III.Μεσοπρόθεσμοι στόχοι: Το Πρόγραμμα για το 2020-Μακροπρόθεσμοι στόχοι: Ο Οδικός Χάρτης για το 2050.

Για την περίοδο μέχρι το 2020 η Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική επικεντρώνεται στην επίτευξη συγκεκριμένων επιμέρους στόχων για το σύνολο των Κρατών-Μελών, οι οποίοι για την Ελλάδα εξειδικεύονται σε μείωση κατά 4% των εκπομπών αερίων ρύπων του θερμοκηπίου στους τομείς εκτός εμπορίας σε σχέση με τα επίπεδα του 2005 και σε 18% διείσδυση των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση.
Η Ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο υιοθέτησης συγκε-κριμένων αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών πολιτικών, με το Νόμο 3851/2010 προχώρησε στην αύξηση του εθνικού στόχου συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας στο 20%. Ο στόχος αυτός εξειδικεύεται σε 40% συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, 20% σε θέρμανση και ψύξη και 10% στις μεταφορές.
To 1ο Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέρ¬γειας, που ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2010 στο πλαίσιο της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ, είναι στην ουσία ένα ευρύτερο Σχέδιο Δράσης για την επίτευξη των λεγόμενων στόχων 20-20-20 μέχρι το 2020. Το Σχέδιο ενσωματώνει και τους στόχους Εξοικονόμησης Ενέργειας που περιλαμβάνονται στο 1ο και στο 2ο Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση (τα οποία περιγράφουν τα αναγκαία μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης μέχρι το 2016) και τους προβάλλει μέχρι το 2020.
Επιπλέον, συνυπολογίζεται το σύνολο των πρόσφατων θεσμικών αλλαγών που αφορούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στον κτιριακό τομέα καθώς και στην ανάπτυξη μηχανισμών της αγοράς και εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων και πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη του συγκεκριμένου εθνικού στόχου για εξοικονόμηση ενέργειας.
Αναφορικά με τις ΑΠΕ, οι εθνικοί στόχοι για το 2020, αναμένεται να ικανοποιηθούν για την ηλεκτροπαραγωγή με την ανάπτυξη περίπου 13,3GW από ΑΠΕ, που αφορούν 7,5GW αιολικά, 2,5GW φωτοβολταϊκά και 3GW υδροηλεκτρικά. Ήδη η εγκατεστημένη ισχύς και η αδειοδοτική διαδικασία δείχνουν ότι είμαστε στη σωστή πορεία για την επίτευξη των εθνικών μας στόχων.
Με αφετηρία το 1ο Σχέδιο Δράσης για τις ΑΠΕ, η Εθνική Επιτροπή Ενεργειακής Στρατηγικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής επιμε-λήθηκε μια σε βάθος και με μακροχρόνιο ορίζοντα ανάλυση του Ελληνικού Ενεργειακού Συστήματος με στόχο τη διαμόρφωση του Ενεργειακού Χάρτη Πορείας της Ελλάδας για την περίοδο 2020-2050. Η πορεία αυτή θα μπορεί να εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο των σχεδιασμών της Ε.Ε., που αποβλέπει στην μεγιστοποίηση της δυνατότητας διασυνοριακών συναλλαγών, με τον κατάλληλο σχεδιασμό των δικτύων.
Η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια κυ-ρίως μέσω της μεγιστοποίησης της διείσδυσης των ΑΠΕ και της βέλτιστης αξιοποίησης των εγχώριων ενεργεια-κών πόρων τόσο στην ηλεκτροπαραγωγή, όσο και στους υπόλοιπους τομείς, καθώς και η επίτευξη σημαντικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050, αποτελούν τους βασικούς άξονες σχεδιασμού. Επιπροσθέτως, ουσιαστική επιλογή είναι η μηδενική αξιοποίηση πυρηνικής ενέργειας καθώς και η κατά το δυνατό περιορισμένη χρήση της τεχνολογίας συλλογής και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), λόγω τεχνικοοικονομικών αβεβαιοτήτων που συνδέονται με αυτή την τεχνολογία.
Πυρήνας του σχεδιασμού του ενεργειακού συστήματος, αποτελεί η προστασία και το όφελος του καταναλωτή, ο οποίος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα χρήσης των βέλτιστων επιλογών για την κάλυψη των αναγκών του, ενώ θα μπορεί να επιλέγει από ένα πλήθος ενεργειακών υπηρεσιών στο πλαίσιο λειτουργίας μιας ολοκληρωμέ¬νης ενεργειακής αγοράς.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ
Στα σενάρια που μελετήθηκαν, προσδιορίσθηκαν και αξιολογήθηκαν εναλλακτικά μέτρα και πολιτικές για την εκπλήρωση των Εθνικών και των Ευρωπαϊκών Στόχων λαμβάνοντας υπόψη τις πρωτοβουλίες και τις κα-τευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2020-2050 όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί στους Οδικούς Χάρτες προς μία Οικονομία Χαμηλού Άνθρακα και για την Ενέργεια.
Οι καθοριστικές παράμετροι για την κατάρτιση των σε-ναρίων ήταν:
• η εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας ανά κλάδο,
• η εξέλιξη των διεθνών τιμών των καυσίμων,
• η εξέλιξη των τιμών του CO2 ,
• η πορεία μεταβολής του επενδυτικού κόστους των ενεργειακών τεχνολογιών,
• η εξέλιξη της ενεργειακής ζήτησης στα κτίρια και τις μεταφορές,
• ο βαθμός διείσδυσης του ηλεκτρισμού στις οδικές και τις σιδηροδρομικές μεταφορές,
• η ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας για διεθνείς διασυνδέσεις και τη διασύν-δεση των νησιών,
• η ανάπτυξη ικανότητας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
• το φυσικό δυναμικό των ΑΠΕ και
• τα επίπεδα χρήσης του εγχώριου λιγνίτη.
Ένας σημαντικός τεχνικός περιορισμός που έχει επι¬πλέον τεθεί είναι το δυναμικό για την κατασκευή αντλητικών υδροηλεκτρικών μονάδων αποθήκευσης που στην ουσία, παράλληλα με τις διασυνοριακές διασυνδέσεις, καθορίζει το μέγιστο βαθμό διείσδυσης των μεταβαλλόμενων ΑΠΕ.
Παράλληλα υιοθετείται η παραδοχή ότι το ισοζύγιο ει-σαγωγών-εξαγωγών ηλεκτρισμού ισούται λογιστικά με μηδέν, με σκοπό να διερευνηθεί υπό ποιες προϋποθέ¬σεις και με ποιό κόστος μπορεί να διασφαλιστεί η κά¬λυψη της ζήτησης από εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή. Επίσης υιοθετείται η εξέλιξη του κόστους των εκπομπών που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περίοδο 2020-2050.
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης με βάση την εφαρμογή των υφιστάμενων πολιτικών (Σενάριο ΥΦ) καταρχήν ανέδειξαν την αδυναμία επίτευξης της επιθυμητής μείωσης των εκπομπών. Έτσι εξετάσθηκαν νέες πολιτι¬κές (Σενάρια ΠΕΚ και ΜΕΑΠ) που θα εξασφαλίσουν κα-θαρότερο περιβάλλον και βιώσιμη ανάπτυξη μέσα σε μια ρεαλιστική εξέλιξη της οικονομίας για την περίοδο 2020-2050.
Τα κύρια σημεία των τριών αυτών σεναρίων περιγρά-φονται συνοπτικά ως εξής:
• Το Σενάριο «Υφιστάμενων πολιτικών» (Σενάριο ΥΦ) υποθέτει συντηρητική υλοποίηση των πολιτικών για την ενέργεια και το περιβάλλον. Προβλέπεται μέτριο επίπεδο περιορισμού των αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2050 τουλάχιστον κατά 40% σε σχέση με το 2005. Προβλέπονται επίσης μέτριες διεισδύσεις τε-χνολογιών ΑΠΕ και εξοικονόμησης ενέργειας ως συνέ-πεια των συντηρητικών πολιτικών υλοποίησής του.
• Το Σενάριο «Μέτρων Μεγιστοποίησης ΑΠΕ» (Σενάριο ΜΕΑΠ) υποθέτει τη μεγιστοποίηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στα επίπεδα του 100% στην ηλεκτροπαραγωγή και σε πολύ μεγάλη κλίμακα συνολικά, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 60%-70%, με μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια και τις μεταφορές. Το ίδιο σενάριο εξετάζεται με χρήση εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας που θα φέρουν μείωση του κόστους στον τομέα ηλεκτρισμού λόγω λιγότερων επενδύσεων και αγορών ηλεκτρικής ενέργειας σε χαμηλότερες τιμές (Σενάριο ΜΕΑΠ-α).
• Το Σενάριο «Περιβαλλοντικών Μέτρων Ελαχίστου Κόστους» (Σενάριο ΠΕΚ) όπου το μίγμα των ενεργει-ακών τεχνολογιών επιλέγεται με βάση την πολιτική ελαχίστου κόστους για μείωση των εκπομπών αεριών του θερμοκηπίου κατά 60%-70%, ενώ παράλληλα γί-νεται μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια και τις μεταφορές. Το επίπεδο διείσδυσης των ΑΠΕ είναι μεγάλο αλλά δεν ξεπερνάει το 85% στην ηλεκτροπα-ραγωγή λόγω του περιορισμού στις απαιτούμενες μονάδες αποθήκευσης. Ειδικά βάσει των υποθέσεων που διαμορφώνονται για το Σενάριο ΠΕΚ, μελετάται και ένα εναλλακτικό σενάριο (Σενάριο ΠΕΚ-α), στο οποίο γίνεται η υπόθεση ότι την περίοδο 2035-2040 εντάσσεται σε δύο από τις υπάρχουσες (και νεότερες) ατμοηλεκτρικές μονάδες λιγνίτη (ισχύος 1,1GW) τεχνο-λογία δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS). Το εναλλακτικό αυτό σενάριο στην ουσία εξετάζει την δυνατότητα παράτασης της παρα-μονής του εγχώριου στερεού καυσίμου στο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020
Με τον Ν3851/2010 και σε εφαρμογή της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ η Ελλάδα έχει καθορίσει την συμμετοχή των ΑΠΕ μέχρι το 2020 σε 20% στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας και 40% στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Η επίτευξη των στόχων αυτών προϋποθέτει τη συνδυαστική εφαρμογή θεσμικών, κανονιστικών, οικονομικών και τεχνολογικών μέτρων που αφορούν όλους τους τομείς παραγωγής και χρήσης ενέργειας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα Α


