Άρθρο 37 – Σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας – Αττικής

1. Η παρακολούθηση και αξιολόγηση του νέου ΡΣΑ υποστηρίζεται από το παρατηρητήριο περιβαλλοντικών, χωρικών και κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων του ΟΡΣΑ.
2. Ρόλος του παρατηρητηρίου είναι η υποστήριξη της διαδικασίας παρακολούθησης και αξιολόγησης του νέου ΡΣΑ με τη δημιουργία βάσης δεδομένων και με την χρήση γεωχωρικής πληροφορίας, την επεξεργασία δεικτών παρακολούθησης και αξιολόγησης των χωρικών, κοινωνικοοικονομικών, αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών δεδομένων της Αττικής και των στοιχείων της θεσμικής πορείας εφαρμογής του νέου ΡΣΑ από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να δίνονται οδηγίες προς τους φορείς αναφορικά με την τήρηση στοιχείων και τον τρόπο αρχειοθέτησης, έτσι ώστε να είναι συμβατά μεταξύ τους και να είναι ευχερής η αξιοποίησή τους από τους χρήστες του παρατηρητηρίου.
3. Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης περιλαμβάνει:
α) το σύστημα εξειδικευμένων και γενικών δεικτών,
β) τις αναγκαίες και κατάλληλες διαδικασίες παρακολούθησης, συλλογής και επεξεργασίας στοιχείων και πληροφοριών,
γ) τις διαδικασίες τροφοδότησης των δεικτών με τιμές και εξαγωγής πορισμάτων σχετικά με την εφαρμογή του νέου ΡΣΑ,
δ) τις ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης που τεκμηριώνονται με τη χρήση του συστήματος των δεικτών,
ε) τους φορείς που εμπλέκονται στην τήρηση και παροχή των αναγκαίων στοιχείων.
4. Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης τροφοδοτεί με στοιχεία, πληροφορίες και πορίσματα το πρόγραμμα δράσης του νέου ΡΣΑ.
5. Το σύστημα δεικτών περιλαμβάνει: α) χωροταξικούς δείκτες που αναφέρονται στα ζητήματα χωροταξικής οργάνωσης που επηρεάζουν τις χρήσεις γης καθώς και στην εκτίμηση των αναγκών των επιμέρους χωροταξικών ενοτήτων, β) πολεοδομικούς δείκτες που αναφέρονται στα ζητήματα πολεοδομικής οργάνωσης που επηρεάζουν την αστική δομή και τις αστικές ροές καθώς και στις ανάγκες των επιμέρους πολεοδομικών ενοτήτων, γ) οικονομικούς δείκτες που αναφέρονται στην εκτίμηση της οικονομικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων, των επιπτώσεων στην απασχόληση, της πορείας κατά οικονομικό τομέα και των αλλαγών στο παραγωγικό σύστημα, δ) κοινωνικούς δείκτες που αναφέρονται στην εκτίμηση και παρακολούθηση των κοινωνικών αλλαγών και επιδράσεων, ε) περιβαλλοντικούς δείκτες που αναφέρονται στην εκτίμηση και παρακολούθηση της ποιότητας του περιβάλλοντος, στ) δείκτες μεταφορών που αναφέρονται στην εκτίμηση και παρακολούθηση των βασικών κατευθύνσεων στον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών, των συνδυασμένων μεταφορών, της δημόσιας συγκοινωνίας, των μετακινήσεων με εναλλακτικά μέσα και των χωρικών επιπτώσεων των δικτύων μεταφορών στην ποιότητα του περιβάλλοντος και στη λειτουργικότητα του αστικού συστήματος, ζ) κυκλοφοριακούς δείκτες που αναφέρονται στην εκτίμηση και παρακολούθηση στοιχείων του οδικού δικτύου, η) ενεργειακούς δείκτες που αναφέρονται στην εκτίμηση και παρακολούθηση της χρήσης κάθε μορφής ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις και ιδιαίτερα των εναλλακτικών μορφών ενέργειας.
Οι τιμές των δεικτών, όπου δεν ορίζονται από την οικεία νομοθεσία, καθορίζονται με σχετικές αποφάσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΟΡΣΑ.

