Άρθρο 04: Καθορισμός οριακών τιμών

1. Οι οριακές τιμές συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων και ορισμένων οργανικών ουσιών στην ιλύ που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί στη γεωργία, στη δασοπονία και στην αποκατάσταση του τοπίου και του εδάφους καθορίζονται στο Παράρτημα Ι .Στις περιπτώσεις που η ιλύς αναμιγνύεται πριν από την εδαφική διάθεση με άλλα απόβλητα ή προϊόντα, οι προαναφερόμενες οριακές τιμές ισχύουν τόσο για την ιλύ πριν από την ανάμιξη όσο και για το μίγμα που προκύπτει. Δεν επιτρέπεται η δια αραιώσεως επίτευξη των ως άνω οριακών τιμών. Σε περιπτώσεις μίγματος ιλύων από διαφορετικές εγκαταστάσεις οι οριακές τιμές θα ισχύουν για κάθε συνιστώσα ιλύ του μίγματος.

2. Οι οριακές τιμές συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων στα εδάφη που πρόκειται να δεχθούν την επεξεργασμένη ιλύ καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ Η χρησιμοποίηση ιλύος σε εδάφη στα οποία μία ή περισσότερες από τις συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων υπερβαίνουν τις οριακές τιμές του Παραρτήματος ΙΙ δεν επιτρέπεται. Θα πρέπει κατά συνέπεια να διασφαλίζεται ότι ως συνέπεια της εδαφικής διάθεσης της ιλύος αποτρέπεται η εν λόγω υπέρβαση. Οι αναλύσεις των βαρέων μετάλλων στο έδαφος θα γίνονται πριν από την έναρξη της εδαφικής διάθεσης της ιλύος και θα επαναλαμβάνονται κάθε 10 χρόνια.

3. Οι ετήσιες οριακές τιμές (μέση τιμή τριετίας) για τις ποσότητες βαρέων μετάλλων που μπορούν να εισάγονται ανά μονάδα επιφανείας στα εδάφη που πρόκειται να δεχθούν την επεξεργασμένη ιλύ καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ. Κατ εξαίρεση μπορεί να επιτραπεί υπέρβαση του ετήσιου ορίου όταν η εφαρμογή της ιλύος γίνεται άπαξ και αφορά σε αποκαταστάσεις τοπίου ή δασώσεις και αναδασώσεις για τις οποίες τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα προσθήκης μεγάλης ποσότητας οργανικού υλικού με στόχο την ενίσχυση της βιολογικής δραστηριότητας του εδάφους. Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν οι οριακές τιμές των Παραρτημάτων Ι και ΙΙ.

  • 16 Ιανουαρίου 2012, 12:18 | I.Σιταράς
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Σας αποστέλλω σχόλια από το αντίστοιχο Επιστημονικό Τμήμα της Ένωσης Ελλήνων Χημικών:

    Άρθρο 4, Καθορισμός οριακών τιμών.

    Στην παράγραφο 2 αναφέρεται ότι «Οι αναλύσεις των βαρέων μετάλλων στο έδαφος θα γίνονται πριν από την έναρξη της εδαφικής διάθεσης της ιλύος και θα επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια»
    Το χρονικό διάστημα των 10 ετών είναι πολύ μεγάλο για να επαναληφθούν οι μετρήσεις των βαρέων μετάλλων. Γι΄αυτό για λόγους ασφαλείας θα πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε 1-2 χρόνια.

    Ι.Σιταράς
    εκ μέρους του ΕΤ Περιβάλλοντος Υγείας και Ασφάλειας, Ένωση Ελλήνων Χημικών

  • 16 Ιανουαρίου 2012, 12:10 | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Άρθρο 4, Καθορισμός οριακών τιμών.
    Στην παράγραφο 2 αναφέρεται ότι «Οι αναλύσεις των βαρέων μετάλλων στο έδαφος θα γίνονται πριν από την έναρξη της εδαφικής διάθεσης της ιλύος και θα επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια»
    Το χρονικό διάστημα των 10 ετών είναι πολύ μεγάλο για να επαναληφθούν οι μετρήσεις των βαρέων μετάλλων. Γι’ αυτό, για λόγους ασφαλείας θα πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε 1-2 χρόνια.
    ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ

