Άρθρο 42
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι ο εξορθολογισμός των μουσικών καλλιτεχνικών σπουδών στην χώρα με τη διαβάθμιση των σπουδών των Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Μ.Ε.Ι.) του β.δ. 16/1966 (Α’ 7) και του ν. 299/1976 (Α’ 90), που σηματοδοτείται με τη μετονομασία τους σε Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης, στο επίπεδο πέντε (5) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
Άρθρο 43
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι:
α) η μετονομασία των Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Μ.Ε.Ι.) σε Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.) και η ανάθεση της εποπτείας τους στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,
β) η κατάταξη των τίτλων των αποφοίτων τους από την ίδρυσή τους μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος στο επίπεδο πέντε (5) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και
γ) η σύνδεση της ανώτερης μουσικής εκπαίδευσης με την ανώτατη εκπαίδευση μέσω ακαδημαϊκών διαδρόμων για τους αποφοίτους των Α.Σ.Μ.Ε..
Εφόσον τα ΜΕΙ εξορθολογίζονται σε ΑΣΜΕ και παρέχουν Ανώτερες σπουδές, αυτές πρέπει να αναφέρεται ότι ανήκουν στη Ανώτερη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπως και οι σπουδές των σχολών του ν. 1158/81, σύμφωνα με την παρ. 7 του αρ. 16 του Συντάγματος.
Οι μουσικές σπουδές, διαρκούν 10-14 χρόνια.
Η αντιστοίχιση στο επίπεδο 5 του Ε.Π.Π, αναγνωρίζει ουσιαστικά 2 έτη!!
Τι θα γίνει λοιπόν με την τεράστια αυτή απόκλιση; Πως είναι δυνατόν να υποβιβάζονται η γνώση , η προσπάθεια , η μελέτη , οι εξετάσεις και τόσα άλλα των 12 και πλέον ετών που απαιτούνται ;
Οι Σπουδές αυτές, όπως και οι λοιπές καλλιτεχνικές σπουδές πρέπει να ενταχθούν στην Ανώτερη – τριτοβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με το μαθησιακό αποτέλεσμα, βάσει των προγραμμάτων σπουδών, το οποίο στον ευρωπαϊκό χώρο είναι στο επίπεδο 6 – μη ακαδημαϊκό.
Το παρόν αποτελεί σύνοψη των βασικών σημείων (executive summary) των σχολίων που έχουν τεθεί επί διατάξεων του Μέρους Δ’, καθώς και επί λοιπών διατάξεων του νομοσχεδίου σε σχέση με τα ωδεία και τις μουσικές σχολές.
1. Μετάβαση όλων των υφιστάμενων ωδείων στο καθεστώς ΑΣΜΕ (άρθρα 44-45 & 57).
• Τα άρθρα 44-45 προβλέπουν τη μετονομασία των Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Μ.Ε.Ι., δηλαδή ωδείων και μουσικών σχολών) σε Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (ΑΣΜΕ), γεγονός που δημιουργεί την εύλογη προσδοκία ότι όλα τα νομίμως λειτουργούντα Μ.Ε.Ι. εντάσσονται στο νέο καθεστώς.
• Παράλληλα, το άρθρο 57 διαχωρίζει τις σχολές σε ΑΣΜΕ (Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης) και ΒΑΣΜΕ (Σχολές Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης), προβλέποντας την έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων που θα ρυθμίσουν στο μέλλον τις σχετικές προϋποθέσεις.
• Ωστόσο, τα υφιστάμενα Μ.Ε.Ι. έχουν σαφή κατηγοριοποίηση τάξεων (προκαταρκτική, κατωτέρα, μέση, ανωτέρα), δηλαδή ήδη παρέχουν μουσική εκπαίδευση όλων των επιπέδων, από τη βασική μέχρι και την ανώτερη και υπόκεινται σε αυστηρές κτιριολογικές προϋποθέσεις, ενώ και μετά την ψήφιση του σχεδίου του νόμου, θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του β.δ. 16/1966 (Α’ 7) σε συνδυασμό με το β.δ. 57/1957 (Α΄ 229) και τον ν. 299/1976 (Α΄ 90).
• Κρίνεται σκόπιμο η μετάβαση στο καθεστώς ΑΣΜΕ που επιχειρείται με τα άρθρα 44-45 του σχεδίου του νόμου να είναι αδιαμφισβήτητη για όλα τα νομίμως λειτουργούντα Μ.Ε.Ι., χωρίς περαιτέρω διατυπώσεις ή τυχόν ανατρεπτικές ερμηνείες στο μέλλον.
2. Διασφάλιση ισότιμης μεταχείρισης και επαγγελματικών δικαιωμάτων παλαιών αποφοίτων Μ.Ε.Ι. (άρθρο 48) και μελλοντικών αποφοίτων ΑΣΜΕ (άρθρο 46).
• Οι μελλοντικοί απόφοιτοι των ΑΣΜΕ έχουν σαφή κατοχύρωση τίτλου Ε.Π.Π. 5, ενώ ως προς τους παλαιούς αποφοίτους Μ.Ε.Ι. το άρθρο 48 παρ. 3 προκαλεί τεράστια αβεβαιότητα μεταθέτοντας την αναγνώριση των τίτλων τους σε μελλοντικό Προεδρικό Διάταγμα.
• Η παρ. 2 του άρθρου 48 δεν αναφέρεται ρητά σε ΤΕ, όπως η αντίστοιχη παρ. 2 του άρθρου 46. Η αναφορά σε διατήρηση μόνο μισθολογικών και υπηρεσιακών δικαιωμάτων δεν ισοδυναμεί με ρητή επαγγελματική αναγνώριση.
• Είναι απαραίτητη η σαφής και καθολική κατοχύρωση ισοτιμίας τίτλου και επαγγελματικών δικαιωμάτων για όλους τους αποφοίτους, χωρίς εξαρτήσεις από μελλοντικές κανονιστικές πράξεις.
3. Επί του δικαιώματος ακαδημαϊκής συνέχειας (άρθρα 47 & 49-50).
• Το δικαίωμα ακαδημαϊκής συνέχειας είναι μια θετική πρωτοβουλία του σχεδίου νόμου, καθώς αποτελεί μερικό αντιστάθμισμα της διαβάθμισης των τίτλων στο Ε.Π.Π. 5, το οποίο δεν αντικατοπτρίζει το ουσιαστικό επίπεδο γνώσεων και σπουδών που παρέχουν τα Μ.Ε.Ι.. Παρατηρούνται ωστόσο κάποια σημεία προς βελτίωση προς το σκοπό καλύτερης αποτύπωσης της βούλησης του νομοθέτη, καθώς τα σχετικά άρθρα (ως έχουν) προβλέπουν διαφοροποιήσεις μεταξύ παλαιών και νέων αποφοίτων.
4. Επί της διαβάθμισης στο Ε.Π.Π. 5 (άρθρα 46 & 48).
• Η ένταξη στο επίπεδο 6 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων μόνο των πανεπιστημιακών πτυχίων δεν αποτελεί συνταγματική ή ενωσιακή υποχρέωση, αλλά επιλογή του Έλληνα νομοθέτη. Σε πολλές χώρες της Ε.Ε. εντάσσονται στο επίπεδο 6 και άλλες επαγγελματικές σπουδές, μερικές φορές μάλιστα σε υποκατηγορίες (6Α και 6Β ή 6.1 και 6.2). Επομένως, η τοποθέτηση των καλλιτεχνικών σπουδών σε επίπεδο οπωσδήποτε ανώτερο του 5 δεν βρίσκει νομικό εμπόδιο και αποτελεί ζήτημα πολιτικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί διευρυμένο δικαίωμα ακαδημαϊκής συνέχειας για όλους τους αποφοίτους Μ.Ε.Ι. και ΑΣΜΕ.
5. Διασφάλιση ίσης μεταχείρισης σπουδαστών ΚΩΘ και λοιπών ωδείων.
• Οι σπουδαστές ανωτέρας του ΚΩΘ μπορούν αυτόματα να συνεχίσουν στην ΑΣΠΤ, χωρίς πρόσθετη διαδικασία (βλ. άρθρο 17 παρ. 2), σε αντίθεση με τους σπουδαστές ανωτέρας όλων των υπόλοιπων ωδείων. Επίσης, όσοι σπουδαστές ΚΩΘ δεν εμπίπτουν στην προηγούμενη περίπτωση, συνεχίζουν με το ισχύον πρόγραμμα σπουδών και λαμβάνουν τον οικείο τίτλο (βλ. άρθρο 17 παρ. 4).