  • 3 Απριλίου 2014, 09:14 | Θεοδότα Νάντσου, WWF Eλλάς
    Το βλέπω Θετικά/Αρνητικά:  

    Το σύστημα δεικτών πρέπει πρωτίστως να εστιάζει στην εφαρμογή των ρυθμιστικών σχεδίων και όχι γενικά στην εξέλιξη του περιβάλλοντος ή στην αόριστη παρακολούθηση δημογραφικών δεδομένων.

    Στο σύνολό του, ο ισχύων χωροταξικός σχεδιασμός χαρακτηρίζεται από ένα προφανές έλλειμμα προνοιών και δεικτών αποτίμησης τόσο του φυσικού κεφαλαίου της χώρας όσο και του οικολογικού αποτυπώματος των ρυθμίσεων.

    Ως η πλέον αποδεκτή μέθοδος υπολογισμού των απαιτήσεων σε φυσικό χώρο και πόρους, το οικολογικό αποτύπωμα πρέπει απαραιτήτως να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον χωρικό σχεδιασμό. Το αυτό ισχύει και για τη βιοϊκανότητα, δηλαδή την ικανότητα ανά περιφέρεια, εν προκειμένω της Αττικής, για την κάλυψη των απαιτήσεων αυτών, και τις δυνατότητες του φυσικού κεφαλαίου για ανανέωση.

    Ο νόμος για την έγκριση των ρυθμιστικών σχεδίων Αθήνας-Αττικής και Θεσσαλονίκης είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει ρητή πρόβλεψη για παρακολούθηση του οικολογικού αποτυπώματος και της βιοϊκανότητας κατά τη διάρκεια εφαρμογής, όπως και αποτίμησή τους κατά τη φάση αξιολόγησης του σχεδίου. Η διαμόρφωση δεικτών για την παρακολούθηση και αποτίμηση του οικολογικού αποτυπώματος των χωροταξικών πλαισίων και της βιοϊκανότητας ανά περιφέρεια πρέπει να αποτελέσει κοινή άσκηση για όλα τα χωροταξικά, ώστε τα δεδομένα να είναι συγκρίσιμα και να δίνουν συνολική εικόνα για το οικολογικό αποτύπωμα της χωροταξικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο.

    Περισσότερα για τον ορισμό και τις μεθόδους αποτίμησης και παρακολούθησης του οικολογικού αποτυπώματος και της βιοϊκανότητας μπορούν να αναζητηθούν εδώ: http://www.footprintnetwork.org/en/index.php/GFN/

    Στο παρόν σχέδιο νόμου και με δεδομένη την έλλειψη πλαισίου δεικτών, μπορεί να περιληφθεί η εξής διάταξη:

    «Με ευθύνη του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, δημοσιοποιείται σε τακτική βάση έκθεση παρακολούθησης του οικολογικού αποτυπώματος της Αττικής και των ρυθμίσεων του παρόντος νόμου. Ως οικολογικό αποτύπωμα ορίζεται η έκταση γης, πόσιμου νερού και θάλασσας που είναι απαραίτητη για την κάλυψη των καθημερινών ανθρώπινων αναγκών σε ενέργεια και νερό, συνυπολογίζοντας τις εκπομπές ρύπων ανά άτομο και την έκταση που χρειάζεται για την απόθεση των απορριμμάτων του. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται οι δείκτες παρακολούθησης του οικολογικού αποτυπώματος, σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα, καθώς και οι διαδικασίες σύνταξης της τακτικής έκθεσης και δημοσιοποίησής της.»

    Τέλος, με την κατάργηση του Οργανισμού Αθήνας, ο οποίος προφανώς από κεκτημένη ταχύτητα αναφέρεται μαζί με τον Οργανισμό Θεσσαλονίκης στο νομοσχέδιο, είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ποιος φορέας θα επιφορτισθεί με την επεξεργασία των δεδομένων παρακολούθησης των δεικτών.