  • 16 Ιανουαρίου 2012, 11:45 | Αθανάσιος Μπαρουτούδης
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Τα όρια που έχουν τεθεί για την σύσταση της ιλύος οδηγούν σε πολύ χαμηλές επιτρεπτές ποσότητες ανά στρέμμα. Τόσο χαμηλές που η εφαρμογή είναι τεχνικά και οικονομικά απαγορευτική. Αν το πνεύμα της ΚΥΑ είναι πραγματικά η ενθάρρρυνση και όχι η αποθάρρυνση – απαγόρευση της χρήσης ιλύος στην γεωργία τότε τα όρια και οι επιτρεπόμενες ποσότητες θα πρέπει να τεθούν σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα.
    Διαπιστώνω πως υπάρχει και αντίθετη κριτική, πως τα όρια δεν είναι αρκούντως αυστηρά. Το να θέτεις υπερβολικά αυστηρά όρια είναι πολύ εύκολο και ασφαλώς και ίσως να θεωρείται ότι έτσι προστατεύεται καλύτερα το περιβάλλον. Στην πράξη όμως το αποτέλεσμα θα είναι (και είναι αυτό που ήδη συμβαίνει με πολλών ειδών απόβλητα) αφενός να αποθαρρυνθούν οι νόμιμες διαδικασίες και αφετέρου είτε παράνομες διαθέσεις (δηλαδή ανεξέλεγκτη επιβάρυνση του περιβάλλοντος) είτε υπερβολικά ακριβές λύσεις όπως η εξαγωγή στο εξωτερικό (τεράστια αιμορραγία σε εποχή που υπάρχει ζήτημα οικονομικής επιβίωσης)

  • 16 Ιανουαρίου 2012, 11:45 | ENVITEC A.E.
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Άρθρο 4, Καθορισμός οριακών τιμών.
    Στην παράγραφο 2 αναφέρεται ότι «Οι αναλύσεις των βαρέων μετάλλων στο έδαφος θα γίνονται πριν από την έναρξη της εδαφικής διάθεσης της ιλύος και θα επαναλαμβάνεται κάθε 10 χρόνια»
    Το χρονικό διάστημα των 10 ετών είναι πολύ μεγάλο για να επαναληφθούν οι μετρήσεις των βαρέων μετάλλων. Γι’ αυτό, για λόγους ασφαλείας θα πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε 2-3 χρόνια.

  • 13 Ιανουαρίου 2012, 18:59 | Τέντες Γιώργος
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Αγαπητοί κύριοι,

    επειδή:
    (α) οι οριακές τιμές δίνονται σε παράρτημα και δεν αναμένεται πολλοί να έχουν την υπομονή να διαβάσουν και
    (β) δεν είναι επιστημονικά προσιτές σε όλους τους συμπολίτες

    Διατυπώνω το εξής ερωτήματα:

    «Γιατί δεν έχει δημοσιευτεί στην διαβούλευση η υποστηρικτική μελέτη πίσω από τις προτεινόμενες οριακές τιμές; Έχουν μελετηθεί πραγματικά στοιχεία από εδάφη της Ελλάδας και γιατί οι διαφοροποιήσεις δεν γίνονται κατά γεωγραφική περιοχή ή κατά προέλευση εδάφους ;»

    «Γιατί οι μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στο έδαφος είναι υψηλότερες από αυτές που άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ χαρακτηρίζουν ως συγκεντρώσεις προειδοποίησης κινδύνου (warning risk) για ρύπανση και ορισμένες ξεπερνούν και τιμές που άλλα Κράτη μέλη χαρακτηρίζουν ως απαράδεκτου κινδύνου (unacceptable risk) ;»

    «Γιατί οι μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ που προορίζεται για εδαφοβελτιωτικό είναι υψηλότερες από αυτές που άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ χαρακτηρίζουν ως απαράδεκτου κινδύνου (unacceptable risk) αν βρεθούν στο έδαφος ;»

    Ακολούθως θα δείτε την πρότασή μου και έπεται η επιστημονική τεκμηρίωση των ισχυρισμών περί υπερβάσεων.

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 1.
    – Εκπόνηση τεκμηριωμένης μελέτης για αντιπροσωπευτική σύσταση εδαφών της χώρας και επανακαθορισμός των ορίων κατά περιοχή και σύσταση εδάφους.
    – Δημοσίευση της μελέτης στη διαδικασία διαβούλευσης

    ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ 2.
    Αλλαγές στις οριακές τιμές των Παραρτημάτων Ι και ΙΙ ως εξής:

    Παράρτημα Ι, Πίνακας 1

    Μέταλλο Ιλύς (mg.kg Ξ.Β.)
    Cd 2
    Cr 100
    Cu 100
    Hg 1
    Pb 100
    Ni 30
    Zn 150

    Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας 1

    Μέταλλο Έδαφος(mg.kg Ξ.Β.)
    Cd 2
    Cr 100
    Cu 100
    Hg 1
    Pb 100
    Ni 30
    Zn 150

    ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
    Με βάση το JRC (Joint Research Centre), δηλαδή το επιστημονικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο δημοσίευσε μελέτη το 2007 με τα όρια που διάφορα Κράτη Μέλη έχουν θεσπίσει για το έδαφος μπορούμε να συγκρίνουμε τις οριακές τιμές που θέτουν τα παραρτήματα Ι και ΙΙ. Η μελέτη διακρίνει 3 τύπους ορίων:
    * αμελητέου κινδύνου (negligible risk)
    * προειδοποίησης κινδύνου (warning risk), τα οποία υποδηλώνουν ρύπανση
    * απαράδεκτου κινδύνου (unacceptable risk) τα οποία υποδηλώνουν ανάγκη λήψης μέτρων.