 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα Β

Ειδικότερα, η επίτευξη του ποσοστού συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή (40%) μέχρι το 2020, που βασίζεται στην αξιοποίηση του οικονομικού δυναμικού ανάπτυξης μεγάλων έργων ΑΠΕ, απαιτεί την ολοκλήρωση των αναγκαίων εργασιών επέκτασης και αναβάθμισης του ηλεκτρικού δικτύου που αφορά τη διασύνδεση των νησιών και την ενίσχυση του ηπειρωτικού δικτύου, καθώς και τη βελτίωση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των μονάδων ΑΠΕ. Ήδη κατά την τελευταία διετία έχουν υλοποιηθεί πολλές και σημαντικές νομοθετικές παρεμβάσεις (Ν3851/2010 και Ν4001/2011) που αποσκοπούν σε αυτήν ακριβώς την αντιμετώπιση των εμποδίων και επιτάχυνση της αδειοδοτικής διαδικασίας των έργων ΑΠΕ, ενώ έχει προχωρήσει και ο προγραμματισμός για την ανάπτυξη του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου για το 2020 θα έχει σαν αποτέλεσμα την δραστική αλλαγή του μείγματος στην παραγωγή της ενέργειας (βλ. Σχήμα Β)
Αντίστοιχα, η επίτευξη του στόχου συμμετοχής ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη (20%) βασίζεται στην προώθηση τόσο συγκεκριμένων εργαλείων και μηχανισμών της αγοράς που αφορούν συστήματα και τεχνολογίες ΑΠΕ, όσο και στην διαμόρφωση του απαραίτητου κανονιστικού πλαισίου για τη χρήση αυτών των συστημάτων κυρίως στον κτιριακό τομέα. Ο στόχος συμμετοχής των ΑΠΕ στις μεταφορές (10%), αναμένεται κύρια να επιτευχθεί με τη μεγαλύτερη χρήση βιοκαυσίμων και τη σταδιακή αύξηση της ηλεκτροκίνησης συνολικά στον τομέα των μεταφορών και κυρίως στα μέσα σταθερής τροχιάς (βλ. Σχήμα Α).
Ταυτόχρονα η θέσπιση εθνικού ενδεικτικού στόχου για εξοικονόμηση ενέργειας μέχρι το 2016 (9% της μέσης κατανάλωσης της περιόδου 2001-2005) με τον Ν3855/2010, συμβάλλει προς τη μείωση της κατανάλωσης με τη θέσπιση και εφαρμογή μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης που περιλαμβάνονται στον νόμο αυτό.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το 2020, για την επίτευξη των εθνικών στόχων, οδηγεί σε μείωση της έντασης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% και μείωση εκπομπών του ενεργειακού τομέα κατά 20% ως προς το 2005.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΦΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Μετά την υποβολή του ΕΣΔ για τις ΑΠΕ τον Ιούνιο του 2010, οι οικονομικές συνθήκες στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς ακολούθησαν αρκετά διαφορετικούς ρυθμούς από αυτούς που είχαν χρησιμοποιηθεί ως βάση για τις εκτιμήσεις εξέλιξης κρίσιμων μεγεθών του ενεργειακού τομέα, με κύρια αυτή της εξέλιξης του ΑΕΠ, βασική παράμετρο προσδιορισμού της ζήτησης. Έτσι κρίθηκε απαραίτητο να επαναληφθούν οι υπολογισμοί με τις νέες εκτιμήσεις του ΑΕΠ, αλλά και άλλων στοιχείων όπως η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ. Η σύγκριση των εκτιμήσεων του 2010 και των πλέον προσφάτων (Ιανουάριος 2012) βασικών μεγεθών παρουσιάζεται στον Πίνακα που ακολουθεί.