• Οι ανωτέρω προβλέψεις θα πρέπει για λόγους ίσης μεταχείρισης να καλύψουν ρητά όλους ανεξαιρέτως τους σπουδαστές Μ.Ε.Ι., και όχι μόνο εκείνους του ΚΩΘ. Η διαγνωσθείσα διαφορετική μεταχείριση όμοιων καταστάσεων (ισοδυναμία προγραμμάτων σπουδών και κρατική εποπτεία) δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα.
6. Μεταβατικές διατάξεις.
• Προβλέπεται ότι η ισχύς των άρθρων 42–51 ξεκινά 1.1.2027, χωρίς να αποσαφηνίζεται το καθεστώς λειτουργίας των υφιστάμενων ωδείων ούτε να διασφαλίζονται κρίσιμα ζητήματα για τους σπουδαστές (π.χ. ότι όλα ανεξαιρέτως τα Μ.Ε.Ι. θα μπορέσουν να προχωρήσουν σε κατατακτήριες εξετάσεις τον Οκτώβριο 2026 και απολυτήριες τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο 2027). Η έλλειψη σαφήνειας θίγει την ασφάλεια δικαίου και τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των διοικουμένων (σπουδαστών, γονέων, ιδιοκτητών ωδείων και καθηγητών).
• Προτείνεται η θέσπιση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος και επαρκούς μεταβατικής περιόδου 3–5 ετών, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση της λειτουργίας και η προστασία σπουδαστών και επαγγελματιών του κλάδου.
Η μεταρρύθμιση μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική ευκαιρία αναβάθμισης της μουσικής εκπαίδευσης. Για να επιτευχθεί όμως αυτό, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η θεσμική συνέχεια και η ισότιμη μεταχείριση των ωδείων και μουσικών σχολών που επί δεκαετίες αποτελούν τον βασικό πυλώνα της μουσικής παιδείας στη χώρα.
Άρθρο 42
– Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Νόμου 1158 ΦΕΚ Α΄127/13.5.1981 Περί οργανώσεως και διοικήσεως σχολών Ανωτέρας Καλλιτεχνικής Εκπαιδεύσεως « Η Ανωτέρα Καλλιτεχνική Εκπαίδευσις ανήκει εις την τρίτην βαθμίδα εκπαιδεύσεως, παρέχεται δε είς τας Ανωτέρας Δημοσίας και Ιδιωτικάς Σχολάς Καλλιτεχνικής Εκπαιδεύσεως»
– και σύμφωνα με τις παραγράφους 7 και 8 του Άρθρου 16 – Σύνταγμα της Ελλάδος – Παιδεία, τέχνη, επιστήμη
7. « Η επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από το Κράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια, όπως προβλέπεται ειδικότερα από το νόμο, που ορίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τις σχολές αυτές.
8. Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτουργία εκπαιδευτηρίων που δεν ανήκουν στο Κράτος, τα σχετικά με την εποπτεία που ασκείται πάνω σ’ αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους»
Οι Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.) κατ’ αναλογία με τις Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Κ.Ε.) θα παρέχουν σπουδές ανώτερης ειδικής τυπικής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στη τέχνη της μουσικής (βλ. άρθρο 29 του παρόντος νομοσχεδίου) και ως εκ τούτου εντάσσονται στην ειδική τριτοβάθμια εκπαίδευση και όχι στην τεχνική επαγγελματική κατάρτιση.
Να σημειωθεί ότι:
Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα προβλέπει για την τριτοβάθμια εκπαίδευση δύο επίπεδα σπουδών, το ανώτατο και το ανώτερο. Η μεν ανώτατη τριτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από το Κράτος αποκλείοντας τις ιδιωτικές σχολές (άρθρο 16 του Συντάγματος) η δε ανώτερη τριτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται από δημόσιες και ιδιωτικές σχολές σύμφωνα με τα ανωτέρω.
Η παραδοχή ότι τα πτυχία και διπλώματα των ανωτέρων σχολών ανήκουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτυπώνεται σαφέστατα στο επίσημο έγγραφο που αναρτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2025 από την Ελλάδα στον ευρωπαϊκό ιστότοπο Eurydice https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/el/eurypedia/greece/ethniko-plaisio-prosonton σχετικά με την Οργάνωση και Διακυβέρνηση του Εθνικού Πλαίσιου Προσόντων με σημείο αναφοράς τη Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2017, σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων (ΕΠΕΠ) για τη Διά Βίου Μάθηση (2017/C189/03).
Συγκεκριμένα, στον Πίνακα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και της αντιστοίχισής του με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων στο επίπεδο 5, καταχωρούνται, μεταξύ άλλων, και οι τίτλοι των Ανωτέρων Σχολών με την ακόλουθη διατύπωση:
Επίπεδο 5 – ΠΤΥΧΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΕΠΙΠΕΔΟΥ 5
(χορηγείται στους απόφοιτους της τάξης Μαθητείας των ΕΠΑΛ μετά από πιστοποίηση)
– ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΕΠΙΠΕΔΟΥ 5
[χορηγείται στους απόφοιτους των Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) μετά από πιστοποίηση]
– ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΕΤΑΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (ΣΑΕΚ)
– ΔΙΠΛΩΜΑ/ΠΤΥΧΙΟ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΣΧΟΛΗΣ
(τριτοβάθμια ανώτερη και όχι ανώτατη εκπαίδευση)
Ακολουθώντας τον σύνδεσμο που συνοδεύει τον παραπάνω πίνακα, Πηγή του ΕΟΠΠΕΠ http://www.eoppep.gr, https://nqf.gov.gr/
διαβάζουμε για το Δίπλωμα / Πτυχίο ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΣΧΟΛΩΝ:
1. Αυτά τα προσόντα/τίτλοι είναι στενά συνδεδεμένα με συγκεκριμένα επαγγελματικά πεδία: ένοπλες δυνάμεις, εμπορικό ναυτικό, τουρισμό και καλές τέχνες. Οι κάτοχοι αυτών των προσόντων είναι εξειδικευμένοι στο πεδίο τους και διαθέτουν την ικανότητα εποπτείας τρίτων.
2. Οι πτυχιούχοι πολλών Ανωτέρων Σχολών έχουν πρόσβαση σε προγράμματα ανώτατης εκπαίδευσης που οδηγούν σε προσόντα επιπέδου 6 και άνω.
Επίσης, στον ίδιο ευρωπαϊκό ιστότοπο Eurydice διαβάζουμε:
Σκοπός του ΕΠΠ είναι:
4. να παρέχει ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι ελληνικοί τίτλοι/προσόντα να μπορούν να καταγραφούν, να ταξινομηθούν και ταυτόχρονα να συγκριθούν μεταξύ τους,
5. να αποτελέσει τη βάση για την αντιστοίχιση των ελληνικών τίτλων/προσόντων σε επίπεδα του ΕΠΠ,
6. να αποτελέσει τη βάση για τη σύγκριση όλων των τίτλων, που χορηγούνται στην Ελλάδα από άλλους εθνικούς ή και διεθνείς φορείς.
Επιπλέον, το ΕΠΠ, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, συμβάλλει στην αντικειμενική αξιολόγηση των ελληνικών τίτλων/προσόντων, καθιστώντας τα συγκρίσιμα με εκείνα των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ώστε να ενισχύεται και να προωθείται η γεωγραφική κινητικότητα των εκπαιδευομένων/μαθητευομένων, σπουδαστών, φοιτητών και εργαζομένων μεταξύ της Ελλάδας και των άλλων χωρών της ΕΕ.
Μέσω του ΕΠΠ, τα προσόντα των ατόμων, δηλαδή οι γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες, που αποκτώνται μέσω της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της μη τυπικής εκπαίδευσης και άτυπης μάθησης, αναγνωρίζονται και συσχετίζονται μεταξύ τους. Στη συνέχεια κατατάσσονται σε επίπεδα, σύμφωνα με τα μαθησιακά αποτελέσματα.
