεκριμένα του άρθρου Γ αυτής, που επικαιροποιήθηκε από τον Όθωνα με βασιλικό διάταγμά του για τις πωλήσεις Οθωμανικών κτημάτων το 1838 στο ΦΕΚ 15/27Απριλίου 1838. Τέλος διευκρινίζεται ,ότι η διατυπώσεις σε νόμους «το δημόσιο δεν προβάλλει αξιώσεις» δεν επιλύει νομικά τα ζητήματα καταπάτησης δημοσίων γαιών, έρχεται σε αντίθεση με τις προβλέψεις του Αστικού κώδικα και του κώδικα διοικητικής διαδικασίας. Αν θέλετε να λύσετε αυτά τα προβλήματα ,καλύψτε τις χρήσεις των γαιών του Δημοσίου ,μέσω εξωδικαστικών συμβιβασμών και με επικόλληση εθνογαιοσήμων στα εικονικά ΚΑΕ του Εθνικού Κτηματολογίου.

  • 15 Μαρτίου 2026, 21:45 | Ευάγγελος

    Η ρύθμιση είναι θετική γιατί λύνει ένα μεγάλο πρόβλημα: την αμφισβήτηση ακινήτων από το Δημόσιο ενώ πολίτες τα κατέχουν και τα καλλιεργούν για πολλές δεκαετίες. Ωστόσο, το ίδιο πρόβλημα υπάρχει και με τους δήμους. Σε πολλές περιπτώσεις αγροτεμάχια καλλιεργούνται για 40-50 χρόνια από πολίτες, με ελιές, καλλιέργειες, δηλώσεις στο Ε9 και αγροτικές επιδοτήσεις, αλλά εμφανίζονται ως δημοτικά χωρίς να υπάρχει σαφής τίτλος.Για λόγους δικαιοσύνης και ασφάλειας δικαίου, η ρύθμιση θα πρέπει να ισχύσει ρητά και για τους δήμους (ΟΤΑ), ώστε να σταματήσουν οι διεκδικήσεις σε ακίνητα που κατέχονται και καλλιεργούνται νόμιμα επί δεκαετίες, εφόσον δεν πρόκειται για δάση, αιγιαλό, αρχαιολογικούς χώρους ή κοινόχρηστους χώρους.Με αυτόν τον τρόπο θα λυθούν πολλές εκκρεμότητες και θα προστατευθούν πολίτες που αξιοποιούν τη γη τους για πολλά χρόνια.

  • 15 Μαρτίου 2026, 18:20 | nick

    Υπάρχουν περιπτώσεις που αφήνει εκτός ο νομοθέτης.

    Ενδεικτικά προτείνεται:
    «Αγωγές Ελληνικού Δημοσίου καθίστανται άκυρες, εάν και εφόσον, οι αγωγές αυτές έγιναν μετά την οριστική κύρωση του δασικού χάρτη της περιοχής και αφορούν εκτάσεις με ΚΑΕΚ όπου,

    α) το δημόσιο δεν κατέχει νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας
    β) το δημόσιο δεν έχει απόδειξη νόμιμης απαλλοτρίωσης
    γ) οι αγωγές δεν στηρίζονται από νομιμοποιητικά έγγραφα

    Οι αγωγές είναι άκυρες σε περιπτώσεις περιοχών που δεν έχουν χαρακτηριστεί δασικές ή έχουν τεθεί εκτός ανάρτησης κατά συγκεκριμένη περίπτωση (π.χ. χαρακτηρισμός συγκεκριμένης χρήσης Γης με νόμο – οικιστική, ένταξη σε σχέδιο πόλεως) και λαμβάνοντας υπόψη της περιπτώσεις α)-γ).»

    Πρέπει το Υπουργείο να μαζέψει τις δασικές υπηρεσίες καθώς δεν εξετάζουν επι της ουσίας για την πραγματική κατάσταση των εκτάσεων κάθε περιοχής, στέλνουν αγωγές copy-paste χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και τίτλους ιδιοκτησίας σε περιοχές που δεν χαρακτηρίστηκαν δασικές με την κύρωση του δασικού χάρτη (μη δασικές ή εκτός ανάρτησης καθώς έχουν ορισμένη χρήση Γης με σχετικό νόμο).

  • 15 Μαρτίου 2026, 16:01 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ/ΔΙΑΓΡΑΦΗ/ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ
    1. Να καταργηθεί η διάταξη περί έρευνας τυχόν έκδοσης πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής βάσει και παλαιότερων εποικιστικών διατάξεων περί προστασίας δημοσίων εποικιστικών εκτάσεων και να περιοριστεί η έρευνα μόνο στα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής μετά το Ν 4061/2012, καθώς το εποικιστικό αρχείο είναι πολύ παλιό και συνήθως ελλιπές ή κατεστραμμένο κι εξαρτάται από τη καλή ή μη φύλαξη και συντήρηση αυτού κατά το πέρας των υπηρεσιακών ετών, οπότε στη πράξη θα «ευνοηθούν» οι πολίτες/ «οι καθ’ ου η διοικητικοί αποβολή» των Περιφερειακών Ενοτήτων όπου οι εποικιστικές υπηρεσίες τυγχάνει να μη διαθέτουν πλήρες αρχείο ή να έχει καταστραφεί το αρχείο τους. Επίσης, όσον αφορά στη προϋπόθεση της μη έκδοσης πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής, στη πράξη θα «αδικηθούν» οι πολίτες που κατέχουν δημόσιες εκτάσεις και υποβλήθηκαν εναντίον τους καταγγελία σε σχέση με αυτούς που κατέχουν δημόσιες εκτάσεις αλλά δεν έτυχε να υποβληθεί καταγγελία εναντίον τους ώστε να επιληφθεί η εποικιστική υπηρεσία.
    2. Να διαγραφεί η φράση «υπό την προϋπόθεση ότι η παραχώρηση ή η διανομή δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου», καθώς είναι εντελώς «ανεδαφική» η απαίτηση να γνωρίζουν ή να διαπιστώνουν οι «εν έτει 2026» εποικιστικές υπηρεσίες για ποιο λόγο δεν ολοκληρώθηκαν οι διανομές/παραχωρήσεις πριν 90, 70, 50, 30 ή έστω (στη σπάνια περίπτωση) πριν 20 χρόνια. Ως γνωστό τη τελευταία 20ετία ή 30ετία έλαβαν χώρα ως επί τω πλείστω αναδασμοί κι όχι διανομές ( οι περισσότερες διανομές έλαβαν χώρα τη δεκαετία του 1930 κεξής και κάποιες συμπληρωματικές διανομές τη δεκαετία 1950 κεξής) κι ως γνωστό σήμερα οι υπηρετούντες/ εν ενεργεία υπάλληλοι στις υπηρεσίες, ως επί τω πλείστω, διορίσθηκαν πριν μία 20ετία
    3. Να διευκρινισθεί σαφώς βάσει ποίας διοικητικής πράξης άρχεται η διαδικασία διανομής (πχ έκδοση απόφασης Υπουργού περί απαλλοτρίωσης ή έκδοσης νόμου περί διάθεσης συγκεκριμένης έκτασης προς αποκατάσταση ή έκδοση απόφασης επιτροπής απαλλοτρίωσης ή έκδοση πρακτικών επιτροπής οριστικών διανομών ή σύνταξη πίνακα/χάρτη υπό επιτροπής οριστικών διανομών κλπ;) και βάσει ποίας διοικητικής πράξης αποδεικνύεται η κατοχή μετά την έναρξη της διαδικασίας διανομής (απόφαση επιτροπής απαλλοτριώσεων περί δεκτού του αιτήματος αποκατάστασης δικαιούχου ή κλήρωση συγκεκριμένου τεμαχίου διανομής υπέρ του συγκεκριμένου κληρούχου βάσει (έστω μη κυρωμένου αλλά νομίμως υπογεγραμμένου) πίνακα και χάρτη διανομής;). Σημειώνεται ότι εάν δεν υφίσταται πίνακας και χάρτη διανομής συγκεκριμένων αριθμημένων τεμαχίων υπό της Επιτροπής Οριστικών Διανομών (ΕΟΔ) δεν είναι δυνατή η ταυτοποίηση/εντοπισμός της επίδικης έκτασης επί των εποικιστικών εκτάσεων που απλώς απαλλοτριώθηκαν αλλά δεν διανεμήθηκαν οριστικώς σε συγκεκριμένα κληροτεμάχια υπό της ΕΟΔ (ή έστω δεν διανεμήθηκαν προσωρινώς από την Επιτροπή Οριστικού Διαχωρισμού ή έστω δεν διανεμήθηκαν προχείρως υπό του Συνεταιρισμού Αποκατάστασης Ακτημόνων/Σ.Α.Α.Κ., ως οι αντίστοιχες διατάξεις του Αγροτικού Κώδικα ορίζουν)
    4. Να διευκρινισθεί σαφώς βάσει ποιων συγκεκριμένων διατάξεων της εποικιστικής νομοθεσίας προβλέπεται υπόδειξη εγκατάστασης από δημόσια αρχή και βάσει ποιας συγκεκριμένης διοικητικής πράξης (απόφασης επιτροπής απαλλοτριώσεων ή επιτροπής οριστικών διανομών ή καταγραφής σε νομίμως υπογεγραμμένο/αλλά μη κυρωμένο κτηματολογικό πίνακα ή πρωτοκόλλου εγκατάστασης κλπ;) λαμβάνει χώρα αυτό το γεγονός, προς αποφυγή παρερμηνείων και στη πράξη αποφυγή «λεκτικών διαξιφισμών» κι άσκοπων αντιπαραθέσεων με τους πολίτες

  • 15 Μαρτίου 2026, 16:06 | Νικόλαος

    Να προστεθεί στην παρ. 1 του άρθρου 12 ως εξής: επί ακινήτων που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης) της παρ. 1 του άρθρου 26 του Ν. 2732/99 (το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 37 παρ. 1 περ. ια του Ν.4061/2012) και της παρ. 5 του άρθρου 11 του Ν.3147/2003, ως διαθέσιμες κατεχόμενες εποικιστικές εκτάσεις (πχ βάσει προσυμφώνων ή λόγω ανέγερσης οικίας /κτιρίου), κατά παρέκκλιση των διατάξεων της αγροτικής νομοθεσίας.

  • 15 Μαρτίου 2026, 15:04 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
    1. Να ενταχθούν στη ρύθμιση και οι περιπτώσεις όπου βάσει παλαιών εποικιστικών διατάξεων (βλ. π.χ. άρθρο 26 παρ. 1 Ν 2732/1999 , άρθρο 11 παρ. 5 Ν 3147/2003 κλπ) οι κατέχοντες είχαν δικαίωμα εξαγοράς, υπέβαλαν αίτηση κι εκδόθηκε η σχετική απόφαση του Νομάρχη περί εξαγοράς καθορίζοντας και το τίμημα, αλλά λόγω δημοσίευσης του Ν 4061/2012 δεν πρόλαβαν να πληρώσουν το τίμημα ή αποπληρώσουν όλες τις δόσεις και δεν εκδόθηκε ο τίτλος κυριότητας και συνεπώς να ορισθεί ότι δεν προβάλλεται κυριότητα δημοσίου εφόσον και τώρα αποδείξουν αποπληρωμή του τότε ορισθέντος τιμήματος
    2. Να ενταχθούν στη ρύθμιση και οι περιπτώσεις όπου κατέχονται δημόσιες εποικιστικές εκτάσεις (είτε εντός ορίων οικισμού είτε εκτός) αποκλειστικά δια κύρια κατοικία που αποδεδειγμένα ανεγέρθηκε έως τις 5.6.1993 ή έστω έως τις 19.3.1973 (δηλ. 30 χρόνια πριν τη δημοσίευση του Ν 3127/2003 βλ. άρθρο 4) άνευ όμως συνδρομής της προϋπόθεσης της καλοπιστίας που απαιτεί το άρθρο 4 Ν 3127/2003 (καθώς το ζήτημα της καλοπιστίας αποδεικτικά δυσκολεύει και το πολίτη και το δημόσιο), ειδάλλως να δοθεί δικαίωμα εξαγοράς (ενδεχομένως με χαμηλό τίμημα) στις λοιπές περιπτώσεις κατοχής δημόσιας εποικιστικής έκτασης για κύρια κατοικία
    3. Να ενταχθούν στη ρύθμιση και οι περιπτώσεις όπου κατέχονται δημόσιες εποικιστικές εκτάσεις για καλλιέργεια τουλάχιστον επί εικοσαετίας (βλ. δυνατότητα αναζήτησης χαρτογραφικών καλλιεργούμενων εκτάσεων από το 2006 κεξής), βάσει δηλώσεων ΟΣΔΕ, Ε9, ΕΝΦΙΑ κλπ, δια καταβολής τιμήματος εξαγοράς (ενδεχομένως με χαμηλό τίμημα, κατά τη κρίση της πολιτείας) όπου θα προβλέπεται έκπτωση τιμήματος αναλόγως των ετών συνεχούς καλλιέργειας, αναλόγως της τυχόν απόκτησης δια συμβολαίων μετά τις 5.6.1993 (διαφοροποίηση ποσού ως προς τα μεταγεγραμμένα συμβόλαια ή προσύμφωνα κι ως προς τα συμβόλαια αγοράς ή δωρεές ή αποδοχές κληρονομιάς) ή βάσει κοινωνικών κριτηρίων και φυσικά αναλόγως του συνολικού εμβαδού της προς εξαγορά έκτασης

  • 15 Μαρτίου 2026, 10:52 | Τούλα

    Υπάρχει «δημιουργική ασάφεια» ως προς την προϋπόθεση της περ. 1δ του άρθου 12, τόσο ως προς την έννοια της υπόδειξης όσο και προς την έννοια της δημόσιας αρχής. Θα πρέπει να διευκρινιστούν οι δύο αυτοί όροι καθώς και να διευκρινιστεί πώς θα αποδεικνύεται η υπόδειξη και η ταυτοποίηση του τεμαχίου. Διαφορετικά κινδυνεύει η διάταξη να καταστεί πρακτικά ανεφάρμοστη.

