Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)

Δείτε εδώ το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:47 | Ιωαννης Τσιπουρίδης

    Όταν πλέον βιώνουμε την κλιματική κατάρρευση, τότε δεν αρκούν κάποια μέτρα που ακούγονται καλά, αλλά τα μέτρα και η στρατηγική που θα φέρουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, δηλαδή την πλήρη απανθρακοποίηση του ενεργειακού μίγματος.
    Ο στόχος 35% ΑΠΕ για το 2030 είναι σαφώς καλύτερος από το 30% ή 32%, αλλά δεν παύει να είναι ένας ενδιάμεσος στόχος.
    Θα τολμούσα να προβλέψω ότι στα μέσα της επόμενης δεκαετίας η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα κληθούν να αναθεωρήσουν προς τα επάνω τους σημερινούς στόχους του 2030. Πάντως σίγουρα θα είναι μεγαλύτεροι και περισσότερο φιλόδοξοι για τη μετέπειτα από το 2030 περίοδο.
    Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο ότι η απολιγνιτοποίηση είναι επιτέλους μέρος ενός εθνικού σχεδίου.
    Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στόχος μας (και όλου του πλανήτη) είναι η απανθρακοποίηση και όχι μόνο η απολιγνιτοποίηση.
    Αυτό προφανώς περιλαμβάνει εκτός από το λιγνίτη, το πετρέλαιο αλλά και το φυσικό αέριο.
    Το σημερινό ΕΣΕΚ δεν είναι παρά ένα σκαλοπάτι που οδηγεί στην πλήρη απανθρακοποίηση του ενεργειακού μίγματος. Είναι ένα ενδιάμεσο σχέδιο.
    Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι και η στρατηγική που υιοθετούνται σήμερα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους, τους επόμενους μέχρι το 100% ΑΠΕ στόχους και να «στρώνουν» τον δρόμο για την επίτευξη τους.
    Άρα τα επί μέρους στοιχεία που συνθέτουν το σημερινό ΕΣΕΚ θα πρέπει όχι μόνο να μην εμποδίζουν την διεύρυνση του στόχου των ΑΠΕ από 35% στο τελικό 100%, αλλά και να προετοιμάζουν το έδαφος για αυτήν την μετάβαση, λαμβάνοντας υπόψη και τον χρονισμό επίτευξης τέτοιων στόχων, όπως αυτοί τεκμηριώνονται επιστημονικά από τον ΟΗΕ.
    Το σημερινό ΕΣΕΚ όπως έχει τεθεί στη δημόσια διαβούλευση, κατά τη γνώμη μου στηρίζεται πολύ περισσότερο στο φυσικό αέριο, προβλέποντας μάλιστα και την κατασκευή και νέων σταθμών φυσικού αερίου, από ότι η προοπτική που περιγράφηκε ανωτέρω επιτρέπει.
    Το φυσικό αέριο έτσι παύει να είναι ένα «ενδιάμεσο» καύσιμο και γίνεται κυρίαρχο καύσιμο.
    Αν αυτή η εκτίμηση μου είναι σωστή, τότε θα οδηγηθούμε σε μια από δυο πιθανές εξελίξεις, αρνητικές και οι δυο:
    1. Ή θα εμποδιστεί η απαιτούμενη για την επίτευξη των κλιματικών στόχων ανάπτυξη των ΑΠΕ ή
    2. Αν επικρατήσει η επιστημονικά τεκμηριωμένη κλιματική πολιτική, οι νέοι σταθμοί φυσικού αερίου θα καταλήξουν stranded assets.
    Η απαιτούμενη για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης απανθρακοποίηση, σύμφωνα με την επιστήμη, γίνεται μόνο με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
    Δρ. Ιωάννης Τσιπουρίδης
    Σύμβουλος Μηχανικός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:00 | ΕΥΓΕΝΙΑ ΜΠΑΛΑΣΗ

    Σχετικά με τα αναφερόμενα στο ΕΣΕΚ υπάρχουν οι εξής διαφωνίες:

    Α. για την προβλεπόμενη πλήρη απολιγνιτοποίηση ως το 2028, δεν συμφωνώ για τους εξής λόγους:

     Δεν θα υπάρχει πλέον ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας, γιατί υπάρχουν μεγάλες χρονικές περίοδοι που δεν υπάρχει ηλιοφάνεια και δεν φυσάει άνεμος, με αποτέλεσμα η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα να είναι μηδενική. Σε αυτές τις περιπτώσεις τίθενται σε λειτουργία οι συμβατικές μονάδες βάσης (λιγνιτικές, φυσικού αερίου) για να καλύψουν την ζήτηση σε ηλεκτρικό ρεύμα. Αν κλείσουν οι λιγνιτικές μονάδες που χρησιμοποιούν εγχώριο καύσιμο (λιγνίτη) και παραμείνουν σε λειτουργία μόνο μονάδες φυσικού αερίου, τότε θα υπάρχει μεγάλη ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από το κράτος που παρέχει το εν λόγω καύσιμο, αλλά και σε περίπτωση που διακοπεί η παροχή καυσίμου (π.χ. από εφαρμοζόμενη γεωπολιτική γειτονικών χωρών, σε περίπτωση που γίνει τρομοκρατική επίθεση στον αγωγό, κλπ) θα υπάρχει κίνδυνος να γίνει γενικό black out σε όλη τη χώρα για άγνωστο χρονικό διάστημα.

     Σε διάφορες χώρες έχουν εγκατασταθεί την τελευταία εικοσαετία πολλά αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα στα πλαίσια της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Δυστυχώς όμως δεν έφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα, που ήταν η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, παρά μόνο επέφεραν καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και προκάλεσαν σημαντική αύξηση στην τιμή του ρεύματος, όπως αναφέρεται αναλυτικά παρακάτω. Η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που αποδείχθηκε ότι είναι φιλική προς το περιβάλλον και δεν έχει επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή είναι η καύση βιομάζας. Ο λόγος είναι ότι το εκπεμπόμενο CO2 από την καύση βιομάζας απορροφάται με την φωτοσύνθεση από τα ενεργειακά φυτά, σε όλη τη διάρκεια που αναπτύσσονται για να αποτελέσουν την βιομάζα, που θα καεί στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και επομένως δεν αυξάνεται η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα να μην συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή.
    Επειδή η οικονομία της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ στην περιοχή και αν αυτές κλείσουν θα επέλθει ο οικονομικός μαρασμός της εν λόγω Περιφέρειας και η φτωχοποίησή της, για αυτό κρίνεται αναγκαίο να μετατραπούν οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ στην περιοχή αυτή σε μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιγνίτη, στις οποίες θα καίγεται βιομάζα (που ανήκει στις ΑΠΕ) σε ποσοστό 70%, Σημειώνεται ότι οι μονάδες αυτές θα τροφοδοτούνται με βιομάζα που θα καλλιεργείται κατά κύριο λόγο στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ή και σε γειτονικές Περιφέρειες.

    Επιπλέον με την μετατροπή των λιγνιτικών μονάδων σε μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιγνίτη αυτές θα γίνουν κερδοφόρες για τους εξής λόγους:
    • από την συνολική ποσότητα CO2 που παράγεται, θα πληρώνεται φόρος CO2 μόνο για το ποσοστό 30% του CO2 που θα παράγεται από το λιγνίτη ενώ για το CO2 που παράγεται από την βιομάζα σε ποσοστό 70% δεν θα πληρώνεται κανένας φόρος.
    • με αυτή την μικτή καύση η εκπεμπόμενη ποσότητα CO2 από λιγνίτη (ορυκτό καύσιμο) θα είναι κάτω από το όριο των 550 gr/KWh που καθορίζεται στον νέο κανονισμό της Ε.Ε. για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και επομένως αυτές οι μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιγνίτη θα μπορούν να εντάσσονται στον μηχανισμό ισχύος (ΑΔΙ) και να λαμβάνουν χρηματικό ποσό αποζημίωσης για αυτή την συμμετοχή τους στα ΑΔΙ, βελτιώνοντας έτσι την κερδοφορία τους.

    Επισημαίνεται ότι και η υπό κατασκευή Μονάδα V Πτολεμαΐδας για να είναι κερδοφόρα θα πρέπει να μπορεί να εντάσσεται στα ΑΔΙ και αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αν μετατραπεί σε μονάδα μικτής καύσης βιομάζας (50%) – λιγνίτη (50%).
    Επομένως για την διάσωση της ΔΕΗ και για την διασφάλιση της μόνιμης κερδοφορίας της θα πρέπει να γίνει μετατροπή όλων των λιγνιτικών μονάδων της σε μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιγνίτη.

    Άλλωστε αυτή η πρακτική της μετατροπής λιθανθρακικών σταθμών σε μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιθάνθρακα εφαρμόστηκε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με πολύ θετικά αποτελέσματα.

    Για παράδειγμα αναφέρεται ότι στη λιθανθρακική μονάδα Vaskiluoto power plant που βρίσκεται στην πόλη Vaasa της Φιλανδίας κατασκευάστηκε το 2012 ένας εξαεριωτής βιομάζας (biomass gasification) που έδωσε την δυνατότητα στην εταιρεία να αντικαταστήσει περίπου το ένα τρίτο του λιθάνθρακα, που έκαιγε η μονάδα, με αέριο παραγόμενο από βιομάζα.
    Επιπλέον αναφέρεται από την εν λόγω εταιρεία, ότι με την χρήση του εξαεριωτήρα βιομάζας μειώθηκαν και οι εκπομπές CO2 περίπου κατά 230.000 τόνους ανά έτος.
    Σημειώνεται ότι ο εξαεριωτήρας βιομάζας έχει ισχύ 140MW και η υπάρχουσα λιθανθρακική μονάδα στην οποία κατασκευάστηκε ο εξαεριωτήρας αυτός είχε ισχύ 560MW.

    Όπως διαπιστώνεται από τα παραπάνω και από όσα αναφέρονται στην σχετική βιβλιογραφία, είναι δυνατό να γίνουν οι απαιτούμενες μετατροπές στα συστήματα τροφοδοσίας με καύσιμο των καυστήρων των υφιστάμενων λιγνιτικών μονάδων των ΑΗΣ του λεκανοπεδίου Κοζάνης-Πτολεμαΐδας-Φλώρινας και αν κριθεί σκόπιμο, να εγκατασταθούν σε αυτές και εξαεριωτήρες, προκειμένου οι μονάδες αυτές να καίνε ένα ποσοστό βιομάζας 70% και το υπόλοιπο ποσοστό να είναι λιγνίτης.

    Τα οφέλη θα είναι πάρα πολλά, δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι καίγοντας βιομάζα μειώνονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και οξειδίων του αζώτου (NOX).

    Β. Με βάση τα στοιχεία που δίνονται στον Πίνακα 32 του ΕΣΕΚ (σελ. 252) προγραμματίζεται από την Κυβέρνηση να κατασκευαστούν νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής σε αντικατάσταση των λιγνιτικών μονάδων που θέλει να αποσύρει και αυτές οι νέες μονάδες θα είναι αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα καθώς και νέες μονάδες φυσικού αερίου.
    Δεν συμφωνώ με την κατασκευή τέτοιων νέων μονάδων γιατί οι επιπτώσεις των μονάδων αυτών στο περιβάλλον και στην κλιματική αλλαγή είναι καταστροφικές. Επιπλέον επιφέρουν μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος.
    Συγκεκριμένα:

    Αιολικά πάρκα.

    Η ανέγερση αιολικών πάρκων προκαλεί τα ακόλουθα προβλήματα στο περιβάλλον:

    – αλλοίωση του φυσικού τοπίου λόγω της κατασκευής των βάσεων έδρασης των ανεμογεννητριών από χιλιάδες κυβικά μέτρα οπλισμένου σκυροδέματος, της διάνοιξης δρόμων για βαριά οχήματα για να υπάρχει πρόσβαση σε κάθε ανεμογεννήτρια και των πολλών χιλιομέτρων καλωδίων, που τοποθετούνται εναέρια για την σύνδεση των ανεμογεννητριών με τον υποσταθμό τους.

    – Εξόντωση χιλιάδων πουλιών και νυχτερίδων από τα περιστρεφόμενα πτερύγια των ανεμογεννητριών.

    – Μια νέα μελέτη από ερευνητές του Harvard βρήκε ότι μια μεγάλη παραγωγή αιολικής ενέργειας θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη κλιματική θέρμανση, τουλάχιστον τοπικά, όπου είναι εγκατεστημένα τα αιολοκά πάρκα. Η μελέτη αυτή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Joule, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αν όλη η Αμερική εφοδιαζόταν με ηλεκτρική ενέργεια μόνο από αιολικά πάρκα, τότε θα προκαλούσε αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους της κατά 0,24º C. Αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας υπερβαίνει σημαντικά την μείωση της θερμοκρασίας της Αμερικής που επιτυγχάνεται με την απανθρακοποίηση της στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτόν τον αιώνα που θα κυμαίνεται περίπου στο 0,1º C, λόγω μείωσης της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου από μονάδες ορυκτών καυσίμων, που θα αποσυρθούν.