 

2005

2011

2015

2020

Ρυθμός Αύξησης ΑΕΠ

εκτιμ. 2010

2.9%

-2.6%

2.7%

2.9%

εκτιμ. 2012

-5.0%

3.0%

3.3%

Τελική κατανάλωση ενέργειας σύμφωνα με Οδηγία ΑΠΕ
(ΜΤΟΕ)

εκτιμ. 2010

21.6

21.96

22.25

24.11

εκτιμ. 2012

21.1

21.31

22.93

Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας – και σε παρένθεση από
παραγωγή από ΑΠΕ (ΤWh)

εκτιμ. 2010

57.8

60.65(9.51)

61.47(16.97)

68.46(27.27)

εκτιμ. 2012

53.56(7.88)

54.02(12.03)

60.83(23.40)

Εκπομπές CO2 ενεργειακού τομέα (Μton)

εκτιμ. 2010

110.9

109

102

93

εκτιμ. 2012

 

104

105

95

 

 

Η επιδείνωση της οικονομίας φαίνεται να έχει ως αποτέλεσμα την αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας κατά 1,2 ΜΤΟΕ το 2020 αλλά και της ζήτησης ηλεκτρισμού, όχι όμως της γενικής τάσης. Αποτέλεσμα αυτού είναι η μείωση σε απόλυτα μεγέθη και της αναγκαίας ισχύος των ΑΠΕ κατά 1300MW για την επίτευξη του στόχου του 20-20-20. Αντίθετα, οι εκπομπές CO2 από τον ενεργειακό τομέα αυξάνονται λόγω μεγαλύτερης παραγωγής από λιγνιτικούς σταθμούς αξιοποιώντας περισσότερο μία εγχώρια πηγή ενέργειας.

Η μείωση της απαιτούμενης ισχύος των ΑΠΕ αφορά κυρίως στην αιολική ενέργεια αφού τα ΦΒ αντί να μειώνονται αυξάνονται από 2,2GW σε 2,5GW το 2020.
Όμως ο στόχος αυτός των ΦΒ αναμένεται να καλυφθεί ήδη από το 2014 με αποτέλεσμα
την ανάγκη αναθεώρησης των διετών στόχων ανά τεχνολογία ΑΠΕ και σε άμεσο συνδυασμό με την εξέλιξη των τιμών του εξοπλισμού.

Οι πρόσφατες δυσμενείς εξελίξεις όμως δεν επηρεάζουν τις γενικότερες τάσεις και αποτελέσματα στον μεσομακροχρόνιο ορίζοντα του 2030-2050 ούτε ανατρέπουν τα συμπεράσματα του Οδικού Χάρτη εφόσον οι εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στον ανωτέρω Πίνακα για την πορεία της οικονομίας στην επόμενη δεκαετία επαληθευθούν όσον αφορά στην διάρκεια και το βάθος της ύφεσης και την επακόλουθη ανάπτυξη.

Ένας άλλος παράγοντας που θα επηρεάσει τις εξελίξεις στην επόμενη δεκαετία αλλά και μετά είναι η τιμή δικαιωμάτων εκπομπών. Στις προηγούμενες αλλά και τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις η τιμή είχε ληφθεί να υπερβαίνει τα €20/τον CO2 γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της τιμής ηλεκτρισμού μετά το 2012. Όμως πρόσφατες τάσεις αλλά και προβλέψεις από εξειδικευμένους φορείς κατατείνουν σε μικρότερες τιμές αν η δέσμευση της ΕΕ για μείωση των εκπομπών CO2 παραμείνει στο 20% μέχρι το 2020 και δεν αναθεωρηθεί στο 30% όπως τώρα συζητείται.
ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΟ 2050
Ο αρχικός στόχος για το 2050 είναι οι εκπομπές αερίων ρύπων να παρουσιάσουν μείωση στα επίπεδα του 60%-70% σε σχέση με το 2005 (βλ. Σχήμα 2), ενώ ταυτό-χρονα η ηλεκτροπαραγωγή να βασιστεί όσο είναι τεχνι-κά δυνατόν (στοχεύοντας κοντά στο 100%) στις ΑΠΕ με ταυτόχρονο εξηλεκτρισμό των μεταφορών σε μεγάλο βαθμό. Έτσι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα σημαίνει πλέον σχεδόν μηδενικές εκπομπές, μείωση της χρήσης πετρελαιοειδών άρα και της ενεργειακής εξάρ-τησης και ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού. Οι πολι-τικές αυτές περιλαμβάνονται στο σενάριο ΜΕΑΠ που προβλέπει σχεδόν 100% ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή και 60%-70% μείωση των εκπομπών σε σχέση με το 2005 και αποτελεί το επίκεντρο της ανάλυσης.
Στη συνέχεια εξετάζεται το σενάριο ΜΕΑΠ-α όπου πα-ραμένουν οι περιορισμοί για 60%-70 % μείωση των εκ-πομπών και 100% ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ με τη διαφορά ότι γίνεται η υπόθεση ότι η εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή είναι μικρότερη και καλύπτεται από εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να περιορισθούν οι επενδύσεις. Λόγω των μεταβολών της παραγωγής από ΑΠΕ το σενάριο των εισαγωγών εκφράζει μια ρεαλιστική εξέλιξη. Το σενάριο ΠΕΚ έχει τις ίδιες παραδοχές με το σενάριο ΜΕΑΠ όσον αφορά τις εκπομπές αλλά υπολογίζει το ποσοστό των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή ώστε να εξασφαλιστεί το ελάχιστο κόστος.
Τέλος το σενάριο ΠΕΚ-α αποτελεί λύση ελαχίστου κό-στους για 60%-70% μείωση των εκπομπών που όμως περιλαμβάνει χρήση της τεχνολογίας CCS για να εξασφαλισθεί η παραμονή μιας περιορισμένης ποσότητας λιγνίτη στο ηλεκτρικό σύστημα.
Τα δύο σενάρια υλοποίησης της νέας ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής (Σενάρια ΠΕΚ & ΜΕΑΠ) προβλέπουν 85%-100% διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκ-τροπαραγωγή (βλ. Σχήμα 3) με σταδιακό μετασχηματισμό των σημερινών συστημάτων παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Συγκεκριμένα προβλέπεται βαθμιαία απόσυρση των σημερινών σταθμών στερεών καυσίμων οι οποίοι το 2050 θα έχουν περιορισθεί στο 1GW ενώ οι σταθμοί φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου θα είναι στα επίπεδα των 3GW. Προβλέπεται μια πολύ μεγάλη διεί-σδυση των μεταβαλλόμενων ΑΠΕ όπου τα αιολικά θα φθάσουν τα 13-14GW και τα φωτοβολταϊκά θα φθάσουν τα 10-11,5GW (βλ.Σχήμα 4). Οι μη ελεγχόμενες μονάδες ΑΠΕ (Αιολικά, Φωτοβολταϊκά, Μικρά Υδροηλεκτρικά και μικρή ΣΗΘ από ΑΠΕ) θα συνδυασθούν με 5,5GW συμβατικών υδροηλεκτρικών και επί πλέον με, κατά μέγιστο, 4GW αντλητικών υδροηλεκτρικών που είναι το φυσικό δυναμικό και τα οποία και θα χρησιμο¬ποιούνται κυρίως ως συστήματα αποθήκευσης της περίσσειας παραγωγής των μη ελεγχόμενων μονάδων ΑΠΕ.
ΟΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΓΙΑ ΤΟ 2050
Οι κατευθύνσεις σχεδιασμού που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση είναι πλήρως εναρμονισμένες με αυτές του Ευρωπαϊκού Οδικού Χάρτη για το 2050 που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα. Παρακάτω συνοψίζονται οι 10 προϋποθέσεις που οφείλουν να ικανοποιούνται για μετάβαση σε έναν Ενεργειακό Τομέα Χαμηλών Εκπομπών, σύμφωνα με την ΕΕ.
1.Άμεση προτεραιότητα στην επίτευξη των στόχων του 2020, με εφαρμογή όλων των μέτρων που έχουν σχεδιαστεί γι’ αυτό.
2.Το ενεργειακό σύστημα και η κοινωνία συνολικά θα πρέπει να γίνουν δραστικά περισσότερο ενεργειακά αποδοτικοί.
3.Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
4.Η προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για να γίνει δυνατή η εμπορική αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
5.Η δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια πλήρως ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά μέχρι το 2014.
6.Το τελικό κόστος ενέργειας να αντανακλά τα πραγματικά κόστη του ενεργειακού συστήματος. Οι ευάλωτοι καταναλωτές πρέπει σε κάθε περίπτωση να προστατεύονται και να αποφευχθεί η ενεργειακή φτώχεια.
7.Η κρισιμότητα της ανάγκης ανάπτυξης νέων ενεργειακών υποδομών και δυνατοτήτων αποθήκευσης να γίνει ευρέως αντιληπτή.
8.Η ασφάλεια παραδοσιακών ή νέων μορφών πηγών ενεργείας είναι αδιαπραγμάτευτη και η ΕΕ θα συνεχίσει να αναλαμβάνει διεθνώς πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή.
9.Η συντονισμένη Ευρωπαϊκή δράση στις διεθνείς σχέσεις να αποτελεί κανόνα με ενίσχυση των προσπαθει-ών για διεθνείς δράσεις για το κλίμα.
10.Οι χώρες μέλη και οι επενδυτές χρειάζονται ορόσημα, γι αυτό είναι απαραίτητη η θέσπιση πολιτικού πλαισίου προς το 2030.