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΠΠ
Το έργο του ΕΠΠ συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες της χώρας να αναπτύξει ένα πλαίσιο για τη βελτίωση των πολιτικών και των πρακτικών της δια βίου μάθησης, το οποίο θα επιτρέπει την αναγνώριση και πιστοποίηση όλων των ειδών εκπαίδευσης, κατάρτισης και μάθησης, γενικότερα.
Σκοπός του ΕΠΠ είναι να δημιουργήσει ένα συνεκτικό και κατανοητό σύστημα ταξινόμησης όλων των προσόντων που αποκτώνται μέσω της τυπικής, μη-τυπικής και άτυπης μάθησης στην Ελλάδα με ευρύτερο στόχο τη:
• Διαφάνεια των ποιοτικών διαδικασιών για τα προσόντα και τους τίτλους προσόντων
• Αύξηση της οριζόντιας κινητικότητας (εντός και εκτός της χώρας), καθώς και της κάθετης κινητικότητας (δείχνοντας τη διαδρομή που ένα άτομο μπορεί να ακολουθήσει για να μετακινηθεί από ένα επίπεδο σε άλλο
• Υποστήριξη της δια βίου μάθησης.
Το ΕΠΠ και η αντιστοίχισή του με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων συμφωνεί με την κοινή Ευρωπαϊκή στρατηγική “Europe 2020”, η οποία στοχεύει στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.
Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, στο οποίο προβλέπεται ο εξορθολογισμός, η αναβάθμιση και διαβάθμιση των καλλιτεχνικών και μουσικών σπουδών που θα παρέχουν οι σχολές ανώτερης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ΑΣΚΕ και ΑΣΜΕ), προκύπτει το εξής καίριο ερώτημα:
Πώς θα αντιστοιχηθούν οι τίτλοι σπουδών των ΑΣΜΕ (Πτυχίο και Δίπλωμα) με τα μαθησιακά αποτελέσματα του επιπέδου 5 του Ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων (EQF); Οι περιγραφικοί δείκτες για το επίπεδο 5 του EQF οδηγούν σε σαφώς λιγότερα μαθησιακά αποτελέσματα από αυτά που θα αποκτούν οι απόφοιτοι των ΑΣΜΕ, εάν υποθέσουμε ότι το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών των ΑΣΜΕ θα παραμείνει τουλάχιστον το ίδιο με αυτό που ισχύει για τα Ωδεία σήμερα. Θα ήταν παράλογο το υπάρχον πρόγραμμα σπουδών να συρρικνωθεί από τις ΑΣΜΕ (εφόσον συζητάμε για εξορθολογισμό, αναβάθμιση/διαβάθμιση και όχι για υποβάθμιση) μόνο και μόνο για να είμαστε ευθυγραμμισμένοι με το πρόγραμμα σπουδών επιπέδου 5 του EQF.
Κάτοχοι τίτλων σπουδών τριετούς τριτοβάθμιας φοίτησης που αποκτούν από ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά ιδρύματα (bachelor επιπέδου 6) αυτόματα αναγνωρίζονται ως ισότιμα από τον ΔΟΑΤΑΠ με τα πτυχία των ΑΕΙ όχι όμως και ως αντίστοιχα, βλ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Νοεμβρίου 2018 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H1210(01) που επιδιώκει την αυτόματη αμοιβαία αναγνώριση τίτλων τριτοβάθμιας/ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και περιόδων μάθησης στο εξωτερικό έως το 2025. Στόχος είναι η εξάλειψη διοικητικών εμποδίων, ενισχύοντας την κινητικότητα και δημιουργώντας έναν Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης, ώστε οι τίτλοι να αναγνωρίζονται αυτόματα για περαιτέρω σπουδές.
Προκειμένου να γίνει πλήρης αναγνώριση αυτών των τίτλων σπουδών, γίνεται αντιστοίχιση των μαθημάτων με συγκεκριμένη σχολή ίδιου γνωστικού αντικειμένου και για όσα μαθήματα δεν μπορούν να αντιστοιχηθούν, ο κάτοχο του εν λόγω τίτλου καλείται να δώσει εξετάσεις. Κατ’ αντιστοιχία, οι απόφοιτοι των ΑΣΜΕ ως κάτοχοι τίτλων τριετούς τριτοβάθμιας φοίτησης θα έπρεπε να έχουν τα ίδια δικαιώματα και την αντίστοιχη μεταχείριση. https://www.doatap.gr/diadikasia-aitisis/titloi-a-kyklou
Από τα σχόλια της παρούσας διαβούλευσης, φαίνεται ξεκάθαρα η πρόθεση της Κυβέρνησης για ισοπέδωση και εξαφάνιση των Ανώτερων Καλλιτεχνικών Σπουδών και η «άλωσή» τους από τα ΑΕΙ.
Η δεσμεύσεις και υποσχέσεις του Πρωθυπουργού (στις 15-2-2023), όπως και σε αρκετές παλαιότερες συναντήσεις των Φορέων μας με τους υφυπουργούς και Γενικούς Γραμματείς Παιδείας και Πολιτισμού, για όμοια αντιμετώπιση και αναβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών και την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (η οποία θα περιείχετο στο μηχανογραφικό του 2024) έμειναν «κενό γράμμα»!
Ως προς την ενιαία αντιμετώπιση, στο παρόν Ν/Σ, βλέπουμε τη μουσική (που διαθέτει τους περισσότερους σπουδαστές και εργαζόμενους), να μην συμπεριλαμβάνεται στις καλές τέχνες, οι οποίες αποκτούν εκπαιδευτική κατηγορία Κ.Ε. ισότιμη με Τ.Ε. Γιατί συμβαίνει αυτός ο διαχωρισμός; Τι υποκρύπτεται;
Ως προς την αναβάθμιση, βλέπουμε το μέγιστο μαθησιακό αποτέλεσμα, που επιτυγχάνεται βάσει των προγραμμάτων σπουδών στα Ωδεία, επιπέδου 6 στην Ευρώπη, να υποβαθμίζεται σε εγχώριο 5. Οι δικαιολογίες ότι το 6 παρέχεται μόνο από τα ΑΕΙ, πλέον είναι αστείες. Τα επίπεδα αναγνωρίζουν γνωστικό επίπεδο.
Ως προς την ΑΣΠΤ, αυτή φτιάχνεται ως σύνολο των υφιστάμενων Ανώτερων Κρατικών Σχολών (Μουσικής, Θεάτρου και Χορού), καταργώντας την Ανώτερη Κρατική Εκπαίδευση και αντικαθιστώντας σχεδόν αμέσως το έμπειρο διδακτικό τους προσωπικό, διακεκριμένο στο πεδίο (στο αναλόγιο και στο σανίδι), που έχει αναδείξει γενιές και γενιές καλλιτεχνών, από προσωπικό ακαδημαϊκών προσόντων, πιθανώς άπειρο, χωρίς «ώρες πτήσης» στο πεδίο.
Τίθενται λοιπόν ερωτήματα:
Ποιος θα διασφαλίσει τα σημερινά επαγγελματικά δικαιώματα των ήδη εργαζομένων όταν αύριο το επιβλέπον Υπουργείο Παιδείας θα βαδίσει στην πεπετημένη της πρόταξης των ΠΕ έναντι όλων;
Ποιος θα βάλει φρένο στην προσπάθεια των ΑΕΙ, να αποκαταστήσουν τους αποφοίτους τους, αντικαθιστώντας τους ήδη εργαζόμενους στην Καλλιτεχνική Εκπαίδευση, οδηγώντας χιλιάδες στην ανεργία, ή στην αγωνιώδη ανεύρεση ενός «πρατηρίου» τίτλων ΑΕΙ, με το αζημίωτο φυσικά, προκειμένου να εξακολουθήσουν να έχουν την εργασία τους;
Τι χρειάζεται ένα «νέο» ΑΕΙ, όταν δεν θα εξυπηρετεί τη βιωματική καλλιτεχνική εκπαίδευση στο πεδίο; Μουσικολόγους και Θεατρολόγους έχουμε. Πολλούς και καλούς, από τα υφιστάμενα ΑΕΙ. Ο καλλιτεχνικός κόσμος, όπως και η σύγχρονη εποχή, χρειάζεται κάτι διαφορετικό από το σημερινό σερβιριζόμενο. Όχι μια από τα ίδια και χειρότερα!