    – Τα αιολικά πάρκα επηρεάζουν τις βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα να ανακόπτουν την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα των φυτών

    – Το μεγάλο πρόβλημα είναι το κόστος απεγκατάστασης των ανεμογεννητριών μετά το πέρας της διάρκειας ζωής τους που είναι 20-25 χρόνια, που μπορεί να κοστίσει εκατομμύρια ευρώ, που κανένας δεν έχει και να παραμένουν για αποθήκευση σε τεράστιες εκτάσεις χιλιάδες υλικά που δεν ανακυκλώνονται, όπως τα πτερύγια και τα κελύφη κινητήρων ανεμογεννητριών που είναι κατασκευασμένα από fiberglass.

    Φωτοβολταϊκά πάρκα.

    Τα προβλήματα που δημιουργούνται στο περιβάλλον από την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων είναι τα ακόλουθα:

    • Προκαλούν πολλούς θανάτους πουλιών γιατί καίγονται τα φτερά τους από την θερμότητα που εκλύεται από τα φωτοβολταϊκά πάνελ

    • Για την κατασκευή των φωτοβολταϊκών πάνελ χρησιμοποιούνται τοξικές χημικές ουσίες (όπως ydrochloric acid, sulfuric acid, hydrogen fluoride, 1,1,1-trichloroethan και ακετόνη).

    Επιπλέον η βιομηχανία κατασκευής φωτοβολταϊκών πάνελ έχει τον μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης των εκπομπών αέριων ρύπων, όπως το εξαφθοριούχο αιθάνιο (C2F6), το τριφθοριούχο άζωτο (NF3) και το εξαφθοριούχο θείο (SF6), που είναι τρία αέρια που έχουν δυνατότητα παγκόσμιας θέρμανσης του πλανήτη 10.000 ως 24.000 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

    • υπάρχει ανησυχία για την γρήγορα αυξανόμενη εγκατάσταση φωτοβολταïκών πάρκων και για την επίδρασή τους στο ευρύτερο περιβάλλον. Μια έκθεση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα: Environmental Research Letters με τίτλο: ʺSolar Park Microclimate and Vegetation Management Effects on Grassland Carbon Cyclingʺ αναφέρει ότι μπορεί να υπάρξουν σημαντικές μειώσεις της θερμοκρασίας κάτω από φωτοβολταïκά πάρκα ως και 5οC. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των φυτών σε γειτονικές περιοχές των φωτοβολταïκών πάρκων.

    • όταν μετά από 20 χρόνια περίπου παρέλθει η διάρκεια ζωής των φωτοβολταïκών πάνελ που έχουν ήδη εγκατασταθεί ή ανεγείρονται αυτή την περίοδο τότε θα πρέπει να απεγκατασταθούν αυτά τα πάνελ και ο όγκος των υλικών που θα πρέπει να αποθηκευτούν θα είναι τεράστιος γιατί κάποια υλικά τους δεν είναι εύκολο να ανακυκλωθούν.
    Επιπλέον τα φωτοβολταïκά πάνελ παράγουν 300 φορές πιο τοξικά απόβλητα ανά μονάδα ενέργειας από ότι τα πυρηνικά εργοστάσια γιατί περιέχουν βαρέα μέταλλα, όπως είναι ο μόλυβδος ή το καρκινογόνο κάδμιο, τα οποία μπορούν να διεισδύσουν στον υδροφόρο ορίζοντα.

    Η λειτουργία των αιολικών και φωτοβολταïκών πάρκων αυξάνει σημαντικά την τιμή του ρεύματος.

    Λόγω της κλιματικής αλλαγής η Γερμανία θέλησε να αποδείξει ότι μπορεί να καλύψει την ζήτηση της σε ηλεκτρική ενέργεια κυρίως από ΑΠΕ. Παρόλες τις τεράστιες επενδύσεις που έκανε σε αιολικά πάρκα, σε φωτοβολταïκά πάρκα και παραγωγή ενέργειας από βιοκαύσιμα, η Γερμανία δεν κατάφερε να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) τα τελευταία δέκα χρόνια (από 2008 ως 2018). Παράλληλα στην διάρκεια της ίδιας περιόδου οι τιμές του ρεύματος αυξήθηκαν δραματικά πλήττοντας σοβαρά τις βιομηχανίες, τους εργαζόμενους και τις φτωχές οικογένειες.
    Σημειώνεται ότι η τιμή του ρεύματος στην Γερμανία ήταν το 2ο εξάμηνο του 2010 στα 24 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα ενώ το 2ο εξάμηνο του 2018 αυξήθηκε στα 30 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα.

    Η Γερμανία έχει εγκαταστήσει τόσο μεγάλη αιολική και φωτοβολταïκή ισχύ, που θα μπορούσε θεωρητικά να καλύψει όλη την ζήτηση της σε ηλεκτρική ενέργεια οποιαδήποτε μέρα που είχε αρκετή ηλιοφάνεια και άνεμο. Αλλά καθώς υπάρχουν περίοδοι που δεν υπάρχει ηλιοφάνεια ούτε άνεμος η Γερμανία κατάφερε να καλύψει μόνο το 27% περίπου των ετήσιων αναγκών της σε ενέργεια από τα αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα.
    Όταν αντίθετα υπάρχει ηλιοφάνεια και άνεμος τότε μεγιστοποιείται η παραγωγή ρεύματος από αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα και αυτή η παραγωγή μπορεί να είναι μεγαλύτερη της ζήτησης.
    Οπότε υπάρχει πρόβλημα για την ευστάθεια του διασυνδεδεμένου δικτύου και για την διατήρηση της συχνότητας του γύρω στα 50Hz.
    Οπότε η Γερμανία αναγκάζεται να εξάγει την περίσσια της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας σε γειτονικές χώρες με αρνητικές τιμές πώλησης ρεύματος που είναι χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής.
    Το 2017 περίπου η μισή ενέργεια που παρήχθηκε από αιολικά πάρκα στην Γερμανία έγινε εξαγωγή της σε άλλες χώρες. Οι γειτονικές χώρες δεν επιθυμούν αυτή την μη αναμενόμενη ηλεκτρική ενέργεια και οι γερμανικές εταιρείες παραγωγής της πρέπει να πληρώσουν τις χώρες αυτές για να την αποδεχθούν. Τον λογαριασμό όμως τον πληρώνουν οι καταναλωτές.
    Αν τα αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα αποσυνδεθούν από το δίκτυο, λόγω αυξημένης παραγωγής τους σε ηλεκτρική ενέργεια, τότε οι ιδιοκτήτες των πάρκων αυτών πληρώνονται σαν να είχαν παράγει το 90% του ηλεκτρικού ρεύματος που θα παρείχαν στο δίκτυο.
    Ο λογαριασμός πάλι πληρώνεται από τους καταναλωτές.

    Σε κάποιες χειμερινές περιόδους που μπορεί να διαρκέσουν και δέκα μέρες η παραγωγή ρεύματος από αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα είναι πολύ χαμηλή ή μηδενική. Τότε μπαίνουν σε λειτουργία οι συμβατικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (λιθανθρακικές, φυσικού αερίου και πυρηνικές) για να καλύψουν την ζήτηση του ρεύματος.
    Για αυτό το λόγο η Γερμανία δεν μπορεί ποτέ να κλείσει τις συμβατικές μονάδες, όπως είχε προγραμματίσει. Αυτές οι συμβατικές μονάδες πρέπει να είναι πάντα σε ετοιμότητα να τεθούν σε λειτουργία για να καλύψουν το σύνολο της ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια και να διατηρήσουν σταθερή την συχνότητα του διασυνδεμένου δικτύου στα 50Hz. Το ίδιο ισχύει για τις συμβατικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στην Γαλλία, την Αυστρία και την Πολωνία.
    Για να είναι σε ετοιμότητα οι συμβατικές μονάδες να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια αποζημιώνονται λόγω συμμετοχής τους στο μηχανισμό ισχύος (ΑΔΙ). Ο λογαριασμός πληρώνεται πάλι από τους καταναλωτές.

    Επιπρόσθετα, αν η AC συχνότητα του διασυνδεμένου δικτύου πέσει πολύ χαμηλά ή ανέβει πολύ ψηλά υπάρχει κίνδυνος να γίνουν εκτεταμένα μπλακ ουτ (black out). Αυτό αποδείχθηκε φανερά στην Νότια Αυστραλία, η οποία βασίζεται κυρίως στην παραγωγή ρεύματος από αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα και υποφέρει από εκτεταμένα black out που οδηγούν σε κλείσιμο εργοστασίων και σε κόστος δισεκατομμυρίων δολαρίων.

    Το όνειρο της Γερμανίας να καλύψει την ζήτησή της σε ηλεκτρική ενέργεια από αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα αποδείχθηκε ότι ήταν μια απατηλή ψευδαίσθηση. Γιατί η παραγωγή ρεύματος από αυτά τα πάρκα είναι στοχαστική μεταβλητή και άρα αναξιόπιστη και οδήγησε σε τιμές ρεύματος που είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.

    Ότι συμβαίνει στην Γερμανία ισχύει και για τις άλλες χώρες που τώρα παράγουν την ηλεκτρική τους ενέργεια από συμβατικές μονάδες λιγνίτη, λιθάνθρακα, φυσικό αέριο ή πυρηνικά εργοστάσια. Αν αυτές οι χώρες εγκαταστήσουν πολλά αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα, πρέπει να διατηρήσουν σε λειτουργία τις συμβατικές μονάδες τους για να διασφαλίσουν σταθερή την συχνότητα των 50Hz στο διασυνδεδεμένο δίκτυο τους, για να διατηρήσουν την ευστάθεια του δικτύου και για να υπάρχει εφεδρεία σε ηλεκτρική ενέργεια.
    Αυτές οι συμβατικές μονάδες παραγωγής ρεύματος (λιγνιτικές, λιθανθρακικές, φυσικού αερίου και πυρηνικά εργοστάσια) που θα παραμένουν σε εφεδρεία θα υπολειτουργούν σε περιόδους που είναι μέγιστη η παραγωγή ρεύματος από αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα ενώ θα καταναλώνουν καύσιμα σαν να ήταν σε κανονική λειτουργία. Επιπλέον θα πρέπει να είναι σε θέση να δώσουν πλήρη παραγωγή ρεύματος, αν στις επόμενες ώρες ή ημέρες δεν υπάρχει ηλιοφάνεια ή αιολική ενέργεια. Έτσι οι συμβατικές μονάδες πρέπει να αυξάνουν και να χαμηλώνουν φορτία πολλές φορές την ημέρα και την εβδομάδα.
    Για αυτό οι προσδοκίες για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι σχεδόν ανύπαρκτες.
    Πράγματι αυτές οι λιγνιτικές, λιθανθρακικές μονάδες και οι μονάδες φυσικού αερίου που είναι σε εφεδρεία λειτουργούν με χαμηλή απόδοση λόγω της συνεχής αυξομείωσης της παραγωγής τους σε ρεύμα, οπότε συχνά καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο και εκπέμπουν περισσότερο CO2 από ότι αν εργάζονταν σε πλήρη κανονική λειτουργία και δεν υπήρχαν αιολικά και φωτοβολταïκά πάρκα.

    Το σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει ένδειξη ότι η παγκόσμια κατανάλωση του άνθρακα και του λιγνίτη θα μειωθεί στις επόμενες δεκαετίες. Μεγάλες χώρες στην Ασία και στην Αφρική συνεχίζουν να κατασκευάζουν λιθανθρακικές μονάδες παραγωγής ρεύματος και περισσότερες από 1.500 λιθανθρακικές μονάδες προγραμματίζεται να κατασκευαστούν ή είναι σε φάση κατασκευής.

    Με βάση τα προαναφερόμενα προκύπτει ότι έχει αποδειχθεί εμπράκτως ότι η εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταïκών πάρκων δεν οδηγεί σε αισθητή μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, παρά μόνο οδηγεί σε μεγάλες αυξήσεις της τιμής του ρεύματος και σε καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
    Για αυτό άλλωστε στις αρχές του Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους οι εκπρόσωποι των 28 χωρών μελών της ΕΕ ψήφισαν πρόσφατα υπέρ της αποκατάστασης της πυρηνικής ενέργειας ως καθαρής πηγής ενέργειας (επειδή δεν εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα)!!!

    ΟΙ διαρροές φυσικού αερίου κατά την εξόρυξη και την μεταφορά του επιταχύνουν την κλιματική αλλάγή.

    Το φυσικό αέριο έχει προωθηθεί τα τελευταία χρόνια ως το καθαρότερο συμβατικό ορυκτό καύσιμο, το οποίο παράγει χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τα άλλα ορυκτά καύσιμα, όπως το πετρέλαιο και ο άνθρακας.

    Παρόλα αυτά το φυσικό αέριο μπορεί να μην είναι και τόσο καθαρό, επειδή το κύριο συστατικό του, που είναι το μεθάνιο, διαρρέει από τις εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το μεθάνιο είναι ένα από τα αέρια του θερμοκηπίου και όταν φθάσει στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, σταματά και παραμένει εκεί για πολλά χρόνια συμβάλλοντας στο σχηματισμό ενός στρώματος αερίου που εμποδίζει τη διασπορά της ηλιακής θερμότητας που ανακλάται από την επιφάνεια της γης και οδηγεί σε υπερθέρμανση του πλανήτη (φαινόμενο του θερμοκηπίου). Συγκεκριμένα παγιδεύει 86 φορές περισσότερη θερμότητα από το CO2 σε διάστημα 20 ετών. Αλλά ακόμα και κατά την διάρκεια 100 ετών εξακολουθεί να είναι πολύ πιο επιβλαβές από το CO2.