  • 14 Μαρτίου 2026, 20:36 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    Το εν λόγω νομοσχέδιο φιλοδοξεί να είναι φιλικό προς το πολίτη αλλά ενδεχομένως να καταλήξει κατά κάποιο τρόπο «δυσχερές» προς το δημόσιο υπάλληλο θέτοντας διατάξεις για ειδικά πειθαρχικά παραπτώματα .
    Δε δύναται οι ( σε ανησυχητικό και τραγικό σχεδόν βαθμό) υποστελεχωμένες υπηρεσίες να τελούν υπό το φόβο δύο ταυτοχρόνως ισχυουσών διατάξεων περί παραπτώματος, ή της μη διεκδίκησης δικαιωμάτων δημοσίου με συνέπεια την απώλεια δικαιωμάτων δημοσίου ή της μη άμεσης χορήγησης βεβαιώσεων ή στοιχείων περί μη διεκδίκησης κυριότητας υπό του δημοσίου υπέρ του πολίτη.
    Να ληφθεί υπόψη ότι τα ίδια τα υπουργεία δια οδηγιών κι εγγράφων τους μας υπενθύμιζαν την υποχρέωσή μας να δηλώσουμε στο Κτηματολόγιο «τα πάντα» και καταναλώθηκαν απίστευτες εργατοώρες (εκτός και της συνήθους υπερωριακής απασχόλησης) για να καταστεί αυτό εφικτό.
    Να ληφθεί υπόψη ότι σε αρκετές ή ίσως στις περισσότερες εποικιστικές υπηρεσίες σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας υπηρετεί ένας ή το πολύ τρείς υπάλληλοι κι ότι τα δικαιώματα που θα πρέπει ενδεχομένως να μην διεκδικηθούν είναι πάρα πολλά το δε αρχείο που πρέπει να ερευνηθεί είναι ογκοδέστατο και παλαιότατο (διανομές από τη δεκαετία του 1920 κεξής).
    Να ληφθεί υπόψη πως προκειμένου να μην καταλήξουμε στη πράξη απλώς σε μετατροπή της αντιδικίας μεταξύ του δημοσίου με το ιδιώτη σε αντιδικία του πολίτη με τον υπάλληλο θα πρέπει ο νόμος να είναι πιο σαφής και συγκεκριμένος και να μην εξαρτάται από την ερμηνεία του καθενός καθώς και τα υπουργεία ενίοτε δεν εκδίδουν διευκρινιστικές οδηγίες παρά μόνο προβαίνουν σε αντιγραφή κι επικόλληση του κειμένου της νομοθετικής διάταξης ή της σχετικής ΚΥΑ όπως έγινε με την παρ 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023.
    Να ληφθεί υπόψη πως οι προθεσμίες προκειμένου να διαβιβάσει μία υπηρεσία απόψεις επί κτηματολογικών αγωγών ή προδήλων σφαλμάτων στο Κτηματολόγιο (από τη στιγμή της κοινοποίησης αυτών στην υπηρεσία)είναι ασφυκτικότατες (πολύ δε περισσότερο τώρα που θα πρέπει να προηγηθεί εξονυχιστικός έλεγχος στο αρχείο, έλεγχος και του επικαλούμενου συμβολαίου ως προς τη περιγραφή της επίδικης έκτασης (κι όχι μόνο εντοπισμός του ΚΑΕΚ) εάν ταυτοποιείται με το τεμάχιο της διανομής κλπ), οι δε υπηρεσίες ήδη δυσκολεύονται να απαντήσουν εμπρόθεσμα (συνήθως θέτοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τις υπόλοιπες υποθέσεις και φυσικά υπομένοντας τις έντονες διαμαρτυρίες).
    Να ληφθεί υπόψη πως ήδη έχουν διεκδικηθεί αρκετές εκτάσεις από τις εποικιστικές υπηρεσίες βάσει της έως τώρα νομοθεσίας κι έχουν ήδη τελεσιδικήσει ή καταστεί αμετάκλητες οι σχετικές υποθέσεις υπέρ του δημοσίου και κατά του πολίτη.
    Να ληφθεί υπόψη πως λόγω παλαιότητας του εποικιστικού αρχείου κι ενδεχομένως καταστροφής αυτού δε δύναται να διερευνηθεί εάν εκδόθηκαν πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής παρά μόνο μετά το Ν 4061/2012.
    Να ληφθεί υπόψη πως το μεγαλύτερο πρόβλημα που δε λύνεται με το παρόν νομοσχέδιο είναι οι αυθαιρέτως (εδώ και χρόνια) κατεχόμενες εποικιστικές εκτάσεις (πχ βάσει προσυμφώνων ή λόγω ανέγερσης οικίας /κτιρίου είτε λόγω συνεχούς καλλιέργειας άνω της 20 ετίας κλπ) κι όχι αυτές που κατέχονται μετά από έναρξη διαδικασίας διανομής/προσωρινού παραχωρητηρίου ή λόγω υπόδειξης ή διαταγής εγκατάστασης κατ’ εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής υπηρεσίας.
    Να ληφθεί υπόψη ότι (κατά την άποψή μας) η μόνη σαφής διάταξη του παρόντος νομοσχεδίου ως προς τις εποικιστικές εκτάσεις είναι όσον αφορά στο μεταγεγραμμένο τίτλο μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 όπου σαφώς (ως αντιλαμβανόμαστε) δεν απαιτείται πλέον θεμελίωση καλοπιστίας (κάτι το οποίο δυσκόλευε και τους πολίτες και τις υπηρεσίες) κι ούτε ισχύει ο περιορισμός (ως αντιλαμβανόμαστε) περί ειδικής προστασίας της φύσης/natura (κάτι το οποίο δυσκόλευε καθώς σε κάποιες περιοχές οι περισσότερες εκτάσεις βρίσκονται εντός natura). Θα πρέπει όμως να διευκρινιστεί εάν θα ισχύει η παρούσα ρύθμιση σε εκτάσεις εντός απόλυτης προστασίας της φύσης.
    Οι λοιπές περιπτώσεις της παρούσας ρύθμισης περί κατοχής κατόπιν έναρξης διαδικασίας διανομής ή εγκατάστασης κατόπιν υπόδειξης από δημόσια αρχή κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας είναι (κατά την άποψή μας) αόριστες αφού δε παραπέμπουν σε συγκεκριμένη εποικιστική νομοθετική διάταξη που προέβλεπε κάτι τέτοιο και δεν περιγράφεται ο συγκεκριμένος τύπος της διοικητικής πράξης δια της οποίας ελάμβανε χώρα η κατοχή ή η εγκατάσταση. Κατά την εκτίμησή μας, απλώς θα καταλήξουμε σε αψιμαχίες με τους πολίτες και τους δικηγόρους τους περί της ερμηνείας αυτών των νομοθετικών χωρίων.
    Να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν εκτάσεις όπου στους κυρωμένους πίνακες διανομών εγγράφησαν ως διαθέσιμες (δημόσιες) αλλά ως ήδη κατεχόμενες ή ως ήδη αυθαιρέτως κατεχόμενες (κι όχι κατεχόμενες λόγω έναρξης διαδικασίας διανομής ή λόγω προσωρινού παραχωρητηρίου) ή ως κυριότητας ελληνικού δημοσίου αμφισβητούμενου υπό ιδιωτών.
    Να ληφθεί υπόψη ότι στο εποικιστικό αρχείο υφίστανται τοπογραφικές εργασίες (ενίοτε αθεώρητες κι ανυπόγραφες) αποτύπωσης κατεχομένων εποικιστικών εκτάσεων με σκοπό να γίνει διανομή αυτών αλλά είτε δεν έγινε/άρχισε η διανομή είτε η επιτροπή απαλλοτριώσεων δεν τις έκρινε όλες τις εκτάσεις ως παραχωρητέες ούτε έκρινε όλους τους κατέχοντες ως δικαιούχους αποκατάστασης κλπ κι εν συνεχεία δεν συντάχθηκαν αντίστοιχοι πίνακες διανομής από την επιτροπή οριστικών διανομών.
    Να ληφθεί υπόψη ότι κατά τον αναδασμό ( εξ όσων γνωρίζουμε) δεν υποδεικνύεται η εγκατάσταση σε δημόσια έκταση κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας αλλά κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας του αναδασμού (άρθρο 12 Ν 674/1977: παράδοση νομής νέων κτημάτων), δηλαδή μόνο στη περίπτωση που ο κτηματίας εξαγόρασε κατεχόμενη δημόσια εποικιστική έκταση (άρθρο 26 Ν 674/1977) ή απέδειξε κυριότητα στην εισφερθείσα υπό αυτού παλιά έκταση και τη νέα έκταση τη λαμβάνει σε νέα θέση (όπου δύναται η νέα αυτή θέση να είναι σε δημόσια εποικιστική έκταση, οπότε τα εποικιστικά δικαιώματα του δημοσίου θα μεταφερθούν στη θέση της ιδιωτικής εισφερθείσα παλιάς έκτασης).
    Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ του άρθρου 22 Ν 4061/2012 και τη λειτουργία των Επιτροπών Θεμάτων Γης όπου οι προϋποθέσεις μη προβολής κυριότητας δημοσίου είναι άλλες (βλ. καλοπιστία, βλ. μόνο επαχθή δικαιοπραξία, βλ. περιορισμοί ως προς προστατευόμενες γαίες λόγω της παρ. 3 του άρθρου 1 Ν 4061/2012, βλ. συμμετοχή εκπροσώπου ΝΣΚ, βλ τριμελή σύνθεση συγκεκριμένων ειδικοτήτων) ενώ δια του παρόντος νομοσχεδίου η θέση περί προβολής ή μη δικαιώματος δημοσίου θα εξαρτάται από τη θέση/ερμηνεία (πιθανώς σε αρκετές περιπτώσεις) του ενός και μοναδικού υπαλλήλου.
    Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ της παρ. 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023 και της ΚΥΑ 2605/14-10-2024 όπου οι προϋποθέσεις και η διαδικασία μη προβολής δικαιώματος δημοσίου είναι διαφορετικές.