Είναι φανερό ότι η κατακερματισμένη μουσική και καλλιτεχνική εκπαίδευση, δεν μπορεί να θεραπευτεί με χάντρες και βότανα του παρελθόντος. Χρειάζεται μια βαθιά τομή. Είναι τώρα μια ευκαιρία. Να συνταχθεί ένας ενιαίος δρόμος και σύγχρονα προγράμματα ανάπτυξης των καλλιτεχνικών δεξιοτήτων και μετέπειτα σπουδών, από το νηπιαγωγείο έως το πανεπιστήμιο, με συμπερίληψη όλων των δομών (Σχολείων, Σχολών Βασικής @ Ανώτερης Εκπαίδευσης και ΑΕΙ).
Να μην βιαστεί λοιπόν η Κυβέρνηση να δημιουργήσει πελάτες προς τα ιδιωτικά ΑΕΙ που έχει επιτρέψει να υπάρχουν, παρά τις επιταγές του αρ. 16 του Συντάγματος. Να σεβαστεί και να αξιοποιήσει τη γνώση, την εμπειρία και την ουσιαστική βοήθεια που έχουν προσφέρει οι πραγματικοί καλλιτέχνες και τα συνδικάτα τους, στο διάλογο που επί 3 χρόνια γίνεται και να χτίσει τις καλλιτεχνικές σπουδές προς όφελος της κοινωνίας.
Σε αυτό, θα είμαστε αρωγοί. Σε οτιδήποτε άλλο θα είμαστε αντίθετοι!
Επί του παρόντος το Ν/Σ πρέπει να αποσυρθεί!
1. Αστοχία του όρου «Εξορθολογισμός» (Άρθρο 42)
Το νομοσχέδιο κάνει λόγο για «εξορθολογισμό», υπονοώντας ότι η υφιστάμενη μουσική εκπαίδευση είναι ανορθολογική. Η πραγματικότητα είναι ότι τα Μουσικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Μ.Ε.Ι.) λειτουργούν με υψηλά στάνταρ εδώ και δεκαετίες, παράγοντας το σύνολο του καλλιτεχνικού δυναμικού της χώρας. Οι όποιες στρεβλώσεις οφείλονται αποκλειστικά στον κακό συντονισμό ΥΠΠΟ και ΥΠΑΙΘ. Μάλιστα, τα τμήματα Μουσικολογίας των ΑΕΙ βασίζονται διαχρονικά στην προετοιμασία που παρέχουν τα Ωδεία, καθώς το αντικείμενο των Πανελλαδικών εξετάσεων (ειδικά μαθήματα) ήταν ακαδημαϊκά ελλιπές για τη διασφάλιση ουσιαστικών μουσικών ικανοτήτων. Η «αναβάθμιση» λοιπόν δεν μπορεί να ξεκινά από μια παραδοχή αποτυχίας των Ωδείων, αλλά από την αναγνώριση της προσφοράς τους.
2. Απαράδεκτη Ασάφεια Προδιαγραφών και Μεταβίβαση σε ΠΔ
Είναι νομικά και ηθικά αδιανόητο να τίθεται σε διαβούλευση ένα νομοσχέδιο που παραπέμπει το σύνολο των κρίσιμων ζητημάτων (κτιριολογικές προϋποθέσεις, προσόντα διδακτικού προσωπικού, όροι αδειοδότησης) σε μελλοντικό Προεδρικό Διάταγμα. Η διαβούλευση καθίσταται προσχηματική όταν ο ενδιαφερόμενος κλάδος δεν γνωρίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα Ωδείο θα μετατραπεί σε ΑΣΜΕ. Απαιτούμε την άμεση δημοσιοποίηση των προδιαγραφών αυτών τώρα.
3. Επαγγελματική Αβεβαιότητα και Κίνδυνος Ανεργίας
Το σχέδιο νόμου αφήνει στο απόλυτο κενό χιλιάδες εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
• Τι θα απογίνουν τα ωδεία που δεν θα πληρούν τις (αόριστες) προδιαγραφές για ΑΣΜΕ;
• Θα υποβιβαστούν σε «Σχολές Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης» χωρίς δικαίωμα έκδοσης επαγγελματικών τίτλων;
• Πώς διασφαλίζονται οι θέσεις εργασίας των καθηγητών σε αυτά τα ιδρύματα;
4. Η Παγίδα του Επιπέδου 5 και η Στελέχωση των ΑΣΜΕ
Η κατάταξη των τίτλων σπουδών των ΑΣΜΕ στο Επίπεδο 5 (αντίστοιχο ΙΕΚ) αποτελεί κατάφωρη υποτίμηση σπουδών που συχνά ξεπερνούν τη 10ετία. Επιπλέον, δημιουργείται η εύλογη ανησυχία ότι το Υπουργείο Παιδείας θα εφαρμόσει το μοντέλο του ΕΟΠΠΕΠ, απαιτώντας το 70-80% του προσωπικού να κατέχει τίτλους Επιπέδου 6 (ΑΕΙ). Αυτό θα οδηγήσει σε βίαιη έξοδο από το επάγγελμα χιλιάδων έμπειρων καθηγητών και διπλωματούχων ωδείων που δεν διαθέτουν ακαδημαϊκό πτυχίο, παρά την αποδεδειγμένη καλλιτεχνική τους επάρκεια.
5. Αιτήματα
• Διαβάθμιση στο Επίπεδο 6: Οι τίτλοι των ανώτερων μουσικών σπουδών (ειδικά στα Ανώτερα Θεωρητικά και τα Διπλώματα Οργάνων) πρέπει να αντιστοιχηθούν στο Επίπεδο 6, αναγνωρίζοντας τον πραγματικό χρόνο και το βάθος των σπουδών.
• Πλήρης Διασφάλιση Δικαιωμάτων: Νομοθετική πρόβλεψη ότι οι υφιστάμενοι διπλωματούχοι των Μ.Ε.Ι. θεωρούνται αυτόματα επαρκές διδακτικό προσωπικό για τις ΑΣΜΕ, ανεξαρτήτως κατοχής πτυχίου ΑΕΙ.
• Απόσυρση και Επανασχεδιασμός: Το τμήμα του νομοσχεδίου που αφορά τη Μουσική Εκπαίδευση πρέπει να αποσυρθεί. Ο κλάδος χρειάζεται ενίσχυση του υπάρχοντος πλαισίου και όχι ένα πρόχειρο «reset» που εξυπηρετεί επικοινωνιακές σκοπιμότητες.
Πλήττονται αφόρητα τα επαγγελματικά δικαιώματα με τον παρόντα προς διαβούλευση νόμο, δασκάλων ωδειων οι οποίοι είναι στην μέση ηλικία και δεν είχαν στην διάθεση τους την μουσικολογια ως επιλογή σπουδών την εποχή της νεότητας τους. Όλοι αυτοί θα βρεθούν εκτός εργασίας ωδειων από τους νεότερους συναδέλφους ΠΕ. Ανθρώπους απόλυτα καταρτισμενοι και με 20 χρόνια τουλάχιστον προϋπηρεσία. Δεν προβλέπεται τίποτα λογικό γιαυτους.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος (ΟΜ.Σ.Ι.Ε.), στο πλαίσιο της θεσμικής της αποστολής ως αντιπροσωπευτικού οργάνου του κλάδου των ιεροψαλτών, συμμετέχει στη δημόσια διαβούλευση επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με αίσθημα ευθύνης και με γνώμονα την προάσπιση της ιεροψαλτικής τέχνης και παιδείας.
Η Ομοσπονδία είχε επανειλημμένως και αρμοδίως επισημάνει, με παρεμβάσεις και τεκμηριωμένες προτάσεις της, την απολύτως αναγκαία διαβάθμιση των μουσικών σπουδών και, ιδίως, της βυζαντινής μουσικής – ψαλτικής τέχνης, ως βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της θεσμικής κατοχύρωσης του ιεροψαλτικού λειτουργήματος. Η ιεροψαλτική τέχνη συνιστά θεμελιώδη πυλώνα της ελληνικής μουσικής παραδόσεως και έχει αναγνωρισθεί ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο (UNESCO ICH 2019), γεγονός που επιβάλλει την ουσιαστική της θωράκιση μέσω ενός σαφούς και αναβαθμισμένου εκπαιδευτικού και επαγγελματικού πλαισίου.