    Όπως εξηγεί ο Joe Romm στο Think Progress, οι διαρροές μεθανίου διαγράφουν κάθε όφελος για το κλίμα από τη μετάβαση από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα σε μονάδες με καύση φυσικού αερίου.

    Για τον σχηματισμό μιας πιο εμπεριστατωμένης εικόνας για τις επιπτώσεις των διαρροών μεθανίου στην κλιματική αλλαγή, θα αναφερθεί στην συνέχεια πόσο είναι το μέγεθος των διαρροών μεθανίου κατά την διάρκεια της παραγωγής και μεταφοράς του φυσικού αερίου.

    – Διαρροή μεθανίου από αγωγούς μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου.

    Η διαρροή μεθανίου από αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου είναι ένα πρόβλημα σε όλο τον κόσμο, που έχει μελετηθεί εδώ και χρόνια.

    Το New Scientist magazine ανέφερε τον Σεπτέμβριο του 1990 ότι οι αγωγοί φυσικού αερίου στη Μεγάλη Βρετανία διέρρευσαν τόσο πολύ μεθάνιο, ώστε οι διαρροές εκεί συνέβαλαν περισσότερο στην υπερθέρμανση του πλανήτη από ότι το φυσικό αέριο που κάηκε σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.

    Σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε ο Αμερικανός Γερουσιαστής Edward Markey, οι εταιρείες διανομής φυσικού αερίου το 2011 ανακοίνωσαν την διαρροή 69 δις κυβικών εκατοστών φυσικού αερίου στην ατμόσφαιρα που είναι ίσες με τις ετήσιες εκπομπές CO2 περίπου 6 εκατομμυρίων αυτοκινήτων.

    – Εκπομπές μεθανίου από εξαερισμό και καύση.

    Εκτός από τυχαίες ή διαφεύγουσες εκπομπές, υπάρχει σημαντική ποσότητα σκόπιμων εκπομπών από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου με τη μορφή εξαερισμού και καύσης.
    Ο εξαερισμός περιλαμβάνει την απελευθέρωση αερίου απευθείας στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της κανονικής λειτουργίας εξαγωγής και διαχείρισης του πετρελαίου και του φυσικού αερίου . Στο παρελθόν, το αέριο μεθάνιο θεωρήθηκε ένα απόβλητο προϊόν γεώτρησης πετρελαίου και εξαερώθηκε απευθείας στην ατμόσφαιρα σε τεράστιες ποσότητες. Μεταξύ 1973 και 1989, ένας ετήσιος μέσος όρος άνω των 130 δισεκατομμυρίων κυβικών ποδών φυσικού αερίου καιγόταν ή εξαεριζόταν κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Επιπλέον, χιλιάδες δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου εκπέμπουν μάζες μεθανίου και άλλων αερίων.

    Το 2008, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της EPA, η ποσότητα φυσικού αερίου που εξαερώθηκε και κάηκε στις υπεράκτιες ομοσπονδιακές μισθώσεις πηγών πετρελαίου και φυσικού αερίου ανήλθε σε περίπου 126 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια (Bcf) φυσικού αερίου.

    Σε μερικά από τα σημερινά κοιτάσματα πετρελαίου, όπως το Bakken στη Βόρεια Ντακότα, το αέριο εξακολουθεί να είναι ένα ανεπιθύμητο παραπροϊόν που εξαερίζεται και δεν αποθηκεύεται. Αυτό συμβαίνει συνήθως στις περιοχές εξόρυξης πετρελαίου που δεν είναι δίπλα σε αγωγούς φυσικού αερίου.

    Τον Σεπτέμβριο του 2011, οι New York Times ανέφεραν ότι κάθε μέρα, πάνω από 100 εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου εξαερώνονται στην σχιστολιθική περιοχή του Bakken. Το εξαερωμένο αυτό αέριο αντιστοιχεί σε τουλάχιστον δύο εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνεται κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα, που είναι σχεδόν ισοδύναμο με τις εκπομπές ενός μεσαίου μεγέθους σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα.
    Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφορίας (EIA), από το 2011 πάνω από το 35% της παραγωγής φυσικού αερίου της Βόρειας Ντακότα κάηκε σε εξαερώσεις.. Επιπλέον, υπάρχει πολύ μικρή εποπτεία του εξαερισμού και της καύσης σε πολλές περιοχές παραγωγής των ΗΠΑ.
    Επιπλέον τα ατυχήματα σε πετρελαιοφόρες περιοχές, οι σπασμένες βαλβίδες, οι μετρητές και οι αιφνίδιες αυξήσεις πίεσης μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ακανόνιστες διαρροές φυσικού αερίου.

    – Εξαγωγές Υγροποιημένου Φυσικού αερίου (LNG).

    Με την εκτίναξη της παραγωγής φυσικού αερίου από σχιστολιθικά πετρώματα στις ΗΠΑ, αυτές επιδιώκουν να καταστούν σημαντικοί εξαγωγείς φυσικού αερίου.
    Σημειώνεται ότι το φυσικό αέριο μπορεί να υγροποιηθεί και να συμπιεστεί σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) για μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις σε υπερπόντιες αγορές με ειδικά εξοπλισμένα δεξαμενόπλοια.

    Οι αναλυτές της βιομηχανίας προβλέπουν ότι η ζήτηση για LNG θα υπερδιπλασιαστεί από περίπου 240 εκατομμύρια τόνους το 2012 σε 550 εκατομμύρια τόνους ετησίως μέχρι το 2030.

    Οι αυξανόμενες εκπομπές μεθανίου αποτελούν επίσης μέρος της εξίσωσης εξαγωγής LNG, καθώς η χρήση υγροποιημένου φυσικού αερίου προσθέτει τρία επιπλέον στάδια στον κύκλο ζωής του φυσικού αερίου – υγροποίηση (όπου το αέριο ψύχεται και συμπιέζεται), εκφόρτωση και επαναεριοποίηση (όπου τα δεξαμενόπλοια LNG εκφορτώνουν το φορτίο τους) και μεταφορά. Τον Μάιο του 2013, ο James Bradbury του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Πόρων εξήγησε ότι: «Η διαδικασία υγροποίησης, μεταφοράς και επαναεριοποίησης του LNG έχει πολύ υψηλές εκπομπές, αυξάνοντας κατά 15% τις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που σχετίζονται με το εξαγόμενο από την Αμερική φυσικό αέριο, σε σύγκριση με το φυσικό αέριο που παράγεται και καταναλώνεται στην εγχώρια αγορά των ΗΠΑ. Αυτές οι πρόσθετες εκπομπές μειώνουν σημαντικά το σχετικό πλεονέκτημα που θα είχε το φυσικό αέριο σε σχέση με τα καύσιμα υψηλότερων εκπομπών αερίων, όπως είναι το κάρβουνο και το πετρέλαιο.
    Η έκθεση του Τμήματος Ενέργειας των ΗΠΑ (DOE) διαπιστώνει ότι το LNG είναι χειρότερο από τον άνθρακα
    Μια πρόσφατη μελέτη του DOE για τις εγκαταστάσεις εξαγωγής LNG διαπίστωσε ότι η υγροποίηση και η εξαγωγή μεθανίου θα ήταν επιζήμια για το κλίμα. Η έκθεση διαπίστωσε ότι τα οφέλη της καθαρότερης και αποδοτικότερης καύσης φυσικού αερίου αντισταθμίζονται σε μεγάλο βαθμό από τη διαρροή μεθανίου κατά την παραγωγή και μεταφορά του σε αγωγούς καθώς και από τις διαρροές μεθανίου που γίνονται και την ενέργεια που χρησιμοποιείται στη διαδικασία υγροποίησης και μεταφοράς του LNG.

    Οι αμερικανικές εξαγωγές LNG προς την Κίνα θα μπορούσαν να καταλήξουν να είναι χειρότερες ως προς τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου από ό, τι εάν η Κίνα απλώς κατασκεύαζε μια νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και έκαιγε τα δικά της αποθέματα λιθάνθρακα.

    – Διαρροές μεθανίου στο σύνολο των εγκαταστάσεών του΄στις ΗΠΑ.

    Μια ομάδα επιστημόνων στις ΗΠΑ μέτρησαν τα επίπεδα μεθανίου στον αέρα γύρω από τις γεωτρήσεις φυσικού αερίου, τις δεξαμενές αποθήκευσής του, τα διυλιστήρια και τους υπόγειους σωλήνες μεταφοράς και διανομής του σε σπίτια σε βασικές περιοχές παραγωγής του φυσικού αερίου όπως στην Πενσυλβάνια, το Τέξας, το Κολοράντο, τη Γιούτα, τη Βόρεια Ντακότα και το Αρκάνσας.
    Διαπίστωσαν ότι το 2015, οι διαρροές μεθανίου αντιπροσώπευαν το 2,3% της συνολικής παραγωγής φυσικού αερίου σε εθνικό επίπεδο.
    Επιρόσθετα επιστήμονες με την Εθνική Ωκεανική και Ατμοσφαιρική Διοίκηση (ΝΟΑΑ), λαμβάνοντας άμεσες μετρήσεις από εξοπλισμό παρακολούθησης εδάφους, διαπίστωσαν ότι διαρρέει στην ατμόσφαιρα το 4% της παραγωγής μεθανίου σε μια περιοχή του Κολοράντο. Αυτές οι μετρήσεις συμφωνούν με προηγούμενες μελέτες που εκτιμούν ότι το 3,6% ως 7,9% του μεθανίου από διαρροές φυσικού αερίου, που είναι σε κοιλότητες σχιστολιθικών πετρωμάτων, διαφεύγει στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της παραγωγής και μεταφοράς του φυσικού αερίου.

    Εξετάζοντας την τοπική εγκατάσταση διανομής φυσικού αερίου στο Μανχάταν, μια μελέτη εκτιμά ότι περίπου το 2,9% των 300 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, που εφοδιάζεται ετησίως στην πόλη από την εταιρεία κοινής ωφέλειας Con Edison, διαρρέει στον αέρα (Η Con Edison έχει 4.320 συνολικά μίλια αγωγών φυσικού αερίου).

    Επιπλέον μια μελέτη που έγινε το 2013 από το Ταμείο Περιβαλλοντικής Άμυνας (EDF) των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η μετάβαση από Σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα σε μονάδες φυσικού αερίου δεν έχει καθαρό κλιματικό όφελος για μια περίοδο 20 ετών, εάν τα ποσοστά διαρροής μεθανίου υπερβαίνουν το 3,5%, που είναι ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο που παρατηρείται σε πολλές από τις πρόσφατες έρευνες.

    Ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού διαρρέει στην ατμόσφαιρα το 2,3% του συνολικού φυσικού αερίου που παράγεται στις ΗΠΑ, ως μεθάνιο, που είναι πολλαπλάσιες φορές ισχυρότερο αέριο του θερμοκηπίου από ότι το CO2 (σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη), η Ε.Ε. έχει θέσει υπό διωγμό τις ευρωπαϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιθάνθρακα και λιγνίτη, γιατί συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή λόγω των εκπομπών του CO2.

    Υπάρχει βέβαια το ενδεχόμενο στα αμέσως επόμενα χρόνια να κηρυχθούν υπό διωγμό και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου, προκειμένου να περιοριστεί η εξόρυξη του φυσικού αερίου και οι συνεπαγόμενες διαρροές του μεθανίου, που επιφέρουν ραγδαία την κλιματική αλλαγή.
    Το ενδεχόμενο αυτό μπορεί να μην αργήσει να γίνει πραγματικότητα, δεδομένου ότι στις αρχές Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους οι εκπρόσωποι των 28 χωρών μελών της Ε.Ε. ψήφισαν υπέρ της αποκατάστασης της πυρηνικής ενέργειας ως καθαρής ενέργειας (επειδή δεν εκπέμπει CO2)!!!!

    Μετά τα παραπάνω αρνητικά αποτελέσματα που είχε η εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταïκών πάρκων στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στις οποίες δεν υπήρξε δραστική μείωση των εκπομπών CO2 παρά μόνο μεγάλη αύξηση στην τιμή του ρεύματος και δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς και την προαναφερόμενη τεράστια συμβολή των διαρροών φυσικού αερίου (μεθανίου) στην κλιματική αλλαγή, καλείται η Κυβέρνηση να αναθεωρήσει τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας μας (το ΕΣΕΚ) και να μην προχωρήσει στην οριστική απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, αλλά να τις μετατρέψει σε μονάδες μικτής καύσης βιομάζας-λιγνίτη που δεν θα επιφέρει καμιά αύξηση στην τιμή του ρεύματος και θα οδηγήσει στην διάσωση της ΔΕΗ, στην αποφυγή της οικονομικής καταστροφής της Περιφέρειας της Δυτικής Μακεδονίας και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

    ΜΠΑΛΑΣΗ ΕΥΓΕΝΙΑ
    ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΚΛΑΔΟΥ
    Η-Μ. ΜΕΛΕΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ
    ΔΕΗ Α.Ε.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:49 | Linda Keller

    Στη Γερμανία που μένω ο κόσμος εξεγείρονται για τις Ανεμογεννήτριες μιας και:
    Δεν μειωθηκε το CO2,
    Το τοπίο έχει καταστραφεί,
    Η τιμή του ρεύματος εχει εκτοξευθεί στα ύψη!