  • 14 Μαρτίου 2026, 18:47 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    Το εν λόγω νομοσχέδιο φιλοδοξεί να είναι φιλικό προς το πολίτη αλλά ενδεχομένως να καταλήξει κατά κάποιο τρόπο «εχθρικό» προς το δημόσιο υπάλληλο θέτοντας διατάξεις για ειδικά πειθαρχικά παραπτώματα .
    Δε δύναται οι ( σε ανησυχητικό και τραγικό σχεδόν βαθμό) υποστελεχωμένες υπηρεσίες να τελούν υπό το φόβο δύο ταυτοχρόνως ισχυουσών διατάξεων περί παραπτώματος, ή της μη διεκδίκησης δικαιωμάτων δημοσίου με συνέπεια την απώλεια δικαιωμάτων δημοσίου ή της μη άμεσης χορήγησης βεβαιώσεων ή στοιχείων περί μη διεκδίκησης κυριότητας υπό του δημοσίου υπέρ του πολίτη.
    Να ληφθεί υπόψη ότι τα ίδια τα υπουργεία δια οδηγιών κι εγγράφων τους μας υπενθύμιζαν την υποχρέωσή μας να δηλώσουμε στο Κτηματολόγιο «τα πάντα» και καταναλώθηκαν απίστευτες εργατοώρες (εκτός και της συνήθους υπερωριακής απασχόλησης) για να καταστεί αυτό εφικτό.
    Να ληφθεί υπόψη ότι σε αρκετές ή ίσως στις περισσότερες εποικιστικές υπηρεσίες σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας υπηρετεί ένας ή το πολύ τρείς υπάλληλοι κι ότι τα δικαιώματα που θα πρέπει ενδεχομένως να μην διεκδικηθούν είναι πάρα πολλά το δε αρχείο που πρέπει να ερευνηθεί είναι ογκοδέστατο και παλαιότατο (διανομές από τη δεκαετία του 1920 κεξής).
    Να ληφθεί υπόψη πως προκειμένου να μην καταλήξουμε στη πράξη απλώς σε μετατροπή της αντιδικίας μεταξύ του δημοσίου με το ιδιώτη σε αντιδικία του πολίτη με τον υπάλληλο θα πρέπει ο νόμος να είναι πιο σαφής και συγκεκριμένος και να μην εξαρτάται από την ερμηνεία του καθενός καθώς και τα υπουργεία ενίοτε δεν εκδίδουν διευκρινιστικές οδηγίες παρά μόνο προβαίνουν σε αντιγραφή κι επικόλληση του κειμένου της νομοθετικής διάταξης ή της σχετικής ΚΥΑ όπως έγινε με την παρ 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023.
    Να ληφθεί υπόψη πως οι προθεσμίες προκειμένου να διαβιβάσει μία υπηρεσία απόψεις επί κτηματολογικών αγωγών ή προδήλων σφαλμάτων στο Κτηματολόγιο (από τη στιγμή της κοινοποίησης αυτών στην υπηρεσία)είναι ασφυκτικότατες (πολύ δε περισσότερο τώρα που θα πρέπει να προηγηθεί εξονυχιστικός έλεγχος στο αρχείο, έλεγχος και του επικαλούμενου συμβολαίου ως προς τη περιγραφή της επίδικης έκτασης (κι όχι μόνο εντοπισμός του ΚΑΕΚ) εάν ταυτοποιείται με το τεμάχιο της διανομής κλπ), οι δε υπηρεσίες ήδη δυσκολεύονται να απαντήσουν εμπρόθεσμα (συνήθως θέτοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τις υπόλοιπες υποθέσεις και φυσικά υπομένοντας τις έντονες διαμαρτυρίες).
    Να ληφθεί υπόψη πως ήδη έχουν διεκδικηθεί αρκετές εκτάσεις από τις εποικιστικές υπηρεσίες βάσει της έως τώρα νομοθεσίας κι έχουν ήδη τελεσιδικήσει ή καταστεί αμετάκλητες οι σχετικές υποθέσεις υπέρ του δημοσίου και κατά του πολίτη.
    Να ληφθεί υπόψη πως λόγω παλαιότητας του εποικιστικού αρχείου κι ενδεχομένως καταστροφής αυτού δε δύναται να διερευνηθεί εάν εκδόθηκαν πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής παρά μόνο μετά το Ν 4061/2012.
    Να ληφθεί υπόψη πως το μεγαλύτερο πρόβλημα που δε λύνεται με το παρόν νομοσχέδιο είναι οι αυθαιρέτως (εδώ και χρόνια) κατεχόμενες εποικιστικές εκτάσεις (πχ βάσει προσυμφώνων ή λόγω ανέγερσης οικίας /κτιρίου είτε λόγω συνεχούς καλλιέργειας άνω της 20 ετίας κλπ) κι όχι αυτές που κατέχονται μετά από έναρξη διαδικασίας διανομής/προσωρινού παραχωρητηρίου ή λόγω υπόδειξης ή διαταγής εγκατάστασης κατ’ εφαρμογή της αγροτικής εποικιστικής υπηρεσίας.
    Να ληφθεί υπόψη ότι (κατά την άποψή μας) η μόνη σαφής διάταξη του παρόντος νομοσχεδίου ως προς τις εποικιστικές εκτάσεις είναι όσον αφορά στο μεταγεγραμμένο τίτλο μέχρι την 5η Ιουνίου 1993 όπου σαφώς (ως αντιλαμβανόμαστε) δεν απαιτείται πλέον θεμελίωση καλοπιστίας (κάτι το οποίο δυσκόλευε και τους πολίτες και τις υπηρεσίες) κι ούτε ισχύει ο περιορισμός (ως αντιλαμβανόμαστε) περί ειδικής προστασίας της φύσης/natura (κάτι το οποίο δυσκόλευε καθώς σε κάποιες περιοχές οι περισσότερες εκτάσεις βρίσκονται εντός natura). Θα πρέπει όμως να διευκρινιστεί εάν θα ισχύει η παρούσα ρύθμιση σε εκτάσεις εντός απόλυτης προστασίας της φύσης.
    Οι λοιπές περιπτώσεις της παρούσας ρύθμισης περί κατοχής κατόπιν έναρξης διαδικασίας διανομής ή εγκατάστασης κατόπιν υπόδειξης από δημόσια αρχή κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας είναι (κατά την άποψή μας) αόριστες αφού δε παραπέμπουν σε συγκεκριμένη εποικιστική νομοθετική διάταξη που προέβλεπε κάτι τέτοιο και δεν περιγράφεται ο συγκεκριμένος τύπος της διοικητικής πράξης δια της οποίας ελάμβανε χώρα η κατοχή ή η εγκατάσταση. Κατά την εκτίμησή μας, απλώς θα καταλήξουμε σε αψιμαχίες με τους πολίτες και τους δικηγόρους τους περί της ερμηνείας αυτών των νομοθετικών χωρίων.
    Να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν εκτάσεις όπου στους κυρωμένους πίνακες διανομών εγγράφησαν ως διαθέσιμες (δημόσιες) αλλά ως ήδη κατεχόμενες ή ως ήδη αυθαιρέτως κατεχόμενες (κι όχι κατεχόμενες λόγω έναρξης διαδικασίας διανομής ή λόγω προσωρινού παραχωρητηρίου) ή ως κυριότητας ελληνικού δημοσίου αμφισβητούμενου υπό ιδιωτών.
    Να ληφθεί υπόψη ότι στο εποικιστικό αρχείο υφίστανται τοπογραφικές εργασίες (ενίοτε αθεώρητες κι ανυπόγραφες) αποτύπωσης κατεχομένων εποικιστικών εκτάσεων με σκοπό να γίνει διανομή αυτών αλλά είτε δεν έγινε/άρχισε η διανομή είτε η επιτροπή απαλλοτριώσεων δεν τις έκρινε όλες τις εκτάσεις ως παραχωρητέες ούτε έκρινε όλους τους κατέχοντες ως δικαιούχους αποκατάστασης κλπ κι εν συνεχεία δεν συντάχθηκαν αντίστοιχοι πίνακες διανομής από την επιτροπή οριστικών διανομών.
    Να ληφθεί υπόψη ότι κατά τον αναδασμό ( εξ όσων γνωρίζουμε) δεν υποδεικνύεται η εγκατάσταση σε δημόσια έκταση κατ’ εφαρμογή της εποικιστικής νομοθεσίας αλλά κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας του αναδασμού (άρθρο 12 Ν 674/1977: παράδοση νομής νέων κτημάτων), δηλαδή μόνο στη περίπτωση που ο κτηματίας εξαγόρασε κατεχόμενη δημόσια εποικιστική έκταση (άρθρο 26 Ν 674/1977) ή απέδειξε κυριότητα στην εισφερθείσα υπό αυτού παλιά έκταση και τη νέα έκταση τη λαμβάνει σε νέα θέση (όπου δύναται η νέα αυτή θέση να είναι σε δημόσια εποικιστική έκταση, οπότε τα εποικιστικά δικαιώματα του δημοσίου θα μεταφερθούν στη θέση της ιδιωτικής εισφερθείσα παλιάς έκτασης).
    Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ του άρθρου 22 Ν 4061/2012 και τη λειτουργία των Επιτροπών Θεμάτων Γης όπου οι προϋποθέσεις μη προβολής κυριότητας δημοσίου είναι άλλες (βλ. καλοπιστία, βλ. μόνο επαχθή δικαιοπραξία, βλ. περιορισμοί ως προς προστατευόμενες γαίες λόγω της παρ. 3 του άρθρου 1 Ν 4061/2012, βλ. συμμετοχή εκπροσώπου ΝΣΚ, βλ τριμελή σύνθεση συγκεκριμένων ειδικοτήτων) ενώ δια του παρόντος νομοσχεδίου η θέση περί προβολής ή μη δικαιώματος δημοσίου θα εξαρτάται από τη θέση/ερμηνεία (πιθανώς σε αρκετές περιπτώσεις) του ενός και μοναδικού υπαλλήλου.
    Να ληφθεί υπόψη ότι προκαλείται σύγχυση με τη παράλληλη ισχύ της παρ. 4 του άρθρου 16 Ν 5024/2023 και της ΚΥΑ 2605/14-10-2024 όπου οι προϋποθέσεις και η διαδικασία μη προβολής δικαιώματος δημοσίου είναι διαφορετικές.

  • 14 Μαρτίου 2026, 13:26 | Υπηρεσία Πολιτικής Γης

    ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΙΣΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΛΗΘΩΡΑΣ ΑΓΩΓΩΝ ΚΙ ΑΝΤΙΔΙΚΙΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ (ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΩΣ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ ΑΠΟΨΕΩΝ ΕΠΙ ΠΛΗΘΩΡΑΣ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΥΠΟ ΤΩΝ ΥΠΟΣΤΕΛΕΧΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΕΙ ΣΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ Η ΕΞΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ:

    «»ΔΕΝ ΜΗΝ ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΔΑΣΩΝ, ΔΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΞΑΙΡΕΘΗΚΑΝ ΤΗΣ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΟΥ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΘΕΝΤΟΣ ΚΤΗΜΑΤΟΣ ΒΑΣΕΙ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΚΔΙΚΑΣΕ ΤΗΝ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΣ, ΚΑΤΟΠΙΝ ΠΡΟΗΓΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗ Η’ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΔΑΣΩΝ, ΔΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΩΝ) ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΗΣ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΕΠΟΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ, ΟΠΩΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ : ΤΑ ΑΡΘΡΑ 18 ΚΑΙ 29 ΝΔ 2185/1952, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 8 ΠΑΡ 1 ΚΑΙ ΠΑΡ 2 ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΕΤΟΥΣ 1949, ΤΟ ΑΡΘΡΟ 8 ΤΟΥ ΝΔ 15/22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 1926 ΚΛΠ.
    ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΝΑ ΠΡΟΣΚΟΜΙΖΟΝΤΑΙ:1)ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ ΔΙΑ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΡΗΤΩΣ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΤΕΜΑΧΙΑ (ΔΑΣΗ, ΔΑΣΙΚΑ,ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΑ) ΥΠΕΡ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΟΥ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΘΕΝΤΟΣ ΚΤΗΜΑΤΟΣ, 2) ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ Η’ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΟΡΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΞΑΙΡΕΘΕΝΤΩΝ ΤΕΜΑΧΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΡΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ 3) ΤΑ ΚΥΡΩΜΕΝΑ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ΠΙΝΑΚΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΕΣ ΤΗΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗΣ (ΑΡΧΙΚΗΣ) ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΟΠΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΕΞΑΙΡΕΘΕΝΤΑ ΤΕΜΑΧΙΑ»»