Ήδη κατά την περίοδο 2022–2023, στο πλαίσιο της ψήφισης των νόμων περί Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και του Κλαδολογίου/Προσοντολογίου των Δημοσίων Υπαλλήλων, η Ομοσπονδία μας είχε εκθέσει αναλυτικά τους προβληματισμούς και τα διαχρονικά αιτήματα του κλάδου για δίκαιη και ισότιμη επαγγελματική αναγνώριση των τίτλων σπουδών και για τη θεσμοθέτηση αντικειμενικών και σαφώς προσδιορισμένων επαγγελματικών δικαιωμάτων, τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν πλήρως κατοχυρωθεί.
Υπό το πρίσμα αυτό, με την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, καθώς και την οριστική ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των ιδιωτικών μουσικών ιδρυμάτων, με τη μετονομασία των Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Μ.Ε.Ι.) σε Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.) και την υπαγωγή της εποπτείας τους στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την κατάταξή τους των τίτλων σπουδών των αποφοίτων τους στο επίπεδο πέντε (5) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, καθώς και τη σύνδεση της ανώτερης μουσικής εκπαίδευσης με την ανώτατη εκπαίδευση μέσω της θεσμοθέτησης ακαδημαϊκών διαδρόμων για τους αποφοίτους των Α.Σ.Μ.Ε., ικανοποιούνται πάγια και θεμελιώδη αιτήματα της Ομοσπονδίας, αποκαθίσταται μια διαχρονική εκκρεμότητα της Πολιτείας έναντι της μουσικής και ιδίως της εκκλησιαστικής εκπαίδευσης και διαμορφώνεται ένα σαφές και αναβαθμισμένο θεσμικό πλαίσιο.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίηση και ευαρέσκειά της για τις ανωτέρω ρυθμίσεις, οι οποίες ενισχύουν ουσιωδώς την ιεροψαλτική παιδεία και διασφαλίζουν τη θεσμική και ακαδημαϊκή της προοπτική. Ωστόσο, υπάρχουν σημεία του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου που χρήζουν αποσαφηνίσεων, τροποποιήσεων και συμπληρώσεων.
Αναγράφεται:
«α) σε Τμήματα ή Μονοτμηματικές Σχολές Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) του ίδιου καλλιτεχνικού αντικειμένου με τον τίτλο αποφοίτησής τους μετά από αίτησή τους, σε ποσοστό έως δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί του αριθμού των εισακτέων:
αα) στο πέμπτο (5ο) εξάμηνο, εφόσον είναι κάτοχοι Πτυχίου και
αβ) στο έβδομο (7ο) εξάμηνο εφόσον είναι κάτοχοι Διπλώματος»
Βάσει των ανωτέρω προβλέψεων του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου, δεν καθορίζονται με σαφήνεια τα αντικειμενικά και αξιοκρατικά κριτήρια βάσει των οποίων οι κάτοχοι Πτυχίου θα εισάγονται στο πέμπτο (5ο) εξάμηνο και οι κάτοχοι Διπλώματος στο έβδομο (7ο) εξάμηνο Τμημάτων ή Μονοτμηματικών Σχολών Α.Ε.Ι. του ιδίου καλλιτεχνικού αντικειμένου. Η έλλειψη ρητής πρόβλεψης ως προς τη διαδικασία επιλογής δημιουργεί ερμηνευτική ασάφεια και δυνητικές ανισότητες κατά την εφαρμογή της ρύθμισης.
Περαιτέρω, το προβλεπόμενο ποσοστό έως δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί του αριθμού των εισακτέων κρίνεται ιδιαιτέρως περιορισμένο, ιδίως κατά την αρχική περίοδο εφαρμογής του μέτρου, κατά την οποία αναμένεται αυξημένο ενδιαφέρον από σημαντικό αριθμό ήδη κατόχων Πτυχίων και Διπλωμάτων για ένταξη στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Ως εκ τούτου, το ποσοστό αυτό θα πρέπει να επανεξετασθεί και να αυξηθεί, τουλάχιστον μεταβατικά, ώστε να καταστεί ουσιαστικά λειτουργική η διάταξη και να μη ματαιωθεί ο σκοπός της θεσμοθέτησης ακαδημαϊκών διαδρόμων.
Είναι αναγκαίο να προσδιορισθούν ρητώς τα κριτήρια προτεραιότητας μεταξύ των υποψηφίων: θα προβλέπεται σύστημα μοριοδότησης βάσει τίτλων, βαθμολογίας, προϋπηρεσίας και καλλιτεχνικής δραστηριότητας ή άλλη διαδικασία αξιολόγησης (π.χ. κατατακτήριες εξετάσεις ή ειδική δοκιμασία); Η απουσία συγκεκριμένου και διαφανούς μηχανισμού επιλογής υπονομεύει την αρχή της ισότητας και της αξιοκρατίας, η οποία οφείλει να διέπει κάθε διαδικασία πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση.
Κρίνεται επίσης, απολύτως αναγκαίο να προβλεφθεί ρητή και σαφής μεταβατική διάταξη για το ήδη υπηρετούν προσωπικό των υφισταμένων Ωδείων, τα οποία με το νέο θεσμικό πλαίσιο θα μετονομασθούν σε Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.).
Ειδικότερα, πρέπει να διασφαλισθεί ότι η προϋπηρεσία του διδακτικού προσωπικού θα ληφθεί πλήρως υπόψη, τόσο ως προς τη συνέχιση της υπηρεσιακής του σχέσης όσο και ως προς τη μισθολογική και βαθμολογική του εξέλιξη. Παράλληλα, οφείλει να αναγνωρισθεί θεσμικά και η καλλιτεχνική τους διαδρομή, ιδίως η πολυετής παρουσία στα ιερά αναλόγια των Ιερών Ναών, καθώς και η χοραρχική και σολιστική τους δράση στο πλαίσιο βυζαντινών χορωδιών, ως ουσιώδες και αντικειμενικά αποτιμητό στοιχείο επαγγελματικής επάρκειας και προσφοράς.
Περαιτέρω, πρέπει να διασφαλισθεί ότι η μετάβαση στο νέο καθεστώς δεν θα επιφέρει απομείωση δικαιωμάτων, αβεβαιότητα ως προς την υπηρεσιακή κατάσταση ή αποκλεισμό έμπειρων και καταξιωμένων λειτουργών της βυζαντινής μουσικής από το αναβαθμισμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Αντιθέτως, η μεταρρύθμιση οφείλει να εδράζεται στην αρχή της συνέχειας της διοίκησης, της προστατευόμενης εμπιστοσύνης και της αξιοκρατικής αναγνώρισης της πραγματικής διδακτικής και καλλιτεχνικής εμπειρίας.
Μόνον υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις θα διασφαλισθεί ότι η αναβάθμιση της ανώτερης μουσικής εκπαίδευσης θα αποτελέσει πράγματι πράξη θεσμικής ενίσχυσης της ιεροψαλτικής τέχνης και όχι αιτία απορρύθμισης ή αδικίας εις βάρος των ήδη υπηρετούντων λειτουργών της.
η κατάταξη των Μ.Ε.Ι. / Α.Σ.Μ.Ε. στην βαθμίδα 5 του Ε.Π.Π. (Μεταλυκειακή εκπαίδευση η οποία περιλαμβάνει μονοετείς σχολές, διετή Ι.Ε.Κ / Σ.Α.Ε.Κ. πολύ κατώτερα από τις Σχολές μας) αντί του 6: Ανώτερη (μη Πανεπιστημιακή) Επαγγελματική Εκπαίδευση είναι άδικη, αντισυνταγματική, αντίθετη με το πνεύμα της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, και ασύμβατη με την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα και Νομοθεσία.
Άρθρο 42, 43
Το ΠΑΣΙΑΜΕΙ συντάσσεται με όλους τους φορείς, επισημαίνοντας για μία ακόμα φορά ότι η κατάταξη των Μ.Ε.Ι. / Α.Σ.Μ.Ε. στην βαθμίδα 5 του Ε.Π.Π. (Μεταλυκειακή εκπαίδευση η οποία περιλαμβάνει μονοετείς σχολές, διετή Ι.Ε.Κ / Σ.Α.Ε.Κ. πολύ κατώτερα από τις Σχολές μας) αντί του 6: Ανώτερη (μη Πανεπιστημιακή) Επαγγελματική Εκπαίδευση είναι άδικη, αντισυνταγματική, αντίθετη με το πνεύμα της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, και ασύμβατη με την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα και Νομοθεσία.