    Δημιουργούνται τεραστιο πρόβλημα.
    Απολύουν χιλιάδες άνθρωποι που δουλεύουν στον κλάδο.
    Δεν θέλουν κανείς πλέον τις ανεμογεννήτριες εδώ, ούτε οι πολίτες, ούτε οι επενδυτές.

    Απορώ γιατί η Ελλάδα επιλέγει Αιολικά και Φ/Β?
    Με ποια κριτήρια και ποιος το αποφάσισε αυτό?
    Είναι λάθος!
    Αν δεν κάνετε εξοικονόμηση ενέργειας πρώτα,
    θα χρειαστεί να βάλετε αιολικά και στην Ακρόπολη!

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:41 | NIKOLAS

    Στο δρόμο προς την αναπόφευκτη ηλεκτροκίνηση, η μόνη λύση που προσφέρει ΣΗΜΕΡΑ αξιόπιστη αυτοκίνηση με εμφανώς λιγότερους ρύπους είναι το φυσικό αέριο (CNG). Η δημιουργία περισσότερων πρατηρίων που να καλύπτουν γεωγραφικά το σύνολο της ελληνικής επικράτειας θα βοηθήσει την διάδοση του σημαντικού αυτού καυσίμου το οποίο, σημειωτέον, θα μπορεί να τροφοδοτηθεί και από την εγχώρια παραγωγή για πάρα πολλά χρόνια. Οι εξελίξεις στις μπαταρίες και την τεχνολογία της ηλεκτροκίνησης θα γίνουν και χωρίς εμάς. Ας περιμένουμε καμιά δεκαρια χρόνια που το κόστος θα έχει μειωθεί σημαντικά και η ηλεκτροκίνηση θα είναι πραγματική εναλλακτίκη επιλογή.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:27 | Ζωή Πούλου

    Συμφωνώ απόλυτα με τις αντιρρήσεις σχετικά με την χωροθέτηση αιολικών πάρκων σε προστατευόμενες περιοχές και ειδικά με την Νίκη Καρδακάρη

    Το παρόν κείμενο πρέπει να αποσυρθεί, να επανέλθει αφού καταστεί συμβατό με τις πρόνοιες του πρόσφατα (11/12) δημοσιευθέντος EU Green Deal https://ec.europa.eu/info/publications/communication-european-green-deal_en
    και να τεθεί σε σύννομη διαβούλευση.Ενδεικτικά για τον τομέα της διατήρησης της βιοποικιλότητας το παρόν ΕΣΕΚ αγνοεί πλήρως τις κατευθύνσεις του Eu Green Deal, που δίνονται επιγραμματικά στο παρακάτω απόσπασμα:2.1.7. Preserving and restoring ecosystems and biodiversity-Ecosystems provide essential services such as food, fresh water and clean air, and shelter.
    -The Conference of the Parties to the Convention on Biological Diversity in Kunming, China, in October 2020 is an opportunity for the world to adopt a robust global framework to halt biodiversity loss.
    -The biodiversity strategy will identify specific measures to meet these objectives.
    -All EU policies should contribute to preserving and restoring Europe’s natural capital.
    -Forest ecosystems are under increasing pressure, as a result of climate change.
    -The EU’s forested area needs to improve, both in quality and quantity
    -The new EU forest strategy will have as its key objectives effective afforestation, and forest preservation and restoration in Europe
    -A sustainable ‘blue economy’ will have to play a central role in alleviating the multiple demands on the EU’s land resources and tackling climate change.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:02 | Μάκης Σεραφειμίδης

    Στο δρόμο προς την αναπόφευκτη ηλεκτροκίνηση, η μόνη λύση που προσφέρει ΣΗΜΕΡΑ αξιόπιστη αυτοκίνηση με εμφανώς λιγότερους ρύπους είναι το φυσικό αέριο (CNG). Η δημιουργία περισσότερων πρατηρίων που να καλύπτουν γεωγραφικά το σύνολο της ελληνικής επικράτειας θα βοηθήσει την διάδοση του σημαντικού αυτού καυσίμου το οποίο, σημειωτέον, θα μπορεί να τροφοδοτηθεί και από την εγχώρια παραγωγή για πάρα πολλά χρόνια. Οι εξελίξεις στις μπαταρίες και την τεχνολογία της ηλεκτροκίνησης θα γίνουν και χωρίς εμάς. Ας περιμένουμε καμιά δεκαρια χρόνια που το κόστος θα έχει μειωθεί σημαντικά και η ηλεκτροκίνηση θα είναι πραγματική εναλλακτίκη επιλογή.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:07 | Σοφια

    Προστασία σε περιοχές natura και εθνικούς δρυμούς. Ενίσχυση του ηδη υπάρχοντος δικτύου φυσικού αερίου και δημιουργία υποδομών για δυνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης των απορριμμάτων!

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:18 | Παναγιώτης Λατσούδης

    Εκ μέρους του Δ.Σ. της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας γίνεται περαιτέρω σχολιασμός:

    Επί των εθνικών στόχων και επιδιώξεων για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

    1. Στο ΕΣΕΚ δεν διευκρινίζεται εάν ερευνήθηκαν εναλλακτικά σενάρια για τα ενεργειακά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν στον σχεδιασμό των εθνικών στόχων. Δεν φαίνεται να ελέγχθηκαν σενάρια με την ελάχιστη επίδραση στο φυσικό περιβάλλον. Αν και αναφέρεται ότι εκτιμήθηκαν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την υλοποίηση των μέτρων πολιτικής για την επίτευξη των εθνικών στόχων σε ποσοτικούς όρους, το προτεινόμενο ΕΣΕΚ στην πραγματικότητα δεν λαμβάνει υπόψη θεμελιώδεις περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραμέτρους που σχετίζονται με τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εγκαταστάσεων ΑΣΠΗΕ-Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας σε αδόμητους χώρους αλλά και τις έντονες κοινωνικές αντιδράσεις που υπάρχουν για τον ίδιο λόγο σε όλη τη χώρα. Το προτεινόμενο ΕΣΕΚ αναφέρεται σε διπλασιασμό της εξέλιξης εγκατεστημένης ισχύος ΑΣΠΗΕ για ηλεκτροπαραγωγή έως το 2030 (Πίνακας 8, σελ. 49).
    2. Παρόλο που είναι γνωστό ότι τόσο το δομημένο περιβάλλον όσο και οι ενεργειακές απαιτήσεις των κτηριακών εγκαταστάσεων αυξάνονται σε όλο τον κόσμο, ενώ σαφώς αναγνωρίζεται ως καθαρά ανθρωπογενές περιβάλλον, στο προτεινόμενο ΕΣΕΚ δεν λαμβάνεται υπόψη ότι μονάχα εάν οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ προωθηθούν μέσα σε αυτό θα αποφευχθεί με ουσιαστικό τρόπο η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος.
    3. Λαμβάνοντας υπόψη την ωριμότητα των τεχνολογιών για τον χρονικό ορίζοντα του συγκεκριμένου ΕΣΕΚ, οι ιδανικότερες πηγές ανανεώσιμης ενέργειας που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα μέσα στο δομημένο περιβάλλον (δηλαδή μέσα στις πόλεις, στις βιομηχανικές περιοχές και κάθε μορφής «σφραγισμένο» έδαφος) για να καλύψουν το συμβατικό ποσοστό από ΑΠΕ είναι η ηλιακή και το βιοαέριο. Η Ελλάδα μάλιστα έχει σαφές πλεονέκτημα εξαιτίας του υψηλού βαθμού ηλιοφάνειας. Παράλληλα, οι εφαρμογές εκμετάλλευσης μπορούν να πληρούν την συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της αειφορίας (Άρθρο 24, παράγραφος 1 του Συντάγματος της Ελλάδας), σε αντίθεση με τους ΑΣΠΗΕ.
    4. Συγκεκριμένα:
    -Οι εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης μπορούν να περιοριστούν στο δομημένο περιβάλλον (χωρίς να ζημιώνεται το φυσικό περιβάλλον)
    -Η εκμετάλλευση μπορεί να γίνει κοντά στους χώρους κατανάλωσης (χωρίς μεγάλες απώλειες κατά τη μεταφορά του ηλεκτρικού ρεύματος)
    -Η εκμετάλλευση αφήνει πραγματικά περιθώρια δικαιότερης κοινωνικά διανομής στην παραγωγή
    -Υπάρχουν ήδη τεχνολογίες που εντάσσονται με αρμονικό τρόπο μέσα στο δομημένο περιβάλλον (φωτοβολταϊκά φιλμ για κάθετους υαλοπίνακες, φωτοβολταϊκά κεραμίδια κ.ο.κ)
    -Η εκμετάλλευση μπορεί να δώσει την ευκαιρία εργασίας σε πολλές, μικρές και μεγάλες, εταιρείες και σε χιλιάδες εργαζόμενους και όχι σε λίγα μονοπώλια (ακολουθώντας την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης που αναφέρεται στην κοινωνική δικαιοσύνη)
    -Το κόστος των φωτοβολταϊκών έχει ήδη μειωθεί σημαντικά (όπως αναφέρεται και στο Παράρτημα του ΕΣΕΚ)
    5. Για να τηρηθούν τόσο οι τυπικές όσο και οι ουσιαστικές δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, η χώρα πρέπει να απομακρυνθεί από την ενίσχυση των ΑΠΕ στο αδόμητο περιβάλλον. Ως εκ τούτου, τα φωτοβολταϊκά, το βιοαέριο και κάθε άλλη πρόσφορη εγκατάσταση εκμετάλλευσης ΑΠΕ (πιεζοηλεκτρισμός, Vortex technology κλπ) θα πρέπει να ενισχυθούν μέσα στο δομημένο περιβάλλον.
    6. Η εκμετάλλευση αιολικού δυναμικού μπορεί να έχει περιθώρια ανάπτυξης σε εντατικά καλλιεργούμενα εδάφη αλλά και εν μέρει μέσα στο δομημένο περιβάλλον (π.χ. μικρές ανεμογεννήτριες κάθετου άξονα για ηλεκτροφωτισμό, bladeless wind turbines μέσα σε οικισμούς κλπ).

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:13 | ΜΑΘΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

    ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ
    Η επιλογή της θέσης εγκατάστασης των αιολικών πάρκων είναι καθοριστικής σημασίας. Στο πλαίσιο της αρχής της πρόληψης, η οποία είναι θεμελιώδης αρχή του δικαίου της ΕΕ, η Ορνιθολογική προτείνει τα ακόλουθα, σε συμφωνία και με τις κατευθύνσεις της Birdlife International:

    i. Θεσμοθέτηση περιοχών αποκλεισμού εγκατάστασης ΑΣΠΗΕ. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να αποκλείεται η εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ σε:

    • Περιοχές του δικτύου Natura (Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) και Τόποι Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ)).

    • Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά (IBAs), περιλαμβανομένων των αναγνωρισμένων μεταναστευτικών περασμάτων – στενωπών (migratory bottlenecks), όπου υπάρχουν μεγάλες συγκεντρώσεις πτηνών ή νυχτερίδων, όπως ορεινά περάσματα.

    • Εθνικοί δρυμοί και άλλοι τόποι διεθνούς σημασίας (π.χ. Υγρότοποι διεθνούς σημασίας για την ορνιθοπανίδα – Συνθήκη Ραμσάρ), Καταφύγια Άγριας Ζωής κ.λπ.

    ii. Κατάρτιση «χαρτών ευαισθησίας», οι οποίοι θα καταγράφουν τους πληθυσμούς πτηνών και νυχτερίδων, τις διαδρομές τους, τις περιοχές όπου υπάρχουν στοιχεία που αποκλείουν την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ, τις περιοχές που είναι επιτρεπτή η εγκατάστασή τους και τις περιοχές για τις οποίες απαιτούνται περισσότερες πληροφορίες. Τέτοιοι χάρτες θα επικαιροποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα επί τη βάσει επιστημονικών δεδομένων. Συναφώς, η Ορνιθολογική έχει καταρτίσει χάρτη της ελληνικής επικράτειας στον οποίο απεικονίζονται, αφενός, οι περιοχές αποκλεισμού και αφετέρου, οι ζώνες αιολικού δυναμικού της χώρας.

    iii. Το νέο χωροταξικό πλαίσιο θα πρέπει να έχει δυναμικό χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι θα πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνει υπόψη το καθεστώς διατήρησης της βιοποικιλότητας. Συγκεκριμένα, αν διαπιστωθεί ότι η κατάσταση διατήρησης είδους έχει επιδεινωθεί, τότε θα πρέπει το χωροταξικό πλαίσιο να μπορεί να προσαρμοσθεί, ώστε να αποκλείει ή να θέτει περιορισμούς στην εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ στο συγκεκριμένο ενδιαίτημα.

    iv. Διασφάλιση της ανεξαρτησίας των μελετητών που διεξαγάγουν τις μελέτες περιβαλλοντικών εκτιμήσεων (νυν Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση). Συγκεκριμένα, οι συγκεκριμένοι μελετητές δεν θα πρέπει να προσλαμβάνονται από τις εταιρείες που θα εγκαταστήσουν τους ΑΣΠΗΕ, αλλά από τις αρμόδιες αρχές. Η σχετική δαπάνη θα καταλογίζεται στις εταιρείες.

    v. Ενθάρρυνση και στήριξη υπό τη μορφή κινήτρων (π.χ. ευνοϊκότερη φορολογία) της χρήσης τεχνολογιών ανεμογεννητριών άνευ λεπίδων (bladeless wind turbines), οι οποίες έχουν μικρότερες επιπτώσεις στους πληθυσμούς των πουλιών και νυχτερίδων.

    vi. Θέσπιση χρηματοδότησης, προερχόμενης από την κυβέρνηση και τις εταιρείες αιολικής ενέργειας, προκειμένου να βελτιωθεί η κατανόηση των επιπτώσεων (περιλαμβανομένων των αθροιστικών) των ΑΣΠΗΕ και των αναγκών διατήρησης της βιοποικιλότητας, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες και πανεπιστημιακά ιδρύματα.