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ: 1)δεν υφίσταται λόγος αντιδικίας για εκτάσεις που το ιδιοκτησιακό λύθηκε πριν 100 περίπου χρόνια από τα τότε αρμόδια εποικιστικά όργανα (επιτροπές απαλλοτριώσεων), δεδομένου ότι οι επιτροπές απαλλ/σεων δεσμεύουν ως προς το διατακτικό τους ως οριστικές και αμετάκλητες (άρθρο 74 και 264 αλλά και 84 του Αγροτικού Κώδικα έτους 1949) αλλά και τα πρωτόκολλα οριστικού διαχωρισμού των εξαιρεθέντων εκτάσεων υπό των επιτροπών ορ. διαχ/σμού θεωρούνται ως ο τελευταίος τίτλος κυριότητας του ιδιοκτήτη του απαλλοτριωθέντος κτήματος (κατ’ άρθρον ερμηνεία άρθρου 89 Αγρ. Κώδικα έτους 1949)
    2) δε δικαιολογείται εξ απόψεως ισότητας πολιτών να ρυθμίζονται σήμερα (βλ. άρθρο 26 Ν 2040/1992 και άρθρο 10, παρ. 1 περ Ικ, Ν 3208/2002) μόνο οι περιπτώσεις που εξαιρέθηκαν δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις υπέρ των ιδιοκτητών του απαλλοτριωθέντος κτήματος από το έτος 1952 κεξής, δηλ. μόνο βάσει των άρθρων 18 και 29 του νδ 2185/1952, ενώ το πλήθος των απαλλοτριώσεων από τον Υπουργό Γεωργίας (άρα και οι εξαιρέσεις υπέρ των ιδιωτών) έλαβε χώρα τη δεκαετία του 1920 βάσει της τότε αγροτικής/εποικιστικής νομοθεσίας (λόγω προσφυγικών εισροών και του αγροτικού ζητήματος γηγενών ακτημόνων/κολλήγων που ετέθη εκείνη την εποχή)
    3) δεν υφίσταται λόγος να μη ρυθμίζεται και η περίπτωση των εξαιρεθέντων δασών ως ιδιωτικών από τη στιγμή που αυτό προβλεπόταν ρητώς στην εποικιστική νομοθεσία (άρθρο 8 νδ 15/22 Οκτωβρίου 1926, άρθρο 8 παρ 1 και παρ 2 Αγρ. Κώδικα 1949 κλπ) κι από τη στιγμή που αυτό προβλέπεται κι από τη δασική νομοθεσία (άρθρο 10 παρ 1 περ Ι υποπερ ι του Ν 3208/2003: δάση που αναγνωρίστηκαν ως ιδιωτικά με βάσει διατάξεις του αγρ. κώδικα), άλλωστε και για τα ιδιωτικά δάση ισχύουν οι ίδιοι περιορισμοί ως προς τη διαχείριση και τις επιτρεπτές χρήσεις όπως και στα δημόσια δάση κι επίσης πλέον στους δασικούς χάρτες και τα δάση και οι δασικές εκτάσεις φέρουν την ίδια ένδειξη ΔΔ

  • 13 Μαρτίου 2026, 23:31 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Αναφορικά με την παράγραφο 1β’:
    Η προτεινόμενη διάταξη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς προβλέπει, ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων όταν αυτοί κατέχουν ακίνητο κατόπιν προσωρινού παραχωρητηρίου ή μετά από έναρξη διαδικασίας διανομής που δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου.*** είτε δεν ολοκληρώθηκε για οιοδήποτε λόγο, ενώ προορίζονταν για ακτήμονες, οι οποίοι τελικά και τα οικειοποιήθηκαν χωρίς παραχωρητήριο.

    Σημειωτέον, στις τότε διανομές σε ακτήμονες, ‘μοιράστηκαν’ εκτάσεις γης σε ακτήμονες των τοπικών κοινωνιών, με τον περιορισμό να είναι μέχρι 10 στρέμματα. Όσες ενδιάμεσες και υπολειπόμενες εκτάσεις ‘περίσσεψαν’ , και ενώ το πνεύμα ήταν να μοιραστούν πράγματι σε ακτήμονες, έμειναν ανεκμετάλλευτες, μέχρι που περισσότεροι ακτήμονες, επιλαχόντες κλπ, τελικά τις απέκτησαν άτυπα. Εκείνη την εποχή, αρκούσε μια επιστολή ή μια εισήγηση ενός κατά τόπου κοινοτάρχη.

    Ευκόλως και ευλόγως θα μπορούσε εδώ να προστεθεί ότι δεν προβάλλει δικαιώματα και σε περίπτωση που τα υπό διανομή ή τα αγροτεμάχια που κατέληξαν σε ακτήμονες χωρίς παραχωρητήριο, από εκτάσεις που δεν διανεμήθηκαν τελικώς ή έμειναν αδιανέμητες για οποιονδήποτε λόγο, οι οποίοι όμως αδιαλήπτως και επί 30-40 χρόνια είχαν αδιάληπτη νομή και κατοχή, συνοδευόμενα από σχετικά αποδεικτικά (προσύμφωνο προ του…., νομιμοποιήσεις, τοπογραφικά, ΔΕΚΟ, μάρτυρες, κλπ).

    Γενικώς πρέπει να εντάξετε οπωσδήποτε τις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν τίτλοι, όμως τεκμαίρεται εμμέσως πλην σαφώς ότι οι ιδιώτες είναι οι πραγματικοί κάτοχοι, Αυτές οι περιπτώσεις είναι περισσότερες και ιδιαίτερα δύστροπες προς επίλυση, οδηγώντας τα πράγματα δικαστικά, όπου τελικά δικαιώνονται μετά κόπων και βασάνων.

  • 13 Μαρτίου 2026, 17:11 | ΑΝΑΣΤ. ΝΑΣΙΚΑΣ

    Με τις διατάξεις του αρθ.27/ν.2040/1992, του αρθ. 26/ν.2732/1999, των αρθ. 11 και αρθ.12/ν.3147/2003, περιήλθαν στην κυριότητα των αρχικών κληρούχων ή των κληρονόμων ειδικές εποικιστικές λιβαδιακές εκτάσεις σε όλη την Ελλάδα.

    Ο νομοθέτης,αδικαιολογήτως,δεν ενέταξε σε καμία εκ των παραπάνω ρυθμίσεων τους διαχωρισμένους κτηνοτροφικούς κλήρους του Ν.Δ.1334/1973 και Π.Δ. 246/1974,με συνέπεια σήμερα οι κληρονόμοι κτηνοτρόφοι των αρχικών κληρούχων να αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα προβλήματα,λόγω χρόνιας ολιγωρίας των διοικητικών υπηρεσιών,της απουσίας ειδικής νομοθετικής πρόνοιας,και χωρίς ουδεμία υπαιτιότητα τους.

    Η νομή των εκτάσεων χρονολογείται από το 1952(74 έτη)όταν και έγινε η αποκατάσταση των αρχικών κληρούχων.
    Από του διαχωρισμού,των υπαγομένων στο Ν.Δ.1334/1973 και Π.Δ.246/1974 εκτάσεων έχουν παρέλθει τουλάχιστον 47 έτη.

    Στους διαχωρισθέντες ατομικούς κλήρους στο διάστημα αυτό έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας,με γεωτρήσεις, με αγορές μηχανολογικού εξοπλισμού, με βελτίωση της βοσκοικανότητας,με σύχρονες σταυλικές εγκαταστάσεις,με περιφράξεις και άλλες πράξεις νομής με έξοδα των ιδίων,με προσωπική και οικογενειακή εργασία τριών (3) γενεών!

    Χάριν της ισονομίας και της χρηστής διοίκησης προτείνεται η παρακάτω διάταξη.

    «Εποικιστικές λειβαδιακές εκτάσεις, οι οποίες με αποφάσεις Επιτροπών Απαλλοτριώσεων παραχωρήθηκαν σε ακτήμονες κτηνοτρόφους για κτηνοτροφική τους αποκατάσταση , περιέχονται στην κυριότητα των αρχικών κληρούχων ή των κατά τον Αστικό Κώδικα κληρονόμων τους ,ανεξάρτητα από την ηλικία τους ,εφ όσον συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:

    1. Ευρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των είκοσι (20) χιλιομέτρων από τις ακτές της θάλασσας, εκτός τουριστικών περιοχών,αρχαιολογικών χώρων & σχεδίων πόλεων .

    2. Διαχωρίστηκαν κατά τις διατάξεις του Ν.Δ.1334/1973 και του Π.Δ. 246/1974 με αποφάσεις των οικείων επιτροπών σε ατομικούς κλήρους ή κλήρους μικρών ομάδων κτηνοτρόφων και η κυρωτική σχετική απόφαση του Νομάρχη με τα πρακτικά διαχωρισμού, τους κτηματολογικούς πίνακες και τα διαγράμματα της αρμόδιας επιτροπής διαχωρισμού δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κατά το αρθ.5 του Π.Δ. 246/1974.»

    Σ.Σ.Με τον περιορισμό των 1 & 2 παραγράφων αποκλείεται η περίπτωση χαριστικής μεταχείρισης-οικιστική ή τουριστική ανάπτυξη κλπ.

  • 13 Μαρτίου 2026, 14:35 | Victoria

    Να προστεθεί περ. ε) στην παρ. 1 του άρθρου 12 ως εξής:
    ε) επί ακινήτων (που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης) της παρ. 1 του άρθρου 26 του Ν. 2732/99 (το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 37 παρ. 1 περ. ια του Ν.4061/2012) και της παρ. 5 του άρθρου 11 του Ν.3147/2003 (το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 37 παρ. 1 περ. δ του Ν.4061/2012 όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 15 του άρθρου 37 του 4235/2014) για τα οποία εκδόθηκε η σχετική υπουργική απόφαση που προβλεπόταν στις ως άνω νομοθετικές διατάξεις και η οποία στη συνέχεια καταργήθηκε με την παρ. 7 του άρθρου 36 του Ν. 4061/2012 χωρίς να έχει ολοκληρωθεί έως την ημερομηνία δημοσίευσης του Ν.4061/2012 η διαδικασία μεταβίβασης της κυριότητας στους τρίτους κατόχους και για τα οποία ακίνητα συντάχθηκαν προσύμφωνα αγοραπωλησίας έως την 22-03-2012 (πριν τη δημοσίευση δηλ. του Ν.4061/2012)

  • 13 Μαρτίου 2026, 13:47 | ΜΑΜΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ-ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΔΑΟΚ ΠΕ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

    ΔΑΟΚ ΠΕ ΒΟΙΩΤΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ & ΑΝΑΔΑΣΜΩΝ
    ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 1.
    Στο άρθρο 12, παράγραφος 1 να προστεθεί παράγραφος:
    ε) επί ακινήτων που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τα οποία παραχωρήθηκαν σε κτηνοτρόφους για κτηνοτροφική αποκατάσταση σύμφωνα με τις διατάξεις του Κτηνοτροφικού Κώδικα και ο αποκαταστημένος κτηνοτρόφος ή νόμιμος διάδοχος άλλαξε τη χρήση του Βοσκοτόπου σε γεωργική, απαγορευμένης άλλης χρήσης πλην της γεωργικής.
    ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 2.
    Να καταργηθεί το άρθρο 24 του Νόμου 4061/2012 (ΦΕΚ66/Α΄)

    Δικαιολόγηση
    Προκύπτει νομιμοποιητικός και επιτακτικός λόγος αλλαγής του άρθρου 24 του Ν. 4061/2012, καθότι οι καλόπιστοι νομείς, υπαγόμενοι στο πεδίο του άρθρου αυτού καθώς και όσοι έχουν τέτοιες εκτάσεις, βάσει παραχωρητηρίου νομής μή μετεγραφέντος ή εκδοθέντος από αναρμόδιο διοικητικό όργανο ή δυνάμει Απόφασης Επιτροπής Απαλλοτριώσεων ή οι αναγραφόμενοι ως δικαιούχοι στους κτηματολογικούς πίνακες της διανομής, χωρίς, όμως, έκδοση σχετικού παραχωρητηρίου, οι οποίοι νέμονται τέτοιες εποικιστικές εκτάσεις θα πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου.

    Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί η αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει για καλόπιστους νομείς, οι οποίοι κατέχουν εποικιστικές εκτάσεις, ασκούν νομή και χρήση, ήτοι βάσει νόμιμου τίτλου από επαχθή αιτία, ή παραχωρητηρίου νομής, που δεν έχει μεταγραφεί για την ολοκλήρωση της διαδικασίας μεταβίβασης της κυριότητας, ή παραχωρητηρίου που εκδόθηκε από αναρμόδιο διοικητικό όργανο ή με πράξη δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου, είτε έχουν κριθεί με απόφαση Επιτροπής Απαλλοτριώσεων δικαιούχοι κλήρου βάσει των διατάξεων του Αγροτικού Κώδικα, ή δικαιώθηκαν οικοπέδου βάσει του άρθρου 187 του Αγροτικού Κώδικα, χωρίς όμως να εκδοθεί το σχετικό παραχωρητήριο, ή χωρίς να έχει γίνει εγκατάσταση του δικαιούμενου από την Επιτροπή Οριστικών Διανομών ή νέμονται και κατέχουν αδιαλείπτως αγροτεμάχια (πρωην χορτολιβαδικές εκτάσεις που μετατράπηκαν σε γεωργικές), βιοπορίζονται από την χρήση αυτών, λαμβάνουν ενισχύσεις στηρίζοντας τον πρωτογενή τομέα.