Το παρόν νομοσχέδιο εμφανώς έχει συνταχθεί από ανθρώπους που δεν αντιλαμβάνονται τις ανάγκες της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης. Τουλάχιστον εμείς ως Πανελλήνιος Σύλλογος Αποφοίτων Ωδείων έχουμε εκθέσει τις απόψεις μας στο ΥΠαιΘ κατ’ επανάληψη. Εξηγήσαμε, αναλύσαμε, κάναμε προτάσεις, δώσαμε έτοιμες τις λύσεις και γραπτώς, φτάσαμε σε πολλά σημεία συμφωνίας στις διϋπουργικές συνεδριάσεις, αλλά δυστυχώς το εκτεθειμένο κείμενο είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των συμφερόντων των ΑΕΙ που θέλουν να ελέγξουν την ΑΣΠΤ και να εξαφανίσουν τις Ανώτερες Σχολές.
Ένα παράδειγμα μόνο: ιδρύεται η ΑΣΠΤ βασισμένη πάνω στις υποδομές, την τεχνογνωσία, την εμπειρία, τους ανθρώπους που υπηρετούν τις σχολές των καλλιτεχνικών σπουδών και αντί το νσ να σπεύδει να εξασφαλίσει ότι θα συνεχίσουν να λειτουργούν με τους ίδιους ανθρώπους, ώστε να υπάρξει ομαλή συνέχεια για τις σχολές και τους φοιτητές τους, θέτει ευθύς εξαρχής προδιαγραφές διδακτορικών τίτλων, διδακτικών προϋπηρεσιών σε ΑΕΙ και μειοψηφικές ποσοστώσεις για τους καλλιτέχνες – καθηγητές που είναι η ψυχή των σπουδών! Το καταστροφικό για τις σχολές αποτέλεσμα θα είναι να αντικατασταθούν από μέλη της «ακαδημαϊκής κοινότητας» προερχόμενα από αλλού.
Ο δικός μας τομέας είναι οι Ανώτερες Σχολές. Και δεν θα επεκταθούμε σε κατ’ άρθρο συζήτηση, γιατί προέχουν οι βασικές αρχές.
– Το ΥΠαιΘ, σε προφανή αναντιστοιχία με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων και την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ, εμμένει στην υποβάθμιση των Ανωτέρων Σχολών στο επίπεδο 5, της μεταλυκειακής Β’βάθμιας εκπαίδευσης.
– Οι μουσικές σχολές για λόγους ανεξήγητους παραμένουν σε μιά χωριστή κατηγορία, ενώ οι μουσικοί δεν περιλαμβανόμαστε καν στην νεοσύστατη κατηγορία ΚΕ για την οποία η υπόσχεση ήταν πως θα απευθύνεται προς όλους, ως ενιαία οδός για την πρόσληψη στις ειδικευμένες θέσεις εργασίας.
– Ο «Ακαδημαϊκός διάδρομος» που είχε συμφωνηθεί να έχει διάρκεια 2 εξαμήνων, στο νόμο εμφανίζεται με 4 εξάμηνα κι αυτά κατόπιν εξετάσεων. Καταργώντας έτσι τη βασική κατοχύρωση των 3ετών Ανωτέρων Σχολών στην Γ’βάθμια εκπαίδευση, όταν μάλιστα οι μουσικές σπουδές υπερβαίνουν τη 10ετία.
– Βασικά προβλήματα όπως η καθιέρωση του εκπαιδευτικού ωραρίου για όσους απασχολούνται σε όλους τους φορείς της εκπαίδευσης, δεν θίγονται καν. Ενώ υποτίθεται πως ένας νόμος-πλαίσιο σκοπό έχει να δώσει κατευθύνσεις και διασφαλίσεις για το μέλλον.
Όταν μετά από 3 χρόνια διαλόγου εμφανίζεται ένα νομοθέτημα με τόσο λάθος στοχεύσεις αλλά και τόσα κενά και ασάφειες, είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να έχει την συναίνεση του καλλιτεχνικού κόσμου…
Άρθρο 42 – Σκοπός
Εφόσον τα ΜΕΙ εξορθολογίζονται σε ΑΣΜΕ και παρέχουν Ανώτερες σπουδές, αυτές πρέπει να αναφέρεται ότι ανήκουν στη Ανώτερη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπως και οι σπουδές των σχολών του ν. 1158/81, σύμφωνα με την παρ. 7 του αρ. 16 του Συντάγματος.
Οι μουσικές σπουδές, διαρκούν 10-14 χρόνια. Η αντιστοίχιση στο επίπεδο 5 του Ε.Π.Π, αναγνωρίζει ουσιαστικά 2 έτη!! Πρόκειται για ξεκάθαρο παραλογισμό. Οι Σπουδές αυτές, όπως και οι λοιπές καλλιτεχνικές σπουδές πρέπει να ενταχθούν στην Ανώτερη – τριτοβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με το μαθησιακό αποτέλεσμα, βάσει των προγραμμάτων σπουδών, το οποίο στον ευρωπαϊκό χώρο είναι στο επίπεδο 6 – μη ακαδημαϊκό.
Απάντηση στην πρόταση του ΕΘΝΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ:
Η πρόταση για υποχρεωτικό διαχωρισμό της Βασικής (ΒΑΣΜΕ) από την Ανώτερη (ΑΣΜΕ) εκπαίδευση ως προς την οργανική τους δομή, ενδέχεται να πλήξει ανεπανόρθωτα τη βιωσιμότητα των εδραιωμένων ωδείων της χώρας. Ως ιδιοκτήτρια εκπαιδευτηρίου που λειτουργεί αδιαλείπτως ως Ο.Ε. από το 1993, επισημαίνω ότι η μουσική παιδεία αποτελεί μια ενιαία και αδιάσπαστη παιδαγωγική διαδικασία.
Τεκμήριο Ποιότητας & Ιστορικότητας: Η πολυετής και συνεπής λειτουργία των ωδείων μας (σε πολλές περιπτώσεις άνω των 30 ετών), υπό την αυστηρή εποπτεία του Κράτους, αποδεικνύει ότι η ποιότητα διασφαλίζεται από τη συνέχεια της σχολής, όχι από τεχνητούς διαχωρισμούς επιπέδων. Είναι οξύμωρο, ιδρύματα που αδειοδοτήθηκαν νομίμως και παρήγαγαν γενιές πτυχιούχων επί δεκαετίες, να υποβαθμίζονται τώρα σε δομές «προετοιμασίας» προς όφελος ΜΟΝΟ των 3-4 μεγάλων ωδείων.
Καθολική Αυτοδίκαιη Μετάβαση χωρίς Οικονομική Ασφυξία: Απαιτούμε την αυτοδίκαιη μετονομασία όλων των νομίμως λειτουργούντων ωδείων σε ΑΣΜΕ, με δικαίωμα παροχής όλου του κύκλου σπουδών (από την Προκαταρκτική έως το Δίπλωμα).
Η μετάβαση αυτή οφείλει να συνοδεύεται από:
Ρήτρα εξαίρεσης από νέες κτιριολογικές απαιτήσεις για τα υφιστάμενα κτίρια που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί και ελεγχθεί επί δεκαετίες (Grandfather clause).
Απαλλαγή από δυσβάσταχτα παράβολα και νέα κόστη αδειοδότησης, καθώς πρόκειται για μια τυπική διοικητική μετονομασία και όχι για νέα επιχειρηματική έναρξη.
Παιδαγωγική και Οικονομική Βιωσιμότητα: Ο διαχωρισμός βαθμίδων αναγκάζει τους σπουδαστές σε αλλαγή εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα επιβάλλει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρόσθετα διοικητικά και οικονομικά βάρη που απειλούν τη λειτουργία τους.
Η μουσική εκπαίδευση οφείλει να παραμείνει προσβάσιμη και πολυφωνική, προστατεύοντας τα εδραιωμένα ωδεία της γειτονιάς που τη στήριξαν επί δεκαετίες με προσωπικό και οικονομικό κόστος των ιδιοκτητών τους.
Δεν υπάρχει ρητή διατύπωση που να κατοχυρώνει αυτοδίκαια τις υφιστάμενες άδειες των ΜΕΙ.