Σχήμα 2 Εξέλιξη των εκπομπών CO2 στον ενεργειακό τομέα ανά σενάριο πολιτικής μέχρι το 2050

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα 3 Εξέλιξη του μεριδίου ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας και στην ηλεκτροπαραγωγή

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η μεγάλη αυτή διείσδυση των ΑΠΕ θα επιφέρει ουσια-στικές διαφοροποιήσεις και στο μείγμα των καυσίμων στην τελική κατανάλωση (βλ. Σχήμα 5) για το πλέον φιλόδοξο σενάριο ΜEΑΠ 70% ), η οποία συνολικά θα παραμείνει σταθερή στα επίπεδα του 2020 που εκτιμάται ότι θα είναι λίγο μεγαλύτερα (της τάξης του 10%) από τα σημερινά. Οι σημαντικές αλλαγές αφορούν στην μείωση κατά 50% της χρήσης πετρελαίου και στον τριπλασιασμό της χρήσης ΦΑ και θερμικών ΑΠΕ καθώς και την εντυπωσιακή αύξηση των βιοκαυσίμων στις μεταφορές.
Σημαντική, προβλέπεται να είναι και η αξιοποίηση του εγχώριου δυναμικού για ηλεκτροπαραγωγή και από τεχνολογίες ΑΠΕ ελεγχόμενης εξόδου, όπου το 2050 θεωρείται ότι θα υπάρξει διείσδυση εγκατεστημένης ισχύος της τάξης των 2,2GW ηλιοθερμικών σταθμών, 1,8GW γεωθερμικών σταθμών υψηλής και μέσης εν-θαλπίας, 1GW σταθμών βιομάζας, βιοαερίου, καθώς και κυψελών καυσίμου από βιοαέριο. Οι σταθμοί αυτοί στην ουσία θα αντικαταστήσουν τις σημερινές θερμικές μονάδες ορυκτών καυσίμων.
Η ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς περιλαμβάνει τη διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα μέχρι την περίοδο 2025-2030 και την αύξηση της ικανό-τητας μεταφοράς των διεθνών διασυνδέσεων πάνω από 3000MW μέχρι το 2050. Η ικανότητα των διεθνών διασυνδέσεων ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά περισσότερο και στο βαθμό που θα υλοποιηθούν ειδικά προγράμματα ανάπτυξης ΑΠΕ με εξαγωγικό χαρακτήρα. Επίσης προβλέπεται η ανάπτυξη των έξυπνων δικτύων.
Όσον αφορά σε μονάδες αποθήκευσης πέραν από την κατασκευή 3-4GW αντλητικών υδροηλεκτρικών προ-βλέπεται ηλεκτρική αποθήκευση μέσω των ηλεκτρικών αυτοκινήτων καθώς και η χρήση κυψελίδων καυσίμου. Επί πλέον προβλέπονται συστήματα μικροπαραγωγής από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, συστήματα τριπαραγωγής καθώς και συμβατικών μικρών συστημάτων ΣΗΘΥΑ.
Η επίδραση της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας (σε ποσοστό μέχρι 5%) δεν φαίνεται (βλ. Σχήμα 4 (β) και (δ)) να αλλάζει τις βασικές τάσεις ενέργειας και ισχύος για το σενάριο ΜΕΑΠ, ενώ η χρήση τεχνολογίας CCS στα σενάρια ΠΕΚ (σενάριο ΠΕΚ-α) μειώνει κατά 30% την χρήση ΦΑ για ηλεκτροπαραγωγή (βλ. Σχήμα 4 (α) και (γ)).

Σχήμα 4 Εξέλιξη της ηλεκτροπαραγωγής ανά καύσιμο για κάθε σενάριο πολιτικής

(α)

 

 

 

 

 

 

 

(β)

 

 

 

 

 

 

 

(γ)

 

 

 

 

 

 

 

 

(δ)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα 5 Εξέλιξη της τελικής κατανάλωσης ενέργειας ανά καύσιμο

 

 

 

 

 

 

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ
Κτιριακός τομέας: Ο τομέας θα επηρεαστεί από την κατασκευή νέων κτιρίων μηδενικών εκπομπών μετά το 2020 και μέχρι το 2050, καθώς και από την εκτεταμένη ανακαίνιση παλαιότερων σπιτιών, με έμφαση στα κτίρια του τριτογενή τομέα και ειδικά στα δημόσια κτίρια. Επίσης στον τομέα των κτιρίων προβλέπεται εκτεταμένη χρήση των αντλιών θερμότητας για κάλυψη των φορτίων για θέρμανση και ψύξη, ώστε να γίνει αντικατάσταση κυρίως του πετρελαίου με τον πλέον αποδοτικό ενεργειακά και περιβαλλοντικά τρόπο, ενώ και τα θερμικά ηλιακά συστήματα θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να συμμετέχουν σημαντικά στην εξυπηρέτηση κυρίως των θερμικών φορτίων στον οικιακό τομέα.
Τομέας Μεταφορών: Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στη μελλοντική διαμόρφωση του τομέα των μεταφορών, όπου εκτός της σημαντικής διείσδυσης βιοκαυσίμων νέας γε¬νιάς σε όλες τις μεταφορικές δραστηριότητες, προβλέπε¬ται για τα σενάρια νέας ενεργειακής πολιτικής ανάπτυξη μεγάλου μεριδίου του ηλεκτρισμού τόσο στις επιβατικές όσο και εμπορευματικές μεταφορές. Ειδικά στις οδικές μεταφορές, ο ηλεκτρισμός θα έχει μερίδιο συμμετοχής στο μεταφορικό έργο της τάξης του 40%-45% (βλ. Σχήμα 6) καθιστώντας τον κυρίαρχο τόσο έναντι των βιοκαυσίμων όσο και των πετρελαϊκών προϊόντων.
Σημαντική είναι και η διαφοροποίηση από την υφιστά¬μενη κατάσταση, που προβλέπεται εξαιτίας των τεχνο¬λογικών εξελίξεων και ανάπτυξης του κατάλληλου δικτύου υποδομών στα μέσα σταθερής τροχιάς (βλ. Σχήμα 7), όπου θα επιτευχθεί τόσο ο πλήρης εξηλεκτρισμός τους όσο και η σημαντική αύξηση του μεριδίου τους στο επιβατικό και εμπορικό μεταφορικό έργο. Η αύξηση αυτή θα επιτύχει συνολικά σημαντική μείωση τόσο του κόστος των μετακινήσεων όσο και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επίτευξη των κεντρικών ενεργειακών στόχων.