    Δεύτερον, στο ΕΣΕΚ δεν αναφέρεται χρονοδιάγραμμα εντός του οποίου θα ολοκληρωθεί η αναμόρφωση του χωροταξικού πλαισίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, με δεδομένο ότι σήμερα αδειοδοτούνται ΑΣΠΗΕ επί τη βάσει ενός χωροταξικού σχεδίου που ανατρέχει στο 2008 («Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας»). Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκινήσει διαδικασία διερεύνησης της νομιμότητας του συγκεκριμένου χωροταξικού σχεδίου, λόγω του ότι παραβιάζει τις οδηγίες 92/43/ΕΟΚ και 2009/147/ΕΚ (Αποστολή προειδοποιητικής επιστολής – Υπόθεση 2014/4073).

    Συνεπώς, η χωροθέτηση των νέων ΑΣΠΗΕ, στο πλαίσιο της στρατηγικής που περιγράφεται στο ΕΣΕΚ για την επόμενη δεκαετία, δεν είναι επιτρεπτό να στηριχθεί σε ένα όλως παρωχημένο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο έχει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το δίκαιο της Ένωσης. Πολλώ δε μάλλον, δεν θα είναι επιτρεπτό η χωροθέτηση των νέων ΑΣΠΗΕ να γίνει επί τη βάσει διαδικασιών τύπου “fast track” που θα δημιουργούν τετελεσμένα για το περιβάλλον.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 08:25 | Ελευθερία

    Προστασία σε περιοχές natura και εθνικούς δρυμούς. Ενίσχυση του ηδη υπάρχοντος δικτύου φυσικού αερίου και δημιουργία υποδομών για δυνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης των απορριμμάτων!

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 07:35 | Αντώνιος Κανδηράκης

    Μέτρα για αύξηση της “ευελιξίας” του ενεργειακού συστήματος με “έξυπνους μετρητές” και ιδιωτικοποίηση των δικτύων… Σε Γερμανική εταιρεία μήπως; Εγκατάσταση επιπλέον 4.000 ονομαστικών MW στις κορυφογραμμές (2.000 τυπικών α/γ του ΕΠΧΣΑ/ΑΠΕ) και αιολικές εγκαταστάσεις αυξημένου κόστους στην θάλασσα σε βάρος μιας χρεωκοπημένης ουσιαστικά οικονομίας; Έχει προβλήματα η Enercon και μέσω φιλικών κυβερνήσεων θα επιβάλλουν οι Γερμανοί μεγαλύτερο κύκλο εργασιών στην Ν.Α. Ευρώπη για να διασώσουν θέσεις εργασίες στην Γερμανία; Θα πέσει το κόστος των α/γ με την αυξημένη ζήτηση για τα απαιτούμενα μέταλλα; https://www.worldbank.org/en/topic/extractiveindustries/brief/climate-smart-mining-minerals-for-climate-action?fbclid=IwAR0VEogHlw6uxEU-OZG08KBzCdvPc3xJh6rzBPqiKlckYJTs0jDjX7LuheI και θα μειωθούν οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος;
    «Ενώ εργαζόμαστε για τη μείωση της εξάρτησής μας από το αραβικό και το ρωσικό πετρέλαιο, δημιουργούμε ταυτόχρονα μια νέα εξάρτηση: Αυτή από τα (κινεζικά) μέταλλα» …με εξορύξεις και λοιπές περιβαλλοντικές επιπτώσεις πέραν κάθε φαντασίας, βλ. Responsible minerals sourcing for renewable energy https://psmag.com/environment/what-are-the-downsides-to-renewable-energy

    https://www.uts.edu.au/research-and-teaching/our-research/institute-sustainable-futures/our-research/resource-futures/responsible-minerals-for-renewable-energy

    Βλ. μελέτη «Metal Demand for Renewable Electricity Generation in The Netherlands – Navigating a Complex Supply Chain» https://energypedia.info/wiki/Publication_-_Metal_Demand_for_Renewable_Electricity_Generation_in_The_Netherlands_-_Navigating_a_Complex_Supply_Chain. H μελέτη συντάχθηκε με οικονομική χορηγία της Regering (κυβέρνησης) της Ολλανδίας.
    Άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα – Ενοποιημένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, παρ. 3 «Όσον αφορά τα ενοποιημένα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, τα κράτη μέλη: …
    δ) εκτιμούν τον αριθμό των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, λαμβάνοντας υπόψη τις αναγκαίες εγχώριες ενεργειακές υπηρεσίες που χρειάζονται για να διασφαλίζονται τα βασικά πρότυπα διαβίωσης στο αντίστοιχο εθνικό πλαίσιο, την υφιστάμενη κοινωνική πολιτική και άλλες σχετικές πολιτικές, καθώς και τις ενδεικτικές κατευθύνσεις της Επιτροπής για τους δείκτες που σχετίζονται με την ενεργειακή φτώχεια.». Εκτιμήθηκε αυτός ο αριθμός στο ΕΣΕΚ; Θα αυξηθεί με τα μέτρα που προτείνονται

    Απορρίπτεται το κυβερνητικό ΕΣΕΚ. Τα αιολικά δεν συνιστούν βιώσιμη τεχνολογία. Προτείνεται μηδενική ανάπτυξη νέων α/γ και αποξήλωση των υφιστάμενων.

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 07:09 | ΕΛΕΤΑΕΝ

    Το επικαιροποιημένο ΕΣΕΚ που ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΝ και τέθηκε σε διαβούλευση περιλαμβάνει τη δέσμευση της Ελλάδας σε φιλόδοξους στόχους για το Κλίμα και την Ενέργεια το 2030.
    Ξεχωρίζουν:

    • Η μεγάλη μείωση των εκπομπών κατά 42% το 2030 σε σχέση με το 1990 (σε σύγκριση με 32% του προηγούμενου ΕΣΕΚ)
    • Η εντυπωσιακή μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας το 2030 κατά 38,5% σε σχέση με όσα προβλέπονταν το 2007 (για το 2030)
    • Η εμβληματική πολιτική για πλήρη απολιγνιτοποίηση της ηλεκτροπαραγωγής το 2028.

    Εξοικονόμηση ενέργειας και απολιγνιτοποίηση είναι που “οδηγούν” τη μεγάλη μείωση των εκπομπών.

    Α] Επ’ αυτού προκύπτουν οι δύο πρώτες σημαντικές παρατηρήσεις για το επικαιροποιημένο ΕΣΕΚ:

    1) Η αντικειμενική δυσκολία εφαρμογής πολιτικών ευρείας κλίμακας και επίτευξης πρακτικών αποτελεσμάτων στο πεδίο της εξοικονόμησης και της αποδοτικότητας της ενέργειας σε όλους τους τομείς, δημιουργεί την ανάγκη να διαμορφωθούν εναλλακτικά σενάρια επίτευξης των στόχων. Ο εντυπωσιακός στόχος της εξοικονόμησης είναι εξαιρετικής σημασίας για όλο το οικοδόμημα του ΕΣΕΚ και επομένως η αβεβαιότητα, που εγγενώς εμπεριέχει, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη.

    2) Το ενεργειακό ισοζύγιο, αν και σαφώς βελτιωμένο το 2030 σε σχέση με το 2020, παραμένει και το 2030 ισχυρά εξαρτημένο από εισαγωγές (78,4% της Ακαθάριστης Εγχώριας Κατανάλωσης Ενέργειας [ΑΕΚΕ] από 83,8% το 2020) και από τα ορυκτά καύσιμα (67,3% της ΑΕΚΕ το 2030 από 82,6% το 2020).
    Η υστέρηση αυτή οφείλεται οπωσδήποτε και στο γεγονός ότι η απολιγνιτοποίηση της ηλεκτροπαραγωγής συνδυάζεται με ανάληψη του σχετικού μεριδίου πρωτίστως από το φυσικό αέριο, όπως προκύπτει ανάγλυφα από το Διάγραμμα 4 της σελ. 40. Μια ακόμα πιο επιθετική πολιτική υπέρ των Α.Π.Ε. και της Αποθήκευσης, θα επέφερε πιο θετικά αποτελέσματα στο ενεργειακό ισοζύγιο.
    Είναι λοιπόν κρίσιμο, τουλάχιστον να αποσαφηνιστεί ο χαρακτήρας του φυσικού αερίου ως καυσίμου-γέφυρα για τη μετάβαση σε μια οικονομία κλιματικής ουδετερότητας έως το έτος 2050. Οφείλουμε πάντως να σημειώσουμε ότι -με δεδομένη την ενίσχυση του φυσικού αερίου- τα αριθμητικά δεδομένα του μοντέλου που παρουσιάζει ο ΕΣΕΚ, δείχνουν μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη του συνδυασμού εγκατεστημένης ισχύος – ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο (2020: 5,2GW – 22,9ΤWh / 2030: 7GW – 18,3TWh από 10,2TWh στο προηγούμενο ΕΣΕΚ όμως) γεγονός που μάλλον κατατείνει στον ως άνω ζητούμενο χαρακτήρα ως γέφυρας, του καυσίμου αυτού.
    Για να ελεγχθούν τα ανωτέρω, και ειδικά για να ελεγχθεί εάν η σημαντική προώθηση του φυσικού αερίου στο πλαίσιο του ΕΣΕΚ μπορεί επηρεάσει αρνητικά την πορεία προς το 2050, είναι χρήσιμα τα σενάρια που περιλαμβάνονται στην Μακροχρόνια Ενεργειακή Στρατηγική για το 2050 (ΜΕΣ2050) που δημοσιοποιήθηκε την 10.12.2019. Τα σενάρια αυτά θεωρούν ότι ο μηχανισμός σταθεροποίησης (market stability reserve) που θεσπίσθηκε πρόσφατα για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα (EU ETS) στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσαρμοσθεί μετά το έτος 2030 ώστε να μειώσει κατάλληλα τη διαθεσιμότητα δικαιωμάτων με αποτέλεσμα να αναμένεται οι τιμές διοξειδίου του άνθρακα να αυξηθούν υπέρμετρα μετά το 2030 πλησιάζοντας τα 400 €’16/tnCO2 (ΜΕΣ2050, σελ. 15). Αυτή η αύξηση είναι η βασική πολιτική που οδηγεί στο σχεδόν μηδενισμό των εκπομπών προ του 2050 στους τομείς που υπάγονται στο ETS, ιδίως στους τομείς της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, διανεμόμενης θερμότητας και βιομηχανικού ατμού.
    Περαιτέρω, από τα σενάρια της ΜΕΣ2050 φαίνεται ότι η συνέχιση μετά το 2030 των μέτρων πολιτικής του ΕΣΕΚ (ως no-regrets) μειώνει μεν σημαντικά τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου μέχρι το 2050 αλλά δεν θα αρκεί για την επίτευξη των στόχων μείωσης στο πλαίσιο των στρατηγικών για τους 2oC και τον 1.5oC. Κατά συνέπεια θα απαιτηθούν επιπλέον πολιτικές που θα βασίζονται σε μετασχηματισμούς και τεχνολογίες που, κατά τη ΜΕΣ2050, έχουν ανατρεπτικά καινοτόμο χαρακτήρα (disruptive innovation) μεταβάλλοντας συμβατικές πρακτικές (ΜΕΣ2050, σελ. 12).
    Οι δύο αυτές υποθέσεις για την περίοδο 2030-2050 (τιμές CO2 και “disruptive innovation”) είναι εντυπωσιακές. Ταυτόχρονα όμως δημιουργούν την αίσθηση ότι ο κομβικός στόχος της κλιματικής ουδετερότητας το 2050 στηρίζεται σε δύο πυλώνες που απαιτούν ανυπέρβλητη προσπάθεια και ισχυρή μακροχρόνια δέσμευση από πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες σε πολλά επίπεδα (πολιτικό, τεχνολογικό, κοινωνικό κλπ). Φυσικά δε, η εφικτότητα των πυλώνων αυτών σήμερα δεν μπορεί αντικειμενικά να ελεγχθεί (ούτε αποτελεί σκοπό της σεναριακής ανάλυσης).
    Τα δεδομένα αυτά, αυξάνουν τη σημασία για το 2050 των αποφάσεων που λαμβάνονται σήμερα. Θα πρέπει λοιπόν, στο πλαίσιο του ΕΣΕΚ να εξεταστεί ένα σενάριο με πιο καθαρό μίγμα της ηλεκτροπαραγωγής της περιόδου έως το 2030, που θα επιτρέψει την ευχερέστερη επίτευξη των στόχων του 2050 με πιο συντηρητικές απαιτήσεις (ειδικά για τις τιμές CO2) σε σχέση με αυτές που εξετάζονται στα σενάρια της ΜΕΣ2050.
    Συναφώς, για την αποτελεσματική αξιολόγηση του ΕΣΕΚ και των επιλογών του ένα επίσης σημαντικό θέμα το οποίο αποτελεί εκκρεμότητα κατά την άποψή μας, είναι η διαβούλευση επί της Μελέτης Επάρκειας Ισχύος 2019-2029. Η μελέτη φαίνεται πως έχει ήδη ολοκληρωθεί από τον ΑΔΜΗΕ και έχει παραδοθεί στο ΥΠΕΝ, αλλά δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί. Αυτό, θα έπρεπε κανονικά να γίνει πριν τη διαβούλευση και την οριστικοποίηση του ΕΣΕΚ μιας και τα δεδομένα που λαμβάνει υπόψη της για τις προβλέψεις της είναι κρίσιμα και για το ίδιο το ΕΣΕΚ και την αξιολόγησή του.