Θα πρέπει να γίνουν γνωστά και να τεθούν σε δημόσια διαβούλευση και τα κριτήρια μετεξέλιξης των υφιστάμενων ΜΕΙ σε ΑΣΜΕ, να καθοριστεί εύλογο μεταβατικό χρονικό διάστημα, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των υπαρχόντων εκπαιδευτηρίων που επι δεκαετίες παρέχουν μουσικές σπουδές ανώτερου επιπέδου.
Δεν αναγράφεται κάπου η ρητή διασφάλιση της ισοτιμίας των υπαρχόντων πτυχίων με το επίπεδο 5 των ΑΣΜΕ που θα δημιουργηθούν.
Χρειάζεται να καθοριστεί τι θα γίνει με τους σπουδαστές των ωδείων που βρίσκονται στα τελευταία χρόνια πριν την απόκτηση τίτλου σπουδών.
Το προτεινόμενο πλαίσιο κινδυνεύει να αναπαράγει τις διαχρονικές στρεβλώσεις στην αναγνώριση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, εφόσον δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη το πραγματικό βάθος και την πολυπλοκότητα των μουσικών σπουδών. Η παραμονή μουσικών που έχουν ολοκληρώσει πολλαπλές και απαιτητικές σπουδές — ιδίως συνδυασμό πτυχίου οργάνου με ανώτερα θεωρητικά μαθήματα, όπως αρμονία, αντίστιξη φούγκα και σύνθεση — αποκλειστικά στο ίδιο επίπεδο προσόντων, αποτελεί υποτίμηση της ακαδημαϊκής και καλλιτεχνικής αξίας των σπουδών τους.
Η μουσική εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή πιστοποίηση δεξιοτήτων, αλλά ως σύνθετο επιστημονικό και καλλιτεχνικό πεδίο υψηλών απαιτήσεων. Η Πολιτεία οφείλει να εγκαταλείψει λογικές οριζόντιας κατάταξης που εξισώνουν ανόμοια επίπεδα εξειδίκευσης και να θεσπίσει ένα σύστημα αξιολόγησης που να ανταποκρίνεται στην πραγματική ακαδημαϊκή στάθμη των σπουδαστών και επαγγελματιών μουσικών.
Είναι απαράδεκτο να αγνοείται θεσμικά η πολυεπίπεδη γνώση, η ερμηνευτική ωριμότητα και η θεωρητική επιστημονική κατάρτιση που προκύπτουν από πολυετείς ανώτερες μουσικές σπουδές. Το νέο θεσμικό πλαίσιο οφείλει να προβλέπει ουσιαστικές διαβαθμίσεις προσόντων και όχι απλουστευτικές κατατάξεις που υποβαθμίζουν την καλλιτεχνική εκπαίδευση και το επάγγελμα του μουσικού.
Καλούμε την Πολιτεία να προχωρήσει σε ριζική αναθεώρηση των ρυθμίσεων, ώστε να διασφαλιστεί η πραγματική ακαδημαϊκή και επαγγελματική αναγνώριση των μουσικών σπουδών και να αποκατασταθεί η εκπαιδευτική δικαιοσύνη στον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Το προτεινόμενο πλαίσιο κινδυνεύει να αναπαράγει τις διαχρονικές στρεβλώσεις στην αναγνώριση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, εφόσον δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη το πραγματικό βάθος και την πολυπλοκότητα των μουσικών σπουδών. Η παραμονή μουσικών που έχουν ολοκληρώσει πολλαπλές και απαιτητικές σπουδές — ιδίως συνδυασμό πτυχίου οργάνου με ανώτερα θεωρητικά μαθήματα, όπως αρμονία, αντίστιξη φούγκα και σύνθεση — αποκλειστικά στο ίδιο επίπεδο προσόντων, αποτελεί υποτίμηση της ακαδημαϊκής και καλλιτεχνικής αξίας των σπουδών τους.
Η μουσική εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή πιστοποίηση δεξιοτήτων, αλλά ως σύνθετο επιστημονικό και καλλιτεχνικό πεδίο υψηλών απαιτήσεων. Η Πολιτεία οφείλει να εγκαταλείψει λογικές οριζόντιας κατάταξης που εξισώνουν ανόμοια επίπεδα εξειδίκευσης και να θεσπίσει ένα σύστημα αξιολόγησης που να ανταποκρίνεται στην πραγματική ακαδημαϊκή στάθμη των σπουδαστών και επαγγελματιών μουσικών.
Είναι απαράδεκτο να αγνοείται θεσμικά η πολυεπίπεδη γνώση, η ερμηνευτική ωριμότητα και η θεωρητική επιστημονική κατάρτιση που προκύπτουν από πολυετείς ανώτερες μουσικές σπουδές. Το νέο θεσμικό πλαίσιο οφείλει να προβλέπει ουσιαστικές διαβαθμίσεις προσόντων και όχι απλουστευτικές κατατάξεις που υποβαθμίζουν την καλλιτεχνική εκπαίδευση και το επάγγελμα του μουσικού.
Καλούμε την Πολιτεία να προχωρήσει σε ριζική αναθεώρηση των ρυθμίσεων, ώστε να διασφαλιστεί η πραγματική ακαδημαϊκή και επαγγελματική αναγνώριση των μουσικών σπουδών και να αποκατασταθεί η εκπαιδευτική δικαιοσύνη στον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Πτυχία και Διπλώματα οργάνων από Ωδεία δεν είναι δυνατόν να θεωρούνται ισότιμα καθώς τα διπλώματα απαιτούν τουλάχιστο 2 έτη φοίτησης επιπλέον.
Πρόταση για τη δομή της Ανώτερης Μουσικής Εκπαίδευσης
Α.- Προϋπόθεση Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης (ΒΑΣΜΕ) για την εισαγωγή στις Α.Σ.Μ.Ε.
Στο πλαίσιο του κεφαλαίου που αφορά τις Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.), προτείνουμε τη ρητή πρόβλεψη ότι:
Η επιτυχής ολοκλήρωση Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης (ΒΑΣΜΕ) αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση για την εισαγωγή και φοίτηση στο ανώτερο επίπεδο σπουδών των Α.Σ.Μ.Ε.
Η λειτουργία τμημάτων ΒΑΣΜΕ εντός της ίδιας της Α.Σ.Μ.Ε. δεν συνιστά υποχρεωτική οργανική προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία της.
Β.- Νομική και παιδαγωγική τεκμηρίωση
1.- Διασφάλιση ποιότητας παρεχομένων εκπαιδευτικών υπηρεσιών:
Η μουσική εκπαίδευση αποτελεί αδιάσπαστη και εξελικτική διαδικασία, η οποία προϋποθέτει διαβαθμισμένη και συστηματική κατάρτιση. Η ανώτερη βαθμίδα σπουδών δεν δύναται να λειτουργεί αποκομμένη από την προηγούμενη εκπαιδευτική βαθμίδα, ως προς το επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων των εισακτέων.
Για τον λόγο αυτό, η κατοχή τίτλου Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης (ΒΑΣΜΕ) πρέπει να αποτελεί αντικειμενική και υποχρεωτική προϋπόθεση εισαγωγής στην Ανώτερη Μουσική Εκπαίδευση, προκειμένου να διασφαλίζεται η διδακτική συνέχεια, η ομοιογένεια του επιπέδου των σπουδαστών και η ποιότητα των αποφοίτων, συμπεριλαμβανομένων των εισακτέων στην Α.Σ.Π.Τ.
Η ανωτέρω προϋπόθεση αφορά το επίπεδο σπουδών των υποψηφίων και δεν συνεπάγεται αναγκαστικά οργανική ενσωμάτωση των δομών ΒΑΣΜΕ στις Α.Σ.Μ.Ε.
2.- Οικονομική και λειτουργική βιωσιμότητα:
Η πρόβλεψη της ΒΑΣΜΕ ως προϋπόθεσης εισαγωγής διασφαλίζει την ποιοτική βάση της ανώτερης εκπαίδευσης χωρίς να επιβάλλει διοικητικό ή νομικό εξαναγκασμό ενιαίας οργανωτικής δομής.
Η υποχρεωτική οργανική ενσωμάτωση της ΒΑΣΜΕ εντός των Α.Σ.Μ.Ε. θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιττή διοικητική επιβάρυνση και αναδιάρθρωση υφιστάμενων εκπαιδευτικών σχημάτων, χωρίς να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη του επιδιωκόμενου εκπαιδευτικού σκοπού.