Σχήμα 6 Εξέλιξη ποσοστού επιβατοχιλιομέτρων ηλεκτρικών οχημάτων στο σύνολο των επιβατοχιλιομέτρων

 

 

 

 

 

Σχήμα 7 Ποσοστό τονοχιλιομέτρων σιδηροδρομικών μεταφορών στα τονοχιλιομέτρα του συνόλου των μεταφορών

 

 

 

 

 

Βιομηχανικός Τομέας: Η ενεργειακή κατανάλωση στη βιομηχανία αναμένεται ότι δεν θα παρουσιάσει σημαντι¬κές μεταβολές και θα διατηρηθεί στα επίπεδα που προβλέπονται για το 2020, όπου και θα έχουν ήδη ενσωματωθεί μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Παράλληλα αναμένεται σταδιακά σημαντική διείσδυση της συμπαραγωγής στη βιομηχανία μέχρι το 2050, μέσω αξιοποίησης του διαθέσιμου τεχνικού και οικονομικού δυναμικού διαφόρων βιομηχανικών εφαρ-μογών.
ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ 2050
Η μελλοντική εικόνα του ενεργειακού συστήματος όπως προκύπτει από τα δύο βασικά σενάρια ενεργειακής πολιτικής μπορεί να συνοψισθεί στα παρακάτω 10 ση¬μεία:
1. Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 60%-70% έως το 2050 ως προς το 2005
2. Ποσοστό 85%-100% ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ, με την αξιοποίηση όλων των εμπορικά ώριμων τεχνο-λογιών, καθώς και του συνόλου του υφιστάμενου δυναμικού ΑΠΕ, σε όλη την επικράτεια και ειδικότερα την περιοχή του Αιγαίου.
3. Συνολική διείσδυση ΑΠΕ σε ποσοστό 60%-70% στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας μέχρι το 2050
4. Σταθεροποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης λόγω των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.
5. Σχετική αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέρ¬γειας λόγω εξηλεκτρισμού των μεταφορών και με¬γαλύτερης χρήσης αντλιών θερμότητας στον οικιακό και τριτογενή τομέα.
6. Σημαντική μείωση της κατανάλωσης πετρελαιοειδών.
7. Αύξηση της χρήσης βιοκαυσίμων στο σύνολο των μεταφορών στο επίπεδο του 31% – 34% μέχρι το 2050.
8. Κυρίαρχο το μερίδιο του ηλεκτρισμού στις επιβατικές μεταφορές μικρής απόστασης (45%) και σημαντική αύξηση του μεριδίου των μέσων σταθερής τροχιάς.
9. Σημαντικά βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση για το σύνολο του κτιριακού αποθέματος και μεγάλη διείσ-δυση των εφαρμογών ΑΠΕ στον κτιριακό τομέα.
10. Ανάπτυξη μονάδων αποκεντρωμένης παραγωγής και έξυπνων δικτύων

ΚΟΣΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Το κόστος ηλεκτροπαραγωγής θα ακολουθήσει και στην Ελλάδα την αναμενόμενη ανοδική τάση που θα παρα-τηρηθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως έχει παρουσιαστεί και τεκμηριωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ανοδική αυτή πορεία του κόστους ηλεκτροπαραγωγής αναμένεται ότι θα συνεχισθεί μέχρι το 2030 (βλ. Σχήμα 8). Αντίθετα, κατά την περίοδο 2030-2050 θα ακολουθήσει πτωτική πορεία, λόγω της μείωσης του κόστους επένδυσης των ΑΠΕ και του περιορισμού της χρήσης ορυκτών καυσίμων που επιβαρύνονται με σημαντικά κόστη εκπομπών.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, δεν παρουσιάζει ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των σεναρίων, περιλαμβανομένου και αυτού των υφιστάμενων πολιτικών (ΥΦ).
Αξίζει να σημειωθεί επιπλέον ότι περιορισμός του στόχου μείωσης των εκπομπών σε χαμηλότερα επίπεδα (π.χ. 45%) δεν καταλήγει, όπως πιθανά αναμενόταν, σε μικρότερο κόστος ηλεκτροπαραγωγής, κι αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι θα επιφέρει πολύ υψηλότερο κόστος εξαιτίας της απαιτούμενης αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών.

Σχήμα 8 Εξέλιξη μέσου μακροπρόθεσμου κόστους Η/Π για τα εξεταζόμενα σενάρια ενεργειακής πολιτικής

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΟΣΤΟΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
Οι επενδύσεις για ηλεκτροπαραγωγή θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο εφαρμογής των πολιτικών που θα υιοθετηθούν. Οι πολιτικές αυτές θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν ισορροπημένα μείγματα ενεργειακών τεχνολογιών, όπου οι συμβατικοί σταθμοί θα υποκατασταθούν βαθμιαία από θερμικούς σταθμούς ΑΠΕ ελεγχόμενης εξόδου και όπου οι ΑΠΕ θα πρέπει να συνδυαστούν με ορθολογικές επενδύσεις αποθήκευσης, εφεδρείας ή και δικτύων.
Το σωρευτικό κόστος επενδύσεων ηλεκτροπαραγωγής για την περίοδο 2020-2050 (βλ. Σχήμα 9) είναι κατά περίπου 20% μεγαλύτερο στο σενάριο ΜΕΑΠ από ότι στο αντίστοιχο ΠΕΚ για 70% μείωση εκπομπών. Εν γένει διαφαίνεται ότι πηγαίνοντας προς το 2050 μια ορθολογική πολιτική στην ηλεκτροπαραγωγή θα πρέπει να στοχεύει σε μέση χρήση του φυσικού αερίου (μονάδες συνδυασμένου κύκλου συνολικής ισχύος περί τα 3 GW), λελογισμένη χρήση του λιγνίτη (της τάξεως του 1 GW) η οποία ενδέχεται να απαιτήσει τεχνολογία CCS και ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ της τάξεως του 85%. Η πολιτική αυτή συνδέεται με περιβαλλοντικούς στόχους που αφορούν σε μείωση των εκπομπών τουλάχιστον κατά 60% σε σχέση με τα επίπεδα του 2005.
Το σχετικά υψηλότερο κόστος επενδύσεων ηλεκτροπα-ραγωγής για τα σενάρια ενεργειακής πολιτικής εξισορ-ροπείται απόλυτα από το οικονομικό όφελος που θα επιτευχθεί στην οικονομία μέσω της σημαντικής μείωσης στις καθαρές εισαγωγές καυσίμων (βλ. Σχήμα 10), ενώ αξίζει να επισημανθεί ότι αυτή η εξάρτηση στις εισαγωγές καυσίμων μειώνεται μέχρι και κατά 65% για την ηλεκτροπαραγωγή και τις μεταφορές σε σχέση με το 2009 (βλ.Σχήμα 11).
Σχήμα 9 Σωρευτικό κόστος επενδύσεων (2020-2050) για Η/Π