    Είναι επιτακτικό να υπάρξει συγκεκριμένη πρόβλεψη για τις περιπτώσεις αυτές, εποικιστικών κτηνοτροφικών εκτάσεων οι οποίες άλλαξαν χρήση από κτηνοτροφική σε γεωργική από νομείς και κατόχους αυτών, εδώ και πολλές δεκαετίες, ενώ την αλλαγή και χρήση αυτών το Ελληνικό Δημόσιο σιωπηρά έχει αποδεχθεί, είτε μέσω κρατικών και ευρωπαϊκών ενισχύσεων (μέσω δηλώσεων ΟΣΔΕ) είτε επιτρέποντας στους κατόχους αυτών να επενδύουν με σχέδια βελτίωσης. Έχουν προκύψει βελτιώσεις στα αγροτεμάχια, νόμιμες εκχερσώσεις, επενδύσεις με σχέδια βελτίωσης και εγκαταστάσεις άρδευσης (με γεωτρήσεις και συστήματα ποτίσματος υπέργεια και υπόγεια), για τα οποία δαπανήθηκαν χρήματα από τους απόγονους των αρχικών κληρούχων. Οι κάτοχοι δε αυτών φορολογούνται κανονικά για την γεωργική αυτή χρήση, είναι ασφαλισμένοι στον ΕΛΓΑ ενώ τα αγροτεμάχια τους συμπεριλαμβάνονται στην Δήλωση περιουσιακής κατάστασης (Ε9). Η εκκρεμότητα της κυριότητας των αγροτεμαχίων θα επιφέρει προβλήματα στις επερχόμενες δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026 και ακολούθως στα εισοδήματα πολλών οικογενειών. Η ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς τομέα, σε εθνικό επίπεδο, είναι περισσότερο από ποτέ επιτακτική.

    Πέραν τούτων, με τον νόμο 3208/2003 «Προστασία Δασικών οικοσυστημάτων, κατάρτιση Δασολογίου, ρύθμιση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί δασών και δασικών εν γένει εκτάσεων και άλλες διατάξεις» , ώς ίσχυε
    Στο άρθρο 10 παρ. 1, εδ. i) κατ’ αναλογία, προβλέπει ότι:
    1. Το δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας σε δάση και δασικές εν γένει εκτάσεις που Ι . Αναγνωρίστηκαν ……ι) Με τις διατάξεις του Αγροτικού Κώδικα , του Κτηνοτροφικού Κώδικα, του Ν.Δ. 2185/1952 » περι αναγκαστικής απαλλοτρίωσης κτημάτων προς αποκατάστασιν ακτημόνων καλλιεργητών και κτηνοτρόφων » (ΦΕΚ 217 Α¨) και του άρθρου 26 του Ν. 2040/1992, σε ό,τι αφορά τις δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις της παραγράφου 7 του άρθρου 3 του Ν. 998/1979, όπως αυτή προστίθεται με τη διάταξη του της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του παρόντος νόμου.

  • 13 Μαρτίου 2026, 11:19 | ΤΣΑΟΥΣΙΔΟΥ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

    Αναφορικά με την παράγραφο 1β’:
    Η προτεινόμενη διάταξη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς προβλέπει, ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα έναντι τρίτων όταν αυτοί κατέχουν ακίνητο κατόπιν προσωρινού παραχωρητηρίου ή μετά από έναρξη διαδικασίας διανομής που δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα του δικαιούχου.
    Ωστόσο, δημιουργείται ερμηνευτική αβεβαιότητα ως προς το αν η ρύθμιση καταλαμβάνει και τις περιπτώσεις εκτάσεων, που έχουν παραχωρηθεί από το Δημόσιο σε ακτήμονες καλλιεργητές με προσωρινό και μετακλητό δικαίωμα καλλιέργειας. Σε πολλές περιοχές της χώρας οι καλλιεργητές κατέχουν και καλλιεργούν εκτάσεις επί δεκαετίες βάσει τέτοιων διοικητικών πράξεων, με πρόβλεψη μεταγενέστερης διανομής και οριστικής παραχώρησης, διαδικασίες οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, χωρίς υπαιτιότητα των ίδιων.
    Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καλλιεργητών του συνοικισμού Αγίου Πέτρου Κιλκίς, στους οποίους είχαν παραχωρηθεί εκτάσεις με προσωρινό μετακλητό δικαίωμα καλλιέργειας, δυνάμει της υπ’ αριθμ. Ε/31048/1967 απόφασης του Υπουργού Γεωργίας και εν συνεχεία ορίστηκε, ότι οι εκτάσεις αυτές θα διατεθούν για τον σκοπό της αποκατάστασης των ακτημόνων καλλιεργητών, δυνάμει της με αριθμό Πρωτ. 136675/3-10-1991 απόφασης του Υπουργού Γεωργίας, γεγονός που θεμελιώνει εύλογη προσδοκία οριστικής παραχώρησης υπέρ των καλλιεργητών. Παρότι οι σχετικές διοικητικές αποφάσεις παραμένουν σε ισχύ και οι καλλιεργητές καλλιεργούν τις εκτάσεις αυτές επί δεκαετίες, η διαδικασία οριστικής διανομής δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, χωρίς υπαιτιότητα των ίδιων.
    Η έλλειψη ρητής αναφοράς ενδέχεται να οδηγήσει σε αμφισβητήσεις, παρά το γεγονός, ότι η κατοχή των εκτάσεων αυτών στηρίζεται σε νόμιμες πράξεις της Διοίκησης και η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας οφείλεται αποκλειστικά σε εκκρεμότητες της ίδιας της Πολιτείας.
    Για τον λόγο αυτό, θα ήταν σκόπιμο να διευκρινιστεί ρητά στη διάταξη, ότι αυτή καταλαμβάνει και τις περιπτώσεις κατοχής εκτάσεων, που προέρχονται από παραχώρηση προσωρινού μετακλητού δικαιώματος καλλιέργειας, όταν η προβλεπόμενη διαδικασία οριστικής διανομής δεν ολοκληρώθηκε χωρίς υπαιτιότητα των δικαιούχων.

  • 12 Μαρτίου 2026, 20:36 | ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΑΣΙΚΑΣ

    Με τις διατάξεις του αρθ.27/ν.2040/1992, του αρθ. 26/ν.2732/1999, των αρθ. 11 και αρθ.12/ν.3147/2003, περιήλθαν στην κυριότητα των αρχικών κληρούχων ή των κληρονόμων ειδικές εποικιστικές λιβαδιακές εκτάσεις σε όλη την Ελλάδα.

    Ο νομοθέτης,αδικαιολογήτως,δεν ενέταξε σε καμία εκ των παραπάνω ρυθμίσεων τους διαχωρισμένους κτηνοτροφικούς κλήρους του Ν.Δ.1334/1973 και Π.Δ. 246/1974,με συνέπεια σήμερα οι κληρονόμοι κτηνοτρόφοι των αρχικών κληρούχων να αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα προβλήματα,λόγω χρόνιας ολιγωρίας των διοικητικών υπηρεσιών,της απουσίας ειδικής νομοθετικής πρόνοιας,και χωρίς ουδεμία υπαιτιότητα τους.

    Η νομή των εκτάσεων χρονολογείται από το 1952(74 έτη)όταν και έγινε η αποκατάσταση των αρχικών κληρούχων.
    Από του διαχωρισμού,των υπαγομένων στο Ν.Δ.1334/1973 και Π.Δ.246/1974 εκτάσεων έχουν παρέλθει τουλάχιστον 47 έτη.

    Στους διαχωρισθέντες ατομικούς κλήρους στο διάστημα αυτό έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας,με γεωτρήσεις, με αγορές μηχανολογικού εξοπλισμού, με βελτίωση της βοσκοικανότητας,με σύχρονες σταυλικές εγκαταστάσεις,με περιφράξεις και άλλες πράξεις νομής με έξοδα των ιδίων,με προσωπική και οικογενειακή εργασία τριών (3) γενεών!

    Χάριν της ισονομίας και της χρηστής διοίκησης προτείνεται η παρακάτω διάταξη.

    «Εποικιστικές λειβαδιακές εκτάσεις, οι οποίες με αποφάσεις Επιτροπών Απαλλοτριώσεων παραχωρήθηκαν σε ακτήμονες κτηνοτρόφους για κτηνοτροφική τους αποκατάσταση , περιέχονται στην κυριότητα των αρχικών κληρούχων ή των κατά τον Αστικό Κώδικα κληρονόμων τους ,ανεξάρτητα από την ηλικία τους ,εφ όσον συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:
    1. Ευρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των είκοσι (20) χιλιομέτρων από τις ακτές της θάλασσας, εκτός τουριστικών περιοχών,αρχαιολογικών χώρων & σχεδίων πόλεων .
    2. Διαχωρίστηκαν κατά τις διατάξεις του Ν.Δ.1334/1973 και του Π.Δ. 246/1974 με αποφάσεις των οικείων επιτροπών σε ατομικούς κλήρους ή κλήρους μικρών ομάδων κτηνοτρόφων και η κυρωτική σχετική απόφαση του Νομάρχη με τα πρακτικά διαχωρισμού, τους κτηματολογικούς πίνακες και τα διαγράμματα της αρμόδιας επιτροπής διαχωρισμού δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κατά το αρθ.5 του Π.Δ. 246/1974.»

    *(Με τον περιορισμό των 1 & 2 παραγράφων αποκλείεται η περίπτωση χαριστικής μεταχείρισης-οικιστική ή τουριστική ανάπτυξη κλπ).

  • 12 Μαρτίου 2026, 10:22 | ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΓΚΙΑΤΗ ΚΡΑΣΣΑ

    Άρθρο 12 – Πρέπει να προστεθούν μετά την περ. α τα ακόλουθα:
    ο τρίτος, ο οποίος απέκτησε την κυριότητα τμήματος του ακινήτου με οριστικό παραχωρητήριο, κατέχει το υπόλοιπο τμήμα στα πλαίσια της περ. γ της παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012 (Α΄66) και δεν έλαβε μέρος στην διαδικασία διανομής λόγω εσφαλμένης απεικόνισης και καταγραφής βασικών στοιχείων του ακινήτου.

  • 11 Μαρτίου 2026, 19:46 | Σταυρούλα Λουκακου

    Με την επιχειρούμενη ρύθμιση επιδιώκεται η επίλυση προβλημάτων ιδιοκτητών και κατόχων ακινήτων που είναι σε διένεξη με το Ελληνικό Δημόσιο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Η ratio της ρύθμισης σύμφωνα με την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης είναι η «ρύθμιση για μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία», και γιατί «το Ελληνικό Δημόσιο δεν προβάλλει εμπράγματα δικαιώματα έναντι τρίτων για λόγους προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης», αντιμετωπίζοντας μια κατάσταση κατά την οποία «έχουν δημιουργηθεί κοινωνικές καταστάσεις που αξίζουν προστασία με τη σύμπραξη ή την ανοχή της Πολιτείας». Εν τούτοις η ρύθμιση, ως εισάγεται προς κατάθεση το άρθρο 12, φαίνεται να δημιουργεί, τουλάχιστον επί των αγροτικών ακινήτων, ιδίως των καλλιεργήσιμων, τεράστιες ανισότητες μεταξύ των, και δεν λύνει το σκοπούμενο πρόβλημα. Ρυθμίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων που υπάγονται στο ΥΠΑΑΤ, στα οποία υπάρχει ήδη πλαίσιο ρύθμισης με τον ν. 4061/2012, και αφήνει αρρύθμιστο το μεγαλύτερο πρόβλημα που ταλαιπωρεί χιλιάδες αγρότες στην Ελλάδα, το οποίο αποκαλύφθηκε από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ήτοι η καταχώρηση της αγροτικής γης ως ανήκουσας στο Ελληνικό Δημόσιο ένεκα της αυτοδίκαιης περιέλευσης της γης στο Ελληνικό Δημόσιο με την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους. Το πρόβλημα δεν συνίσταται στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του παρελθόντος αλλά στην έγερση δικαιωμάτων εκ του Ελληνικού Δημοσίου ήδη σήμερον, και μετά την δημιουργία υφιστάμενων καταστάσεων. Εφόσον λοιπόν υπάρχουν υφιστάμενες κοινωνικές καταστάσεις και σύμφωνα με την αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, το Ελληνικό Δημόσιο δέον όπως παραιτηθεί των δικαιωμάτων του, παραιτούμενο από την άσκηση ενδίκων μέσων και βοηθημάτων και από την καταχώριση αυτού ως δικαιούχου δικαιώματος κυριότητας.
    Υφιστάμενες καταστάσεις έχουν δημιουργηθεί επί των αγροτικών γαιών για τις οποίες οι αγρότες κάτοχοι αυτής έχουν λάβει αγροτικές επιδοτήσεις ή αποζημιώσεις από το Κράτος ή από εποπτευόμενους από το Κράτος φορείς (παλαιότερα ΔΑΟΚ της Νομαρχίας, στη συνέχεια από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και ήδη από την ΑΑΔΕ) επί σειρά ετών, ή έχουν λάβει αγροτικά δάνεια με την παροχή εμπραγμάτων εγγυήσεων υπέρ της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος, χωρίς ποτέ να αμφισβητηθεί η ιδιοκτησία τους από το Ελληνικό Δημόσιο. Η καταβολή επιδότησης ή αποζημίωσης καθώς και η εμπράγματη εξασφάλιση σε βάρος αγροτικής γης για δάνειο αγρότη προϋποθέτουν, αναγκαίως και πρωτίστως, αναγνώριση από το Κράτος της ιδιοκτησίας των αγροτών. Είναι λοιπόν άνευ σημασίας επί της αγροτικής καλλιεργήσιμης γης τουλάχιστον, το τιθέμενο όριο κατοχής αυτής, πριν ή μετά το 1993, γιατί το κριτήριο δεν είναι χρονικό αλλά ουσιαστικό. Παράδειγμα ανατροπής της υφιστάμενης κατάστασης των αγροτών στο νομό Λακωνίας αποτελεί η καταχώρηση ως κυρίου του Ελληνικού Δημοσίου σε μία τεράστια έκταση χιλιάδων στρεμμάτων καλλιεργήσιμης με ελαιόδεντρα γης στο Δήμο Ευρώτα, και συγκεκριμένα στο Κτήμα Λαγίου, δια της οποίας εκτοπίζονται εκατοντάδες αγρότες από τη γη τους. Τοιαύτη περίπτωση χρήζει νομοθετικής αντιμετώπισης και δύναται να επιλυθεί με τροποποίηση της προτεινόμενης ρύθμισης.
    Επειδή με την καταχώριση του Ελληνικού Δημοσίου στο Ελληνικό Κτηματολόγιο ως κυρίου της αγροτικής γης μετά την ως άνω αναγνώριση του δικαιώματος κυριότητας των αγροτών παραβιάζεται κατάφωρα η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, εξ αυτού του λόγου το Ελληνικό Δημόσιο δέον όπως παραιτηθεί των δικαιωμάτων του, με αντίστοιχη προσθήκη στο άρθρο 12 και το αρθρο 14 για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