Η διατήρηση της δυνατότητας διακριτής οργανωτικής λειτουργίας, με ταυτόχρονη πρόβλεψη σαφούς και αντικειμενικής προϋπόθεσης εισαγωγής, εξασφαλίζει την αναλογικότητα της ρύθμισης και την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος μουσικής εκπαίδευσης.
Γ.- Πρόταση Τροποποίησης [Τροπολογία] προς την Επιτροπή Διαλόγου – Προτεινόμενη Προσθήκη:
«Η επιτυχής ολοκλήρωση Βασικής Μουσικής Εκπαίδευσης (ΒΑΣΜΕ) αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση για την εισαγωγή και φοίτηση σε Ανώτερη Σχολή Μουσικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Μ.Ε.).
Η λειτουργία τμημάτων ΒΑΣΜΕ εντός της ίδιας της Α.Σ.Μ.Ε. δεν συνιστά υποχρεωτική οργανική προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία της.»
Η μετονομασία σε ΑΣΜΕ των υφιστάμενων εν λειτουργία ΜΕΙ θα γίνει αυτομάτως ή με έκδοση νέας άδειας; Υπάρχει μεγάλη ασάφεια στο νομοσχέδιο σχετικά με τις προυποθέσεις και τα κριτήρια για την μετεξέλιξη ωδείων σε ΑΣΜΕ. Πόσος μεταβατικός χρόνος θα δωθεί στα υπάρχοντα ΜΕΙ για την πλήρωση των προϋποθέσεων ανωτεροποίησης;
Θα πρέπει να υπάρχει διαβάθμιση των διπλωμάτων από τα πτυχία σε ανώτερη βαθμίδα καθώς απαιτούνται για αυτά περισσότερα χρόνια σπουδών και πιο απαιτητικό ρεπερτόριο. Αν αυτό δεν καταστεί εφικτό θα πρέπει να υπάρχει περισσότερη μοριοδότηση για τα διπλώματα όπως γίνεται και για τα πτυχία ξένων γλωσσών σε μοριοδοτήσεις του ΑΣΕΠ π.χ. lower-proficiency δε μοριοδοτούνται το ίδιο γιατί δεν είναι το ίδιο.
Χαίρετε,
για τον κλάδο της μουσικής (και όχι μόνο)τι είναι πιο σημαντικό,η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια μουσική εκπαίδευση(κατωτέρα και μέση σχολή,μουσικά σχολεία)ή η Ανώτερη και Ανώτατη(Ανωτέρα και τμήματα ειδίκευσης σε ΑΕΙ), όσον αφορά στο «χτίσιμο» στέρεων βάσεων για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί επαγγελματικά με το αντικείμενο?
Υπάρχει άλλη δυνατότητα επί του παρόντος για δωρεάν πρόσβαση σε βασική μουσική εκπαίδευση εκτός από το Κ.Ω.Θ και τα Μουσικά σχολεία?Στα δεύτερα υπάρχει σχεδιασμός ώστε κάποιο παιδί που έχει ενδιαφέρον για κάποιο κλασσικό όργανο να έχει εγγυημένα κατάλληλη εκπαίδευση ώστε να μπορεί να συνεχίσει κατόπιν στις ανώτερες βαθμίδες χωρίς ενισχυτική διδασκαλία?Ποιες είναι οι απαιτήσεις της ύλης -επιπέδου που απαιτείται για να εισαχθεί στη σχολή ανωτέρας του Κρατικού και άλλων αξιόλογων ωδείων σε σχέση με τα αντίστοιχα στα τμήματα ειδίκευσης του Πα.Μακ. μέσω Πανελλήνιων εξετάσεων?Σε ποιον από τους ανωτέρω θεσμούς άπαντες οι διδάσκοντες προσλαμβάνονται κατόπιν ακρόασης , από ωρομίσθιους έως μόνιμους και όχι μόνο μέσω μοριοδότησης και αξιολόγησης υφιστάμενων τίτλων σπουδών?Μήπως θα έπρεπε από τη διαδικασία της ακρόασης να περνάνε μέσω ΑΣΕΠ όλοι σε όλες τις δημόσιες δομές με συμμετοχή γονέων και μαθητών στην επιτροπή?
Δεν πρέπει να αποσαφηνιστεί αν θα συνεχίσει το Κρατικό Ωδείο να παρέχει αυτή τη δυνατότητα ποιοτικής δωρεάν διδασκαλίας και ίσως να υπάρξουν αντίστοιχα ιδρύματα και σε άλλα αστικά κέντρα?και η επόμενη λογική ερώτηση στο πνεύμα του σχολίου της κυρίας Λενικάκη Μαυρέτα (Πρόεδρος Σω.Κα.Χο. )είναι αν γενικά θα υπάρχει δωρεάν η τουλάχιστον επιδοτούμενη πρόσβαση στην κατώτερη , μέση και ανώτερη καλλιτεχνική εκπαίδευση. Είναι μια κοινωνική μέριμνα που θέλουμε να επεκταθεί η να εξαφανιστεί πλήρως?
Τέλος,αν υποθετικά η ανωτατοποίηση αφορά τη σχολή Ανωτέρας του Κρατικού ,φυσικά και είναι συζητήσιμο με ποιο τρόπο θα πραγματοποιηθεί , ώστε κατά τη διάρκεια της μετάβασης αλλά και των πρώτων χρόνων λειτουργίας να υπάρχει διαφάνεια και ισονομία απέναντι σε όλα τα μέλη της κοινότητας. —Σε άλλα σχόλια—.
Όσον αφορά το Αρθρ. 43.β. θεωρούμε ότι τα Διπλώματα πρέπει να κατατάσσονται στο επίπεδο 6 – όχι στο επίπεδο 5 μαζί με τα Πτυχία, καθώς χρειάζονται τουλάχιστον 2 χρόνια σπουδών ακόμα.
Τα διπλώματα οργάνων των ωδείων, τα οποία τα λαβμάβει κανείς έπειτα από εξετάσεις με την παρουσία μελών του Υπουργείου Πολιτσιμού, απαιτούν εκ του νόμου τουλάχιστον 10αετή υποχρεωτική φοίτηση για την απόκτησή τους. Καλό είναι να μην είναι το ίδιο με τα ΙΕΚ που απαιτούν μόλις διετή φοίτηση. Μην ξεχνάμε ότι για την ειδίκευση οργάνου στα πανεπιστήμια προϋπόθεση είναι να γνωρίζει ο φοιτητής το όργανο, το οποίο το διδάσκεται στα ωδεία.
Όσον αφορά στη διαβάθμιση των μουσικών πτυχίων και διπλωμάτων που χορηγούσαν ως τώρα τα ωδεία υπό την εποπτεία του υπουργείου πολιτισμού, από ότι κατάλαβα θα εξισωθούν στο επίπεδο 5. Άρα πτυχίο και δίπλωμα θα είναι το ίδιο παρόλο που το δίπλωμα ήθελε περισσότερα χρόνια και προσπάθεια και τα δύο δίπλωμα και πτυχίο εξισώνονται με τα ΙΕΚ. Τα ΙΕΚ όμως είναι διετούς φοίτησης ενώ τα μουσικά πτυχία και διπλώματα απαιτούν τουλάχιστον 10 χρόνια.Προτείνω τα διπλώματα τουλάχιστον να ενταχθούν στο επίπεδο 6 και τα πτυχία στο 5. Εάν κάποιος κατέχει πτυχίο οργάνου και θεωρητικό πτυχίο από αντίστιξη και πάνω να εντάσσεται κι αυτός στο επίπεδο 6. Ευχαριστώ
Καλησπέρα σας και συγχαρητήρια για την ενασχόληση με ένα τόσο σημαντικό θέμα. Θεωρώ ότι υπό το παρόν πρίσμα, θα μπορούσατε να δείτε και την πιθανότητα να λαμβάνουν οι απόφοιτοι μουσικών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μουσικά διπλωματα, όπως συμβαίνει με τους μαθητές των ωδείων. Τοιουτοτρόπως, δε θα τίθεται η ευθύνη στους ίδιους τους μαθητές -και στους γονείς τους το επιπλέον κοστος- ώστε να εγγραφούν σε ωδεία και να περνάνε εξετάσεις μέσω αυτών. Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας να διαβάσετε την επισήμανση μου