 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα 10 Καθαρές εισαγωγές Πετρελαίου & Φυσικού Αερίου

 

 

 

 

 

 

 

Σχήμα 11 Αποτύπωση σεναρίων σε συνάρτηση με το επίπεδο μείωσης εξάρτησης της ηλεκτροπαραγωγής και των μεταφορών από εισαγόμενα καύσιμα και το κόστος επενδύσεων για Η/Π

  • 25 Απριλίου 2012, 13:05 | ΣΠΥΡΙΔΩΝ Μ.ΑΓΚΛΑΡΑΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Διόρθωση
    ——–

    Στο κείμενο από Σ ΜΑΓΚΛΑΡΑΣ Στη σημείωση 5,6

    Επομένως ——–μια χώρα δεν μπορεί να στηρίζεται σε τέτοιου είδους ενέργεια ———–

  • 25 Απριλίου 2012, 13:05 | ΣΠΥΡΙΔΩΝ Μ.ΑΓΚΛΑΡΑΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Οι παρατηρήσεις μου αφορούν μόνο την παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας.
    Τα καύσιμα που πρέπει να σχεδιάσει η χώρα για το 2050 είναι τα ακόλουθα σε σειρά προτεραιότητος.
    1. Άνθρακα (Λιγνίτη) – Βλέπε σημείωση 1.
    2. Φυσικό Αέριο / Πετρέλαιο – σημείωση 2.
    3. Ατομική Ενέργεια -σημείωση 3.
    4. Υδροηλεκτρικά – σημείωση 4.
    5. Ανεμογεννήτριες -σημείωση 5
    6. Φωτοβολταϊκά -σημείωση 6.

    Σημείωση 1.
    ———-
    Δεν υπάρχει καύσιμο πού μπορεί στο εγγύς μέλον να αντικαταστήσει τον άνθρακα. Υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες σε πολλές χώρες όπως Κίνα, Ινδίες’ ΗΠΑ, Ευρωπαϊκές Χώρες κλπ. και τα εκατομμύρια κόσμου στης υποανάπτυκτες χώρες δεν θα θυσιάσουν την οικονομική ανάπτυξη των χωρών των επειδή οι κάτοικοι των αναπτυγμένων χωρών ανησυχούν για την υπερθέρμανση του πλανήτη λόγου του διοξειδίου του άνθρακα.

    Σημείωση 2.
    ————
    Το Φυσικό αέριο και το πετρέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτικά καύσιμα ενός εργοστασίου.

    Σημείωση 3.
    ————
    Η απόφαση να μην χτιστούν ατομικά εργοστάσια στην Ελλάδα λόγω της σεισμικότητας πάρθηκε πριν 40 χρόνια. Αποτότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Τα ατομικά εργοστάσια που σχεδιάστηκαν τις δεκαετές 1960-1980 είτανε με αντισεισμικές προδιαγραφές που δεν υπήρξε κανένα σοβαρό ατύχημα λόγω σεισμού. Το τσουνάμι στην Ιαπωνία είναι άλλη υπόθεση.

    Σημείωση 4.
    ————-
    Η χρήση Υδροηλεκτρικών εργοστασίων είναι επιθυμητή αλλά οι τοποθεσίες είναι λίγες

    Σημείωση 5,6
    —————
    Ως γνωστόν οι ανεμογεννήτριες λειτουργούν μόνον όταν πνέει » Ούριος » άνεμος Στην αρχαία Ελλάδα που τα πλοία είτανε ιστιοφόρα ως και θυσίες κάνανε στον ΑΊΟΛΟ να ανοίξει τους ασκούς.

    Τα φωτοβολταϊκά λειτουργούν μόνο όταν υπάρχει Ηλιοφάνεια. Η ηλεκτρική ενεργεία δεν μπορεί να αποθηκευθεί. Επομένως μια χώρα να στηρίζεται σε τέτοιου είδους ενέργεια

    Πρόγραμμα Ήλιος
    — —————-
    (Πριν αλέκτορας λαλείσει ) οι Γερμανοί άρχισαν να αποστασιοποιούνται από αυτό το εγχείρημα(Καθημερινή 14/4/2012)ήτανε μάλλον μια αστεία πρόταση από τεχνικής απόψεως.

  • 24 Απριλίου 2012, 14:05 | Αλέξανδρος Αργυρόπουλος
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Παρόλο που όλο το Σ/Ν τιτλοφορείται «..Ενεργειακός χάρτης για το 2050» δεν είδα πουθενά στο αναρτημένο κείμενο έναν ΧΑΡΤΗ της Ελλάδας με μια στοιχειώδη χωροθέτηση των ενεργειακών μονάδων που έστω προσεγγιστικά φαντάζεται το ΥΠΕΚΑ.

    Μήπως θα μπορούσε να υπάρχει και ένας οδικός και πραγματικός χάρτης μείωσης της κατανάλωσης ανά γεωγραφική ενότητα/περιφέρεια;