    Β] Αντιλαμβανόμαστε ότι ένα κείμενο σχεδιασμού αυτού του επιπέδου, όπως είναι ο ΕΣΕΚ, έχει συγκεκριμένα όρια ως προς το βάθος ανάλυσης για τον τρόπο πρακτικής υλοποίησής του.

    1) Επισημαίνουμε ωστόσο, την τεράστια σημασία που έχει ο Μηχανισμός Διακυβέρνησης, ο οποίος περιγράφεται ακροθιγώς στο κείμενο. Ο Μηχανισμός αυτός θα πρέπει να διασφαλίζει τόσο την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πολιτικής, όσο και τον ανασχεδιασμό των υφιστάμενων και το σχεδιασμό νέων, με στόχο την επίτευξη των στόχων και τη μεγιστοποίηση των συνεργειών μεταξύ διατομεακών πολιτικών.
    Αξιολογούμε ως θετική την προκαταρκτική περιγραφή του Μηχανισμός Διακυβέρνησης που εμπεριέχεται στο κείμενο του ΕΣΕΚ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι θα σχεδιασθούν διαδικασίες που θα αφορούν στην παρακολούθηση, στον έλεγχο και εποπτεία της υλοποίησης των πολιτικών και μέτρων που περιλαμβάνονται στο ΕΣΕΚ καθώς και στην αξιολόγηση της προόδου επίτευξης των εθνικών στόχων. Οι αρμοδιότητες και οι υποχρεώσεις όλων των εμπλεκομένων φορέων θα προβλέπονται για κάθε μια διαδικασία ξεχωριστά, έτσι ώστε να ενισχυθεί η εποπτεία και ο συντονισμός των σχετικών δράσεων και να αναδειχθεί η συνεισφορά κάθε μέρους στην εθνική προσπάθεια, επιτρέποντας έτσι και την ανάλογη διαφάνεια και παρακολούθηση του βαθμού απόδοσης ανά τομέα ευθύνης (σελ. 77).
    Προσδοκούμε να λάβουμε έγκαιρα και να σχολιάσουμε το Μηχανισμό αυτό.

    2) Πέραν των όσων αναφέρονται ήδη στο κείμενο, ο σχεδιασμός του Μηχανισμού θα πρέπει να συνοδεύεται με την κατάρτιση σαφούς χρονοδιαγράμματος για κάθε ένα από τα Μέτρα Πολιτικής που περιλαμβάνονται στον ΕΣΕΚ. Μόνο έτσι θα είναι εφικτή η παρακολούθηση της εφαρμογής.
    3) Αντίστοιχης σημασίας για την επιτυχία της εφαρμογής του ΕΣΕΚ είναι και το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, που θα εκπονηθεί υπό την αιγίδα μιας διυπουργικής επιτροπής έως τα μέσα του 2020 και θα αποτελεί τον αναπτυξιακό οδικό χάρτη στην μετά λιγνίτη εποχή. Προσδοκούμε ότι το σχέδιο αυτό θα είναι συγκεκριμένο, με μέτρα και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και σχέδιο χρηματοδότησης. Αναμένουμε ότι θα έχουμε τη ευκαιρία να συνεισφέρουμε στην κατάρτισή του και να διαβουλευθούμε επ’ αυτού.

    Γ] Όσον αφορά τα μέτρα για την αιολική ενέργεια και τις Α.Π.Ε. γενικότερα, προσπαθώντας να μην επαναληφθούμε σε σχέση με τα κείμενα πολιτικής και τις θέσεις που έχουμε ήδη εκδώσει, καταγράφουμε τα ακόλουθα ως σχολιασμό ορισμένων κρίσιμων σημείων που περιέχονται στο κείμενο του υπό διαβούλευση ΕΣΕΚ.
    Προκαταρκτικά αναφέρουμε ότι θα πρέπει να διευκρινισθεί εάν και πώς έχουν ληφθεί υπόψη στις σεναριακές επεξεργασίες που συνοδεύουν τον ΕΣΕΚ, η προτεραιότητα στην κατανομή του φορτίου των δικαιούχων σταθμών Α.Π.Ε. και οι συνέπειες στη τιμή της αγοράς, την αποζημίωση των Α.Π.Ε. και τις περικοπές ισχύος (γεγονός που συνδέεται ως αναφερόμαστε ακολούθως και με την ανάγκη ποσοτικοποίησής τους).
    Κατά τα λοιπά, καταγράφουμε τα ακόλουθα:

    1) Για το χωροταξικό σχεδιασμό και τη συνάφεια με τη νομοθεσία της περιβαλλοντικής προστασίας :
    1.1. Την περίοδο αυτή είναι υπό εκπόνηση ένα μεγάλο πλήθος Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) για τις περιοχές Natura της χώρας. Η κατά νόμο διαδικασία εκπόνησης και παραλαβής των μελετών αυτών (πριν την προώθηση των σχετικών σχεδίων ΠΔ) γίνεται σε τομεακό επίπεδο χωρίς συντονισμό με άλλες τομεακές πολιτικές (εν προκειμένω την κλιματική και την ενεργειακή πολιτική) που απαιτεί την εμπλοκή και άλλων τομέων του ΥΠΕΝ. Αυτό είναι σημαντικό έλλειμα που μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την πιθανότητα επιτυχίας του ΕΣΕΚ. Είναι επομένως επείγον να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες και θεσπίσεις ώστε να διασφαλιστεί αυτός ο συντονισμός.
    1.2. Σημαντικός είναι επίσης ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η προωθούμενη επικαιροποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Α.Π.Ε. Επισημαίνουμε τη θέση μας ότι η έως τώρα εμπειρία κατέδειξε ότι -παρά το περιοριστικό του χαρακτήρα- η θέσπιση του υφιστάμενου ΕΧΠ-ΑΠΕ αύξησε το βαθμό ασφάλειας και παρήγαγε συνολικά θετικά αποτελέσματα. Ενθαρρύνουμε το ΥΠΕΝ, παράλληλα με τη διαδικασία συνολικής επικαιροποίησης, να προχωρήσει σε επιμέρους παρεμβάσεις στα υφιστάμενα κείμενα του ΕΧΠ-ΑΠΕ και των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων για να αντιμετωπίσει άμεσα προβλήματα που έχουν ήδη επισημανθεί.

    2) Για τον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε.
    Είναι προφανές ότι η βιωσιμότητα του καθεστώτος στήριξης της ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε. είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την επιτυχία του ΕΣΕΚ. Το κείμενο του ΕΣΕΚ κάνει μερικές θετικές κρίσεις για τη κατάσταση του ΕΛΑΠΕ . Οι κρίσεις αυτές θα πρέπει να υποστηριχθούν από σειρά συγκεκριμένων μέτρων ώστε να προσφέρεται ισχυρή ασφάλεια στους επενδυτές ότι δεν θα ανατραπούν. Τα μέτρα αυτά και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους θα πρέπει να περιληφθούν στον ΕΣΕΚ.
    Ενδεικτικά, θα πρέπει (ι) να βελτιωθεί η διαφάνεια της πληροφόρησης για την ταμειακή κατάσταση του ΕΛΑΠΕ, (ιι) να βελτιωθεί η διαφάνεια και η επάρκεια της πρόβλεψης για την μελλοντική κατάσταση του ΕΛΑΠΕ με συμπερίληψη όλων των υποχρεώσεών του οι οποίες σήμερα δεν έχουν λαμβάνονται υπόψη, (ιιι) να αποφασισθεί και να τεθεί σε εφαρμογή ο αναμενόμενος νέος μηχανισμός που θα αντικαταστήσει την καταργηθείσα χρέωση προμηθευτών κλπ.

    3) Για τους διαγωνισμούς Α.Π.Ε.
    Το κείμενο ΕΣΕΚ δεν περιέχει το πλαίσιο, το χρονοδιάγραμμα και τον όγκο των διαγωνισμών από το 2020 και μετά, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζεται η σημασία τους (σελ. 52). Αυτά θα πρέπει να προστεθούν.
    Ειδικά για το 2020 θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά ο όγκος της δημοπρατούμενης ισχύος τόσο στους ειδικούς διαγωνισμούς των αιολικών (από 300MW) όσο και στους κοινούς διαγωνισμούς (από 500MW).
    Περαιτέρω επισημαίνουμε την ανάγκη να ζητηθεί άμεσα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η έγκριση της επέκτασης του καθεστώτος διαγωνισμών μετά το 2020. Οι σχετικές αναφορές που υπάρχουν στο κείμενο του ΕΣΕΚ δημιουργούν ανησυχία καθυστέρησης (σελ. 52).

    4) Για την Αποθήκευση
    Είναι θετικό ότι προβλέπεται ισχύς αποθήκευσης (700MW) νωρίτερα από το προηγούμενο ΕΣΕΚ (ήτοι μεταξύ 2022-2025 σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη για μετά το 2025).
    Από τις παρεχόμενες πληροφορίες δεν μπορεί να αξιολογηθεί γιατί δεν προκρίθηκε η ακόμα μεγαλύτερη διείσδυση συστημάτων αποθήκευσης, γεγονός που θα μείωνε την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα και θα διευκόλυνε την πορεία προς το 2050. Κατά την άποψη μας η αύξηση αυτή είναι εξαιρετικά σκόπιμη.
    Συναφές είναι το θέμα της υπερτίμησης της ενεργειακής αποδοτικότητας των αιολικών πάρκων το 2030. Συγκεκριμένα το 2030 υποτίθεται μέσος capacity factor 28% (ήτοι πολύ αυξημένος σε σχέση με σήμερα και σαφώς αυξημένος με τον προβλεπόμενο 26,8% στο προηγούμενο ΕΣΕΚ). Η υπερτίμηση αυτή -που οδηγεί σε υποτίμηση των αναγκαίων επενδύσεων- δεν είναι ρεαλιστική. Απαιτείται ποσοτικοποίηση των περικοπών αιολικής παραγωγής λόγω έλλειψης αποθήκευσης. Επικουρικά, προσθέτουμε ότι ο μέσος capacity factor βελτιώνεται μεν από την τεχνολογική εξέλιξη των ανεμογεννητριών, αλλά επηρεάζεται σημαντικά από την όλο και μεγαλύτερη υλοποίηση έργων με χαμηλότερο αιολικό δυναμικό.

    5) Για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα
    Είναι θετικές οι αναφορές για το πλαίσιο και την προώθηση των θαλασσίων αιολικών πάρκων.
    Προτείνουμε όμως είτε να αυξηθεί πολύ ο ενδεικτικός στόχος (επιπροσθέτως των 7 αιολικών GW) είτε να διαγραφεί τελείως η αναφορά σε ενδεικτικό στόχο (σελ. 49) διότι ο στόχος αυτός είναι τόσο ελάχιστος (250MW) που στέλνει το εντελώς αντίθετο μήνυμα: ότι η Ελλάδα εγκαταλείπει την προσπάθεια να αναπτύξει μια εγχώρια εφοδιαστική αλυσίδα υψηλής προστιθέμενης αξίας που θα εμπλέκει τα ναυπηγία, τα λιμάνια, τη βιομηχανία καλωδίων κλπ. υποχωρώντας σε σχέση με την πολιτική που είχε εξαγγελθεί τον Απρίλιο 2019.
    Επιπροσθέτως σημειώνουμε ότι ένας υψηλός στόχος για θαλάσσια αιολικά πάρκα στις Ελληνικές θάλασσες, στέλνει το ορθό μήνυμα εθνικής κυριαρχίας και άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στη διεθνή κοινότητα.

    6) Για τους Μηχανισμούς Ισχύος
    Ο αναμενόμενος Μακροχρόνιος Μηχανισμός Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (ΜΜΑΕΙ) θα πρέπει να επιτρέπει τη πρόσβαση σε όλες τις τεχνολογίες και να προωθεί κατά προτεραιότητας τις Α.Π.Ε., την αποθήκευση και την απόκριση ζήτησης. Θεωρούμε ότι θα πρέπει να διευκρινισθεί στο ΕΣΕΚ ότι ο ΜΜΑΕΙ θα αντικαταστήσει τον μηχανισμό του Μεταβατικού Τέλους Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΜΤΑΕ), που χρηματοδοτείται κυρίως από τις Α.Π.Ε. Η συμπερίληψη δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος εντός του ΕΣΕΚ για την εφαρμογή του ΜΜΑΕΙ, (ο οποίος θα πρέπει να ξεκινήσει εντός του 2020, διότι δεν υφίσταται ουσιαστικός λόγος καθυστέρησης), θα δώσει τα κατάλληλα σήματα στην αγορά για προετοιμασία.
    Προβληματισμό προκαλούν οι αναφορές εντός του ΕΣΕΚ (π.χ. σελ. 166) σχετικά με την εφαρμογή ενός Μηχανισμού Στρατηγικών Εφεδρειών εκτός αγοράς (αντιλαμβανόμαστε ότι προβάλλεται από το ΕΣΕΚ ως εναλλακτική του ΜΜΑΕΙ για την διατήρηση σε λειτουργικό επίπεδο των λιγνιτικών σταθμών). Κατ’ αρχάς εκφράζουμε την πεποίθησή μας ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η γενική χρήση μηχανισμών εκτός αγοράς και κυρίως μηχανισμών που δεν διασφαλίζουν την ισότιμη (και ανταγωνιστική) πρόσβαση των τεχνολογιών (συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του συνόλου της ζήτησης, δηλ. και των μεγάλων καταναλωτών).
    Στην προκειμένη περίπτωση, από τις διατυπώσεις του κειμένου ΕΣΕΚ διαφαίνεται ότι θα εξαιρείται η συμμετοχή της αποθήκευσης και της απόκρισης ζήτησης, δηλ. τεχνολογιών μηδενικών εκπομπών, που χρειάζονται στήριξης μέσω της κατά προτεραιότητα συμμετοχής τους στον ΜΜΑΕΙ. Είμαστε αντίθετοι σε μια τέτοια εξαίρεση.