  • 11 Μαρτίου 2026, 15:19 | ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΓΚΙΑΤΗ ΚΡΑΣΣΑ

    Η πρόταση είναι:Μη προβολή δικαιωμάτων του δημοσίου έναντι τρίτων κατά τις πρώτες εγγραφές στο κτηματολόγιο εάν στα πλαίσια της διαδικασίας διανομής ο τρίτος 1) Είχε ηδη αποκτήσει την κυριότητα τμήματος του ακινήτου με τίτλο κτήσης που εκδόθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο και μεταγράφηκε στο οικείο Υποθυκοφυλακειο, έως την 11η Ιουνίου 1975 2) Κατέχει το υπόλοιπο τμήμα του ακινήτου και δεν έλαβε μέρος στη διαδικασία διανομής με αποκλειστική υπαιτιότητα του Ελληνικού Δημοσίου εξαιτίας της εσφαλμένης απεικόνισης και καταγραφής των βασικών στοιχείων του ακινήτου.

  • 11 Μαρτίου 2026, 01:23 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Μια διατύπωση που περιλαμβάνει δεκάδες εκτάσεις αγροτεμαχίων που είναι στον αέρα :

    Άρθρο Χ – Τακτοποίηση αγροτικών εκτάσεων εποικιστικών διανομών
    1. Στη ρύθμιση υπάγονται οι αγροτικές εκτάσεις που προέρχονται από εποικιστικές διανομές ή απαλλοτριώσεις του Υπουργείου Γεωργίας και των αρμόδιων υπηρεσιών από το 1920 έως το 1960, και στις οποίες εγκαταστάθηκαν ακτήμονες ή οι διάδοχοι τους, ανεξαρτήτως της έκδοσης παραχωρητηρίου ή τίτλου κυριότητας.
    2. Η κατοχή θεωρείται επαρκής εφόσον τεκμηριώνεται με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο, όπως:
    • ιδιωτικά συμφωνητικά ή προσύμφωνα,
    • φορολογικά στοιχεία,
    • δηλώσεις καλλιέργειας,
    • μαρτυρικές καταθέσεις,
    • ή οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό στοιχείο που καταγράφει τη διαρκή χρήση και κατοχή της έκτασης.
    3. Στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί διοικητικές πράξεις ή αποφάσεις (π.χ. απόφαση Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής υπ’ αριθμ. 29/1931, προσωρινές διανομές 1932, οριστικές διανομές 1981), οι εκτάσεις που καταγράφηκαν ως «διαθέσιμες, κατεχόμενες από μη κληρούχους» εντάσσονται στη ρύθμιση ανεξαρτήτως τυπικού τίτλου κυριότητας.
    4. Οι εκτάσεις που υπάγονται σε αυτή τη διάταξη δεν θεωρούνται δασικές, αιγιαλοί, κοινόχρηστοι χώροι ή προστατευόμενες περιοχές, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από ειδική νομοθεσία.
    5. Η ενσωμάτωση στην παρούσα ρύθμιση εφαρμόζεται αυτοδικαίως σε εκτάσεις για τις οποίες έχουν εκδοθεί ΦΕΚ, υπουργικές αποφάσεις, ή άλλες διοικητικές πράξεις που τεκμηριώνουν την κατοχή ή τον χαρακτηρισμό της έκτασης ως μέρος εποικιστικής διανομής, όπως προβλέπεται στους νόμους 2538/1997 και 2637/1998.
    6. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου είναι υποχρεωμένες να αναγνωρίζουν τις καταγραφές και τα τεκμήρια κατοχής κατά την εφαρμογή της παρούσας ρύθμισης και να εκδίδουν βεβαιώσεις για την υπαγωγή των εκτάσεων σε αυτή, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για όλες τις μελλοντικές μεταβιβάσεις ή διαδικασίες στο Κτηματολόγιο.

    Συνοδευτικό Επιχείρημα:
    Οι εν λόγω αγροτικές εκτάσεις δεν αποτελούν αυθαίρετη κατάληψη, καθώς η κατοχή τους προκύπτει από ιστορικές εποικιστικές διανομές του Υπουργείου Γεωργίας (1920‑1960) και καταγράφεται σε επίσημες διοικητικές πράξεις, ΦΕΚ, υπουργικές αποφάσεις και πίνακες («διαθέσιμες, κατεχόμενες από μη κληρούχους»). Η αναγνώριση της κατοχής αυτής αποτελεί συνέχεια της διοικητικής πρακτικής και παρέχει νομιμότητα για τη μεταβίβαση, την καλλιέργεια και την κτηματογράφηση των εκτάσεων.

    Σημείωση προς το Υπουργείο:
    Η υπαγωγή των εκτάσεων αυτών στη ρύθμιση είναι αναγκαία, καθώς πρόκειται για περιπτώσεις ιστορικών εποικιστικών διανομών όπου η κατοχή τεκμηριώνεται από διοικητικές πράξεις, ΦΕΚ και υπουργικές αποφάσεις, και δεν αποτελεί αυθαίρετη κατάληψη. Η αναγνώριση αυτή διασφαλίζει τη νομιμότητα της χρήσης και της μεταβίβασης των εκτάσεων, ενώ εναρμονίζει το νέο νομοσχέδιο με την υφιστάμενη διοικητική πρακτική.

  • 11 Μαρτίου 2026, 01:24 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    **«… την, με βάση την ανωτέρω υπουργική απόφαση, εκδοθείσα υπ’ αριθμ. 29/1931 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής, με την οποία εκδικάσθηκε το απαλλοτριωθέν ως άνω αγρόκτημα και κρίθηκαν οι δικαιούχοι αποκατάστασης ακτήμονες καλλιεργητές…

    Κάτι πολύ σημαντικό :

    … τα στοιχεία α) της γενομένης κατά το έτος 1932 προσωρινής διανομής των απαλλοτριωθεισών εκτάσεων…

    … της κατά το έτος 1981 οριστικής διανομής του κτήματος, σύμφωνα με την οποία οι κριθέντες με την 29/1931 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής δικαιούχοι κλήρου εγκαταστάθηκαν στις εκτάσεις…

    … και το ότι οι εκτάσεις που απέμειναν ως διαθέσιμες, μετά την κατά τα ανωτέρω οριστική διανομή έτους 1981 και εγκατάσταση των κληρούχων στις εκτάσεις τους, κατέχονταν και καλλιεργούνταν από μη κληρούχους, γι’ αυτό και στα σχετικά κτηματολογικά στοιχεία γράφτηκαν «ως διαθέσιμες, κατεχόμενες από μη κληρούχους». Στον πίνακα δε, που συντάχθηκε από την Τοπογραφική Υπηρεσία Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χαλκιδικής…»** 

    Αυτή η διατύπωση εμφανίζεται σε επίσημο δημόσιο έγγραφο δημόσιας υπηρεσίας (γεωτεχνικής/γεωργικής αρχής), και περιγράφει με ακρίβεια τι συνέβη στις εκτάσεις διανομής στον Αγ. Νικόλαο.

    Το δημόσιο με διάφορους τρόπους έχει υπαινιχθεί, αν όχι έχει δηλώσει, ότι οι αδιανέμητες εκτάσεις του Αγίου Νικολάου Χαλκιδικής, δηλώθηκαν διαθέσιμες και κατεχόμενες από μη κληρούχους. Η κατοχή λοιπόν ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ και συνδέεται με επίσημη διοικητική πράξη αλλά και έχει ενταχθεί σε παλαιότερο ΦΕΚ.

  • 11 Μαρτίου 2026, 01:42 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    «Να υπαχθούν στη ρύθμιση και οι εκτάσεις που προέρχονται από εποικιστικές διανομές του Υπουργείου Γεωργίας (όπως η απαλλοτρίωση και διανομή της περιοχής Αγίου Νικολάου Σιθωνίας 1931-1932), στις οποίες εγκαταστάθηκαν ακτήμονες ή οι διάδοχοί τους χωρίς να εκδοθεί παραχωρητήριο.»

    Στις ρυθμίσεις υπάγονται και εκτάσεις εποικιστικών διανομών του Υπουργείου Γεωργίας στις οποίες, μετά την εγκατάσταση των κληρούχων, παρέμειναν διαθέσιμα τμήματα που κατέχονταν και καλλιεργούνταν από μη κληρούχους (όπως στην περίπτωση της διανομής Αγίου Νικολάου Σιθωνίας με την απόφαση 29/1931 της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής).»

    «Να υπαχθούν στη ρύθμιση και οι εκτάσεις εποικιστικών διανομών που καταγράφηκαν διοικητικά ως “διαθέσιμες κατεχόμενες από μη κληρούχους”, όπως στην περίπτωση της διανομής Αγίου Νικολάου Σιθωνίας (απόφαση 29/1931 Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής).»

    Είναι αυταπόδεικτο ότι οι περιπτώσεις αυτές δεν καθιστούν καταπάτηση, αλλά αποτέλεσμα ατελούς ολοκλήρωσης εποικιστικής διανομή.

    Κατά τα έτη 1997-1999 το τότε Υπουργείο Γεωργίας προσπάθησε να λύσει το πρόβλημα των λεγόμενων:

    «κατεχόμενων εποικιστικών εκτάσεων»

    με βάση κυρίως:
    • τον νόμο 2538/1997
    • τον νόμο 2637/1998

    Οι νόμοι αυτοί προέβλεπαν:
    • καταγραφή των εκτάσεων που κατέχονται χωρίς τίτλο
    • δυνατότητα εξαγοράς ή τακτοποίησης από τον κάτοχο.

    Επομένως στο παρελθόν το ίδιο το δημόσιο αποδέχτηκε ότι οι εκτάσεις αυτές, αν και χωρίς παραχωρητήριο ή τίτλο, εξακολουθούσαν να είναι / ήταν διαθέσιμα , ότι υπήρχαν αδιανέμητα αγροτεμάχια χωρίς τίτλους αλλά με δεκαετίες κατοχής – νομής !!!

    εν τέλει : κατοχή τέτοιων αγροτεμαχίων δεν είναι “καταπάτηση”.
    Είναι εγκατάσταση ακτημόνων στο πλαίσιο εποικιστικής διανομής που δεν ολοκληρώθηκε διοικητικά.