  • 19 Απριλίου 2012, 13:18 | ΧΡΗΣΤΟΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Στο προτεινόμενο σχέδιο ενεργειακού σχεδιασμού μετά το 2020 τίθεται ταφόπλακα στη σημαντικότερη εγχώρια ηλεκτρενεργειακή πηγή,που διαθέτει σήμερα η χώρα μας, το λιγνίτη, ενώ εκτός των ΑΠΕ ενισχύεται ανεξήγητα η χρήση του εισαγόμενου φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή. Αντίθετα, οι χώρες της Ε.Ε. που διαθέτουν σημαντικά κοιτάσματα λιγνίτη (Γερμανία, Πολωνία, Τσεχία)και προηγήθηκαν από τη χώρα μας κατά 150 περίπου χρόνια στην εκμετάλλευση των γαιανθράκων κατασκεύασαν κατά την πρόσφατη περίοδο (1998-2011) και συνεχίζεται ακόμη και σήμερα η ανέγερση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο το λιγνίτη με νέες τεχνολογίες καύσης με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
    -αυξημένο βαθμό απόδοσης (>40%)
    -μείωση του εκλυόμενου διοξειδίου του άνθρακα ανά παραγόμενη KWH σε πολύ σημαντικό ποσοστό (>30%)ως προς τις παλιάς τεχνολογίας καύσης αντίστοιχες μονάδες
    -δυνατότητα προσθήκης τεχνολογίας για τη δέσμευση και αποθήκευση του CO2 ευθύς ως η σχετική τεχνολογία τύχει βιομηχανικής εφαρμογής-ήδη εφαρμόζεται πειραματικά σε λιγνιτικό ΑΗΣ στις ΗΠΑ(N.DAKOTA)με μεταφορά και αποθήκευση του CO2 στο γειτονικό Καναδά-και
    -ιδιαίτερα φιλικές προς το περιβάλλον λόγω εφαρμογής των νεών τεχνολογιών.
    Είναι προφανές ότι οι μονάδες αυτές θα λειτουργούν και κατά το 2050 στη Γερμανία, Πολωνία κ.α.
    Πέραν των πιο πάνω η συνέχιση της λελογισμένης χρήσης λιγνίτη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας που υφίσταται σήμερα και δυστυχώς για μερικές ακόμη 10ετίες τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, εφόσον γίνει με τις νέες τεχνολογίες καύσης, θα συμβάλλει αποφασιστικά στα ακόλουθα σημαντικά πλεονεκτήματα:
    -ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και κατ’επέκταση ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωστρατηγική θέση της χώρας μας.
    -δραστική μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης στους Ν.Κοζάνης-Φλώρινας με την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών, την επέκταση της τηλεθέρμανσης πόλεων, κ.τ.λ.
    -συμβολή στη βιομηχανική δραστηριότητα, την οικονομική και περιφερειακή ανάπτυξη για 40 τουλάχιστο ακόμη χρόνια.
    -εφαρμογή σημαντικών οικονομιών κλίμακας τόσο στα ορυχεία της ΔΕΗ λόγω της ύπαρξης ήδη από σήμερα του απαραίτητου βασικού εξοπλισμού εκμετάλλευσης, όσο και στους ΑΗΣ με την ανέγερση των νέων μονάδων στο χώρο των παλιών με την αξιοποίηση υφισταμένων ήδη εγκαταστάσεων (κτίρια, συνεργεία, δίκτυα δρόμων-νερού-σιδηροδρόμων-μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, εγκαταστάσεις μεταφοράς λιγνίτη και αποκομιδής της τέφρας κ.ά), όπως δηλ. τούτο έγινε στις προαναφερθείσες χώρες της Ε.Ε.
    -ανταγωνιστικότητα τιμής της παραγόμενης κιλοβατώρας, που θα εξακολουθήσει σύμφωνα με τις σχετικές ενδείξεις να παραμένει ανταγωνιστική και μετά την γενίκευση του φόρου CO2 (2013).
    -εξασφάλιση για τη χώρα μιας μακρόχρονης, ασφαλούς, ευσταθούς και οικονομικής βάσης ηλεκτροπαραγωγής που της παρέχει υποστήριξη να ανταποκριθεί στις διεθνείς δεσμεύσεις της (αύξηση μεριδίου ΑΠΕ- μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου).
    -μείωση των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 50% ως προς τις αντίστοιχες του 2005 από τους λιγνιτικούς ΑΗΣ της Δ. Μακεδονίας.
    -παροχή ικανού χρόνου προετοιμασίας και σχεδιασμού για τη μεταλιγνιτική περίοδο καθώς και παροχή της δυνατότητας για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος σύμφωνα με τις υφιστάμενες ΜΠΕ για τις λιγνιτικές εκμεταλλεύσεις στους Ν.Κοζάνης και Φλώρινας.
    Όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά πλεονεκτήματα, καθώς και άλλα παρεμφερή, θα εξασφαλιστούν για τη χώρα, εφόσον συνεχιστεί κατά την περίοδο 2020-2050 η εκμετάλλευση του λιγνίτη με την ανέγερση ΑΗΣ με νέες τεχνολογίες καύσης, συνολικής ισχύος ~2600 MW, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μέχρι ~ το 2040 οι σημερινές λειτουργούσες μονάδες ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 5 (365 MW) και ΜΕΛΙΤΗ 1 (330 MW).
    Μετά τα πιο πάνω θεωρώ ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της συνέχισης της εκμετάλλευσης του εθνικού μας καυσίμου, του λιγνίτη, με μεγαλύτερη προσοχή και σοβαρότητα, όπως δηλ. γίνεται τούτο στις πρηγμένες τεχνολογικά χώρες Γερμανία, ΗΠΑ, Αυστραλία,Τσεχία,Πολωνία καθώς και στη Κίνα, Ν.Αφρική κ.α., που διαθέτουν αξιόλογα κοιτάσματα γαιανθράκων.

  • 8 Απριλίου 2012, 18:23 | Κωνσταντίνος Τραβασάρος
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Θα ήθελα περισσότερη ανάλυση των σεναρίων ανά κλάδο και ανά πηγή ενέργειας για 2009,2020,2030 και 2050.Μπορώ να έχω τη πλήρη μελέτη?

  • 8 Απριλίου 2012, 10:16 | Αναστάσιος
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Δεν βλέπω πουθενά αναφορά σε ενέργεια από γεωθερμία. Μήπως θα έπρεπε να συμπληρωθεί;

  • 6 Απριλίου 2012, 19:34 | ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΒΑΔΑΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι θεωρώ ότι πρέπει να είναι:
    απεξάρτηση των νοικοκυριών από κεντρικές υποδομές παροχής ενέργειας αντιστρόφως το δίκτυο θα χρησιμεύει μόνο για αγορά ενέργειας που περισσεύει προς βιοτεχνική και βιομηχανική και γενικά επαγγελματική χρήση που είναι δύσκολο να καλυφτεί από ίδιες επενδύσεις παραγωγής ενέργειας.
    Αν απλά αντικαταστήσουμε το ένα τρίτο της στέγης με φωτοβολταικά για φωτισμό και μικροσυσκευές: τηλεοράσεις, υπολογιστές,μιξερ,κλπ. και με θερμοσυσσωρευτές δικτύου νέας γενιάς, την υπόλοιπη στέγη για θέρμανση νερού με δύο στόχους
    1 θέρμανση οικείας μέσω καλοριφέρ την ημέρα και καυστήρα ιόντων ή και αντλίας θερμότητος γεωθερμική που ζητάνε ελάχιστη ηλεκτρική ενέργεια για τη νύχτα .
    2 ατομική καθαριότητα μπάνιο-ντους και πλυντήριο
    Με συνοικιακά μηχανήματα ραφιναρίσματος των τηγανελαίων μπορούμε να έχουμε καύσιμα για τα κοινόχρηστα οχήματα του δήμου καθαριότητας ή μέρος της ενέργειας κίνησης του νοικοκυριού.

    Δεδομένου ότι το peak oil συνέβει ήδη το 75 πάμε σε μια δεκαετία το πολύ από τώρα για αλλαγή πολιτισμού.
    Αυτό σημαίνει ότι η μετάβαση που μπορεί να είναι εξαιρετικά απότομη και αρα επώδυνη μπορεί να γίνει μέσω κινητήρων ντίζελ που μπορούν να κάψουν οικειακό ντίζελ από ανανεώσιμες καλλιέργειες ενεργειακής κάλυψης που θα είναι όμως μεταβατικές γιατί δεν είναι βιώσιμες για πολύ καιρό λόγω τού ότι δεσμεύουν γή χρήσιμη για παραγωγή τροφίμων.
    Οι καλλιέργεια ελιάς και λοιπών ελαιοπαραγωγών φυτών είναι απαραίτητη για χρήση ενεργειακή πρωτίστως σε αυτή τη δύσκολη μετάβαση.Αλλά θα πρέπει να έχουμε υποδομή που να μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα καύσιμα και το μπορούν μόνο οι κινητήρες ντίζελ για τούτο πρέπει να γίνουν ευρέως χρησιμοποιούμενοι υποχρεωτικώς ώστε και πρόβλεψη να υπάρχει και οικονομία μέχρι τότε και υποδομή μετάβασης.
    Με κάποια μηχανήματα ραφιναρίσματος βλέπε http://www.idiston.blogspot.com οικειακά κάποια δημοτικά και κάποια σε ιδιωτικά καταστήματα πώλησης καυσίμων γίνεται η δουλειά.
    Το ίδιο με την οικειακή ενέργεια και επικουρώντας την μπορεί να γίνει με την εκμετάλλευση της κινητικής ενέργειας των κυμάτων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας επαγγελματικής χρήσης στα νησιά
    όπως και παραγωγή φυσικού αερίου από τους βιολογικούς καθαρισμούς κάθε δήμου ώστε να παρέχεται σε φιάλες ή σε κεντρικό δίκτυο για μαγείρεμα.