    7) Για τις μικρές ανεμογεννήτριες
    Στο κείμενο του ΕΣΕΚ υπάρχουν διάσπαρτες αναφορές στις μικρές ανεμογεννήτριες (ΜΑΓ) και για την ανάγκη προώθησής τους σε επίπεδο εφαρμογών και εγκαταστάσεων (σελ. 50, 113-114) και σε ερευνητικό επίπεδο (σε. 212). Οι ΜΑΓ προσφέρουν πολλαπλά αναπτυξιακά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη που αναγνωρίζονται από το ΕΣΕΚ, και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την τόνωση της εγχώριας παραγωγής, του εγχώριου επιστημονικού δυναμικού και της εθνικής προστιθέμενης αξία.
    Προσδοκούμε λοιπόν ότι θα υπάρξει σύντομα ένα συνεκτικό μίγμα μέτρων και πολιτικής για αυτές. Αυτό θα μπορούσε ίσως να εξεταστεί και στο πλαίσιο της επιτροπής που έχει συστήσει το ΥΠΕΝ. Στο πλαίσιο του ΕΣΕΚ θα πρέπει να υπάρξει επαρκής ενδεικτικός στόχος για ΜΑΓ επιπλέον του μεγέθους της προβλεπόμενης αιολικής ισχύος, προκειμένου να δοθεί το κατάλληλο μήνυμα.

    Κατά τα λοιπά επισημαίνουμε τις θέσεις και απόψεις που έχουμε ήδη δημοσιοποιήσει:
    • Για τη συνολική πολιτική για την αιολική ενέργεια, Ιούνιος 2019
    • Το χωροταξικό σχεδιασμό, Οκτώβριος 2019

  • 16 Δεκεμβρίου 2019, 06:12 | Αθανασία Βασιλειάδη

    Από ότι μπορώ να υποθέσω εκ των διαλαμβανομένων στην ενότητα 1.2 «Διαβουλεύσεις και συμμετοχή εθνικών φορέων και φορέων της ΕΕ» του ΕΣΕΚ της κυβέρνησης, επιχειρείται η επικαιροποίηση του γενικόλογου ΕΣΕΚ του Συριζα με πιο “φιλόδοξες” δεσμεύσεις στα πλαίσια της “ισχυρής” ενεργειακής διακυβέρνησης στην Ε.Ε. κατά τη γνώμη μας εξυπηρετώντας τα οικονομικά σχέδια του γερμανικού οικονομικού άξονα για την τουρμπινοποίηση της Ευρώπης που συναντά ισχυρά εμπόδια στην Γερμανία λόγω της γενικευμένης εξέγερσης του πληθυσμού σχεδόν στο σύνολο των ομοσπονδιακών κρατιδίων.

    Και στις δυο περιπτώσεις δεν παρασχέθηκε στο ενδιαφερόμενο κοινό η έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή της δυνατότητας να συμβάλει στην κατάρτιση του ΕΣΕΚ σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και τη σύμβαση Aarhus. Κανένα από τα δύο αυτά ΕΣΕΚ επομένως δεν παρίστανται νομίμως λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη δέσμευση/αιτιολογική σκέψη υπ’ αριθ. 28 «Η εφαρμογή πολιτικών και μέτρων στους τομείς της ενέργειας και του κλίματος έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον…» του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα … https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A32018R1999&from=EN&fbclid=IwAR30_4sHbII-1-FKHGgj7QJmCeTp2T_PU6RFDzFcQxgY6Bch4CAL5lcwtgM

    Εξάλλου το Άρθρο 10 του Κανονισμού με τίτλο «Δημόσια διαβούλευση», ορίζει ότι
    «Με την επιφύλαξη άλλων απαιτήσεων του ενωσιακού δικαίου, κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει στο κοινό την έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή της δυνατότητας να συμμετέχει στην κατάρτιση του ενοποιημένου εθνικού προσχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα – σε ό,τι αφορά τα σχέδια για την περίοδο 2021-2030, στην κατάρτιση του τελικού σχεδίου αρκετά πριν από την έγκρισή του – καθώς και των μακροπρόθεσμων στρατηγικών που αναφέρονται στο άρθρο 15. Κάθε κράτος μέλος επισυνάπτει κατά την υποβολή των εγγράφων αυτών στην Επιτροπή σύνοψη των απόψεων ή των προσωρινών απόψεων του κοινού. Στον βαθμό που εφαρμόζεται η οδηγία 2001/42/ΕΚ, οι διαβουλεύσεις που διενεργούνται επί του προσχεδίου σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία θεωρείται ότι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις δημόσιας διαβούλευσης του παρόντος κανονισμού.
    Κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει ότι το κοινό ενημερώνεται. Κάθε κράτος μέλος θέτει εύλογα χρονοδιαγράμματα, τα οποία παρέχουν στο κοινό επαρκή χρόνο για να ενημερωθεί, να συμμετάσχει και να εκφράσει τις απόψεις του. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά για την ενημέρωση του κοινού. Κάθε κράτος μέλος περιορίζει τη διοικητική πολυπλοκότητα κατά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.».

    Το ΕΣΕΚ της Νέας Δημοκρατίας συνεπάγεται ενεργειακή και οικονομική καταστροφή / ενεργειακή ένδεια για τους οικονομικά ασθενέστερους. Απορρίπτεται.

    Σχετικά με την τιμή EROEI (Energy Returned on Energy Invested ) ή EROI (Energy return on investment) των αιολικών, την ενέργεια δηλ. που επιστρέφεται στην επένδυση ή τον λόγο της ενέργειας που επιστρέφεται στην ενέργεια που επενδύεται (στην πηγή ενέργειας για την οποία πρόκειται ή καύσιμο εάν θέλετε) καθ ‘όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της. EROI = ποσότητα της παρεχόμενης ενέργειας / ποσότητα ενέργειας που χρησιμοποιείται στη διαδικασία κτήσης του καυσίμου για το οποίο πρόκειται ή της ενεργειακής πηγής.

    Για τα αιολικά που εγκαθίστανται στην Ελλάδα καταναλώνεται η ενέργεια για την κατασκευή τους (κυρίως ανθρακας=χάλυβας+εκπομπές), για την μεταφορά των εξαρτημάτων τους στην Ελλάδα δια της θαλάσσιας οδού (ενέργεια+εκπομπές), την μεταφορά και εγκατάσταση τους στη θέση τους (ενέργεια+τσιμέντο πολλών τόνων+εκπομπές), για την κατασκευή των απαιτούμενων συνοδών έργων (+εκπομπές) και κυρίως για την υποστήριξη τους από τις συμβατικές πηγές (ενέργεια+εκπομπές). Εάν πάμε σε μέσα αποθήκευσης, δηλαδή στην πραγματικότητα ενός μέρους της διαλείπουσας παραγόμενης ενέργειας (εκτός της περίπτωσης της αντλησιο-ταμίευσης) θα πρέπει να υπολογιστούν και αυτά τα μεγέθη. Στον αντίποδα των υπολογισμών της προπαγάνδας του αιολικού lobby δείτε εδώ https://www.forbes.com/sites/jamesconca/2015/02/11/eroi-a-tool-to-predict-the-best-energy-mix/#f394e2aa0270 το ασήμαντο EROI που αποδίδεται στα αιολικά από το πυρηνικό lobby και κάντε τις δικές σας εκτιμήσεις.

    Η WWF στις θέσεις της για τις ΑΠΕ https://www.wwf.gr/sustainable-economy/clean-energy/ape?fbclid=IwAR3y62ycEbkpjILVFikgEmjk7i5uoBf0qVxZMgp5TW95rTh8RiClEE5o7ew λέει ότι μία τυπική ανεμογεννήτρια κάνει απόσβεση όλων των εκπομπών που παράγονται κατά την κατασκευή της σε λιγότερο από ένα χρόνο, παραπέμποντας μέσω του ιστοτόπου https://www.carbonbrief.org/energy-return-on-investment-which-fuels-win σε ένα δημοσίευμα στο http://www.scientificamerican.com/article/how-to-measure-true-cost-fossil-fuels/ όπου αποδίδεται η τιμή 20 στην αιολική ενέργεια και σε δημοσιευμένες μελέτες του καθηγητή Charles Hall. Μόνο που η μισή αλήθεια ισοδυναμεί με ένα διπλό ψεύδος, εφ όσον στο ίδιο το άρθρο που παραπέμπει η WWF Ελλάδος αναφέρεται ότι: «For example, with the higher-EROI sources – hydro, wind, and coal – other considerations like generation intermittency and regulatory environments become more important than the amount of energy needed to get a return, Inman tells Carbon Brief. For example, if grids can’t be adjusted to deal with intermittent supply from renewable sources like wind, that makes these sources more expensive – and potentially reduces their EROI if a lot of gas-fired power is needed for backup generation».

    Η εύρεση της τιμής EROI για τα καύσιμα σημαίνει ότι πρέπει να υπολογιστεί πόση ενέργεια χρειάζεται για να αποκτηθούν από την φύση αυτά τα καύσιμα και πόση ενέργεια θα παράγουν (αυτά) στη συνέχεια. Είναι μια απλή εξίσωση – διαιρείς την έξοδο ενέργειας με την είσοδο ενέργειας. Ένα υψηλό EROI σημαίνει ότι παίρνεις πολλή ενέργεια από πολύ λίγη ενέργεια που έχεις καταναλώσει για να την (ανα)κτήσεις ως πηγή (καύσιμο). Εάν ψάξουμε λίγο θα δούμε στην μελέτη «EROI of Different Fuels and the Implications for Society» των Charles A S Hall, Jessica Gail Lambert και Stephen Balogh (pdf) να αναφέρονται τα εξής: «Also of concern is that wind and PV technology are not “base load technologies”, meaning that future large scale deployment, beyond 20 percent of the grid capacity, will likely require the construction of large, energy intensive storage infrastructures which, if included within EROI assessments, would likely reduce EROI values consider- ably. In the case of wind, the cost for inclusion within a wind EROI analysis requires not only the initial capital costs per unit output but also the backup systems required for the 70 or so percent of the time when insufficient wind is blowing. Thus, the input for an EROI analysis of wind and PV technology is by and large “upfront” capital costs. This is in sharp contrast to the less well known “return” over the lifespan of the system. Therefore, a variable referred to as “energy payback time” is often employed when calculating the EROI values of wind and other renewable energy sources. This is the time required for the renewable energy system to generate the same amount of energy that went into the creation, maintenance, and disposal of the system. The boundaries utilized to define the energy payback time are incorporated into most renewable EROI calculations. Other factors influencing wind and PV EROI values include energy storage, grid connection dynamics and variations in construction and maintenance costs associated with the installation location. For example, off-shore turbines, while located in wet salty areas with more reliable energy-generating winds, require replacement more often. Turbines located in remote mountainous areas require long distance grid connections that result in energy loss and reduced usable energy values (Kubiszewski et al., 2010).». Η αιολική και φωτοβολταϊκή τεχνολογία δεν είναι «τεχνολογίες βασικού φορτίου», σύμφωνα με την μελέτη, που σημαίνει ότι η μελλοντική ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας, πέραν του 20% της χωρητικότητας του δικτύου, πιθανώς θα απαιτήσει την κατασκευή μεγάλων υποδομών αποθήκευσης εντάσεως ενέργειας, που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις τιμές EROI. «Στην περίπτωση του ανέμου, το κόστος για την συμπερίληψη στην ανάλυση wid EROI απαιτεί όχι μόνο το αρχικό κόστος κεφαλαίου ανά μονάδα παραγωγής, αλλά και τα συστήματα εφεδρείας που απαιτούνται για το περίπου 70% του χρόνου που άνεμος φυσάει ανεπαρκώς», ή καθόλου.