    Σημειώνεται ότι πολλές χώρες αποφεύγουν να θεσμοθετήσουν τέτοιες οριακές τιμές, ενδεχομένως για λόγους επιστημονικής, οικονομικής ή και πολιτικής ανασφάλειας. Πάντως 12 από αυτές το έχουν κάνει και ειδικά τα ολλανδικά όρια έχουν χρησιμοποιηθεί κατά κόρον από την ελληνική βιβλιογραφία και ενίοτε από τις ελληνικές αρχές ως κριτήριο.

    Όσον αφορά τις οριακές τιμές που δίνονται στα Παραρτήματα Ι και ΙΙ, με βάση την εν λόγω μελέτη προκύπτουν τα ακόλουθα:

    Κάδμιο:
    Τα όρια για τον αποδέκτη είναι χαμηλότερα από όλα τα όρια Κρατών-Μελών της ΕΕ για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια για την ιλύ, ως εδαφικό υλικό όμως υπερβαίνουν τις τιμές ορισμένων χωρών, χωρίς να υπερβαίνουν τον μέσο όρο των Κρατών Μελών με θεσπισμένα όρια.

    Υπάρχουν τουλάχιστον 5 Κράτη-Μέλη της ΕΕ με όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση (Warning Risk) χαμηλότερα από τα όρια που δίνονται για την ιλύ και τουλάχιστον 3 με όρια χαμηλότερα από αυτά που προτείνονται για τον αποδέκτη.

    Χρώμιο:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι οριακά χαμηλότερα από αυτά που ορισμένα Κράτη-Μέλη της ΕΕ δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 6 στα 12 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση τουλάχιστον 2 Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν όλα τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε Κράτη-Μέλη της ΕΕ.

    Χαλκός:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι οριακά χαμηλότερα από αυτά που ορισμένα Κράτη-Μέλη της ΕΕ δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 10 στα 12 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη δεν υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση άλλων Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν όλα τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε Κράτη-Μέλη της ΕΕ.

    Υδράργυρος:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι οριακά χαμηλότερα από αυτά που ορισμένα Κράτη-Μέλη της ΕΕ δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 6 στα 12 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση τουλάχιστον 2 Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε 5 Κράτη-Μέλη της ΕΕ.

    Μόλυβδος:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι οριακά χαμηλότερα από αυτά που ορισμένα Κράτη-Μέλη της ΕΕ δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 8 στα 12 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση τουλάχιστον 2 Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε 5 Κράτη-Μέλη της ΕΕ.

    Νικέλιο:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι υψηλότερα από αυτά που 2 από τα 12 Κράτη-Μέλη της ΕΕ με αντίστοιχη πρόβλεψη δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 7 στα 12 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση τουλάχιστον 3 Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε όλα τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ με σχετική πρόβλεψη (συνολικά 9).

    Ψευδάργυρος:
    Τα όρια που δίνονται για τον αποδέκτη είναι υψηλότερα από αυτά που 1 στα 11 Κράτη-Μέλη της ΕΕ με αντίστοιχη πρόβλεψη δέχονται για ‘Απαράδεκτο Κίνδυνο’ (Unacceptable Risk). Τα όρια που δίνονται για την ιλύ είναι υψηλότερα από τα όρια ‘Απαράδεκτου Κινδύνου’ που έχουν 9 στα 11 Κράτη-Μέλη.

    Τα όρια για τον αποδέκτη δεν υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου για ρύπανση άλλων Κρατών-Μελών της ΕΕ ενώ τα όρια για την ιλύ υπερβαίνουν τα όρια προειδοποίησης κινδύνου που έχουν θεσπιστεί σε όλα τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ με σχετική πρόβλεψη (συνολικά 7).

    Είναι προφανές ότι τα υπόβαθρα συγκεντρώσεων βαρέων μετάλλων κάθε χώρας είναι διαφορετικά και ως εκ τούτου απαιτείται ενδελεχής μελέτη κατά περιοχή για την εξαγωγή αξιόπιστων συμπερασμάτων για το αν θα πρέπει μια χώρα να θέσει οριακές τιμές για τα εδάφη και ποιες θα είναι αυτές. Η παραπάνω γρήγορη εκτίμηση (rapid assessment) δεν αποτελεί μελέτη και δεν έχει άλλο σκοπό από το να καταδείξει ότι σε πολλές περιπτώσεις η ελληνική πρόταση ίσως είναι υπέρ το δέον επιεικής και οι προτεινόμενες οριακές απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση πριν την θεσμοθέτησή τους.