    Αν από την πολεοδομία ζητείται από κάθε νέα οικοδομή αντί για απλά κεραμίδια να υπάρχει Η φωτοβολταική-φωτοθερμοσυσσωρευτική στέγη από κεραμίδια φωτοβολταικά ή θερμοσυσσωρευτικά -που υπάρχουν ήδη- ενώ η παροχή κεντρικού ρεύματος να είναι προαιρετική και μόνον εφόσον υπάρχει η στέγη αυτή και έτσι να χρησιμοποιείται για την πώληση περισσεύματος και για ελάχιστη κατανάλωση βραδινή [ετεροχρονισμένη κατανάλωση του περισσεύματος της ημέρας ώστε να μη χρειάζονται και ηλεκτρικοί συσσωρευτές σε κάθε σπίτι].

    Απο κει και πέρα η επαγγελματική ζήτηση ενέργειας μέσω των υπαρχόντων συστημάτων ανανεώσιμων, υδροηλεκτρικών ,θερμικών νέου τύπου και άλλων όχι απλά θα αρκεί αλλά θα περισσεύει και για τούτο θα βοηθηθεί και η ανάπτυξη λόγω φθηνής ενέργειας.

  • 6 Απριλίου 2012, 11:51 | ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Είναι εγκληματικό να προωθούμε την απεξάρτηση από τον άνθρακα την στιγμή που η χώρα μας διαθέτει άφθονα και ανεξάντλητα αποθέματα. Επίσης είναι άστοχος όποιος σχεδιασμός πραγματοποιείται με εισαγώμενα είδη (πετρέλαιο, φυσικό αέριο) επιβαρύνοντας υπέρμετρα το ισοζύγιο τρ. συναλλαγών της χώρας. Την στιγμή που η ΔΕΗ διαθέτει και τεχνογνωσία και παραγωγή ενέργειας από άνθρακα η μόνη λύση λύση είναι η περαιτέρω προώθηση της παραγωγής ενέργειας από άνθρακα. Επίσης οι μολυσματικές χώρες ΙΝΔΙΑ, ΚΙΝΑ, ΠΑΚΙΣΤΑΝ, ΗΠΑ, ΒΡΑΖΙΛΙΑ αρνήθηκαν να υπογράψουν την συνθήκη του Κιότο υποστηρίζοντας ότι θα βλάψει σοβαρά την ανάπτυξη τους. Επόμένως επιστροφή σε άνθρκα γρήγορα και άμεσα, μετεγκατάσταση κατοίκων περιοχών που πλήττονται και εγκατάσταση συστήματος επανασυλλογής νερού από τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια αυξάνοντας υπέρμετρα την παραγωγή ενέργειας έως και 400%. Αυτά τα βήματα πρέπει να γίνουν. Αναφορικά με τις ΑΠΕ επιδοτούνται υπέρμετρα από τον καταναλωτή και αυτό θα πρέπει να σταματήσει. Εφόσον όμως θελουμε ΑΠΕ τα τμήματα που χρησιμοποιούνται να είναι εγχώριως παραγώμενα (δεν απαγορευεται απο ΕΕ). ΈΤΣΙ ΘΑ ΣΥΝΕΧΊΣΟΥΜΕ ΝΑ ΕΝΙΣΧΎΟΥΜΕ την τοπική παραγωγή.

  • 6 Απριλίου 2012, 10:08 | Δημοσθένης
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Αυτό το κείμενο που διαβάζω δεν θα έπρεπε να αποτελεί τον σχεδιασμό της χώρας μας για τις ΑΕΠ. Η Ελλάδα είναι μια χώρα ευνοημένη από την θέση της και με ανθρώπινο δυναμικό (τεχνογνωσία) που θα έπρεπε ήδη να είναι πλήρως, τουλάχιστον ηλεκτρικά ανεξάρτητη και όχι να εισάγει ηλεκτρική ενέργεια, ή ακόμη χειρότερα να καίει λιγνήτη.
    Δεν θα έπρεπε να ξεχνάμε οτι η Ελλάδα παράγει απο τους καλύτερους ηλιακούς θερμοσίφωνες απο την δεκατία του ’80 ακόμη. Γιατί η χώρα μας δεν εξάγει ηλιακή τεχνογνωσία και στα φωτοβολταϊκά; Αντίθετα εισάγουμε τα γερμανικά (πάνελ, μετατροπείς, τεχνογνωσία) ως τα καλύτερα και τα κινέζικα ως δεύτερης διαλογής, τα ελληνικά που βρίσκονται; Αναρωτιέμαι μήπως η τεχνολογία του μετατροπέα ρεύματος συνεχούς σε εναλλασόμενο ή και αντίθετα είναι νέα και γι’ αυτό η γερμανοί είναι καλύτεροι, ή μήπως έχουν περισσότερο ήλιο από εμάς και ανέπτυξαν την σχετική τεχνολογία; Μήπως συμβαίνει κάτι από αυτά με την Κίνα;
    Μήπως αυτοί έχουν περισσότερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και Τεχνολογικά ινστιτούτα αναλογούντως του πληθυσμού, που αιμορραγούν αυτήν την περίοδο από επιστήμονές που τους ειδικεύει η χώρα τους δαπανώντας εκατομύρια και μεταναστεύουν αμέσως μετα το πέρας των σπουδών τους για να παράγουν έτοιμη γνώση σε άλλες χώρες.

    Όχι κύριοι η χώρα μας τα έχει όλα τα προσόντα, απλά εκείνο που απουσιάζει συστηματικά τα τελευταία 30 χρόνια είναι η έλλειψη πολιτικής, τα απλά πραγματα δηλαδή των ανθρώπων που σχεδιάζουν το μέλλον τους. Τώρα θυμάται το σχετικό υπουργείο μας να σχεδιάσει το μέλλον των ΑΕΠ όταν ο κόσμος όλος έχει ήδη επικρατήσει στις συγκεκριμένες τεχνολογίες, πολλές φορές και με τη βοήθεια, ελληνικών καινοτομιών στόσο στην έρευνα όσο και στην τεχνογνωσία, η οποίες για ακόμη μια φορά δεν εκμεταλλεύθηκαν από το ελληνικό έθνος, αλλά από εκείνους στους οποίου εξάγαμε τους έτοιμους επιστημονές μας.

    Νομίζω λοιπόν η απάντηση στην σχετική διαβούλευση που οργανώνει το σχετικό υπουργείο είναι οτι ο Ελληνικός λαός και θέλει και μπορεί να είναι πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητος με την βοήθεια των ΑΕΠ, εσείς μπορείτε κ. Παπακωνσταντίνου και λοιποί πολιτικά υπεύθυνοι, και αν μπορείτε (γιατι προσωπικά πιστεύω οτι δεν υφίσταται δεν μπορω), το μεγάλο ερώτημα παραμένει ΕΜΕΙΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΘΕΛΟΥΜΕ, ΕΣΕΙΣ ΘΕΛΕΤΕ;;;