    «Πως η χρήση μοντέλων για τις λεγόμενες εφαρμογές παραγωγής ηλεκτρισμού από διαλείπουσες πηγές ενέργειας, όπως o άνεμος και ο ήλιος, μπορούν να παράγουν παραπλανητικά αποτελέσματα (ενδείξεις)», ένα άρθρο της Gail Tverberg με αφορμή ένα βίντεο του χιουμορίστα συγγραφέα, γελοιογράφου κλπ Randall Munroe. Η Tverberg εξηγεί γιατί δεν πρόκειται ποτέ να λειτουργήσει στην πραγματική ζωή η ιδέα-φενακισμός περί «Green New Deal» που προωθούν όλοι οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι στην επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση στις Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Γράφει ότι οι ενεργειακές ανάγκες της παγκόσμιας οικονομίας φαίνεται ότι είναι εύκολο να μοντελοποιηθούν. Η κατανάλωση ενέργειας μετριέται με διάφορους τρόπους: με κιλοβατώρες, με βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου, με βρετανικές θερμικές μονάδες, kilocalories και joules. Δύο τύποι ενέργειας είναι ισοδύναμοι εάν παράγουν τον ίδιο αριθμό μονάδων ενέργειας
    Τα είδη ενέργειας που παράγονται από την αιολική και την ηλιακή ενέργεια δεν είναι τα είδη ενέργειας που χρειάζεται η οικονομία. Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παράγουν διαλείπουσα ηλεκτρική ενέργεια διαθέσιμη μόνο σε συγκεκριμένες ώρες και τόπους. Αυτό που χρειάζεται η παγκόσμια οικονομία είναι μια ποικιλία διαφορετικών τύπων ενέργειας που να ταιριάζουν με τις ενεργειακές απαιτήσεις των πολλών εγκαταστάσεων και συσκευών που υπάρχουν σήμερα στον κόσμο. Αυτή η ενέργεια πρέπει να μεταφερθεί στο σωστό μέρος και να αποθηκευτεί για τη σωστή ώρα της ημέρας και τη σωστή ώρα του έτους. Μπορεί ακόμη και να υπάρχει ανάγκη αποθήκευσης αυτής της ενέργειας από έτος σε έτος. Το πρόβλημα με σχεδόν όλες τις ενεργειακές αναλύσεις σήμερα είναι ότι εξετάζουν μόνο ένα μικρό κομμάτι του προβλήματος – γενικά το κόστος (ή το κόστος ενέργειας) των εγκαταστάσεων – θεωρώντας ότι αυτό είναι το μόνο κόστος που συνεπάγεται μια (ενδεχόμενη ενεργειακή) αλλαγή. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές πρέπει να αναγνωρίσουν ότι μπορεί να απαιτηθούν ολόκληρα νέα συστήματα εν προκειμένω. Εάν η ανάλυση συμψηφίσει το έμμεσο κόστος ενέργειας του συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας που σχετίζεται με αυτό το νέο (ενεργειακό) σύστημα, τα αποτελέσματα της ανάλυσης πιθανόν να μεταβληθούν σημαντικά.

    Από τι συνίσταται το έμμεσο κόστος του ανέμου και της ηλιακής ενέργειας;

    (1) Το κόστος μεταφοράς από αυτές τις εφαρμογές είναι πολύ υψηλότερο από αυτό των άλλων τύπων ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά στις περισσότερες μελέτες αυτό δεν συνυπολογίζεται στο κόστος της αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Σύμφωνα με μελέτη του IEA του 2014 (pdf / λήψη) https://iea-etsap.org/E-TechDS/PDF/E12_el-t&d_KV_Apr2014_GSOK.pdf , τα έξοδα μεταφοράς για τον άνεμο είναι περίπου τριπλάσια του κόστους μεταφοράς για τον άνθρακα ή την πυρηνική ενέργεια. H τιμή του υπερβάλλοντος κόστους τείνει να αυξάνεται καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καταλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα Μερικοί από τους λόγους για το υψηλότερο κόστος μεταφοράς τόσο για τον άνεμο όσο και για τον ήλιο είναι οι εξής: α) Πρέπει να κατασκευαστούν δυσανάλογα περισσότερες γραμμές μεταφοράς για τον άνεμο και τα Φ/Β, επειδή αυτές πρέπει να προσαρμοστούν με τη μέγιστη εξερχόμενη ενέργεια παρά με τη μέση απόδοση. Η Η/Π από τον άνεμο συνήθως είναι διαθέσιμη από 25% έως 35% του χρόνου, η ηλιακή ενέργεια είναι συνήθως διαθέσιμη από 10% έως 25%, β) Τείνουν να υπάρχουν μεγαλύτερες αποστάσεις μεταξύ του τόπου όπου παράγεται η Η/Ε και του τόπου που καταναλώνονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε σύγκριση με την παραγωγή ηλεκτρισμού από συμβατικές πηγές, γ) Η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές δεν προέρχεται από μονάδες παραγωγής με τους ίδιες ρυθμίσεις για τις πολλές πτυχές της ηλεκτρικής ενέργειας του δικτύου. Συνεπώς στο σύστημα μεταφοράς πρέπει να πραγματοποιηθούν διορθώσεις οι οποίες δεν θα ήταν απαραίτητες για άλλους τύπους Η/Π.
    (2) Όταν αυξάνονται οι ανάγκες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγάλη απόσταση, υπάρχει και ανάγκη για αυξημένη συντήρηση των γραμμών μεταφοράς. Αν δεν πραγματοποιείται αυτή επαρκώς, είναι πιθανό να υπάρξουν πυρκαγιές, ειδικά σε περιοχές υποκείμενες σε ξηρασία και θυελλώδεις ανέμους. Υπάρχουν πρόσφατα στοιχεία που δείχνουν ότι η ανεπαρκής συντήρηση των γραμμών μεταφοράς αποτελεί σημαντικό κίνδυνο πυρκαγιάς. Υπάρχουν λύσεις που μπορούν να υιοθετηθούν για να αποφευχθούν αυτές οι πυρκαγιές, όπως η υπογειοποίηση των γραμμών μεταφοράς, ακόμη και η χρήση μονωμένου καλωδίου, αντί για τα συνηθισμένα καλώδια μεταφοράς, φαίνεται να βοηθάει. Αλλά οποιαδήποτε από αυτές τις λύσεις έχει κόστος. Αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στο έμμεσο κόστος της προσθήκης πολύ μεγάλου όγκου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
    (3) Θα χρειαστούν τεράστιες επενδύσεις για σταθμούς/πρατήρια φόρτισης, εάν και άλλες κοινωνικές τάξεις εκτός από τους πολύ πλούσιους χρησιμοποιήσουν ηλεκτρικά οχήματα. Οι λιγότερο πλούσιοι δεν θα έχουν την πολυτέλεια να περάσουν ώρες περιμένοντας να φορτώσουν τα οχήματά τους, οι πλούσιοι θα έχουν φορτιστές στα γκαράζ τους. Θα χρειαστούν φθηνούς σταθμούς γρήγορης φόρτισης, που θα βρίσκονται σε πολλά σημεία, αν εξαναγκαστούν με κάθε είδους απαγορεύσεις και φόρους να αγοράσουν ηλεκτρικά οχήματα. Το κόστος της ταχείας φόρτισης θα πρέπει πιθανόν να περιλαμβάνει και τέλος για τη συντήρηση του οδικού δικτύου, δεδομένου ότι αυτό είναι μια από τις επιβαρύνσεις που περιλαμβάνονται σήμερα στις τιμές των καυσίμων.
    (4) Οι διακοπές της αναγκαίας τροφοδοσίας που συνεπάγονται οι διαλείπουσες μορφές ενέργειας προσθέτουν ένα πολύ σημαντικό κόστος. Μια συνήθης πλάνη είναι ότι οι διακοπές τροφοδοσίας μπορούν να αντιμετωπιστούν με μάλλον μικρές αλλαγές, όπως η διαφοροποίηση (αύξηση) της τιμολόγησης του ηλεκτρικού ρεύματος τις προβληματικές ημέρες του έτους, τα έξυπνα δίκτυα (δηλαδή με την χειραγώγηση της ζήτησης) και η διακοπή της παροχής σε μερικούς επιλεγμένους βιομηχανικούς πελάτες εάν δεν υπάρχει αρκετή ηλεκτρική ενέργεια. Αυτή η (λανθασμένη) πεποίθηση ισχύει κατά το μάλλον ή ήττον εάν το σύστημα βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα ή στα πυρηνικά, με ένα μικρό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο Η/Π μείγμα. Η κατάσταση αλλάζει όταν προστίθενται περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εφόσον προκύπτουν αξεπέραστα άμεσα αλλά κυρίως μεσο-μακρο πρόθεσμα προβλήματα. Μόλις προστεθεί στο ηλεκτρικό δίκτυο ένα μικρό ποσοστό ηλιακής ενέργειας, χρειάζονται μπαταρίες για την εξομάλυνση της τροφοδοσίας ακόμη και αν ο ήλιος δεν έχει ακόμη δύσει όταν οι εργαζόμενοι γυρνάνε στο σπίτι . Υπάρχουν επίσης προβλήματα με την ηλεκτρική ενέργεια από τα αιολικά κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Υπάρχουν επίσης μακροπρόθεσμα προβλήματα. Μεγάλες καταιγίδες μπορεί να διακόψουν την ηλεκτρική ενέργεια για αρκετές ημέρες, ανά πάσα στιγμή του χρόνου. Για το λόγο αυτό, εάν ένα σύστημα πρόκειται να λειτουργήσει μόνο με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα πρέπει να υπάρχει εφεδρική δυνατότητα αποθήκευσης με μπαταρίες για τουλάχιστον τρεις ημέρες, το οποίο δεν επιλύεται στις μεγαλουπόλεις. Ένα πολύ πιο δύσκολο πρόβλημα από αυτό των τριών ημερών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας είναι η ανάγκη για εποχιακή αποθήκευση, εάν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ενέργεια από ΑΠΕ σε σημαντικό βαθμό. Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση των εποχιακών ενεργειακών προβλημάτων:
    Ένα υπερβολικά μεγάλο σε μέγεθος ενεργειακό σύστημα που θα βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για να παρέχει αρκετή ενέργεια όταν απαιτούνται μεγάλες ποσότητες ενέργειας ή τεράστιοι αποθηκευτικοί χώροι, όπως η αποθήκευση σε μπαταρίες, για να αποθηκεύεται ο ηλεκτρισμός για μήνες ή και χρόνια, για να μετριαστούν οι ελλείψεις στις διακοπές τροφοδοσίας όταν δεν φυσούν άνεμοι και δεν λάμπει ο ήλιος. Κάθε μία από αυτές τις προσεγγίσεις συνεπάγονται εξαιρετικά υψηλό κόστος που δεν έχει συμπεριληφθεί σε κανένα μοντέλο μέχρι σήμερα, από αυτά που αναλύουν το κόστος και τα οφέλη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εάν υπάρχει πρόθεση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε μεγαλύτερο από ένα μικρό ποσοστό στη συνολική κατανάλωση ενέργειας… Η συνέχεια στον σύνδεσμο του άρθρου.

Σχολιάστε

Πριν υποβάλλετε το σχόλιο σας παρακαλούμε να συμπληρώσετε τα παρακάτω στοιχεία * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Όροι Συμμετοχής

  1. Φροντίστε να διατυπώνετε προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις που σχετίζονται άμεσα με το υπό διαβούλευση ζήτημα. Προφανώς κάθε ζήτημα εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο αλλά ο δημόσιος διάλογος διευκολύνεται με στοχευμένες και συγκεκριμένες προτάσεις και παρεμβάσεις.
  2. Φροντίστε να διατυπώνετε τις προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις με τρόπο σύντομο και περιεκτικό.
  3. Προσπαθήστε να τεκμηριώνετε αυτά που γράφετε με αναφορές, παραπομπές σε άλλα κείμενα, υλικό ή συνδέσμους με αντίστοιχο περιεχόμενο, εκτός αν η χρήση τους είναι καταχρηστική και στην περίπτωση αυτή θα αφαιρούνται.
  4. Βεβαιωθείτε ότι το περιεχόμενο που υποβάλετε δεν προσβάλλει δικαιώματα άλλων προσώπων.
  5. Είναι γόνιμο να υπάρχει ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των συμμετεχόντων αλλά είναι σημαντικό για την ποιότητα και αποτελεσματικότητα του διαλόγου να αποφεύγονται οι προσωπικές αντιπαραθέσεις με άλλους συμμετέχοντες.
  6. Προτάσεις, σχόλια, υπερσύνδεσμοι ή οποιοδήποτε άλλο περιεχόμενο, τα οποία διατυπώνονται σε γλώσσα και με τρόπο υβριστικό, χυδαίο ή περιέχουν ή υποκινούν μισαλλοδοξία και διακρίσεις που βασίζονται σε φύλο, ηλικία, σεξουαλικό προσανατολισμό, φυλετική ή εθνική καταγωγή ή θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν θα δημοσιεύονται στο OpenGov.gr. Επίσης δε θα δημοσιεύονται σχόλια τα οποία παραπέμπουν σε άλλους δικτυακούς τόπους για λόγους διαφήμισης, δημοσιότητας ή οποιονδήποτε άλλο σκοπό που κρίνεται από το OpenGov.gr ως καταχρηστικός.
  7. Οι προτάσεις, σχόλια ή ερωτήσεις που υποβάλετε υπόκεινται σε έλεγχο ως προς την τήρηση των παρόντων όρων χρήσης και συμμετοχής.
  8. Με τη συμμετοχή σας αποδέχεστε τη χρήση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου για ενημερωτικούς λόγους σχετικούς με τους στόχους του OpenGov.gr.
  9. Με τη συμμετοχή σας αποδέχεστε τη διάθεση των προτάσεων, σχολίων ή ερωτήσεων που υποβάλετε με την άδεια «Creative Commons».