  • 10 Μαρτίου 2026, 23:16 | ΤΖΙΑΜΑΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ

    Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν τα αγροτεμάχια, χωρίς όμως να περιλαμβάνει τις χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα χερσολείβαδα και τους θερινούς βοσκότοπους, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό μέρος της αγροτικής και κτηνοτροφικής γης της χώρας.
    Οι εκτάσεις αυτές, παρότι εμπίπτουν στο πεδίο του ν. 998/1979, έχουν διαχρονικά αποτελέσει αντικείμενο ειδικών ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας και χρησιμοποιούνται κατ’ εξοχήν για κτηνοτροφικούς σκοπούς.
    Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 3208/2003, το Ελληνικό Δημόσιο δεν δύναται να προβάλλει δικαιώματα κυριότητας επί δασών, δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων όταν αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας ή έχουν χαρακτηρισθεί από αρμόδια διοικητικά όργανα στο πλαίσιο διαδικασιών αγροτικής αποκατάστασης.
    Για λόγους ασφάλειας δικαίου και αποφυγής διοικητικών αντιφάσεων, ιδίως ενόψειτης κύρωσης των δασικών χαρτών, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά ότι οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται και στις χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα χερσολείβαδα και τους θερινούς βοσκότοπους, ιδίως στις περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται δικαίωμα κυριότητας του Δημοσίου σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
    Μια τέτοια ρύθμιση θα συμβάλει ουσιαστικά στην άρση της ανασφάλειας δικαίου και στην πραγματική ενίσχυση ενός κράτους φιλικού προς τον πολίτη και την αγροτική οικονομία.
    Η πρακτική αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα στην πράξη, όπως:

    αμφισβήτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος εκτάσεων που χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες από κτηνοτρόφους,

    αδυναμία σύνταξης συμβολαιογραφικών πράξεων και μεταβίβασης περιουσιών,

    συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ δασικών και αγροτικών υπηρεσιών,
    καθώς και γενικευμένη ανασφάλεια δικαίου για τους πολίτες.

    ΤΖΙΑΜΑΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ
    ΣΩΤΗΡΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ

  • 10 Μαρτίου 2026, 14:39 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Πρέπει να εξεταστεί και να μπουν στο νομοσχέδιο Αγροτεμάχια με προσύμφωνο προ του 2012, που δεν έλαβαν παραχωρητήρια, τα οποία έμειναν αδιανέμητα από τις αρχικές διανομές του κράτους στα πλαίσια της αποκατάστασης ακτημόνων. *Το δημόσιο είχε ξεκινήσει παλιά τις διανομές σε ακτήμονες, βγήκαν παραχωρητήρια – τίτλοι, όμως απέμειναν μικρό εκτάσεις που τελικά έμεινα αδιανέμητες και χωρίς παραχωρητήρια. Τελικά κατέληξαν σε ακτήμονες, χωρίς όμως τίτλους. Στην συνέχεια φυσικά προέβησαν σε μεταβιβάσεις και αγοροπωλησίες με προσύμφωνα, καταλήγοντας σε ανυποψίαστους αγοραστές που έκτοτε τα πληρώνουν και τα συντηρούν. Αυτοί θα πρέπει να προστατευτούν !

  • 9 Μαρτίου 2026, 09:24 | ΠΕΡΙΚΛΗΣ

    Πρέπει να προβλεφθεί στη παρ.2α, ότι οι διατάξεις του παρόντος, εφαρμόζονται και για τις χορτολιβαδικές-πετρώδεις εκτάσεις που εμπίπτουν στο Ν.998/1979, όταν για αυτές τις εκτάσεις έχει ξεκαθαρίσει το καθεστώς της μορφής τους, ότι τελεσίδικα ΔΕΝ είναι δάση ή δασικές εκτάσεις με βεβαίωση του αρμόδιου Διευθυντή Δασών. Το Δημόσιο, αμφισβητώντας το δικαίωμα κυριότητας των ιδιωτών-ιδιοκτητών αυτών των εκτάσεων, ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους επί δεκαετίες εξαντλώντας τα ένδικα μέσα μέχρι Άρειο Πάγο, όταν πανηγυρικά δικαιώνονται οι ιδιώτες με οριστικές αποφάσεις( Πρωτόδικες και Εφετειακές). Οι δε αποφάσεις του Άρειου Πάγου που σωρηδόν εκδίδονται τα τελευταία χρόνια με συντριπτικό σκεπτικό αμετάκλητα είναι υπέρ των ιδιωτών για το ιδιοκτησιακό. Ενδεικτικά αναφέρονται οι αποφάσεις ΑΠ 695/2018, 769/2020, 73/2018, 627/2025, 847/2024 και πολλές άλλες.
    Ας υπάρξει πρόβλεψη για αυτές τις ξεκάθαρες περιπτώσεις, το Δημόσιο μετά την οριστική απόφαση υπέρ του ιδιώτη, να μην ασκεί περαιτέρω ένδικο μέσο, όπως περιγράφεται στις άλλες εκτάσεις του άρθρου 13 παρ.6

  • 8 Μαρτίου 2026, 18:52 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Τα αγροτεμάχια με Προσύμφωνο , που γίνεται ορυμαγδός ειδικά στην Χαλκιδική, δεν τα περιλαμβάνετε όμως. Πράγμα άδικο.

  • 8 Μαρτίου 2026, 18:40 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Καθότι πολλοί ιδιώτες κατέχουν αγροτεμάχια με ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ, οι οποίοι δεν καθίστανται ούτε καταπατητές (ώστε να ενταχθούν στην προγενέστερη πλατφόρμα), ούτε τιτλούχοι, θα πρέπει να μεριμνήσει η κυβέρνηση για αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις. Εντάσσονται άλλες και άλλες περιπτώσεις, δεν υπάρχει λογική οι περιπτώσεις αυτές όπου ιδιώτες ΑΓΟΡΑΣΑΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΜΕ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ αγροτεμάχιο (όχι αιγιαλός, όχι δασικό) , νομιμοποίησαν δύο και τρείς φορές, δήλωναν ασταμάτητα για 40 χρόνια στο ε9, πλήρωναν ΕΝΦΙΑ, ΔΕΚΟ και δημοτικούς φόρους, να βρίσκονται σε τέτοια περιδίνηση και φοβία. Εξετάστε το αίτημα, είναι δίκαιο απολύτως.

  • 8 Μαρτίου 2026, 18:38 | ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΞΥΔΑΣ

    Καθώς το παρόν νομοσχέδιου αποκαλύπτει την πραγματική πρόθεση του κράτους να διευθετήσει εκκρεμείς υποθέσεις τέτοιου είδους, πρέπει πραγματικά να ενταχθεί και άρθρο σχετικά με ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ ΜΕ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ. Χιλιάδες τέτοιες εκτάσεις, ειδικά στην Χαλκιδική, βρίσκονται στον αέρα αδίκως, καθώς παλαιότερα το πολεοδομικό και νομικό καθεστώς ήταν τόσο μπλεγμένο, όπου ιδιώτες πράγματι και με αντίτιμο αγόρασαν εκτάσεις και δεν έχουν τίτλο. Είναι ζωτικής σημασίας να ενταχθεί !!! ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ ΜΕ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ

  • 7 Μαρτίου 2026, 19:17 | ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ο ΚΡΟΝΟΣ-ΚΤΗΜΑ ΠΑΧΗ

    Εκτός από το τοπογραφικό του Οριστικού πρωτοκόλλου αποτερματισμού του άρθρου 43 του νδ 86/1969, με αριθμό πρωτοκόλλου 60/2026 σας έχουμε υποβάλλει πλήρη φάκελο του κτήματος Γ. Παχή, που αποδεικνύει ότι είμαστε νόμιμοι ιδιοκτήτες με αποδεκτές γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις της Αεράμυνας, του Ν.Σ.Κ. και του Γ.Σ.Δ.Κ. του ΥΠΟΙΚ. Εξάλλου έχουμε συνεχόμενους τίτλους 196 ετών και τόσο η Κτηματική Υπηρεσία, όσο και το Υπουργείο Γεωργίας γνωρίζει την ακριβή έκταση και έχει συντάξει τοπογραφικά διαγράμματα.
    Εκτός από την 327/2α/1836, έχει μεσολαβήσει και πλειστηριασμός από την Εθνική Τράπεζα το έτος 1866 με απόφαση του Αρείου Πάγου και οριοθέτηση της περιοχής με τον α.ν. 1539/1938 .(βρίσκονται τα πάντα στον φάκελο με αρ. πρωτ. 60/2026).
    Βάσει του άρθρου 10 του ν3208/2003 δεν θα έπρεπε να εγείρετε αγωγές στην περιοχή του κτήματος Γ. Παχή στους ΟΤΑ Κορυδαλλού και Νίκαιας. Επίσης με τον άρθρο 21 του ν.2742/1999 προβλέπετε το μεγαλύτερο τμήμα της περιοχής να ενταχθεί στο σχέδιο πόλης και να ολοκληρωθεί η ένταξη του κτήματος Γ. Παχή στο σχέδιο πόλης, μιας που έχει ήδη ενταχθεί το μεγαλύτερο τμήμα του.
    Και το σημαντικότερο η περιοχή δεν είναι δασική. Παρόλα αυτά έχετε στείλει ήδη 800 αγωγές και εάν δεν ήταν η αναστολή θα φτάνατε τις 6000.
    Όλα αυτά τα δημόσια έγγραφα που σας έχουμε καταθέσει θα ληφθούν υπόψη; γιατί αναφέρετε ότι οι διατάξεις δεν ισχύουν εάν η περιοχή εμπίπτει σε δασική έκταση.
    Μήπως τελικά το νομοσχέδιο δεν δίνει λύση, αλλά αναφέρεται ΜΟΝΟ σε περιπτώσεις που δεν έχουν γνωμοδοτήσει τα Γ.Σ.Δ.Κ. ότι οι περιοχές είναι ιδιωτικές, τις έχει εντάξει η πολιτεία στο σχέδιο πόλης, παρότι είναι δημόσιες εκτάσεις και τώρα δεν ξέρετε τί να κάνετε; Γιατί αλλάζετε την νομοθεσία και την πάγια νομολογία αφού είναι νόμιμος κύριος, ακόμη και με χρησικτησία, όποιος έχει τίτλους από το έτος 1884, συμπεριλαμβανομένων και των προκατόχων του. Το ΥΠΟΙΚ πάγια εφάρμοζε το νόμο και εξέταζε τους τίτλους μέχρι το 1884. Στο κτήμα Παχή, βέβαια που εγείρετε αγωγές, οι τίτλοι άρχονται πριν το έτος 1832, είναι συνεχόμενοι και ο αρχικός τίτλος, από συστάσεως του ελληνικού κράτους βρίσκεται στο Γενικό Αρχείο του Κράτους, στην κατηγορία Σύμμεικτα Κτήματα Αττικοβοιωτίας, όπως και ο τελευταίος Οθωμανικός τίτλος -χοτζέτι. Στον ηλεκτρονικό φάκελο με αρ. πρωτ. 60/2026 σας έχουμε προσκομίσει και τον τελευταίο Οθωμανικό τίτλο και όλους τους επόμενους. Το νομοσχέδιο έχει ασάφειες γιατί και δασική έκταση να ήταν η περιοχή πάλι ιδιωτική είναι και το αναφέρει και η αποδεκτή Γνωμοδότηση του ΝΣΚ 996/1983″Ο Γ. Παχής είχε συμπληρώσει 30ετή νομή με καλή πίστη μέχρι το έτος 1915, ακόμη και για τις τυχόν δασικές εκτάσεις». Πάντως στις αεροφωτογραφίες η περιοχή είναι κρανίου τόπος και πάλι ταλαιπωρείτε τον κόσμο και το σημαντικότερο οι οικονομικά αδύναμοι αδυνατούν να πάνε στο δικαστήριο, ερημοδικούν οι αγωγές υπέρ του δημοσίου, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κοινωνικό πρόβλημα. Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση της ΝΔ είχε σκοπό να συγκεντρώσει την πενιχρή περιουσία των οικονομικά αδύναμων, απλά οι δασικές υπηρεσίες πιθανόν δεν είχαν την επιστημονική υποδομή για να εφαρμόσουν την υπάρχουσα νομοθεσία. Πρέπει να προσέξετε κάποια πράγματα, γιατί δεν φαίνεται να λύνεται το πρόβλημα. Στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται καινούργια νομοθετική ρύθμιση, αλλά να εφαρμοστούν οι υπάρχουσες και όλες οι αρμοδιότητες για τις αγωγές να περάσουν στις Κτηματικές Υπηρεσίες, που έχει την τεχνογνωσία να κρίνει εάν μία περιοχή είναι δημόσια ή ιδιωτική. Οι δασικές υπηρεσίες βλέπουν παντού πράσινο και από ότι φαίνεται δεν έχουν την επιστημονική υποδομή των Κτηματικών Υπηρεσιών για να εξετάσουν τους τίτλους ιδιοκτησίας . Αυτό με τους τίτλους μέχρι το 1974 είναι περιττό. Διαβάστε την αποδεκτή Γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ. 49/2000 και θα δείτε ότι δικαιώνεται αμφιβόλου νομιμότητας ιδιοκτήτες και συνεχίζεται να ταλαιπωρείτε νόμιμους ιδιοκτήτες.

  • 7 Μαρτίου 2026, 11:17 | Χρήστος

    Θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τις αγοραπωλησίες μεγάλων κτημάτων, που σημειώθηκαν έως τη δεκαετία του 1930, μετά από Διοικητική Πράξη (Απόφαση Υπουργού Γεωργίας), υπαγόμενες στον Αγροτικό Κώδικα και στη συνέχεια διανεμήθηκαν/κατατμήθηκαν, όπου σήμερα ανήκουν σε διάφορους δικαιοπαρόχους, είτε από κληρονομιά, είτε από αγοραπωλησία. Το Δημόσιο δεν θα πρέπει να προβάλλει δικαιώματα με πρόσχημα «τον δασικό χαρακτήρα», κάθως όλες αυτές οι περιπτώσεις χαρακτηρίζονται από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Δασών ως «δασικές εκτάσεις», ενώ οι συγκεκριμένες εκτάσεις είχαν πωληθεί/αγοραστεί για γεωργοκτηνοτροφική χρήση με διοικητική πράξη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (Γεωργίας τότε). Πρόκειται για πάνω από 100 τέτοια κτήματα σε Μακεδονία, Θεσσαλία και Ήπειρο κυρίως, που πλέον ανήκουν σε 150 ή 200 δικαιοπαρόχους (4η ή 5η γενιά), δηλαδή αφορά σε πάνω από 20.000 ιδιοκτήτες γης και πάνω από 1.000.000 στρέμματα, είτε καλλιεργήσιμα, είτε βοσκοτόπια, τα οποία βρίσκονται σε ομηρία, εδώ και δεκαετίες. Ο νόμος θα πρέπει να προβλέπει ότι εφόσον υπήρχε Διοικητική Πράξη για τη μεταβίβαση, εφόσον υπάγονταν στον Αγροτικό Κώδικά κι εφόσον διατηρείται η γεωργοκτηνοτροφική χρήση, δεν θα πρέπει το Δημόσιο να προβάλλει δικαιώματα και η συγκεκριμένη γεωργοκτηνοτροφική χρήση θ’ αναγνωρίζεται (απ’ τις Διευθύνσεις Δασών), εφόσον διατηρείται.

  • 6 Μαρτίου 2026, 20:14 | ΣΟΦΙΑ ΚΩΤΤΗ

    Στους Ο.Τ.Α. Νίκαιας και Κορυδαλλού, βρίσκεται το κτήμα Γ. Παχή.
    Έχει αναγνωριστεί ιδιωτικό από το έτος 1836 βάσει των προβλεπομένων στη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης του 1832 και στην ελληνοτουρκική σύμβαση του 1835, επίσης υπάρχει απόφαση της επιτροπής αεράμυνας του έτους 1927, αποδεκτές γνωμοδοτήσεις του Γ.Σ.Δ.Κ. του ΥΠΟΙΚ και Ν.Σ.Κ. ότι είναι ιδιωτικό. Το έτος 1970 υλοποιήθηκε πρωτόκολλο οριστικού αποτερματισμού του κτήματος βάσει του νδ86/1969 και πληροί πολλές από τις προϋποθέσεις του άρθρου 10 του ν.3208/2003 παρόλα αυτά το δημόσιο άσκησε εκατοντάδες αγωγές κατά νόμιμων ιδιοκτητών. Δεν αναφέρει τίποτα το σχέδιο νόμου για τις περιοχές που είχαν εκτελεστεί και οριοθετηθεί τέτοιου είδους πρωτόκολλα. Μας έκαναν αγωγές ενώ έχουμε στα χέρια μας μέχρι και τη μελέτη που έγινε για το κόστος της οριοθέτησης και στο έδαφος υπάρχουν ακόμη τα σταθερά ορόσημα. Έχουμε πάρει αυτά τα στοιχεία από το δασαρχείο και η Δ/νση Δασών έστειλε αγωγές.
    Τί θα γίνει με κτήμα Γ. Παχή, θα υπάρξει σχετική ρύθμιση.
    Εν τω μεταξύ θεωρείται δασική έκταση, ενώ από τα έγγραφα τόσο τα οθωμανικά όσο και τα πρώτα έγγραφα του ελληνικού κράτους, τους ιστορικούς χάρτες του kaupert και όλες τις αεροφωτογραφίες, προκύπτει ότι δεν είναι δασική έκταση και φυσικά ως ιδιωτική εμπίπτει στις περ. β και γ της απόφασης αναδάσωσης της Αττικής. Θα συμπεριλάβετε και τα πρωτόκολλα οριστικού αποτερματισμού στις περιπτώσεις που αποσύρεται το δημόσιο, αφού έχετε τα τοπογραφικά διαγράμματα αυτών των περιοχών;

  • 6 Μαρτίου 2026, 18:34 | Apostolos

    Καλώς δεν προβλέπεται και η περίπτωση της ακύρωσης Πρωτοκόλλου Διοικητικής Αποβολής με απόφαση Δικαστηρίου, καθώς κριτήριο της μη προβολής δικαιωμάτων εκ μέρους του Δημοσίου προκύπτει να είναι η προηγούμενη συμπεριφορά της Διοίκησης και, ιδίως, αν αυτή προέβη σε διατάραξη της νομής του αυθαίρετου κατόχου, μέσω της κοινοποίησης τέτοιου Πρωτοκόλλου (πρβλ. διάταξη αρ. 4 ν 3127/2003 και ΑΠ 768/2025). Άλλωστε, κατά πάγια νομολογία, η κρίση του δικαστηρίου περί της μη νομιμότητας του Πρωτοκόλλου Διοικητικής Αποβολής (για ουσιαστικούς ή τυπικούς λόγους) δεν παράγει κάποιο δεδικασμένο σε σχέση με το εμπράγματο δικαίωμα επί της έκτασης.

  • 6 Μαρτίου 2026, 10:06 | Κωνσταντίνος Πλιάτσικας

    Στην περίπτωση 2 δ του άρθρου, πρέπει μετά τη φράση «επί του συγκεκριμένου ακινήτου» να προστεθεί: «εκτός αν το εκδοθέν πρωτόκολλο ακυρώθηκε τελεσίδικα με δικαστική απόφαση και το Ελληνικό Δημόσιο δεν άσκησε αναγνωριστική αγωγή για το εμπράγματο δικαίωμά του».
    Σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει κίνδυνος να προβάλει το Δημόσιο δικαιώματα επί ακινήτων που -εκδόθηκαν μεν πρωτόκολλα πλην όμως αυτά- ακυρώθηκαν και το Δημόσιο δεν άσκησε ποτέ εμπράγματη αγωγή για την αναγνώριση της κυριότητάς του

  • 5 Μαρτίου 2026, 09:32 | Χρήστος Τσίνας

    Το άρθρο 22, του Ν.4061/2012 ορίζει ότι για να μην προβάλλει δικαιώματα κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο για ακίνητα που διαχειρίζεται το ΥΠΑΑΤ, θα πρέπει ο νομέας του ακινήτου ή ο νόμιμος δικαιοπάροχός του να το νέμεται με νόμιμο τίτλο που μεταγράφηκε έως την 5-6-1993, από επαχθή αιτία. Άρα ο νομοθέτης έκανε σαφή διαχωρισμό των τίτλων οι οποίοι είχαν αντάλλαγμα-τίμημα (αγοραπωλησία) και των τίτλων χωρίς τίμημα (αποδοχές κληρονομιάς, γονική παροχή). Δηλαδή ο νόμος εξαιρούσε συμβόλαια γονικών παροχών και κληρονομιών και δεχόταν μόνο τις αγοραπωλησίες. Η συνδρομή των παραπάνω προϋποθέσεων κρίνονται από την Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών των Περιφερειακών Ενοτήτων ακολουθώντας συγκεκριμένη διοικητική διαδικασία, η οποία ορίζεται στο ίδιο άρθρο.

    Με την πρόταση του παρόντος νόμου, η υποπαράγραφος γα, της παραγράφου 1γ, αναφέρει ότι πλέον αρκεί για τα ακίνητα του ΥΠΑΑΤ τίτλος μεταγεγραμμένος μέχρι την 5-6-1993 για την μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου κατά τις πρώτες εγγραφές στο Εθνικό Κτηματολόγιο.

    Οπότε στην ουσία ο υπό διαβούλευση νόμος, κάνει ευθεία αναφορά στον Ν.4061/2012 και επαναδιατυπώνει την περίπτωση αα της παραγράφου 1α, του άρθρου 22 περί μη προβολής δικαιωμάτων του Δημοσίου, για ακίνητα διαχείρισης του ΥΠΑΑΤ, εξαλείφοντας πλέον την επαχθή αιτία κτήσης, μη διαχωρίζοντας συμβόλαια με τίμημα ή χωρίς.

    Όμως ενώ στην ουσία τροποποιείται το άρθρο 22 του Ν.4061/12 αφού απαλείφεται ο όρος «από επαχθή αιτία» δεν ορίζεται ρητά η τροποποίηση του άρθρου και αυτό δημιουργεί σύγχυση, και εξηγώ. Όπως γίνεται μέχρι σήμερα, στις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης των Περιφερειών, κατατίθενται αιτήματα για εφαρμογή των προϋποθέσεων του άρθρου 22, του Ν.4061/12, και η Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών κρίνει αν συντρέχουν οι λόγοι και εκδίδει σχετική απόφαση. Εφόσον ο υπό διαβούλευση νόμος δεν τροποποιήσει τον εν λόγω άρθρο του Ν.4061/2012, η εν λόγω διοικητική διαδικασία θα εξακολουθεί να ισχύει: δηλαδή για να μην προβάλει δικαιώματα το ΥΠΑΑΤ θα πρέπει να υπάρχει τίτλος από επαχθή αιτία και τις προϋποθέσεις θα τις κρίνει η αρμόδια επιτροπή.

    Για παράδειγμα, πολίτης ο οποίος θα έχει γονική παροχή μεταγεγραμμένη πριν το 1993 (άρα τίτλο χωρίς επαχθή αιτία) δεν θα πληρεί τις προυποθέσεις του άρθρου 22, του Ν.4061/2012 όπως ισχύει και η αρμόδια επιτροπή δεν θα βεβαιώνει την μη προβολή δικαιωμάτων του δημοσίου. Όμως κατά τις κτηματολογικές πρώτες εγγραφές το ίδιο το συμβόλαιο της γονικής παροχής, θα είναι αποδεκτό, εφόσον ο υπό διαβούλευση νόμος ψηφιστεί ως έχει, και το Δημόσιο θα είναι υποχρεωμένο να βεβαιώσει την μη προβολή δικαιωμάτων του Δημοσίου. Άρα το σχήμα είναι οξύμωρο και παράλογο, αφού για το ίδιο συμβόλαιο, στην μεν πρώτη περίπτωση μετά από διοικητική διαδικασία μέσω επιτροπής το Δημόσιο θα προβάλλει δικαιώματα (Ν.4061/2012) ενώ στην δεύτερη περίπτωση ο ίδιος τίτλος κτήσης θα αρκεί για να βεβαιώσει το Δημόσιο ότι δεν προβάλλει δικαιώματα στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές.

    Η πρόταση είναι, εφόσον υπάρχει η βούληση να γίνονται πλέον αποδεκτά όλα τα συμβόλαια χωρίς την διάκριση της επαχθούς αιτίας, να γίνει σαφής αναφορά στο άρθρο 22 του Ν.4061/2012, το οποίο θα το τροποποιεί απαλείφοντας την έκφραση «από επαχθή αιτία» και η συνδρομή των προϋποθέσεων , θα βεβαιώνεται από την υπηρεσία και όχι από την Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών (παράγραφος 3, άρθρου 22), ώστε η διαδικασία και οι προϋποθέσεις να ταυτίζονται με το υπό διαβούλευση άρθρο και να μην έρχονται σε σύγκρουση οι δύο διατάξεις.

  • 5 Μαρτίου 2026, 07:57 | Εμμανουήλ Αμανιός

    Να διευκρινιστεί αν ο παλαιός αιγιαλός και η παλαιά όχθη έχουν εσκεμμένα εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 2· άλλως, να προστεθεί ρητή αναφορά σε αυτούς, προς αποφυγή ερμηνευτικών συγχύσεων.

  • 4 Μαρτίου 2026, 11:28 | Lampros

    Θα πρέπει να μεριμνήσει η πολιτεία και για αυτούς που έχουν αγροτεμάχια με προσύμφωνο που υπάρχουν αρκετοί στη Χαλκιδική

  • 4 Μαρτίου 2026, 11:44 | Lampros

    Θα πρέπει να υπάρξει ρύθμιση και για αυτούς που κατέχουν προσύμφωνο

  • 3 Μαρτίου 2026, 13:27 | Τάσος

    Τι προβλέπεται για την περίπτωση που έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί στον δικαιοπάροχο Πρωτόκολλο Διοικητικής Αποβολής και αυτό έχει ΑΚΥΡΩΘΕΙ τόσο από το Πρωτοδικείο όσο και από το Εφετείο και το Ελληνικό Δημόσιο δεν προχώρησε σε κατάθεση αίτησης αναίρεσης στον Αρειο Πάγο ;